Ένας χρόνος με τον Νικόλα Παπαδόπουλο στην ηγεσία
Μια χαρτογράφηση του εσωκομματικού τοπίου αυτήν τη στιγμή θα ανεδείκνυε μάλλον έναν ακατάσχετο πλεονασμό των δυστοπικών τόπων

 Ένα χρόνο μετά την αλλαγή ηγεσίας, το Δημοκρατικό Κόμμα φαίνεται να ακροβατεί σε κρημνώδεις δυσχέρειες, που διαστίζουν τον μονίμως αβέβαιο και ασταθή βηματισμό του. Ο απολογισμός ενός χρόνου στην ηγεσία του ΔΗΚΟ για τον Νικόλα Παπαδόπουλο φαίνεται να προκαλεί ποικίλες και διφορούμενες αναγνώσεις, αναλόγως σε ποιαν αντιληπτική (πολιτικά) θέση τοποθετείται κανείς, ωστόσο δεν μπορεί να διαλάθουν της προσοχής κάποιες προφανείς διαστάσεις σε μικροπολιτικό και σε μακροπολιτικό επίπεδο.

Εάν η διαμόρφωση ενός ενιαίου πολιτικού λόγου, παρά την αναγνώριση και την αποδοχή των διαφορετικών προσεγγίσεων, η σφυρηλάτηση της εσωκομματικής ενότητας, η επανάκτηση της πολιτικής αξιοπιστίας και η διεύρυνση της πολιτικής απεύθυνσης ήταν για το ΔΗΚΟ το απροϋπόθετο των τεθειμένων, εξ υπαρχής, στόχων, δεν θα μπορούσε να ισχυριστεί κανείς ότι αυτοί έχουν επιτευχθεί, έστω κατά τι.
Οι ευθύνες, βεβαίως, γι’ αυτό, βαραίνουν άπαντες όσους συναποτελούν το φθίνον παλαιοκομματικό «πείραμα» που ακούει στο όνομα Δημοκρατικό Κόμμα, ωστόσο οι επιμεριζόμενες στην ηγεσία, που ευαγγελίστηκε ένα νέο ξεκίνημα, τον εκσυγχρονισμό και την ενδυνάμωση του κόμματος, μόνον αμελητέες δεν είναι, χωρίς, ασφαλώς, να εξαιρείται η συνευθύνη των υπολοίπων.

Διακυβεύματα
Κορυφαίες πολιτικές αποφάσεις, που λήφθηκαν, ενδεχομένως, όχι με επαρκώς λελογισμένη στάθμιση εσωκομματικών και εξωκομματικών παραγόντων, όπως η αποχώρηση από την Κυβέρνηση, ο αναπροσανατολισμός της πορείας του κόμματος προς το ΑΚΕΛ, η αμφίσημη και επαμφοτερίζουσα στάση του όσον αφορά το μνημόνιο και τα θέματα της μνημονιακής πολιτικής, η επανένταξη των διαγραφέντων στελεχών κ.ά. αποτέλεσαν επίκεντρο έντονων εσωτερικών αντιπαραθέσεων, που επιβάρυναν το ήδη δύσθυμο κλίμα του χαίνοντος εσωκομματικού διχασμού, για τον οποίο η δημόσια διγλωσσία αποτελεί τη λιγότερο επώδυνη έκφραση.     

Στο βάθος αυτών τον προβλημάτων εκείνο που κυρίως διακυβεύεται είναι ο αγώνας για τον προσδιορισμό του ρυθμιστικού ρόλου του κόμματος ως διανομέα (πρωτίστως) και διαμεσολαβητή (δευτερευόντως) των εξουσιαστικών αγαθών, που στην εντεινόμενη συγκυρία των τελευταίων χρόνων (συγκυρία η οποία εκτείνεται τουλάχιστον από την περίοδο της διακυβέρνησης Χριστόφια έως σήμερα), φαίνεται να προσλαμβάνει, με δραματικό τρόπο, ισχυρά προσωποπαγή χαρακτηριστικά.

Σ’ αυτό το πλαίσιο, δεν είναι ουδόλως υπερβολική η εκτίμηση ουκ ευάριθμων στελεχών, ότι το Δημοκρατικό Κόμμα διέρχεται την πιο οξεία φάση των εσωτερικών διαφορισμών του, με απρόβλεπτες συνέπειες για το μέλλον.  

Προς το 2016
Υπό αυτό το δεδομένο, οι βουλευτικές εκλογές του 2016 θα σηματοδοτήσουν εξελίξεις, η φορά των οποίων αυτήν τη στιγμή ίσως και να φαντάζει εντελώς απρόβλεπτη, με τις φυγόκεντρες δυνάμεις στο εσωτερικό ολοένα να ενδυναμώνονται και την κρίση αντιπροσώπευσης να βαθαίνει - δυνάμεις που δεν αφορούν μόνον «δυσφορούντα» και «μη ικανοποιημένα» στελέχη, αλλά και απογοητευμένα κομμάτια της βάσης, και κρίση αντιπροσώπευσης που διαπερνά ακόμη και, αποδεδειγμένα, αφοσιωμένα, στην κομματική γραμμή, στελέχη. Μια χαρτογράφηση του εσωκομματικού τοπίου αυτήν τη στιγμή θα αναδείκνυε μάλλον έναν ακατάσχετο πλεονασμό των δυστοπικών τόπων, παρά αύξηση των εστιών προοπτικής και συναίνεσης. Ήταν αναμενόμενο, ασφαλώς, ότι πρώτιστη προτεραιότητα της νέας ηγεσίας, άμα τη αναδείξει της, θα ήταν η επιδίωξη ελέγχου των συλλογικών οργάνων, του κομματικού μηχανισμού και της κοινοβουλευτικής ομάδας, σε πρώτη τουλάχιστον φάση.

Οι τελευταίες εξελίξεις, ωστόσο, με επίκεντρο το θέμα της επανένταξης των διαγραφέντων στελεχών και τη διαχείρισή του εκ μέρους της ηγεσίας κατατείνουν στο ότι η συγκεκριμένη επιδίωξη εξακολουθεί να παραμένει προτεραιότητα, επιτείνοντας την αίσθηση ότι, το ζητούμενο για εξεύρεση των μίνιμουμ όρων «συνύπαρξης», προβάλλει δυσεπίτευκτο.      

Ιδιαίτερα έντονο προβάλλει το πρόβλημα των εσωτερικών διαφορισμών εντός της Κοινοβουλευτικής Ομάδας, που είναι «το πιο ορατό από τα όργανα του κόμματος και το οποίο παράγει τα πιο ορατά πολιτικά αποτελέσματα».

Η έως τώρα λειτουργία της, σε σειρά κρίσιμων θεμάτων, με χαρακτηριστικότερο αυτό των αναπομπών του Προέδρου της Δημοκρατίας, κατέδειξε ότι έχουν αποδυναμωθεί οι αρμοί λήψης αποφάσεων επί τη βάσει μιας συγκροτημένης πολιτικής και ότι κατισχύουν διαδικασίες «πολυμερών» ή κατά το δοκούν προσεγγίσεων.

Τεστ… ευθυγράμμισης ο Προϋπολογισμός
Υπό το πρόσημο αυτό, πολλά στελέχη εξέφραζαν την εκτίμηση ότι η συζήτηση του Προϋπολογισμού του Κράτους, στη Βουλή των Αντιπροσώπων, θα μπορούσε να αναδειχθεί σε μείζον πεδίο δοκιμασίας της κοινοβουλευτικής συνοχής, όχι, βεβαίως, ως προς την υπερψήφιση του Προϋπολογισμού, η οποία ήταν δεδομένη, αλλά ως προς τις τοποθετήσεις των βουλευτών σε σχέση προς την επίσημη κομματική θέση, τόσο όσον αφορά τη γενική προσέγγιση της οικονομικής πολιτικής της Κυβέρνησης όσο και όσον αφορά τη δυναμική της αντιπολιτευτικής στάσης του ΔΗΚΟ.

«Πιθανόν να δούμε, στο πλαίσιο της συζήτησης του Προϋπολογισμού στη Βουλή, να εκτυλίσσεται ένα ισχυρό τεστ ευθυγράμμισης για το Δημοκρατικό Κόμμα, αλλά και αντοχής για τις δυνάμεις που το συναπαρτίζουν», επισήμανε στη «Σ» καλά ενημερωμένη κομματική πηγή, η οποία εξέφρασε την εκτίμηση ότι, εφεξής, όπως επιβεβαίωσε η «εύκολη ή δύσκολη επικράτηση του Νικόλα στο ΕΓ και στην ΚΕ στο θέμα των διαγραφέντων, η ΚΟ θα αποτελέσει, δυνάμει των ισορροπιών που παρουσιάζει, το κατ’ εξοχήν πεδίο εκδίπλωσης του παιγνίου ισχύος και επιρροής στο εσωτερικό του κόμματος».

Διαφοροποίηση Μάριου
Εκτιμήσεις που επιβεβαιώθηκαν από τα γεγονότα, καθώς τόσον ο κ. Μάριος Καρογιάν όσο και άλλοι βουλευτές του ΔΗΚΟ στις ομιλίες τους κινήθηκαν σ’ ένα εξόχως συναινετικό πνεύμα, αναγνωρίζοντας σημαντικά επιτεύγματα της οικονομικής πολιτικής της Κυβέρνησης, παρά τα δυσθεώρητα προβλήματα που συνεχίζουν να υφίστανται.

Ιδιαίτερα διαφοροποιημένη, τόσο σε θέσεις όσο και σε μετριοπάθεια, ήταν η ομιλία του κ. Καρογιάν, ο οποίος επισήμανε με έμφαση την ανάγκη διασφάλισης της πολιτικής σταθερότητας, υποδεικνύοντας ότι οι στιγμές επιβάλλουν ευθύνη, σύνεση και συναίνεση. Ουδείς μπορεί να αγνοεί τις επιπτώσεις πολιτικών αποφάσεων και προσωπικών συμπεριφορών που δεν συνάδουν με τη σοβαρότητα των προβλημάτων προ των οποίων βρισκόμαστε, επισήμανε σε αποστροφή του ο τέως Πρόεδρος του ΔΗΚΟ, προσθέτοντας πως «για να διανύσουμε με ασφάλεια και επιτυχία την απόσταση που μας χωρίζει από την εθνική δικαίωση και την οικονομική ανάκαμψη, πρέπει πρωτίστως να διαμορφώσουμε συνθήκες εθνικής συνεννόησης και κοινωνικής συναίνεσης, να διασφαλίσουμε την πολιτική σταθερότητα, που είναι η προϋπόθεση της εξόδου από την κρίση».

Εσωκομματικές σχέσεις και μετατοπίσεις
Πάντως, ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το δημιουργηθέν πλέγμα εσωκομματικών σχέσεων, καθώς και οι μετατοπίσεις μεταξύ των κομματικών παικτών στον ένα χρόνο της Προεδρίας του Νικόλα Παπαδόπουλου, με σημείο αναφοράς και «μετρήσιμο» μέγεθος κυρίως όσους υποστήριξαν, αμέσως ή εμμέσως, τη νέα ηγεσία στις εσωκομματικές εκλογές της 1ης Δεκεμβρίου 2013. Επί του προκειμένου, μπορούν να γίνουν μερικές ενδιαφέρουσες επισημάνσεις:    

Α) Ο κυριότερος, ίσως, συντελεστής της εκλογικής νίκης του κ. Παπαδόπουλου, με βάση, πάντα, τα αριθμητικά δεδομένα των εσωκομματικών εκλογών, αλλά και υποστηριζόμενος από την ηγεσία του ΔΗΚΟ για τη θέση της αντιπροεδρίας Σάββας Βέργας βρίσκεται, πλέον, εκτός πολιτικού παιγνιδιού.

Β) «Μη ομαλή» αναδείχθηκε και η εξέλιξη της σχέσης με τον ανεξάρτητο βουλευτή Ζαχαρία Κουλία, καθώς η διαχείριση του θέματος της επανένταξής του στο ΔΗΚΟ δημιούργησε, περιστασιακά τουλάχιστον, αποστάσεις ανάμεσα στους πάλαι ποτέ στενούς συνεργάτες.

Γ) Σε πορεία… αποστασιοποίησης σε σχέση με την ηγεσία του Δημοκρατικού Κόμματος φαίνεται να κινείται και ο βουλευτής Λάρνακας Γιώργος Προκοπίου, μετά την απόφαση για επανένταξη των διαγραφέντων στελεχών, που επαναφέρει στο προσκήνιο τον ισχυρότατο στο επαρχιακό σκηνικό Χρίστο Ορφανίδη.  
      
Διαφοροποίηση της ανώτατης ηγεσίας
 Δ) Ανάλογη πορεία διαφαίνεται να ακολουθεί και ο Κοινοβουλευτικός Εκπρόσωπος και Γενικός Οργανωτικός Γραμματέας του ΔΗΚΟ Φύτος Κωνσταντίνου, που αποτελεί, διαχρονικά, παράγοντα ενδοκομματικής σταθερότητας και εξισορρόπησης. Αν και με τον κ. Κωνσταντίνου η νέα ηγεσία είχε καταφέρει να διαμορφώσει ένα μίνιμουμ, τουλάχιστον, consensus συνεννόησης, η πρόσφατη απόφαση της ΚΕ για τους διαγραφέντες, με την οποία ο τελευταίος διαφώνησε έντονα, έφερε σύννεφα στις σχέσεις τους. Δεν είναι καθόλου τυχαία, άλλωστε, η κατηγορηματικότητα με την οποία ο ΚΕ του ΔΗΚΟ εξέφρασε τη διαφωνία του, επισημαίνοντας πως, με την ενδεχομένη επιστροφή του Ζαχαρία Κουλία, ανοίγει μείζον ζήτημα για την κοινοβουλευτική ομάδα.

Ε) Αμφίσημες εξακολουθούν να παραμένουν οι σχέσεις του κ. Νικόλα Παπαδόπουλου με τη λοιπή ανώτατη ηγεσία του ΔΗΚΟ. Τόσο ο Αναπληρωτής Πρόεδρος Μάρκος Κυπριανού, όσο και ο Αντιπρόεδρος Χρίστος Πατσαλίδης συνεχίζουν να διαφοροποιούνται επί σειρά σημαντικών θεμάτων, ενώ δεν ορρωδούν να επισημαίνουν και φαινόμενα παραγνώρισής τους και έλλειψης ενημέρωσης από την ηγεσία. Σύμφωνα, μάλιστα, με πληροφορίες, ο Πρόεδρος του ΔΗΚΟ φέρεται να λειτούργησε ανασταλτικά σε πιθανή υποψηφιότητα του κ. Πατσαλίδη για τη δημαρχία Πάφου, για λόγους εσωκομματικών συσχετισμών δύναμης, γεγονός που συμβάλλει, αν μη τι άλλο, στη συντήρηση του εν λόγω κλίματος.

ΣΤ) Ταυτόχρονα, επί τα χείρω εξελίσσονται οι σχέσεις της νέας ηγεσίας με τον τέως Πρόεδρο του κόμματος Μάριο Καρογιάν, αλλά και με μέλη της ΚΟ. Όπως επισήμανε χαρακτηριστικά κομματικό στέλεχος στην εφημερίδα μας, «θα ήταν αστείο αν έλεγε κάποιος ότι ο Νικόλας εκπροσωπεί τον Μάριο ή ο Μάριος τον Νικόλα. Δυστυχώς, αυτή είναι η κατάσταση σήμερα στο Δημοκρατικό Κόμμα».