Σε πορεία θεσμικού και ιδεολογικοπολιτικού επανακαθορισμού η ΕΔΕΚ
Η κρίση αποτελεί απότοκο των πολυεπίπεδων διεργασιών ανάπτυξης και ανασυγκρότησης του Κινήματος, μέσα από την ενεργοποίηση πολύμορφων και, ενίοτε, αντικρουόμενων δυνάμεων προς την κατεύθυνση μιας νέας σύνθεσης

Ντόμινο καταλυτικών εξελίξεων στην ΕΔΕΚ σηματοδοτεί η αιφνιδιαστική παραίτηση του Γιαννάκη Ομήρου. Πρόκειται για την κορύφωση μιας προϊούσας, μείζονος εσωκομματικής κρίσης, η οποία εξέβαλε στην προχθεσινή παραίτηση.

Οι δραματικές εξελίξεις στο κόμμα της κεντροαριστεράς αποτελούν, σε μεγάλο βαθμό, απόρροια των διεργασιών ανασυγκρότησης του Κινήματος, απηχώντας, ταυτόχρονα, τις εσωκομματικές εντάσεις και τριγμούς που προκάλεσε η είσοδος σ’ ένα ασταθές και ανισόρροπο κομματικό περιβάλλον, μετά το αρνητικό αποτέλεσμα των Ευρωεκλογών.

Περιβάλλον «κρίσης» που επιδείνωσαν οι πρόσφατες εξελίξεις όσον αφορά στη διερεύνηση των σκανδάλων στον Δήμο Πάφου, με τη φερόμενη ανάμειξη του βουλευτή Φειδία Σαρίκα, αλλά και το πλήρως ανεπιτυχές αποτέλεσμα των αναπληρωματικών εκλογών για τη δημαρχία της Πάφου.

Το «κλίμα κρίσης» που εμφανίζεται αυτήν τη στιγμή είναι, ακριβώς, απότοκο των πολυεπίπεδων διεργασιών ανάπτυξης και ανασυγκρότησης του Κινήματος, μέσα από την ενεργοποίηση πολύμορφων και ενίοτε αντικρουόμενων δυνάμεων προς την κατεύθυνση μιας νέας σύνθεσης, όπου, βεβαίως, δεν λείπουν και οι προσωπικές ατζέντες. Δυνάμεις που, ενεργοποιούμενες, διεκδικούν ρόλους και σφαίρες επιρροής, στοιχείο, ασφαλώς, απολύτως υγιές για έναν ζωντανό οργανισμό σε ανάπτυξη, και αυτό αφορά την ενεργοποίηση ή επανενεργοποίηση μιας πληθώρας στελεχών σε ολόκληρη την κλίμακα της κομματικής πυραμίδας. Γεγονός που καταδεικνύουν και οι προσφάτως διεξαχθείσες εσωκομματικές εκλογές σε επαρχιακό και σε τοπικό επίπεδο.

Υπό το πρόσημο αυτής της πλατιάς σε εύρος, στο θεσμικό, κυρίως, επίπεδο, ζύμωσης, αναπτύσσεται και ένας έντονος προβληματισμός όσον αφορά τον επανακαθορισμό της ιδεολογικοπολιτικής ταυτότητας του Κινήματος μέσα στα σύγχρονα κοινωνικοπολιτικά -ευρωπαϊκά και κυπριακά- συμφραζόμενα, καθώς και, σε συνάρτηση με αυτά, τον επαναπροσδιορισμό του πολιτικού του λόγου σε σχέση προς τα πρωτίστως διακυβευόμενα ζητήματα που αντιμετωπίζει σήμερα ο τόπος - Κυπριακό, οικονομία κ.λπ.

Αμφισημίες
Σ’ αυτό το πλαίσιο, δεν μπορεί να διαλάθει η πρόσφατη, σοβαρή εσωκομματική κρίση, που ανεφύη με αφορμή την αναπομπή του Προέδρου της Δημοκρατίας των νομοσχεδίων για τις εκποιήσεις, για την οποία χρειάστηκε η σύγκληση των συλλογικών οργάνων για να εκτονωθεί.

Η συγκεκριμένη αντιπαράθεση, που εξέφραζε τις διαβαθμίσεις προσέγγισης του μνημονίου στο εσωτερικό του Κινήματος - οι οποίες εκκινούν από την πλήρη απόρριψη της δανειακής σύμβασης και καταλήγουν έως την παραδοχή ότι, κάποιες, τουλάχιστον, από τις μνημονιακές πρόνοιες, όπως λόγου χάριν αυτές που αφορούν στη μεταρρύθμιση και εξυγίανση της δημόσιας υπηρεσίας, περιέχουν θετικές σημάνσεις που πρέπει να αξιοποιηθούν - συναρτάται και με το καίριο ερώτημα για τον ρόλο του Κινήματος στην παρούσα πολιτική συγκυρία, παρά τη σαφή και «θεσμικά» κατοχυρωμένη αντιπολιτευτική πλεύση του:

Θα πρέπει να είναι ρόλος απηνώς αντιπολιτευτικός, όπου το Κίνημα θα λειτουργεί στο πλαίσιο μιας σκληρής, πλην, όμως, εποικοδομητικής κριτικής, ή θα είναι ρόλος αντιπολιτευτικά υποβοηθητικός για την Κυβέρνηση, προσφέροντάς της, ενίοτε, στηρίγματα, όταν και όπου αυτό επιβάλλεται. Ανάλογες αμφισημίες αναδεικνύονται και στην προσέγγιση άλλων θεμάτων, όπως το Κυπριακό, με πολλά στελέχη να ζητούν πλήρη διασαφήνιση, σε «προγραμματικό» επίπεδο, των θέσεων του Κινήματος, προς την κατεύθυνση μιας ουσιαστικής ριζοσπαστικοποίησης του πολιτικού λόγου και των θέσεών του.

Δεν πρέπει να παραθεωρείται, επίσης, ότι της παραίτησης των Γ. Ομήρου, Γ. Ευσταθίου, και Τ. Γιασεμίδη προηγήθηκαν οι παραιτήσεις, προ μηνών, των Γιάννου Πιερίδη, Προέδρου της Επαρχιακής Επιτροπής Λευκωσίας, και Μαρίνου Θεοδώρου, μέλους του ΠΓ, ως αποτέλεσμα «δυσυπέρβλητων εσωκομματικών προβλημάτων».

Το πλαίσιο της αντιπαράθεσης
Πολλοί, στο πλαίσιο αυτό, αναγιγνώσκουν, σ’ ένα πρώτο επίπεδο, την εκρηγνυόμενη κρίση, ως μια σύγκρουση ανάμεσα στις δυνάμεις του «παλιού» και στις δυνάμεις του «νέου», η οποία σχηματοποιείται στη διακριτή αντιπαράθεση ανάμεσα σε «κοινοβουλευτικούς» -που επιχειρούν να συσπειρωθούν, αυτήν τη στιγμή, γύρω από τον παραιτηθέντα Πρόεδρο του Κινήματος- και σε «κομματικούς», για τους οποίους το διακύβευμα της ανανέωσης αποτελεί επιβεβλημένο όρο επιβίωσης για την ΕΔΕΚ.

Επί του προκειμένου, ωστόσο, η κύρια διαφορά που εγείρεται αφορά περισσότερο στον ρυθμό, το εύρος και την έκταση των συντελούμενων αναδιαρθρώσεων, η επιτέλεση των οποίων συνυφαίνεται, ipso facto, με μια ριζική αναδιανομή των θέσεων εξουσίας στο εσωτερικό του κόμματος.

Το ερώτημα, ασφαλώς, που εγείρεται, είναι κατά πόσον τα πράγματα θα οδηγηθούν σε μια νέα ισορροπία δυνάμεων ή εάν θα εκβάλουν σ' ένα μεγαλύτερο βάθεμα της σύγκρουσης και της διαπάλης στο κομματικό power game.

Πάντως, είναι εμφανής η προσπάθεια και των δύο πλευρών, να αξιοποιήσουν το πολιτικό κεφάλαιο που ακούει στο όνομα Γ. Ομήρου και τον ενοποιητικό του ρόλο, καθώς το πρώτιστο, αυτήν τη στιγμή, είναι η διασφάλιση της ενότητας του χώρου ενόψει των αναταράξεων της επόμενης μέρας.

Ο ελιγμός Ομήρου
Πάντως, ο ίδιος ο ελιγμός του Γ. Ομήρου να προβεί σε παραίτηση μία μόλις ημέρα πριν από την καθοριστική, χθεσινή, σύνοδο του ΠΓ, διαθλάται μέσα από πολλαπλές ερμηνευτικές προσεγγίσεις.
Αποτελεί, κατ’ αρχήν, μια κίνηση ανατροπής του δυσμενούς, για την ηγεσία, σκηνικού που διαμορφώθηκε μετά τις τελευταίες εξελίξεις, αναδιατάσσοντας τις προτεραιότητες των διακυβευμάτων.

Ενέβαλε, με άλλα λόγια, σε άλλο πλαίσιο τη διεξαγόμενη εσωκομματική συζήτηση, επανιεραρχώντας τα προτάγματά της. Εάν, μέχρι χθες, κυρίαρχο ήταν το αίτημα των ριζικών αλλαγών, της ανανέωσης, και της λογοδοσίας για την εικόνα αποτελμάτωσης και συρρίκνωσης του Κινήματος, εφεξής είναι η αναγκαιότητα περιφρούρησης της κομματικής ενότητας απέναντι σε μια προσπάθεια «εκ των ένδον υπονόμευσης», θεματοφύλακας της οποίας αναδεικνύεται ο ίδιος ο Πρόεδρος.

Την ίδια ώρα, η απαλλαγή του Γ. Ομήρου από την «κομματική του δέσμευση», δοθέντος ότι παραμένει Πρόεδρος της Βουλής, τον εγκαθιστά σε θέση παγκοίνως αποδεκτού υπερκομματικού ηγέτη, ανοίγοντας τον ορίζοντα της προοπτικής για τις προεδρικές εκλογές του 2018.

Αποκλείει, ταυτόχρονα, την πιθανότητα μιας ενδεχόμενης μελλοντικής παραίτησης, με πολύ πιο επώδυνα πολιτικά επιγενόμενα, τόσο για την ΕΔΕΚ όσο και για τον ίδιο, που θα μπορούσε να επισυμβεί υπό την επέλαση νέων αποκαλύψεων για τα σκάνδαλα στην Πάφο, οι οποίες θα ενέπλεκαν τον βουλευτή του Κινήματος Φ. Σαρίκα.