Και, όμως, η κρίση σιγόβραζε από καιρό

To σύστημα είχε ήδη… ζαλιστεί, όχι μόνο με τα εντυπωσιακά αποτελέσματα στην εκλογή δημάρχου στην Πάφο, αλλά κυρίως με τις ραγδαίες εξελίξεις στο Κίνημα των Σοσιαλδημοκρατών

Η ΕΜΠΕΙΡΙΑ της ΕΔΕΚ στις Προεδρικές, αντί να θεωρηθεί επιτυχία χάρη στο ιδιαίτερα υψηλό ποσοστό του υποψηφίου που υποστήριξε, γύρισε γρήγορα «μπούμερανγκ»

Ολόκληρη η Κύπρος αναστατώθηκε από την πρωτοφανή σε ατοπήματα και αθλιότητες έκθεση του Μπαν Κι Μουν. Ταυτόχρονα, με την τελευταία εξοργισμένη αντίδραση του Προέδρου Αναστασιάδη περιπλέκονται και οι συσχετισμοί μέσα στο πολιτικό σύστημα. Αλλά το πολιτικό σύστημα είχε ήδη… ζαλιστεί, όχι μόνο με τα εντυπωσιακά αποτελέσματα στην εκλογή δημάρχου στην Πάφο, αλλά κυρίως με τις ραγδαίες εξελίξεις στην ΕΔΕΚ.

Θεωρήθηκε έκπληξη από όλους. Όσοι όμως παρακολουθούσαν τις εσωτερικές υποθέσεις της ΕΔΕΚ, ήξεραν ότι η κρίση σιγόβραζε από καιρό. Οι διάφορες πολιτικές ομάδες, τάσεις, αλλά και «παρέες», ήταν από καιρό σε διάταξη μάχης. Κάποιοι τριγμοί ακούστηκαν περισσότερο μετά τις ευρωεκλογές. Η αλήθεια είναι ότι το ρευστό σκηνικό ήταν κληρονομιά των προεδρικών εκλογών. Η υποστήριξη του Γιώργου Λιλλήκα, το ποσοστό που εκείνος πήρε στις εκλογές, αλλά και η απόφασή του αμέσως μετά να δημιουργήσει κόμμα, φαίνεται να είχαν αποσυντονίσει την ΕΔΕΚ.

Ένα κομμάτι των ανώτερων στελεχών θεωρήθηκε, από εσωκομματικούς αντιπάλους, ότι «έμειναν κολλημένοι στο πείραμα Λιλλήκα», ενώ μια άλλη μερίδα θεώρησαν ότι εκ του αποτελέσματος μάλλον ήταν λάθος η επιλογή στις Προεδρικές. Σημασία έχει ότι η ΕΔΕΚ, που καλείται σήμερα να αναδιοργανωθεί ριζικά, ανταγωνιστή δεν έχει πια τόσο το ΔΗΚΟ, όσο τη «Συμμαχία Πολιτών»…

Η ταμπακιέρα

Το σκηνικό που διαμορφώθηκε ήδη στο Πολιτικό Γραφείο μυρίζει από καιρό ένταση. Η εσωτερική πληροφόρηση είναι ότι μια μερίδα στελεχών έκριναν ότι το Κίνημα χρειάζεται οπωσδήποτε «ριζική ανανέωση» και ξεκινούσαν από το πρόσωπο του προέδρου.

Οι επικριτές της θεωρούν ότι αυτή η άποψη περιχαρακώθηκε γύρω από τον αναπληρωτή πρόεδρο και τέως βουλευτή Λεμεσού, Μαρίνο Σιζόπουλο, και τον εσχάτως εκπρόσωπο Τύπου και πρώην δήμαρχο, Κωστή Ευσταθίου. Η ομάδα αυτή βρήκε την ευκαιρία να πάρει πρωτοβουλίες στη διάρκεια των τελευταίων προεδρικών εκλογών, αφού είχε αναλάβει πρωταγωνιστικό ρόλο στην υποστήριξη της «λύσης Λιλλήκα».

Η εμπειρία της ΕΔΕΚ στις Προεδρικές, αντί να θεωρηθεί επιτυχία χάρη στο ιδιαίτερα υψηλό ποσοστό του υποψηφίου που υποστήριξε, γύρισε γρήγορα «μπούμερανγκ». Από την ώρα που ο Γιώργος Λιλλήκας δημιούργησε νέο κόμμα καθαρά ανταγωνιστικό προς την ΕΔΕΚ, η εμπειρία εκείνη που παρολίγο να φέρει την ΕΔΕΚ σε δεύτερο γύρο Προεδρικών (και ίσως βέβαιη νίκη), αποδείχτηκε περιπέτεια. Πέρα, όμως, από αυτήν τη διάσταση που πολώνεται στην αποτίμηση της εμπειρίας των Προεδρικών, φαίνεται να υπάρχουν και διαφορές πολιτικής.

Και στο βάθος το… μνημόνιο

Αυτή η διάσταση δεν είναι άσχετη με την «καθαρά αντιμνημονιακή» στάση της «Συμμαχίας Πολιτών», η οποία σε αυτό το ζήτημα ξεπερνά και το ΑΚΕΛ. Υποβόσκει δηλαδή στη σημερινή ένταση κατά πόσον η ΕΔΕΚ θα πρέπει να ακολουθήσει το κόμμα του υποψηφίου της στις προεδρικές εκλογές σε μια «καθαρά αντιμνημονιακή» τοποθέτηση. Επομένως, από την έκβαση της κρίσης στην ΕΔΕΚ θα εξαρτηθούν και συσχετισμοί στον λεγόμενο ενδιάμεσο χώρο.

Συγκεκριμένα, η ομάδα στελεχών που θεωρούν θετική εμπειρία τη στήριξη Λιλλήκα και θέλουν να δώσουν προέκταση, δηλαδή κυρίως οι Σιζόπουλος-Ευσταθίου, θεωρούνται ως «καθαρά αντιμνημονιακοί». Καταλογίζουν στον τέως Πρόεδρο Ομήρου και τους συνεργάτες του (μεταξύ των οποίων ειδικά ο παραιτηθείς Γιασεμίδης) «αδικαιολόγητα μετριοπαθή στάση». Δεν είναι άσχετο ότι οι ίδιες αιχμές απευθύνονταν κατά καιρούς και στον βουλευτή Λεμεσού, Νίκο Νικολαΐδη, που τυγχάνει να είναι και ο άμεσα αντίπαλος του Μαρίνου Σιζόπουλου.

Χαρακτηριστικό είναι ότι πρόσφατα το κόμμα είχε φτάσει σε σημείο που η κοινοβουλευτική ομάδα «δικάστηκε» για τη στάση της σε οριακά ζητήματα που έχουν σχέση με το Μνημόνιο. Υπάρχει λοιπόν μια κομματική τάση, η οποία, υποβαθμίζοντας τις κλασικές αναφορές στο «σοσιαλιστικό χρώμα», δείχνει μπροστά ένα δρόμο όπου η ΕΔΕΚ θα πρέπει, ως το πιο ριζοσπαστικό κομμάτι της αντιπολίτευσης, να πλειοδοτήσει απέναντι στο ΔΗΚΟ του Νικόλα Παπαδόπουλου, το οποίο ανεβάζει τους τόνους, αλλά και στον «απορριπτικό ενθουσιασμό» του κόμματος του Γιώργου Λιλλήκα.

Με δεδομένο αυτό το σκηνικό, τα όσα έγιναν και το «χαστούκι» στις δημαρχιακές εκλογές της Πάφου, η οποία θεωρείται «έδρα» και ευθύνη του τέως προέδρου, αλλά και οι καταιγιστικές εξελίξεις σχετικά με τον βουλευτή Πάφου, ήταν η θρυαλλίδα που έφερε στην επιφάνεια την υπόγεια έκρηξη.

Οι πιο αισιόδοξοι, πάντως, προσπαθώντας να αγνοήσουν ή να υποβαθμίσουν την ένταση των προσωπικών συγκρούσεων, θεωρούν ότι οι εκλογές που προκηρύχθηκαν θα είναι ευκαιρία για «ξεκαθάρισμα». Τι θα γίνει, όμως, σε αυτές τις εκλογές;

Οι δυο γύροι…

Η ιδιομορφία της ΕΔΕΚ σε σχέση με άλλα κόμματα με ανοιχτές διαδικασίες και άμεση εκλογή της ηγεσίας, είναι ότι στο καταστατικό της προβλέπει εκλογές δυο γύρων. Ο πρόεδρος του κόμματος πρέπει, δηλαδή, να εκλεγεί με απόλυτη πλειοψηφία. Το πλεονέκτημα μιας τέτοιας διαδικασίας, που αντιγράφει τις πολιτειακές προεδρικές εκλογές, είναι ότι τελικά δίνει έναν ηγέτη που προηγουμένως έχει τύχει καθαρής αποδοχής από την πλειοψηφία. Ανάμεσα στα μειονεκτήματα είναι, όμως, ότι δίνει έδαφος για «τακτικές κινήσεις».

Μέσα σε αυτό το σκηνικό ο άλλοτε «δεύτερος τη τάξει», Κούλλης Μαυρονικόλας, βρίσκει επίσης την ευκαιρία να επανακάμψει. Η διεκδίκηση της προεδρίας από τον πρώην ευρωβουλευτή και αναπληρωτή πρόεδρο εκπροσωπεί κάποια πραγματική τάση του πιο… «μετριοπαθούς ταμπεραμέντου». Αναπόφευκτα, όμως, κάποιοι σημειώνουν ότι «είναι ευκαιρία ο Κούλλης να πάρει το αίμα του πίσω».

Όπως και αν έχουν τα πράγματα, το σύστημα δυο γύρων φαίνεται να οδηγεί σε «καρέ» υποψηφίων. Εκτός του νυν αναπληρωτή και του συμπολίτη του βουλευτή, την προεδρία φαίνεται να διεκδικούν ο τέως αναπληρωτής Κ. Μαυρονικόλας, αλλά και ο βουλευτής Αμμοχώστου Γ. Βαρνάβα.

Εκτιμήσεις από το εσωτερικό του κόμματος θεωρούν, όμως, ότι η εικόνα δεν είναι τόσο καθαρή όσο δείχνει. Πρώτα απ’ όλα κανένας δεν έχει σήμερα εκείνο το απόθεμα, που να εξασφαλίζει ότι τυχόν επικράτησή του θα τύχει γενικής αποδοχής. Αυτό είναι και το βασικό πρόβλημα της «επόμενης μέρας», στο οποίο δεν αποκλείται να υπολόγιζε και ο ίδιος ο Γιαννάκης Ομήρου, παίρνοντας τις αποφάσεις του να τους θέσει «ενώπιους ενωπίοις».

Επιπρόσθετα, η εικόνα περιπλέκεται σε περίπτωση που ευσταθούν πληροφορίες που θέλουν τους Μαυρονικόλα και Βαρνάβα να βρίσκονται στο ίδιο «μήκος κύματος» και να εννοείται ότι αυτό θα μεταφραστεί σε αμοιβαία υποστήριξη στον δεύτερο γύρο, ανάλογα με το ποιος από τους δυο θα περάσει. Αν συνυπολογιστεί ότι η υποψηφιότητα Σιζόπουλου και Νικολαΐδη στον πρώτο γύρο, τον μετατρέπει γι’ αυτούς σε συνέχεια του «προσωπικού ντέρμπι της Λεμεσού», τότε η έκβαση φαίνεται να δίνει περισσότερες πιθανότητες σε έναν ή δυο μόνο υποψηφίους. Το σίγουρο όμως είναι ότι με τέτοια λογική που υποβόσκει στην εκλογική αναμέτρηση, δύσκολα θα ηρεμήσει η ΕΔΕΚ την «επόμενη μέρα».

Το δάσος…

ΤΑ όσα, όμως, θα συμβούν στην ΕΔΕΚ κάθε άλλο παρά αφορούν μόνο αυτό το κόμμα. Ουσιαστικά έχουν άμεσες επιδράσεις πρώτα στη «Συμμαχία» και μετά και σε αυτό το ΔΗΚΟ. Αν τυχόν επικρατήσουν οι «φιλο-συμμαχικές» δυνάμεις στην ΕΔΕΚ, τότε στην επόμενη περίοδο ο «ενδιάμεσος χώρος» θα ριζοσπαστικοποιηθεί στα άκρα, αφού θα υπάρχει ένας σκληρός ανταγωνισμός για την «καθαρά αντιμνημονιακή» τοποθέτηση.

Οι αντίπαλοι του «διδύμου» Σιζόπουλου-Ευσταθίου ισχυρίζονται ότι αν η ΕΔΕΚ πάρει μια τέτοια κατεύθυνση σε όποιες μελλοντικές συζητήσεις γίνουν για συνεργασία ή και συγχώνευση στον κεντρώο χώρο, τότε θα βρεθεί αυτόματα «στη σκιά του Γιώργου Λιλλήκα». Εξάλλου, φέρουν βαρέως ότι θα χάσει την προνομιακή αναφορά της στον δημοκρατικό σοσιαλισμό που θεωρούν ότι είναι το ιστορικό στίγμα του κόμματος.

Αντίθετα, οι υποστηρικτές αυτής της κατεύθυνσης θεωρούν ότι αν δώσουν τέτοιον προσανατολισμό στο κόμμα, τότε θα μπορεί να σταθεί απέναντι στη Συμμαχία του Λιλλήκα, να σταματήσει την αιμορραγία προς αυτήν την κατεύθυνση και να ανταγωνιστεί «στα ίσα» το ούτως ή άλλως διασπασμένο ΔΗΚΟ. Εξάλλου, καταλήγουν, σε μια τέτοια περίπτωση η όποια μελλοντική συνεργασία με τον Γ. Λιλλήκα θα γίνει ξανά από θέση ισχύος.

Παραμένει, όμως, αμφίβολο κατά πόσον εκείνα τα στελέχη που θα δώσουν ψήφο για τον επόμενο πρόεδρο συμμερίζονται τέτοιους συλλογισμούς ή έχουν διαφορετικά κριτήρια...