Τι βρίσκει μπροστά του με τον νέο χρόνο ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας

Οι πρώτες κινήσεις του Νίκου Αναστασιάδη θα διαφανούν στο κεφάλαιο της αναδιοργάνωσης των υπηρεσιών του προεδρικού μεγάρου

ΤΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ανασχηματισμού σίγουρα είναι στη σκέψη του Προέδρου Αναστασιάδη, αλλά χρονικά δεν τοποθετείται πριν από την άνοιξη…

Επιστρέφει ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, με την υγεία του να έχει αποκατασταθεί. Σιδερένιος, όπως του ευχηθήκαμε όλοι! Φαίνεται ότι η ανταπόκριση του οργανισμού του στη θεραπεία ήταν πιο καλά απ' ό,τι μπορούσε να αναμένεται. Είναι κάτι που... θυμίζει τη συμπεριφορά της κυπριακής οικονομίας μέσα στο πρόγραμμα θεραπείας της, που εφαρμόζεται τα τελευταία περίπου δυο χρόνια...

Πρώτα «τα του οίκου»

Αν όμως τα νέα σχετικά με την υγεία του Προέδρου είναι πολύ καλά, δεν ισχύει το ίδιο και για τις ανοιχτές υποθέσεις που τον περιμένουν με την επιστροφή του στο προεδρικό μέγαρο. Ο ίδιος εξομολογήθηκε ότι «τις πολλές ώρες απραξίας στο νοσηλευτήριο της Νέας Υόρκης τις αξιοποίησε βάζοντας σε τάξη τις σκέψεις του και ξεδιπλώνοντας επιτελικές κινήσεις...». Είναι λοιπόν καθαρό ότι σκοπεύει στο επόμενο διάστημα, θέλοντας και μη, να αναλάβει συγκεκριμένες πρωτοβουλίες. Ταυτόχρονα όμως είναι αρκετά τα ανοιχτά «μέτωπα» που περιμένουν να τον υποδεχτούν με τον νέο χρόνο.

Οι πρώτες του κινήσεις θα διαφανούν στο κεφάλαιο της αναδιοργάνωσης των υπηρεσιών του προεδρικού μεγάρου. Κάποιοι ήθελαν να συνδυάζουν τέτοιες αποφάσεις μαζί με επικείμενο ανασχηματισμό. Αλλά για την ώρα δεν φαίνεται τα δυο να σχετίζονται. Εξάλλου το σενάριο ανασχηματισμού σίγουρα είναι στη σκέψη του Προέδρου Αναστασιάδη, αλλά χρονικά δεν τοποθετείται πριν από την άνοιξη. Συνεπώς, μάλλον στο παρόν στάδιο θα αρκεστεί να αναδιοργανώσει τον επιτελικό του περίγυρο ενισχύοντας το προεδρικό γραφείο.

Οι διαπραγματεύσεις περιμένουν στη γωνία

Το υπ’ αριθμόν ένα ζήτημα για τον τρίτο χρόνο στην προεδρία είναι το Κυπριακό. Ήδη πολλοί και πολλά κινούνται με στόχο να προλειανθεί το έδαφος για να ξεκινήσουν ξανά διαπραγματεύσεις. Καλά πληροφορημένες πηγές τοποθετούν την επανέναρξη των συνομιλιών το 2ο δεκαπενθήμερο Ιανουαρίου. Άλλωστε δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η τουρκική «θαλάσσια εισβολή» θα τερματισθεί αυτές τις μέρες. Αν και επί της ουσίας η Τουρκία δεν πρόκειται να δώσει οποιαδήποτε διαβεβαίωση ότι εγκαταλείπει αυτές τις μεθοδεύσεις.

Αντίθετα, ο Πρόεδρος Ερντογάν, μέσα από μια νέα παράσταση έπαρσης και επιδειξιομανίας, προανήγγειλε την κατασκευή τουρκικής πλατφόρμας για τη διεξαγωγή ερευνών και θαλάσσιων γεωτρήσεων. Όμως η αποχώρηση του τουρκικού σκάφους θα αφήσει χώρο για να ξεκινήσει και πάλι η γνωστή διαδικασία.

Ερώτημα: Τι μπορεί να συμβεί σε αυτό το ζήτημα; Κάποιοι πιθανολογούν ότι θα υπάρξουν «εξελίξεις». Αναλύουν αυτήν την πρόβλεψη είτε με «γεφυρωτικές ιδέες» από τα Ηνωμένα Έθνη ή και από άλλους (διάβαζε ΗΠΑ) είτε με κάποια «τουρκική κίνηση». Αυτή η πρόβλεψη, που ψιθυρίζεται και ως διαβεβαίωση, ακούγεται εδώ και πολλούς μήνες. Χωρίς όμως να έχει μέχρι τώρα επιβεβαιωθεί. Όσοι την εξετάζουν πιστεύουν ότι «μέσα στην εξίσωση θα είναι και κάποια φόρμουλα για το φυσικό αέριο».

Σε μια τέτοια περίπτωση, όμως, και όσο και αν μπορεί να είναι θετικοί οι οιωνοί για το ίδιο το Κυπριακό, αν μπει σε «κοκτέιλ» και το ενεργειακό, ο Πρόεδρος Αναστασιάδης θα αντιμετωπίσει πολύ μεγάλη δυσκολία στο εσωτερικό. Όσοι προβλέπουν να σχηματίζεται «μέτωπο ΔΗΣΥ-ΑΚΕΛ» για να διευκολύνουν τον Πρόεδρο σε... δύσκολες αποφάσεις διαψεύδονται από την τάση που δείχνει τελευταία το ΑΚΕΛ, να ανεβάζει όσο μπορεί τους αντιπολιτευτικούς τόνους.

Κάθαρση και οικονομία

Μαζί με το μεγάλο ζήτημα της απονομής δικαιοσύνης, το δεύτερο μεγάλο στοίχημα της Κυβέρνησης και του Προέδρου προσωπικά για το 2015 θα είναι η ομαλή συνέχεια του Προγράμματος στην οικονομία και η άρση του νέου αδιεξόδου που δημιουργήθηκε αυτές τις μέρες, όταν η πλειοψηφία της Βουλής αποφάσισε να «ρίξει το γάντι στην Τρόικα», αναβάλλοντας την ισχύ του νόμου για τις εκποιήσεις.

Με τον έναν ή τον άλλον τρόπο τα δελτία ειδήσεων και οι στήλες των εφημερίδων θα γεμίσουν τις πρώτες 5-6 τουλάχιστον εβδομάδες του νέου χρόνου με το ζήτημα της αφερεγγυότητας. Εκεί θα δοθεί η μεγάλη πολιτική μάχη, την οποία ορισμένοι χαρακτηρίζουν ως «δεύτερο ημίχρονο των εκποιήσεων».

Πάντως από οικονομικής άποψης, οι προβλέψεις θέλουν τον νέο χρόνο καλύτερο. Όλα δείχνουν ότι μετά από χρόνια η οικονομία θα πάει, έστω και ελάχιστα, προς τα πάνω. Η πρόβλεψη μιλά για «ασθενική ανάπτυξη», αλλά το θετικό πρόσημο επιβεβαιώνεται. Σχεδόν όλοι οι οικονομολόγοι όμως συμφωνούν ότι αυτήν τη θετική εξέλιξη δεν θα τη νιώσει αρκετά το παζάρι και ο κόσμος.

Δεν προβλέπεται δηλαδή να μειωθεί ουσιαστικά η ανεργία. Εκείνο όμως που είναι πιθανό να χαρακτηρίσει τη νέα χρονιά και να δημιουργήσει καινούργιους πολιτικούς τριγμούς, είναι ο χειρισμός των μη εξυπηρετούμενων δανείων. Σύμφωνα με το θεωρητικό σενάριο, σε κάποια στιγμή θα μπορούν μάλιστα, ίσως και στη διάρκεια του επόμενου χρόνου, να γίνονται και εκποιήσεις. Άρα ποιες και πόσες θα είναι τότε οι αντιδράσεις;

ΓΕΣΥ, τοπική αυτοδιοίκηση, Κυπριακές Αερογραμμές κλπ...

Μέσα σε αυτόν τον ίδιο χρόνο, όμως, είναι υποχρέωση της Κυβέρνησης και του Προεδρικού να προχωρήσουν με το ΓΕΣΥ και τη μεταρρύθμιση στα δημαρχεία και τις κοινότητες. Δύσκολο έργο. Ιδιαίτερα το πρώτο κομμάτι, εκείνο του ΓΕΣΥ. Οι περισσότεροι φαίνεται να είναι off the record απαισιόδοξοι. Ενώ αρκετοί, ακόμα και από το κυβερνητικό στρατόπεδο, δηλώνουν ανησυχία για κάποιες τάσεις «υπερσυγκεντρωτισμού» στο Υπουργείο, την ώρα ακριβώς που πρέπει να γίνει αποκέντρωση με την αυτονόμηση των νοσηλευτηρίων.

Περισσότερο όμως απ’ όλα φαίνεται να τρομάζει η οικονομική εξίσωση του συστήματος υγείας. Όσον αφορά την τοπική αυτοδιοίκηση, το μεγαλύτερο κομμάτι των αντιδράσεων και της δυσαρέσκειας σε ενδιαφερόμενους φαίνεται να έχει «προεξοφληθεί» από το 2014. Αυτό όμως δεν σημαίνει πως όταν έρθει η ώρα δεν θα υπάρξουν δυσκολίες. Χαρακτηριστικό είναι, όπως ομολογούσε στέλεχος από την Πινδάρου, ότι αυτή η δραστική αλλαγή των πραγμάτων έρχεται την ώρα που «αναλογικά η παράταξη έχει περισσότερους δημάρχους και κοινοτάρχες απ' ό,τι ποτέ πριν» και αυτό δημιουργεί δυσανάλογα μεγάλη πίεση στον ΔΗΣΥ.

Ταυτόχρονα, σε μεγάλο βαθμό «προεξοφλημένο» φαίνεται να είναι και το μπαμ από την τελική κατάληξη των Κυπριακών Αερογραμμών, η οποία λογικά θα έρθει επίσης μέσα στις πρώτες εβδομάδες του 2015. Μεγαλύτερη πολιτική τριβή θα φέρει όμως προς το τέλος του χρόνου το θέμα των ιδιωτικοποιήσεων. Όσο και αν η πολιτική μάχη έχει ήδη δοθεί σε υψηλούς τόνους, φαίνεται ότι θα συμβεί και εδώ ό,τι με τις εκποιήσεις. Θα υπάρξει δηλαδή κάτι σαν «δεύτερο ημίχρονο», αφού και τα τρία μεγάλα κόμματα της αντιπολίτευσης δείχνουν να έχουν το θέμα πολύ υψηλά στην ατζέντα τους.

Αντιμνημονιακό μέτωπο;

ΜΠΟΡΕΙ να μην έχει υλοποιηθεί με συγκεκριμένη μορφή, αλλά εκείνο το «αντιμνημονιακό μέτωπο» που στο παρελθόν είχαν θελήσει το ΑΚΕΛ ή ο Γιώργος Λιλλήκας, τώρα θα υλοποιηθεί κάτω από την ομπρέλα της «επαναδιαπραγμάτευσης», όπως την έχει λανσάρει από καιρό ο Πρόεδρος του ΔΗΚΟ. Όσο και αν ακούγεται παράξενο, ο βασικός παράγοντας από τον οποίο εξαρτάται η άνεση χειρισμών του Προέδρου Αναστασιάδη απέναντι σε όλες αυτές τις προκλήσεις, ακούει στο όνομα ΔΗΚΟ.

Δεν είναι ακριβώς προβλέψιμο το πώς θα κινηθεί η εσωτερική δυναμική τού άλλοτε συμμαχικού του κόμματος. Ακούγονται κατά καιρούς πολλά σενάρια. Ανάλογα, όμως, με το τι θα συμβαίνει στο ΔΗΚΟ, θα μεγαλώνουν ή και θα στενεύουν πολύ τα περιθώρια του Προέδρου.

Οι μέχρι τώρα φιλότιμες προσπάθειες του διαδόχου του στην Πινδάρου για «καλόπιασμα» και προσεγγίσεις συναίνεσης έχουν ήδη φτάσει στα όριά τους. Στην τελευταία ψηφοφορία αυτής της εβδομάδας, ο Αβέρωφ Νεοφύτου όσο και αν προσπάθησε δεν μπόρεσε να φέρει το ίδιο αποτέλεσμα που είχε καταφέρει, όταν τον Σεπτέμβριο είχε ψηφιστεί αρχικά ο βασικός νόμος για τις εκποιήσεις. Ταυτόχρονα, όμως, πολιτικοί από την πλευρά της συμπολίτευσης παρατηρούσαν καυστικά ότι «μέχρι να κάνουν αυτοί αντιμνημονιακό μέτωπο, το Μνημόνιο θα έχει τελειώσει...».

Λείπει ένας «υπουργός Συντονισμού»

Πρόσωπα που έχουν επαφή και γνώση στο άμεσο περιβάλλον του ίδιου του Προέδρου ανέφεραν, όμως, ότι το πιο κρίσιμο ζήτημα δεν είναι οι διάφορες συγκεκριμένες προκλήσεις στον μακρύ κατάλογο που έχει μπροστά του ο Πρόεδρος.

Το κρίσιμο είναι να βρει κάποιον τρόπο να υπάρχει όχι απλά μόνιμη επικοινωνία και συνεννόηση της Κυβέρνησης με τον ΔΗΣΥ, αλλά να μπορέσει να αξιοποιήσει βοήθεια που μπορεί να του δώσει το κόμμα όχι μόνο στις ψηφοφορίες της Βουλής, αλλά και στην παρακολούθηση του κυβερνητικού έργου. Από την Πινδάρου, εξάλλου, εκφράζουν συνεχώς το αίτημα να υπάρξει καλύτερη διαχείριση των «μικρών και ασήμαντων», για να μην αφήνεται συνέχεια εκτεθειμένος ο Πρόεδρος. Αυτά όμως σημαίνουν ενίσχυση της ίδιας της ομάδας που περιστοιχίζει τον Πρόεδρο Αναστασιάδη.

Εκείνο που λείπει, παρατηρούσε βετεράνος στέλεχος του κόμματος και παλιά στενός του Προέδρου, είναι... «κάτι σαν υπουργός Συντονισμού. Πολλά αχρείαστα που προκαλούν ζημιά θα μπορούσε άνετα να είχαν αποφευχθεί», συμπληρώνει.

Μακρύς κατάλογος και στο βάθος... Βουλευτικές

Ό,τι και αν αποφασίσει να κάνει με την επάνοδό του στη Λευκωσία και στα καθήκοντα, τον Πρόεδρο τον περιμένει ένας μακρύς κατάλογος με προκλήσεις για το νέο έτος. Ενώ το πολιτικό υπόβαθρο που όλοι σκέφτονται -και κανείς δεν ομολογεί- είναι ότι το 2015 στρώνει το έδαφος για τις βουλευτικές εκλογές του 2016. Η προεδρία Αναστασιάδη στην τελική της ευθεία, δηλαδή το 2017, θα εξαρτηθεί από τους συσχετισμούς που θα βγάλει η κάλπη των Βουλευτικών. Κι αυτό σημαίνει ότι θα κριθεί και η δεύτερη πενταετία. Την ώρα που οι προβλέψεις για την οικονομία είναι ότι μέχρι τότε θα έχει διαμορφωθεί πολύ καλύτερο έδαφος για το κοινό και επομένως και για την Κυβέρνηση, απ' ό,τι τώρα, πολλά θα εξαρτηθούν από δυο παράγοντες. Πρώτα να μην υπάρξουν «αναποδιές» και «έκτακτα» ή «πισωγυρίσματα» και δεύτερο, να πάει καλά ο ΔΗΣΥ στις Βουλευτικές.

Αν κάποιος λογικά σκεφτεί ότι είναι νωρίς για όλα αυτά, την απάντηση θα εύρισκε στις ανομολόγητες σκέψεις όλων των ηγετών και των επιτελικών στην πολιτική σκηνή. Ο χειρισμός των υποθέσεων και προκλήσεων του 2015 θα είναι και για την αντιπολίτευση καθοριστικός, προκειμένου να ξεφύγει από την όχι και τόσο καλή καθημερινή εικόνα που της χρεώνεται (και που βγήκε και στις Ευρωεκλογές). Αναλυτές φτάνουν μάλιστα στο κυνικό συμπέρασμα ότι «ώρες-ώρες από την αντιπολίτευση δείχνουν να παρακαλούν να πάει όσο άσχημα γίνεται το Πρόγραμμα, ενώ κάποτε δίνουν και την εντύπωση να κάνουν ό,τι μπορούν γι’ αυτό».

Οι απόψεις πάντως είναι μοιρασμένες, αν τελικά εκείνο που θα κρίνει την προεδρία Αναστασιάδη είναι η οικονομία και η δικαιοσύνη, ή το Κυπριακό και το ζήτημα της ενέργειας. Σίγουρα, πάντως, προϋπόθεση για να προχωρήσει «αυτοδύναμα» και να δείξει έργο η προεδρία, θα είναι να αποφύγει τις τρικλοποδιές της ένταξης του ενεργειακού στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων. Ίδωμεν...