Ενδοκομματική «δημοσκόπηση» κρίνει τον εκσυγχρονισμό της Βουλής
Ερωτηματολόγιο για να αποκρυσταλλώσουν τα θετικά και αρνητικά από την πιθανή λειτουργία συστήματος ηλεκτρονικής ψήφου στην Ολομέλεια καλούνται να συμπληρώσουν τα κόμματα

Με τη σφυγμομέτρηση των τάσεων εντός των ίδιων των κομμάτων και την ανάδειξη των προβληματισμών ή εισηγήσεων κάθε πολιτικού σχηματισμού επιχειρούν τόσο η Προεδρία όσο και η Διεύθυνση της Βουλής των Αντιπροσώπων να αποκρυσταλλώσουν άποψη σε σχέση με τη λειτουργία ή όχι, μετά από έτη παλινδρομήσεων, του συστήματος ηλεκτρονικής ψηφοφορίας στην Ολομέλεια του σώματος. Υπενθυμίζεται ότι το εν λόγω ηλεκτρονικό σύστημα έχει από το 2006 αγοραστεί από το Κοινοβούλιο, ωστόσο, λόγω ενστάσεων από διάφορα κόμματα, παραμένει στις αποθήκες της Βουλής.

Ανακίνηση
Όπως αρμοδίως πληροφορείται η «Σ», στην πρόσφατη (την περασμένη Πέμπτη) σύσκεψη των Αρχηγών ή Εκπροσώπων των κομμάτων, υπό τον Πρόεδρο του σώματος, Γιαννάκη Ομήρου, τους παραδόθηκε ερωτηματολόγιο αντικτύπου, το οποίο καλούνται να απαντήσουν.

Η κίνηση αυτή κρίθηκε αναγκαία στο πλαίσιο, όπως λέχθηκε από τη Γενική Διευθύντρια της Βουλής, της υλοποίησης της δημοσίως διακηρυχθείσας δέσμευσης του Γιαννάκη Ομήρου για εγκατάσταση του συστήματος. Υπενθυμίζεται ότι το σύστημα αγοράστηκε από το 2006 και έκτοτε παραμένει στις αποθήκες, παρά τις επανειλημμένες προσπάθειες αυτό να τεθεί σε λειτουργία. Και η μη λειτουργία του δημιουργεί εκατοντάδες ερωτήματα, δεδομένου ότι εδώ και τρία χρόνια αυτό έχει εγκατασταθεί στα έδρανα των βουλευτών -ο μηχανισμός που βρίσκεται ακριβώς μπροστά τους για τα μικρόφωνα περιλαμβάνει και τα πλήκτρα για ηλεκτρονική ψηφοφορία- ενώ έχουν εδώ και μερικά χρονιά εγκατασταθεί και οι ειδικές οθόνες στην Ολομέλεια, στις οποίες θα παρουσιάζεται το αποτέλεσμα των ψηφοφοριών.

Ερωτηματολόγιο
Η «Σ» εξασφάλισε το ερωτηματολόγιο και αποκαλύπτει όσα ερωτώνται οι πολιτικοί αρχηγοί, τα οποία δημοσιεύουμε αυτολεξεί:
-    Θα πρέπει να αποφασιστεί κατά πόσο οι βουλευτές θα έχουν κάρτα με ειδικό κωδικό, ώστε μόνο οι ίδιοι να μπορούν να χρησιμοποιήσουν τον μηχανισμό που βρίσκεται στο έδρανό τους

-    Στο σύστημα που έχει ήδη τοποθετηθεί καταγράφονται ενιαία οι θετικές ψήφοι, οι αρνητικές ψήφοι και οι αποχές, ενώ παράλληλα καταγράφεται και ο αριθμός παρόντων και μη ψηφισάντων. Θα πρέπει να αποφασίσουμε κατά πόσον επιθυμούμε να παραμείνει αυτή η τελευταία καταγραφή, γιατί ενδεχομένως να ερμηνευθεί ότι προσδίδει status «non participation» σε βουλευτές, κάτι που δεν προβλέπεται αυτήν τη στιγμή από το Σύνταγμα

-    Στην οθόνη παρουσιάζονται, όπως ελέχθη, οι θετικές ψήφοι, οι αρνητικές ψήφοι και οι αποχές και δεν φαίνεται ονομαστικά τι ψηφίζει ο καθένας, ούτε και κατά κόμμα. Τεχνικά είναι δυνατή και μάλιστα πραγματοποιείται ούτως ή άλλως εσωτερικά για σκοπούς του συστήματος, η καταγραφή της ψήφου των βουλευτών ονομαστικά, κάτι που δεν εμφανίζεται όμως στην οθόνη. Θα πρέπει να προβληματιστούμε κατά πόσο είναι επιθυμητό αλλά και σύμφωνο με το Σύνταγμα, αυτά τα δεδομένα που καταγράφονται στο σύστημα να δίνονται στα κόμματα ή και να δημοσιοποιούνται.

-    Ο Πρόεδρος της Βουλής θα κηρύσσει την έναρξη και τη λήξη κάθε ψηφοφορίας. Τεχνικά η ψηφοφορία θα πρέπει να διεξάγεται ταυτόχρονα σε ό,τι αφορά τις ψήφους υπέρ, κατά και τις αποχές. Το σύστημα μπορεί να προγραμματιστεί, ώστε να γίνεται κεχωρισμένως η ψηφοφορία για θετικές ψήφους, αρνητικές και αποχές, όμως σε μια τέτοια περίπτωση μπορεί να δημιουργηθεί σύγχυση, γιατί κάθε φορά θα υπάρχει δυνατότητα να ξαναψηφίσουν όλοι. Η αδυναμία αυτή αποκλείει το ενδεχόμενο να γίνεται την ίδια στιγμή ηλεκτρονική ψηφοφορία και ψηφοφορία με το χέρι, ωστόσο θα μπορεί η μία να έπεται της άλλης, αν αυτό κριθεί σκόπιμο.

-    Θα πρέπει να αποφασιστεί η διάρκεια της ψηφοφορίας και για τον σκοπό αυτό λαμβάνονται υπόψη τα πρότυπα άλλων Κοινοβουλίων, εκτός αν υπάρχει διαφορετική άποψη από τα κόμματα (στο σύστημα της κυπριακής Βουλής έχει γίνει πρόβλεψη για 20 δευτερόλεπτα).

-    Καθ’ όλη τη διάρκεια της ψηφοφορίας δεν θα πρέπει να επιτρέπεται καμία συζήτηση. Η αιτιολόγηση της ψήφου θα γίνεται μετά την ολοκλήρωση της ψηφοφορίας. Κατά τη διάρκεια της ψηφοφορίας μόνον ο Πρόεδρος της Βουλής μπορεί να επεμβαίνει για τη διασφάλιση της ομαλής διεξαγωγής της.

-    Το αποτέλεσμα κάθε ψηφοφορίας θα ανακοινώνεται από τον Πρόεδρο της Βουλής μετά τη λήξη της ψηφοφορίας και θα καταχωρίζεται στα πρακτικά.

Έχουν μελέτη
Το θέμα της ηλεκτρονικής ψήφου των βουλευτών, όπως προαναφέρθηκε, χρονολογείται. Υπήρξε, μάλιστα, το 2006 συγκεκριμένη μελέτη που δόθηκε στα κόμματα και στην οποία καταγράφονται ευκρινώς τα κύρια χαρακτηριστικά που πρέπει να περιλαμβάνει ένα σύστημα ηλεκτρονικής ψηφοφορίας.

Το πρώτο χαρακτηριστικό, σύμφωνα με την τότε μελέτη, είναι η ασφάλεια, αφού, όπως αναφερόταν, το κυριότερο μέλημα του κάθε Κοινοβουλίου που υιοθέτησε σύστημα ηλεκτρονικής ψηφοφορίας ήταν η παρεμπόδιση της κακόβουλης χρήσης του, με σκοπό να επηρεαστεί το αποτέλεσμα της ψηφοφορίας. Σε όλα τα Κοινοβούλια που υιοθετήθηκε απαγορεύτηκε η μεταβίβαση της ψήφου από ένα βουλευτή σε άλλον, σε περίπτωση απουσίας του πρώτου.

Το δεύτερο χαρακτηριστικό του όποιου συστήματος είναι η αξιοπιστία. Όπως αναφερόταν στην εν λόγω μελέτη, κάθε τέτοιο σύστημα θα πρέπει να χαρακτηρίζεται από αξιοπιστία, ενώ παράλληλα θα πρέπει να μη χρειάζονται υπέρογκα ποσά συντήρησης για να βρίσκεται σε λειτουργήσιμη κατάσταση, ανά πάσα στιγμή.

Το τρίτο χαρακτηριστικό αφορά στη δυνατότητα διασύνδεσης συστημάτων. Όλα τα ξένα Κοινοβούλια, αναφέρεται στην έκθεση, έχουν υιοθετήσει τέτοια συστήματα που μπορούν να διασυνδεθούν με άλλα συστήματα του Κοινοβουλίου, όπως είναι το σύστημα παρακολούθησης των θεμάτων που βρίσκονται στην Ολομέλεια (νομοσχέδια και εκθέσεις), αλλά και το σύστημα αναμετάδοσης και μαγνητοφώνησης του ήχου. Επίσης, σε κάποιες χώρες τα αποτελέσματα των ηλεκτρονικών ψηφοφοριών αναρτώνται άμεσα στο διαδίκτυο μέσω της ιστοσελίδας της οικείας Βουλής.

Εναλλακτική
Στην έκθεση του 2006 καταγράφεται και το εναλλακτικό σενάριο της παράλληλης διαδικασίας, δηλαδή της ηλεκτρονικής ψηφοφορίας παράλληλα με την παραδοσιακή, που γίνεται με την ανάταση της χειρός εκάστου βουλευτή. Αυτό κρίνεται αναγκαίο, ακόμη και στις σημερινές συζητήσεις, τόσο για σκοπούς αξιοπιστίας σε περίπτωση κατάρρευσης του συστήματος, όσο και για σκοπούς διαφάνειας, ώστε οπτικά να γίνεται γνωστό πώς τοποθετήθηκαν τα κόμματα, αλλά και οι ίδιοι οι βουλευτές. Κάτι το οποίο, υπενθυμίζεται, δεν διασφαλίζεται με το ηλεκτρονικό σύστημα, το οποίο καταγράφει τα αποτελέσματα συλλογικά και όχι ονομαστικά. Μία παράμετρος πάντως που εξετάζεται είναι η διά γραφήματος στην οθόνη αποτύπωση του τρόπου τοποθέτησης κάθε πτέρυγας της Βουλής. Στο παράδειγμα, δηλαδή, των γραφημάτων που ετοιμάζονται στις δημοσκοπήσεις για τις βουλευτικές εκλογές με διαφορετικά χρώματα για το κάθε κόμμα και τα έδρανα που καταλαμβάνει.

Τι ισχύει στα Κοινοβούλια άλλων χωρών
Στην Ελλάδα το σύστημα ηλεκτρονικής ψηφοφορίας στη Βουλή των Ελλήνων έκανε πρεμιέρα αρχές Ιουλίου. Μπροστά στα έδρανα των βουλευτών τοποθετήθηκαν τα ειδικά κουμπιά, ώστε οι βουλευτές να μπορούν να ψηφίσουν ηλεκτρονικά με την ατομική τους κάρτα «ναι», «όχι» ή «παρών», ενώ τους δόθηκε και ένα ενημερωτικό φυλλάδιο για να ακολουθήσουν τη διαδικασία.

Τέτοιο σύστημα λειτουργεί στη Δούμα της Ρωσίας και στο ιαπωνικό Κοινοβούλιο. Επίσης, ηλεκτρονική ψηφοφορία διενεργεί και το Κοινοβούλιο της Ιρλανδίας, που θεωρείται, όπως και της Κύπρου, από τα πιο μικρά στον ευρωπαϊκό χώρο. Την τεχνολογία σε ό,τι αφορά τις ψηφοφορίες και όχι μόνο χρησιμοποιούν στο Βέλγιο, στη Φινλαδνία καθώς και στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.