Προς σκηνικό πόλωσης στον Δήμο Πάφου

Θα ανέμενε κάποιος ότι, υπό το βάρος των σκανδάλων και της άτεγκτης επίσεισης των ευθυνών, τα κόμματα θα επιχειρούσαν να τιθασεύσουν τις εξουσιοθηρικές ορμές τους

ΔΕΝ ΜΠΟΡΕΙ να διαλάθει, από ποιους και για ποιον λόγο καλείται να καθαρθεί ο Δήμος

Τι είναι η τοπική κοινωνία; Στο μυαλό μας είναι ένας χώρος περιοχοθετημένος εδαφικά, με δική του κοινωνική οργάνωση, θεσμικές εξουσίες, τρόπο ζωής και κουλτούρα.

Ως κύτταρο της αυτοδιοικητικής οργάνωσης της πολιτείας, έχει την εξουσία, αυτόβουλα, να εκλέγει τους δημοτικούς και κοινοτικούς άρχοντες, με γνώμονα τις τοπικές ιδιαιτερότητες, τα προβλήματα, τις ανάγκες αλλά και τα συμφέροντα του συνόλου ή των μερίδων του συνόλου που το απαρτίζει.

Τα κόμματα, ως οργανωμένα σύνολα κοινωνικών και πολιτικών συμφερόντων, ιδεών και αιτημάτων λειτουργούν σε άλλη βαθμίδα συγκρότησης του πολιτικού και πολιτειακού συστήματος - εξ ου και η αναγνώριση της τοπικής αυτονομίας και αυτοβουλίας, χωρίς (υποτίθεται) κομματικές παρεμβάσεις που επιχειρούν να αλλοιώσουν ή να ακυρώσουν τον κυριαρχικό ρόλο της βούλησης των τοπικών κοινωνιών.

Η πραγματικότητα, ωστόσο, είναι άλλη, και πόρρω απέχει από αυτή την ειδυλλιακή εικόνα της κοινωνικής, ηθικής και πολιτικής αγνότητας της τοπικής κοινωνίας, κληροδοτημένη, εν μέρει, από τη ρομαντική ιδέα της παραδοσιακής κοινωνίας ως ενός αυτοτελούς οργανικού αρμονικού όλου.

Οι τοπικές κοινωνίες διασχίζονται τόσο από τις πολιτικές και κομματικές αντιπαραθέσεις, όσο και από τους δικούς τους εσωτερικούς διαφορισμούς και ανταγωνισμούς. Που ενίοτε εκβάλλουν σε φαινόμενα τοπικής αυθαιρεσίας, ανεξάλειπτου «δημογεροντισμού» και οικογενειακού φατριασμού.

Από την άλλη, για τον φακό των κομμάτων, οι τοπικές κοινωνίες δεν είναι τίποτε περισσότερο από τις… επαρχιακές και τοπικές επιτροπές τους, τις οποίες επιχειρούν να ελέγξουν, να ποδηγετήσουν ή να συμμορφώσουν προς τις βουλές και τις αποφάσεις τους. Σπανίως, δε, αναγκάζονται να συμβιβαστούν προς τις δικές τους επιθυμίες, συνυπολογίζοντας το πολιτικό κόστος που ενδέχεται να επωμιστούν, αν, ετσιθελικά, επιμείνουν να τις αρματοδρομήσουν στην κατεύθυνση των κομματικών επιλογών.

Crash test εκτός προγράμματος

Υπό την σκιάν, λοιπόν, των διερευνόμενων σκανδάλων στον Δήμο Πάφου, τα πολιτικά κόμματα συνεχίζουν τις διεργασίες και τις διαβουλεύσεις για την αναπληρωματική εκλογή του προσεχούς Ιανουαρίου. Αν και περιορισμένη τοπικά, και διαλαμβάνουσα το χαρακτήρα έκτακτης εκλογικής αναμέτρησης, η αναπληρωματική εκλογή στον Δήμο Πάφου, μετά την αναγκαστική παραίτηση του Σάββα Βέργα, προσλαμβάνει σημαίνουσα πολιτική δραστικότητα, για πολλούς και διάφορους λόγους.

Κατ’ αρχάς, είναι η πρώτη εκλογική αναμέτρηση, έστω και εκτός… προγράμματος, μετά τις ευρωεκλογές του περασμένου Μαΐου, η οποία διενεργείται σ’ ένα εντελώς διαφορετικό πολιτικό σκηνικό, όπου οι συμμαχίες και οι συνεργασίες του παρελθόντος έδωσαν, προϊόντος του χρόνου, τη θέση τους σε μιαν άλλη γεωγραφία συμπορεύσεων, με κύριο χαρακτηριστικό τη σύγκλιση ανάμεσα στις δυνάμεις του ευρύτερου αντιπολιτευτικού χώρου, όσον αφορά στα θέματα της μνημονιακής πολιτικής.

Κατά δεύτερον, διεξάγονται σε μιαν «εύφλεκτη» πολιτικά περίοδο, με τις αναθυμιάσεις των σκανδάλων να επιβαρύνουν το ήδη αρκετά βεβαρημένο πολιτικό κλίμα, εντείνοντας την κρίση αξιοπιστίας του πολιτικού συστήματος και των φορέων του.

Εκλογή με ιδιαιτερότητες

Μάλιστα, κεντρώνονται σε μιαν από τις πλέον πορώδεις πληγές αυτών των τελευταίων, η οποία, όπως διαφαίνεται, αποτελεί μόνον μίαν από τις διακλαδώσεις ενός ευρύτερου πλέγματος διαφθοράς και διαπλοκής, που εμπλέκει συλλήβδην ποικιλώνυμες πολιτικές, πολιτειακές και οικονομικές εξουσίες.

Ως εκ τούτου, η κρίσιμη ιδιαιτερότητά της είναι αυταπόδεικτη, και συνιστά έναν εξέχοντα τελεστή τόσο των συντελούμενων διεργασιών μεταξύ των πολιτικών δυνάμεων όσο και της τελικής έκβασης του εκλογικού αποτελέσματος, εάν, βεβαίως, οι προσπάθειες για συμφωνία επί μιας κοινής υπερκομματικής ή διακομματικής υποψηφιότητας ναυαγήσουν, χωρίς να παραθεωρείται το γεγονός ότι, ήδη, η Συμμαχία Πολιτών, αποφάσισε την υποστήριξη του ανεξάρτητου υποψηφίου, Δώρου Παφίτη.

Μέσα σ’ αυτό το πλαίσιο, η αναπληρωματική εκλογή στον Δήμο Πάφου, όπως και αν διεξαχθεί, θα αποτελέσει ένα ισχυρό τεστ αξιοπιστίας και αντοχής του πολιτικο-κομματικού συστήματος, δεδομένης της πλήρους άλωσης του αυτοδιοικητικού θεσμού από το τελευταίο.

Γιατί θα κληθούν να καταγράψουν δυνάμεις μέσα στο "κενό" μιας σχεδόν γενικευμένης αποστροφής των πολιτών για τα τεκταινόμενα στον πολιτικό μας βίο, για τα οποία, την κύρια και βασική ευθύνη φέρει το ίδιο το πολιτικό σύστημα.

Δοκιμή συνεργασιών

Θα αποτελέσει, ταυτόχρονα, ένα γερό τεστ για τα κόμματα, όσον αφορά τις μελλοντικές συνεργασίες τους, τόσο για τις επόμενες αυτοδιοικητικές εκλογές όσο και για τους εν δυνάμει συσχετισμούς των προεδρικών εκλογών του 2018, η τελική ευθεία για τις οποίες θα εκκινήσει πάνω στο «κληροδότημα δυνάμεων» της αναμέτρησης στην τοπική αυτοδιοίκηση.

Ωστόσο, θα ανέμενε κάποιος, ότι, υπό το βάρος των σκανδάλων και της άτεγκτης επίσεισης των ευθυνών, τα κόμματα θα επιχειρούσαν, τουλάχιστον στην προκειμένη περίπτωση, να τιθασεύσουν τα εξουσιοθηρικά αντανακλαστικά τους, κατατείνοντας σε συμβιβαστικές επιλογές, που θα περιθωριοποιούσαν τη βούληση προσπόρισης ιδίου πολιτικού οφέλους.

Κάτι τέτοιο, ωστόσο, δεν φαίνεται να συμβαίνει, με τα τεκταινόμενα του τριημέρου στο παρασκήνιο να προοιωνίζονται ότι η επιδίωξη - για όσους πραγματικά την επιδίωξαν - για κάθοδο κοινής υπερκομματικής υποψηφιότητας μάλλον καθίσταται ατελέσφορη, με τις εξελίξεις να περιενδύονται πολωτικά χαρακτηριστικά.

Αδιανόητη η εμμονή στην εσωστρέφεια

ΟΠΩΣ επισήμανε χαρακτηριστικά, σχολιάζοντας τις διεξαγόμενες παρασκηνιακές ζυμώσεις μεταξύ των πολιτικών δυνάμεων, σημαίνον στέλεχος του Κέντρου, «είναι αδιανόητη η εμμονή στην εσωστρέφεια που επιδεικνύουν κάποια κόμματα, επιμένοντας στην υποστήριξη στενού κομματικού υποψηφίου», επισημαίνοντας περαιτέρω ότι, μια τέτοια εμμονή, εκφεύγει πλήρως της λογικής της περίστασης. Πρόσθεσε, ταυτόχρονα, ότι, μερικοί, με τον τρόπο που σκέφτονται και ενεργούν, φαίνεται πως δεν έχουν αντιληφθεί τι συνέβη και τι συμβαίνει στον Δήμο Πάφου, κι αυτό, ίσως, το αντιληφθούν το βράδυ των εκλογών.

Πάντως, είναι πρόδηλη η προσπάθεια των κομμάτων να μειώσουν τον πολιτικό χαρακτήρα της αναπληρωματικής εκλογής, τουλάχιστον σε καθαρά ρητορικό επίπεδο, προαναγγέλλοντας πως οι δημαρχιακές εκλογές στην Πάφο είναι «εκλογές κάθαρσης».

Αυτό το στοιχείο, ωστόσο, της «παράκαμψης» του άμεσου κομματικού ρόλου, προσδίδει έναν επιπλέον πολιτικό τονισμό στην εκλογή της 11ης Ιανουαρίου του 2015. Καθώς, δεν μπορεί να διαλάθει, από ποιους και για ποιον λόγο καλείται να καθαρθεί ο Δήμος Πάφου. Πόσο, όμως, το αντιλαμβάνονται αυτό τα κόμματα;