Οι διχαστικές τάσεις στο ΔΗΚΟ και το σοκ στην ΕΔΕΚ

Ο φιλοκυβερνητικός βραχίονας στο ΔΗΚΟ και η διαμάχη παλαιότερων και νεότερων στελεχών της ΕΔΕΚ δημιουργούν καταθλιπτικό κλίμα στον ενδιάμεσο χώρο και οδηγούν τους δύο κύριους εκφραστές του Κέντρου σε μαρασμό και αδυναμία διεκδίκησης σημαντικότερου ρόλου στο πολιτικό σύστημα

ΔΙΑΝΟΙΓΟΝΤΑΙ ευρύτερες προοπτικές για τον Γιαννάκη Ομήρου

Οι τελευταίες σεισμικές εξελίξεις στην ΕΔΕΚ επιβεβαιώνουν το προ πολλού εξαχθέν συμπέρασμα, ότι ο ενδιάμεσος χώρος πάσχει. Και πάσχει όχι μόνο σε συρρικνώσεις ποσοστών, όχι μόνο σε εσωστρέφεια, αλλά υποφέρει και από εσωτερικές ατζέντες, υπόγειες υπονομεύσεις και έκδηλη αμφισβήτηση των ηγεσιών του. Και όσον αφορά τα ποσοστά, τελευταίες εσωτερικές δημοσκοπήσεις πολιτικού κόμματος φέρουν το ποσοστό του ΔΗΚΟ να μειώνεται στο 10% και της ΕΔΕΚ στο 4,5%. Αντίθετα, το μόνο κεντρώο κόμμα που φαίνεται να προβάλλει με αξιώσεις είναι η Συμμαχία Πολιτών, με ποσοστό 4,9%.

Μετά τις προεδρικές εκλογές, διαμορφώνετο ένα θετικό κλίμα για τις πολιτικές δυνάμεις του κεντρώου χώρου. Το ΑΚΕΛ εξήρχετο βαρύτατα τραυματισμένο από τη διακυβέρνηση, ως υπαίτιο της οικονομικής κατάρρευσης. Με σημαντική μερίδα ψηφοφόρων του να αποστασιοποιούνται, κατά διάφορους τρόπους. Η διακυβέρνηση Νίκου Αναστασιάδη, με τα κουρέματα και τα επαχθή μνημονιακά μέτρα που εφάρμοσε, την αποδέσμευση του Προέδρου από τις δεσμεύσεις που ανέλαβε και την έντονη δυσφορία κοινωνικών στρωμάτων, δημιουργούσε σκηνικό, το οποίο οι ηγεσίες των κεντρώων κομμάτων είχαν τις ευκαιρίες να αξιοποιήσουν.

Όμως οι εκλογές στο ΔΗΚΟ, η εκλογή του Νικόλα Παπαδόπουλου, η εσωτερική αντίδραση που επακολούθησε από την απόφαση του νέου Προέδρου να αποχωρήσει από την Κυβέρνηση και να διακόψει τη συνεργασία με τον ΔΗΣΥ, αποπροσανατόλισαν το κόμμα από την επιδίωξη να αξιοποιήσει υπέρ του την απογοήτευση των πολιτών από τις διακυβερνήσεις των δύο μεγάλων κομμάτων.

Το ΔΗΚΟ παρέμεινε στην εσωστρέφεια για πολύ καιρό και συνεχίζει να παραμένει. Η λεγόμενη «ομάδα Καρογιάν», ενεργώντας περισσότερο ως φιλοκυβερνητική ομάδα εντός ενός αντιπολιτευομένου κόμματος, έκανε ό,τι μπορούσε για να βγάλει προς τα έξω την πολεμική της κατά του Νικόλα Παπαδόπουλου.

Αποκορυφώθηκε αυτή η δράση και με τα αποτελέσματα των ευρωεκλογών, τα οποία έδειξαν σημαντική μείωση των ποσοστών του ΔΗΚΟ. Η αποτυχία αποδόθηκε από την ομάδα Καρογιάν σε καίρια λάθη του Νικόλα Παπαδόπουλου, και η φανερή και η υπόγεια ενδοκομματική διαμάχη συνεχίζεται ως σήμερα και δεν προβάλλει προοπτική γεφύρωσης των προσωπικών διαφορών, αλλά και των διαφορετικών εκτιμήσεων ως προς την πολιτική που ακολουθεί η ηγεσία.

Ο Νικόλας Παπαδόπουλος έκαμε την περασμένη εβδομάδα, και με αφορμή την κρίση στην ΕΔΕΚ, δηλώσεις με σκοπό να καλύψει τις αγεφύρωτες διαφορές που εμφανίζονται στο κόμμα. «Ήταν επόμενο», δήλωσε, «μετά την αλλαγή της ηγεσίας, ότι θα υπήρχαν ενδεχομένως πικρίες και απογοητεύσεις. Θα ξεπεράσουμε αυτά τα προβλήματα, και το ΔΗΚΟ ενωμένο θα συνεχίσει τις προσπάθειες επανεκκίνησης της οικονομίας και θα συμβάλουμε με οποιοδήποτε τρόπο στις προσπάθειες επίλυσης του Κυπριακού».

Αλλά το θέμα δεν είναι οι πικρίες και οι απογοητεύσεις. Είναι οι προσωπικές ατζέντες, ο ρεβανσισμός, η διαφορετική αντίληψη και εκτίμηση των πραγμάτων και στο θέμα της οικονομίας και στο Κυπριακό, στοιχεία που καθιστούν δύσκολη έως αδύνατη την προσπάθεια ενότητας και συναντίληψης, μέσα στο κόμμα.

Η τελευταία στάση της Αθηνάς Κυριακίδου, η οποία συνετάχθη με τον ΔΗΣΥ υπέρ της αποδοχής της αναπομπής του Προέδρου Αναστασιάδη, στο θέμα των εκποιήσεων, επιβεβαιώνει την ύπαρξη χάσματος μέσα στο κόμμα, μεταξύ των δύο ομάδων. Αυτή η κατάσταση μειώνει και τις προοπτικές του ίδιου του Νικόλα, να εξασφαλίσει χρίσμα υποψηφίου Προέδρου στις επόμενες προεδρικές εκλογές.

Εάν, βεβαίως, έχει αυτή τη φιλοδοξία. Πέραν αυτών και χωρίς να παραγράφονται τα λάθη του ιδίου του Προέδρου του ΔΗΚΟ μετά την εκλογή του, και τη συμπεριφορά του έναντι της εσωκομματικής αντιπολίτευσης, η περίπτωση ανάκαμψης του κόμματος, δεν διαγράφεται ευοίωνη. Ακόμη ένα αρνητικό στοιχείο είναι το γεγονός ότι το ΔΗΚΟ δέχεται το κόστος των σκανδάλων, στα οποία φέρονται να εμπλέκονται στελέχη του, με κύρια εικόνα τον Σάββα Βέργα.

Το σοκ στην ΕΔΕΚ

Από την πλευρά της ΕΔΕΚ, ενώ υπήρχε διαχρονικά η αδυναμία αποκαθήλωσης των κομματικών της ποσοστών, ήλθε και η παραίτηση του Γιαννάκη Ομήρου να αποκαλύψει την ομαδοποίηση, η οποία υπήρχε εντός των κόλπων της. Οι υπόγειες συγκρούσεις, που από καιρό φαίνονταν να εκδηλώνονταν και αφορούσαν τη διαμάχη δύο διαφορετικών ομάδων με διαφορετικά ιδεολογικά στίγματα και εκτιμήσεις, προκάλεσαν σε κάποια στιγμή την έκρηξη του ηφαιστείου. Δεν πρόκειται για κρίση που μπορεί εύκολα να εκτονωθεί, αφού οι διαφορές είναι αγεφύρωτες. Ακόμη και αν επιτευχθεί συναίνεση, στην πραγματικότητα απλώς θα καλυφθούν κάτω από το χαλί.

Το σκάνδαλο του ΣΑΠΑ ενέπλεξε και την ΕΔΕΚ, σε μία κατάσταση στην οποία φαινόταν ως το μόνο κόμμα που δεν είχε συμμετοχή σε καταστάσεις διαφθοράς. Η αντιφατική στάση του Φειδία Σαρίκα, στο θέμα της βουλευτικής ασυλίας, δημιούργησε εσωτερικό πρόβλημα, αλλά και έφερε σε δυσχερή θέση την ΕΔΕΚ, έναντι των πολιτών. Η επόμενη μέρα θα είναι δύσκολη για το κόμμα, όπως δύσκολη θα είναι η συγκράτηση των ποσοστών της.

Το μέλλον του Ομήρου

Η παραίτηση Ομήρου, όμως, δημιουργεί ευνοϊκές προϋποθέσεις για ανάδειξή του ως υποψηφίου ευρύτερων πολιτικών δυνάμεων, στις επόμενες προεδρικές εκλογές. Πολιτικός του διαλόγου και του ήπιου πολιτικού λόγου, έντιμος και άνθρωπος αρχών, ο Γιαννάκης Ομήρου αποχωρεί άφθαρτος από την κομματική δράση και ίσως με την παραίτησή του να διανοίγει ευρύτερες προοπτικές για τη διεκδίκηση της προεδρίας. Όσοι είχαν την εντύπωση ή διέσπειραν σενάρια ότι η παραίτηση αποτελούσε στρατηγική κίνηση και πως ο Ομήρου θα έκανε πίσω, ή θα επανέθετε υποψηφιότητα, ίσως να μην γνωρίζουν τον άνθρωπο και την προϊστορία του.

Ο Γιαννάκης Ομήρου δεν «κωλώνει» και δεν αναιρεί αποφάσεις που λαμβάνει: Υπουργός Άμυνας στην κυβέρνηση Κληρίδη, δεν δίστασε να παραιτηθεί, όταν ο τότε Πρόεδρος αποφάσισε να εξαποστείλει τους πυραύλους στην Κρήτη. Αργότερα, όταν η ΕΔΕΚ συμμετείχε στην κυβέρνηση Χριστόφια, ο Ομήρου δεν δίστασε και τότε να αποσύρει τους Υπουργούς της ΕΔΕΚ, όταν αντελήφθη ότι ο Χριστόφιας παραβίαζε την προεκλογική συμφωνία με την ΕΔΕΚ και προέβαινε στις γνωστές παραχωρήσεις προς την τουρκική πλευρά.

Ανέφικτη επιδίωξη

ΜΕΣΑ σε όλο αυτό το σκηνικό πρόβαλε ο Γιώργος Λιλλήκας, το κόμμα του οποίου παρουσιάζεται να κερδίζει έδαφος έναντι των άλλων κεντρώων κομμάτων, να επαναφέρει την πρότασή του για συνεργασία «να μην πω και συνένωση των δυνάμεων του χώρου».

Πρόκειται για διαχρονικό και πολλάκις επαναλαμβανόμενο αίτημα, το οποίο, όμως, δεν φαίνεται να αποτελεί εφικτή επιδίωξη. Υπάρχουν διαφορετικές αντιλήψεις και πολιτικές τόσο στο εθνικό θέμα, όσο και στο θέμα της οικονομίας. Αλλά και πέραν αυτών, υπάρχει και η απουσία ηγέτη κύρους, ο οποίος θα μπορούσε να γίνει αποδεκτός ως ικανός να ενώσει με την προσωπικότητα και τις ηγετικές του ικανότητες, όλο το φάσμα των ηγεσιών.

Όταν τα δύο θεωρούμενα μεγαλύτερα κόμματα του κεντρώου χώρου παρουσιάζουν τις εσωτερικές αντιπαλότητες που βγαίνουν στην επιφάνεια, πώς θα είναι εφικτή η συνεργασία ή ακόμη και η συνένωσή τους; Τα πράγματα είναι καθαρά. Ο αποκαλούμενος ενδιάμεσος χώρος ασθενεί βαρύτατα. Και η απουσία ηγέτη με προσωπικότητα, οι διαφορετικές αντιλήψεις, οι εσωτερικές ίντριγκες, η απουσία καθαρού ιδεολογικού στίγματος, δεν δημιουργούν προοπτικές επιβίωσης. Μάλλον εικόνα λαθροβίωσης δημιουργούν και συνθήκες απορρόφησης από τους δύο μεγάλους πόλους.