Στο τραπέζι πακέτο προτάσεων Αναστασιάδη για αποκλιμάκωση
Αναμένεται να αναφυούν διαφορετικές προσεγγίσεις, ως προς τα μέτρα αντιμετώπισης της τουρκικής επιθετικότητας στο σημερινό Συμβούλιο Αρχηγών

Υπό το φως των συνεχιζόμενων παραβιάσεων της Τουρκίας στην κυπριακή ΑΟΖ αλλά και παροτρύνσεων από πλευράς ΗΕ και χωρών με επιρροή στη διαδικασία επίλυσης του Κυπριακού (ΗΠΑ, Μεγάλη Βρετανία) για εξεύρεση συμβιβαστικής φόρμουλας «ένταξης», εμμέσως ή απευθείας, θέματος υδρογονανθράκων στις διαπραγματεύσεις, συνέρχεται σήμερα το πρωί, σε μια ιδιαίτερα σημαντική συνεδρία, υπό τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, Νίκο Αναστασιάδη, το Συμβούλιο Πολιτικών Αρχηγών, το οποίο θα συζητήσει τα επόμενα βήματα της Λευκωσίας, προς αντιμετώπιση του θέματος των τουρκικών παραβιάσεων.

Η σύνοδος διεξάγεται, βεβαίως, και υπό το φως του πρόσφατου ισχυρού ψηφίσματος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου κατά της Τουρκίας, το οποίο προσφέρει, τουλάχιστον προς ανίχνευση, περαιτέρω δυνατότητες αξιοποίησης, κάτι που αναμένεται ότι θα τεθεί στη σημερινή συνεδρία του σώματος.

Όπως έχει επανειλημμένως αναφέρει η «Σ» (βλ. ρεπορτάζ Χρ. Χαραλάμπους), ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας θα προσέλθει στη σημερινή σύνοδο με συγκεκριμένο πλαίσιο προτάσεων, εντός του διαμορφούμενου σχεδιασμού πρωτοβουλιών της Λευκωσίας για αντιμετώπιση της τουρκικής προκλητικότητας, επί τη βάσει της προταχθείσας προϋπόθεσης για αποχώρηση του Μπαρμπαρός από την κυπριακή Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη και διασφάλιση για μη επανάληψη των προκλήσεων.

Δύο άξονες
Οι προτάσεις του Προέδρου της Δημοκρατίας θα κινηθούν σε δύο άξονες:
Αξιοποίηση, αφενός, των δύο συγκλίσεων για τα ομοσπονδιακά έσοδα και τον τρόπο καταμερισμού τους της περιόδου 2008-2012 μεταξύ Χριστόφια-Ταλάτ, και εκπόνηση, αφετέρου, μελέτης από εμπειρογνώμονες για το μοντέλο διαχείρισης του ενεργειακού πλούτου.

Οι συγκεκριμένες προτάσεις αποσκοπούν, πρωτίστως, να «απεγκλωβίσουν» την πλευρά μας από την… ετεροβαρώς συμβιβαστική φόρμουλα Άιντα, ενδεχόμενη αποδοχή της οποίας θα ενέβαλλε την Κυπριακή Δημοκρατία σε μια λογική εκχώρησης των κυριαρχικών της δικαιωμάτων, για ένα θέμα στο οποίο έχουν χαραχθεί αυστηρές κόκκινες γραμμές.

Άλλωστε, πρόκειται για μια πρόταση την οποία απέρριψε εκ προοιμίου η τ/κ πλευρά και, ως εκ τούτου, θα ήταν αυτοκτονικά παιδαριώδες για τη Λευκωσία να την αποδεχθεί, δεδομένου ότι θα άρχιζε τη συζήτηση για εξεύρεση συμφωνίας επί του θέματος, από μιαν αφετηρία που θα την παρωθούσε, εκ των πραγμάτων, προς την πλήρη, σχεδόν, σύγκλιση με τις τουρκικές θέσεις.

Τα δύο μεγάλα κόμματα
Ωστόσο, ο προσανατολισμός των προεδρικών προτάσεων φαίνεται να τυγχάνει της αποδοχής των δύο μεγάλων κομμάτων, ΔΗΣΥ και ΑΚΕΛ, τα οποία, παρά τις όποιες «λεπτές» διαφοροποιήσεις τους, συγκλίνουν επί της ουσίας των χειρισμών σε μια προοπτική αποκλιμάκωσης της κρίσης, έστω και αν για την κλιμάκωση, αποκλειστική υπαίτια είναι η Τουρκία.

Ήδη και πάλι χθες, ο Πρόεδρος του ΔΗΣΥ, Αβέρωφ Νεοφύτου, επανέλαβε, σε δηλώσεις έπειτα από συνάντηση με τον Ύπατο Αρμοστή της Μ. Βρετανίας στην Κύπρο (βλ. είδηση κάτωθι), ότι στόχος μας δεν πρέπει να είναι τα μέτρα κατά της Τουρκίας, αλλά η επανένωση της Κύπρου, σημειώνοντας παράλληλα ότι η επανέναρξη αυτή θα πρέπει να διασφαλίζει την αξιοπιστία του Προέδρου της Δημοκρατίας.
Ερωτηθείς σχετικά με το σημερινό συμβούλιο αρχηγών και τη θέση που θα καταθέσει ο ΔΗΣΥ, ο κ. Νεοφύτου είπε πως για το κόμμα του η προσέγγιση είναι ξεκάθαρη.

«Η Τουρκία πρέπει να άρει όλες τις προκλητικές της ενέργειες, να σεβαστεί το διεθνές δίκαιο, τα κυριαρχικά δικαιώματα της Κυπριακής Δημοκρατίας και να επανέλθουμε σε ένα ουσιαστικό διάλογο, γιατί στόχος μας δεν πρέπει να είναι τα μέτρα, αλλά η επανένωση του τόπου», τόνισε, διευκρινίζοντας, ωστόσο, πως η επανέναρξη του διαλόγου πρέπει να διασφαλίζει την αξιοπιστία τόσο του Προέδρου της Δημοκρατίας όσο και της Κυπριακής Δημοκρατίας στο σύνολό της, αλλά και να δίδει προοπτικές για ένα ουσιαστικό διάλογο. «Εθνικός μας στόχος είναι η επανένωση της πατρίδας μας και όχι η δημιουργία τριβών», κατέληξε.

Ζητούν κλιμάκωση
Διαφορετική αναμένεται να είναι η στάση των υπόλοιπων κομμάτων, τα οποία φαίνεται να εμμένουν στην τακτική της κλιμάκωσης των μέτρων κατά της Τουρκίας, επί τη βάσει και της υιοθέτησης του συνόλου του πακέτου δράσεων, το οποίο ομόφωνα αποφασίστηκε στη σύνοδο της 12ης Οκτωβρίου.

Αυτό, σύμφωνα με πληροφορίες της «Σ», θα είναι ένα από τα κύρια επιχειρήματα που θα αναπτύξουν στη σημερινή συνεδρία, δεδομένης της εξακολουθητικά αδιάλλακτης στάσης της Άγκυρας, η οποία συνεχίζει απαραμείωτα τις παραβιάσεις στην κυπριακή ΑΟΖ.

Θεωρούν, παράλληλα, ότι, τυχόν εμπλοκή σε μια συζήτηση διαχείρισης και διαμοιρασμού των υδρογονανθράκων, θα συνιστούσε, πέρα από εκχώρηση αναπαλλοτρίωτων δικαιωμάτων, και πράξη αναγνώρισης του ψευδοκράτους, υπό και το ισχυρό δεδομένο ότι η κύρια και βασική επιχειρηματολογία της ΚΔ προς τους ξένους συνομιλητές της είναι ότι η αξιοποίηση του φυσικού πλούτου της Κύπρου επαφίεται και αποτελεί δικαίωμα του νόμιμου κράτους και όχι των δύο κοινοτήτων. Άρα, δεν μπορεί να τεθεί πρωθύστερα θέμα υδρογονανθράκων, πριν από τη λύση του κυπριακού προβλήματος.

Σύμφωνα, μάλιστα, με την προσέγγιση της ΕΔΕΚ, μια τέτοια συζήτηση θα έθετε σε κίνδυνο αναίρεσης και τις συμφωνίες οριοθέτησης των ΑΟΖ με την Αίγυπτο, τον Λίβανο και το Ισραήλ, με καταστροφικές συνέπειες για τα εθνικά συμφέροντα.

Ειρήσθω εν παρόδω, ότι, επί του προκειμένου, το πρόσφατο ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου κατά της Τουρκίας, πέρα από τις σαφείς προειδοποιήσεις του προς την Άγκυρα, προσφέρει, εμμέσως πλην σαφώς, μια επιπρόσθετη δικλίδα αξιοπιστίας στις διενεργούμενες συμμαχίες της ΚΔ με τις προαναφερθείσεις χώρες, δεδομένου ότι οι επιδρομικές ενέργειες της Τουρκίας αποδοκιμάζονται από τη διεθνή κοινότητα.

Μη αποδεκτές οι συγκλίσεις
Το Κίνημα Οικολόγων, διά της Εκπροσώπου του, Ελένης Χρυσοστόμου, διαμήνυσε ότι πρέπει να δοθεί ένα ξεκάθαρο και ηχηρό μήνυμα στους Τούρκους, αλλά και σε όσους ασκούν πίεση με τις ενέργειές τους προς στην Κυπριακή Δημοκρατία, ώστε να αποδεχτεί να μπει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων ο διαμοιρασμός του ΦΑ πριν από τη λύση, ότι κάτι τέτοιο δεν είναι αποδεκτό. Τόνισε, επιπρόσθετα, ότι το Κίνημα θεωρεί ότι δεν μπορούν να γίνουν αποδεκτές οι εισηγήσεις που έχουν τεθεί εκ μέρους του κ. Άιντα, αλλά και οι λεγόμενες συγκλίσεις Χριστόφια-Ταλάτ, που αφορούν τη διαχείριση του φυσικού αερίου.
Το Κίνημα Οικολόγων, υπογράμμισε, υποστηρίζει την κλιμάκωση των ενεργειών κατά της Τουρκίας και την άσκηση πίεσης στα κέντρα λήψεων αποφάσεων, ώστε να υποχωρήσει από τις επεκτατικές της πολιτικές.

Όχι επιστροφή με ανταλλάγματα
Το μέλος του Π.Γ. του ΕΥΡΩΚΟ, Ανδρέας Τελεβάντος, υπέδειξε ότι «δεν μπορεί να αποτελεί επιλογή για την πλευρά μας η προσέγγιση για επιστροφή στις συνομιλίες με ένταξη του φυσικού αερίου στις διαπραγματεύσεις και με αντάλλαγμα τον κατευνασμό της τουρκικής προκλητικότητας με απόσυρση του Μπαρπαρός και ακύρωση της ΝΑVTEX», προσθέτοντας πως κατά τη σημερινή σύνοδο θα πρέπει να ξεκαθαρίσει, εκ νέου, ότι, το θέμα των υδρογονανθράκων δεν είναι δικοινοτικό θέμα και ούτε θα γίνει μέρος των διαπραγματεύσεων, ότι η ΚΔ ασκεί τα νόμιμα κυριαρχικά της δικαιώματα και βρίσκεται σε πλήρη αρμονία με το Διεθνές Δίκαιο, και ότι η Τουρκία παραβιάζει τον θαλάσσιο χώρο της Κυπριακής Δημοκρατίας που είναι ταυτόχρονα ευρωπαϊκός χώρος και, ως εκ τούτου, επιβάλλεται να συνεχίσουμε την προσπάθεια περιορισμού της τουρκικής προκλητικότητας, κλιμακώνοντας τις αποτρεπτικές μας ενέργειες.

Άμεση σύγκληση ΕΣ
Τη θέση ότι επιβάλλεται η σύγκληση του Εθνικού Συμβουλίου για να συζητηθεί η εναλλακτική στρατηγική στο Κυπριακό εξέφρασε η Συμμαχία Πολιτών, διά του μέλους της Γραμματείας της, Στέλιου Στυλιανού, ο οποίος τόνισε ότι καμία φόρμουλα που περιλαμβάνει άμεσα ή έμμεσα το θέμα της διασύνδεσης των υδρογονανθράκων της ΚΔ με τις συνομιλίες επίλυσης του Κυπριακού, δεν πρόκειται να γίνει αποδεκτή. Ταυτόχρονα χαρακτήρισε, τουλάχιστον, επικίνδυνο, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, να επιστρέψει στις συνομιλίες για να διαπραγματευθεί το πρόβλημα που δημιούργησε η Τουρκία με την εισβολή του 1974, την ώρα που η Άγκυρα προβαίνει και πάλι σε νέα εισβολή, ενώ κάλεσε την πολιτική ηγεσία να μην ενδώσει «σε πιέσεις για άμεση επιστροφή στις συνομιλίες, με όρους μάλιστα που να ικανοποιούν τις αξιώσεις της Τουρκίας».