Η νέα κυβέρνηση της Ελλάδας θα βρεθεί αντιμέτωπη με οξύ χρηματοδοτικό πρόβλημα

Μετά τις πολιτικές εξελίξεις, ανεκόπη το όποιο κύμα ανάκαμψης της οικονομικής δραστηριότητας και επιπλέον οι πολίτες ανέστειλαν την εκπλήρωση φορολογικών και άλλων υποχρεώσεών τους απέναντι στο κράτος

ΤΟ ΠΡΩΤΟΓΕΝΕΣ πλεόνασμα υποχώρησε και οι ροές στα ταμεία του Δημοσίου απομειώθηκαν

ΛΕΖΑΝΤΑ: Γκρίζο προδιαγράφεται το σκηνικό για την επόμενη κυβέρνηση της Ελλάδας, τουλάχιστον στον οικονομικό τομέα.

Απορροφημένα τα πολιτικά κόμματα στην Ελλάδα από τις προεκλογικές συγκρούσεις και εντάσεις ίσως δεν αντιλαμβάνονται τις δυναμικές που διαμορφώνονται στην ευαίσθητη και εν πολλοίς ασταθή ζώνη της οικονομίας. Από την επίσπευση της προεδρικής εκλογής και εντεύθεν η οικονομία «κάθισε» και η δράση των διοικητικών μηχανισμών του κράτους ατόνησε. Μετά δε την αποτυχία της εκλογής νέου Προέδρου και την προκήρυξη των εκλογών η κατάσταση χειροτέρευσε έτι περαιτέρω.

Δεν υπάρχει καμία αμφιβολία πια ότι μετά τις πολιτικές εξελίξεις, ανεκόπη το όποιο κύμα ανάκαμψης της οικονομικής δραστηριότητας και επιπλέον οι πολίτες ανέστειλαν την εκπλήρωση φορολογικών και άλλων υποχρεώσεών τους απέναντι στο κράτος. Συνδυαστικά επέδρασαν στην πορεία των δημόσιων οικονομικών, κυρίως μέσω της υστέρησης των εσόδων. Το πρωτογενές πλεόνασμα υποχώρησε και οι ροές στα ταμεία του Δημοσίου απομειώθηκαν.

Περιορισμένη ρευστότητα

Επειδή μάλιστα λόγω διακοπής των διαπραγματεύσεων με την Τρόικα η αξιολόγηση ανεστάλη, δεν καταβλήθηκαν οι δόσεις του τρέχοντος δανειακού προγράμματος. Έλειψαν από το δημόσιο ταμείο κοντά στα 7 δις ευρώ, άλλο περίπου 1 δις ευρώ από τα έσοδα και η υστέρηση διογκώθηκε τον τρέχοντα μήνα Ιανουάριο. Κατά συνέπεια, η ρευστότητα του ελληνικού Δημοσίου έχει περιοριστεί στο ελάχιστο στη διάρκεια της προεκλογικής περιόδου.

Το χειρότερο είναι ότι και η ρευστότητα των ελληνικών Τραπεζών αντιμετωπίζει αντίστοιχη πίεση εξαιτίας της απόσυρσης καταθέσεων, γεγονός που δεν επιτρέπει την κάλυψη των χρηματοδοτικών αναγκών του Δημοσίου από άλλες πηγές. Πράγμα που απεδείχθη στην τελευταία δημοπρασία εντόκων γραμματίων του Δημοσίου, στην οποία οι εμπορικές Τράπεζες συμμετείχαν με ελάχιστα ποσά και χρειάστηκε η παρέμβαση της Τράπεζας για να μην κηρυχθεί άγονη και να δημιουργήσει δυσμενέστατες εντυπώσεις.

Όπως και να έχει, οι έκτακτες πολιτικές συνθήκες επιδρούν αρνητικά στην υγεία των δημόσιων οικονομικών και στη ρευστότητα των εμπορικών Τραπεζών. Και επειδή οι συνθήκες δεν πρόκειται να αλλάξουν στις τελευταίες λίγες προεκλογικές ημέρες, οφείλουν όλοι να γνωρίζουν ότι η επόμενη κυβέρνηση θα κληθεί από τις πρώτες μέρες της να αντιμετωπίσει κρίση ρευστότητας της οικονομίας.

Σαφείς οι κίνδυνοι

Οι κίνδυνοι είναι σαφείς και συγκεκριμένοι. Η νέα κυβέρνηση θα βρεθεί με τα ταμεία του κράτους άδεια και τις δυνατότητες χρηματοδότησης περιορισμένες. Το εργαλείο των εντόκων γραμματίων θα είναι σχεδόν ακυρωμένο, η απίθανη σύλληψη της Ραχήλ Μακρή προφανώς δεν υφίσταται, οι δόσεις του μνημονίου δεν θα μπορούν να δοθούν χωρίς ολοκλήρωση των διαπραγματεύσεων με την Τρόικα και η ενεργοποίηση της προληπτικής πιστωτικής γραμμής επίσης δεν θα είναι δυνατή.

Ακόμη, χωρίς νέα παράταση του, λήγοντος στα τέλη Φεβρουαρίου, προγράμματος δεν θα είναι δυνατές οι όποιες χρηματοδοτικές διευκολύνσεις. Τυχόν αίτημα της νέας κυβέρνησης για χρηματοδοτικές διευκολύνσεις μπορεί να φαντάζει εύλογο, αλλά θα πρέπει να εξεταστεί υπό την πίεση του χρόνου και των βέβαιων ακάλυπτων χρηματοδοτικών αναγκών.

Έκτακτη κατάσταση

Χωρίς αμφιβολία, η νέα κυβέρνηση θα αντιμετωπίσει από την ανάληψη των καθηκόντων της μια έκτακτη κατάσταση, η οποία ωστόσο δεν εξαρτάται μόνο από πολιτικές αποφάσεις. Σε τέτοιες περιπτώσεις ενεργοποιούνται κι άλλοι παράγοντες που δεν ελέγχονται κατ' ανάγκην από την πολιτική. Δεν είναι μόνο τα δημόσια ταμεία που θα χρειάζονται στήριξη, αλλά αναπόφευκτα θα επηρεαστούν και οι επιλογές των ιδιωτών από τις συνθήκες αβεβαιότητας και αστάθειας που θα επικρατήσουν.

Μια τέτοια κατάσταση αναγκαστικά θα φέρει πιο κοντά τη συνάντηση της νέας κυβέρνησης με την Τρόικα, με ό,τι αυτό συνεπάγεται. Επιπλέον είναι απαραίτητο να διευκρινιστεί ότι τα παραπάνω ουδεμία σχέση έχουν με την επαναρρύθμιση του χρέους. Αυτή είναι άλλο κεφάλαιο και θα έλθει υπό τον όρο ότι θα έχει προηγηθεί η συμφωνία για το κλείσιμο του τρέχοντος προγράμματος. Ορισμένοι μπερδεύουν την εμφάνιση του άμεσου χρηματοδοτικού προβλήματος της χώρας, με εκείνο της διευθέτησης του χρέους.

Καμία καθυστέρηση

Το ένα, όπως είπαμε, είναι άμεσο, έχει να κάνει με τη λειτουργία της οικονομίας, δημόσιας και ιδιωτικής, και το άλλο με τις μεσοπρόθεσμες προοπτικές της. Το πρώτο θα απαιτεί κάλυψη αμέσως, δεν θα επιδέχεται καθυστερήσεις ούτε διευκολύνσεις, χωρίς κάλυψη των υποχρεώσεων που πηγάζουν από τη συνέχεια του ελληνικού κράτους. Το δεύτερο συνδέεται με τις μεσοπρόθεσμες επιλογές που θα κάνει η νέα κυβέρνηση. Για την κατάρτισή του η νέα ελληνική κυβέρνηση θα μπορεί να διεκδικήσει χρόνο.

Ενδεχόμενο αίτημά της πιθανόν να ικανοποιηθεί. Ωστόσο, τα πάντα εξαρτώνται από την εκπλήρωση των προηγούμενων δεσμεύσεων ή από εκείνες που θα αναληφθούν από τη νέα κυβέρνηση. Με άλλα λόγια, τίποτε δεν εγγυάται την απρόσκοπτη συνέχεια της ελληνικής οικονομίας και τίποτε δεν αποκλείει τις περιπέτειες.

Η νέα κυβέρνηση, όποια κι αν είναι αυτή, οφείλει να γνωρίζει τις δυσκολίες που θα αντιμετωπίσει. Οι προεκλογικές υποσχέσεις είναι εύκολες και ανέξοδες. Όμως η προσγείωση στη σκληρή πραγματικότητα είναι βεβαία. Και γι' αυτό απαιτεί πρόνοιες, εναλλακτικές λύσεις και κυρίως προετοιμασία του ελληνικού λαού. Όποιοι νομίζουν ότι μπορούν άλλα να υπόσχονται προεκλογικά κι άλλα να πράττουν μετεκλογικά πλανώνται πλάνην οικτράν. Θα τα βρουν μπροστά τους, γιατί, απλούστατα, όλα εδώ πληρώνονται δυστυχώς.

ΠΗΓΗ: Το Βήμα