Στήριξη στη Λευκωσία χωρίς κυρώσεις στην Τουρκία
Αφαιρέθηκε η ρητή αναφορά στην πιθανότητα του ανοίγματος των κεφαλαίων 23 και 24, και εισάγεται ο δεσμευτικός χαρακτήρας για τις αποφάσεις του ΕΔΑΔ, χωρίς όμως να γίνεται λόγος για ακύρωση της NAVTEX

Βελτιωμένο είναι το νέο προσχέδιο των Συμπερασμάτων του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της 18ης Δεκεμβρίου του 2014 στα ζητήματα που αφορούν στην Κύπρο και ειδικότερα για τις προκλήσεις εντός της κυπριακής ΑΟΖ. Μετά από προχθεσινή σύσκεψη αφαιρέθηκαν οι ρητές αναφορές περί πιθανού μελλοντικού ανοίγματος των κεφαλαίων 23 και 24 για τα θεμελιώδη δικαιώματα και τη δικαιοσύνη, ενώ ταυτοχρόνως γίνεται αναφορά στο άρθρο 46 παρ. 1 της Σύμβασης, για τον δεσμευτικό χαρακτήρα των αποφάσεων του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (ΕΔΑΔ) του Συμβουλίου της Ευρώπης. Χωρίς όμως να γίνεται λόγος για κυρώσεις επί της Τουρκίας, κάτι που δεν έχει ζητήσει η κυπριακή κυβέρνηση.

Κεφάλαια και κυπρογενείς υποχρεώσεις
Πιο συγκεκριμένα, σε ό,τι αφορά τις αλλαγές, αντί της αναφοράς πιθανού μελλοντικού ανοίγματος των κεφαλαίων 23 και 24 αφού τεθούν κριτήρια, γίνεται πλέον λόγος για ενδυνάμωση της συνεργασίας της ΕΕ και της Τουρκίας επί τη βάσει μελλοντικών συζητήσεων σε διάφορους τομείς. Αξίζει, βεβαίως, να τονιστεί ότι η Βρετανία κινούσε από το παρασκήνιο τα νήματα για την ενίσχυση της προοπτικής ανοίγματος των κεφαλαίων 23 και 24, και τον χορό έσυρε η Γαλλία του Φρανσουά Ολάντ.

Ακόμη στις θετικές μεταβολές περιλαμβάνονται τα περί της αναγνώρισης όλων των κρατών της ΕΕ από την Τουρκία, αφού έχουν περάσει στον τομέα των κυπρογενών υποχρεώσεων, με την προσδοκία να παραμείνουν εκεί και σε επόμενα συμπεράσματα. Επιπροσθέτως, έχει εισαχθεί αναφορά περί εκμετάλλευσης του φυσικού αερίου σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας.
Σημειώνεται ότι στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της 18ης Δεκεμβρίου, τον Πρόεδρο Αναστασιάδη θα εκπροσωπήσει ο Πρόεδρος της Βουλής και Προεδρεύων της Δημοκρατίας Γ. Ομήρου.

Το ανοικτό παράθυρο
Σημειώνεται ότι στο κείμενο δεν γίνεται λόγος για κυρώσεις και το θέμα θα συζητηθεί την προσεχή Δευτέρα, σε επίπεδο Υπουργών Εξωτερικών στην παρουσία του κ. Ι. Κασουλίδη. Εκκρεμεί, πάντως, το θέμα για την υπόθεση της NAVTEX, ότι, δηλαδή, η Τουρκία θα πρέπει να την ακυρώσει, καθώς και το θέμα με την υπογραφή από την Άγκυρα της Συμφωνίας για την Επανεισδοχή. Επί του συγκεκριμένου θέματος, στο προσχέδιο το Συμβούλιο εκφράζει τη λύπη του, επειδή η Τουρκία προέβη σε δήλωση ότι δεν θα υπογράψει την εν λόγω Συμφωνία με την Κυπριακή Δημοκρατία, η οποία ζητά να θεωρηθεί η δήλωση ως άκυρη.

Εκείνο που είναι πιθανό να ζητήσει ο Κύπριος Υπουργός Εξωτερικών την προσεχή Δευτέρα είναι όπως περιληφθεί μια φράση στα Συμπεράσματα, ότι το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο θα παρακολουθεί τις εξελίξεις στην κυπριακή ΑΟΖ, για να υπάρχει παράθυρο ανοικτό να επανέλθει, εφόσον η Τουρκία συνεχίζει τις προκλήσεις της. Βεβαίως και στην περίπτωση του Πρόσθετου Πρωτοκόλλου υπάρχει ανάλογη διατύπωση, αλλά οι κυπριακές κυβερνήσεις δεν τις έχουν ενεργοποιήσει.

Τα αρνητικά
Για να γίνει αντιληπτό τι αλλαγές συντελέσθηκαν στο τελευταίο προσχέδιο, θα ήταν λογικό να κωδικοποιήσουμε τα θετικά και τα αρνητικά του προηγουμένου. Ως εκ τούτου σε ό,τι αφορά τα αρνητικά:
1. Γινόταν αναφορά στο πιθανό μελλοντικό άνοιγμα κεφαλαίων 23 και 24 για θεμελιώδη δικαιώματα και δικαιοσύνη εν ευθέτω χρόνο, αφού τεθούν κριτήρια. Αυτό όπως έχει ήδη τονιστεί άλλαξε.
2. Δεν γίνεται ακόμη δεκτό αίτημα της Κυβέρνησης, να θεωρηθεί η τουρκική δήλωση ότι δεν θα υπογράψει τη Συμφωνία Επανεισδοχής με την Κ. Δημοκρατία ως void (άκυρη). Στο κείμενο εκφράζεται η λύπη της ΕΕ για την τουρκική στάση.
3. Δεν υπήρχε συμπερίληψη στον δεσμευτικό χαρακτήρα των αποφάσεων ΕΔΑΔ και δη στην Τέταρτη Διακρατική Προσφυγή. Με το νέο κείμενο υπάρχει η μνεία στον δεσμευτικό χαρακτήρα.
4. Δεν υπάρχει ακόμη αναφορά για ακύρωση της τουρκικής NAVTEX.
5. Δεν γίνεται λόγος για κυρώσεις σε βάρος της Τουρκίας.

Αυτονόητα και θετικά
Στα αυτονόητα και θετικά των συμπερασμάτων περιλαμβάνονται:
1. Τα συμπεράσματα και το λεκτικό του Συμβουλίου της 24ης Οκτωβρίου, που αναφέρεται σε αναγνώριση κυριαρχικών δικαιωμάτων της Κυπριακής Δημοκρατίας και ειδικότερα στην ΑΟΖ. Ένα τμήμα, εκείνο για την αναγνώριση από την Τουρκία όλων των κρατών-μελών της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένης της Κυπριακής Δημοκρατίας, έχει περάσει τις κυπρογενείς υποχρεώσεις.
2. Το νέο στοιχείο, συγκριτικά με τα συμπεράσματα του Οκτωβρίου, είναι η ρητή αναφορά στον σεβασμό των κυριαρχικών δικαιωμάτων και στον αέρα.
3. Η υποχρέωση της Τουρκίας να εφαρμόσει πλήρως το Πρόσθετο Πρωτόκολλο. Παραμένουν παγωμένα τα οκτώ συναφή με το θέμα κεφάλαια.
4. Η αντιδήλωση της 21ης Σεπτεμβρίου για την εξομάλυνση σχέσεων της Τουρκίας με την Κυπριακή Δημοκρατία και στην ουσία η αναγνώριση της Κυπριακής Δημοκρατίας από την Τουρκία.
5. Η αποφυγή ενεργειών πρόκλησης έντασης.
6. Η αναφορά σε στήριξη της 11ης Φεβρουαρίου, επανέναρξη συνομιλιών και θετική συνδρομή Τουρκίας για τη λύση του Κυπριακού.