Η λογική της μη κλιμάκωσης των μέτρων και οι επιλογές της Λευκωσίας

Μπροστά στο δίλημμα κλιμάκωσης των μέτρων, ή κατευνασμού μέσω διπλωματίας της τουρκικής αντίδρασης βρίσκεται η Λευκωσία

ΕΝΤΟΣ της εβδομάδας, νέα σύνοδος του Συμβουλίου Αρχηγών για τελικές αποφάσεις

Διπλωματικά και στρατηγικά όπλα χρησιμοποιεί πλέον η Λευκωσία, στην προσπάθειά της να αλλάξει προς το θετικότερον τα υφιστάμενα δεδομένα στην Αποκλειστική Οικονομική της Ζώνη και να δημιουργήσει συνθήκες τέτοιες, ώστε ο, κατά τον Κυβερνητικό Εκπρόσωπο Νίκο Χριστοδουλίδη, «στρατηγικός στόχος για επανέναρξη των συνομιλιών» να καταστεί εφικτός.

Η εξίσωση που έχει στο τραπέζι της η Λευκωσία έχει ως αποτέλεσμα την επανέναρξη των συνομιλιών, αλλά θα πρέπει να διασφαλίζει την απρόσκοπτη συνέχιση των συνομιλιών, η οποία βεβαίως προϋποθέτει και την οριστική διασκέδαση των ανησυχιών της Λευκωσίας.

Οδικός χάρτης

Η κατά γενική παραδοχή δύσκολη εξίσωση, που καλείται να επιλύσει η Λευκωσία, δραστηριοποίησε τα πολιτικά αντανακλαστικά τόσο στο Προεδρικό όσο και στο Μέγαρο Μαξίμου στην Αθήνα, το οποίο, το αμέσως επόμενο διάστημα, αναλαμβάνει ενεργό πολιτικό/διπλωματικό ρόλο στις εξελίξεις.

Η «μαθηματική πράξη» που θα οδηγήσει στη λύση της εξίσωσης περιλαμβάνει τέσσερεις δράσεις, όπως βεβαίως τις αντιλαμβάνεται η Λευκωσία. Δράσεις τις οποίες αποκάλυψε η «Σ» την περασμένη Παρασκευή και οι οποίες είναι:

· Αποχώρηση του «Μπαρμπαρός» και δέσμευση ότι δεν θα επανέλθει.

· Επαναφορά στο προσκήνιο, από την πρώτη κιόλας συνάντηση των ηγετών των δύο κοινοτήτων, των δύο συγκλίσεων της περιόδου 2008 - 2012, που ορίζουν ότι τα έσοδα από το φυσικό αέριο θα ανήκουν στην Ομοσπονδιακή Κυβέρνηση, καθώς και η συμπεφωνημένη φόρμουλα κατανομής τους.

· Δήλωση των δύο ηγετών ότι δεσμεύονται από τις προαναφερθείσες συγκλίσεις, με στόχο την επισημοποίηση ή καλύτερα «κεφαλαιοποίησή» τους.

· Διενέργεια μελέτης από εμπειρογνώμονες η οποία, μέσω του ορισμού του μοντέλου διαχείρισης (πχ Νορβηγικό), θα ενισχύει τις δύο συγκλίσεις και συνεπακόλουθα τη δέσμευση της Λευκωσίας, ότι τα οφέλη από τους φυσικούς πόρους θα αφορούν το σύνολο των Κυπριών, Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων.

Ζυγαριά

Η σαφής αλλαγή πλεύσης της πολιτικής ηγεσίας -η οποία εκφράζεται κυρίως από τον ίδιο τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας Νίκο Αναστασιάδη, αλλά και τους Αρχηγούς των δύο μεγάλων κομμάτων ΔΗΣΥ και ΑΚΕΛ- στηρίχθηκε και λήφθηκε, αφού τέθηκαν στη βάσανο της λογικής και των σχεδιασμών «τα πραγματικά δεδομένα και εκτιμήσεις» για τον τρόπο δράσης της Τουρκίας και τις προσεγγίσεις της διεθνούς κοινότητας.

Στη ζυγαριά του οφέλους και της ζημιάς, καθίσταται, πλέον, ξεκάθαρο ότι ναι μεν η Λευκωσία απολαμβάνει του δικαιώματος άσκησης των κυριαρχικών της δικαιωμάτων, αλλά, από την άλλη, η ζημιά τόσο από την «προκλητική αποφασιστικότητα» της Τουρκίας όσο και από τις «νερωμένες αντιλήψεις/αντιδράσεις» διεθνών παραγόντων ενδέχεται να είναι πολύ μεγαλύτερη και να βλάπτει τον διακηρυγμένο στόχο για επίλυση του Κυπριακού - κατάληξη που πανθομολογουμένως θα αποτελεί και την απάντηση σε όλα τα προβλήματα.

Αμερικανικά μηνύματα

Διόλου άσχετες με τον ρόλο και τις απόψεις των Αμερικανών είναι οι εξελίξεις, σύμφωνα πάντα με τις συγκλίνουσες πληροφορίες.

Αντίθετα, σύμφωνα με πολιτικό Αρχηγό, φαίνεται ότι οι αμερικανικές προσεγγίσεις στο θέμα της τουρκικής προκλητικότητας -που ήταν, υπενθυμίζεται, προκλητικά χλιαρές- έπαιξαν σημαίνοντα ρόλο στην «αναδίπλωση» της Λευκωσίας, που οδήγησε στην εγκατάλειψη της σκληρής ρητορικής. «Η θέση των Αμερικανών, όπως αυτή εκφράζεται στο παρασκήνιο και πίσω από τις κλειστές πόρτες, προσγειώνει όλους όσοι επένδυσαν στη δήθεν στρατηγική σχέση ΗΠΑ - Κύπρου, αφού με τον πλέον σαφή τρόπο υπογραμμίζουν ότι στρατηγικός σύμμαχός τους στην περιοχή παραμένει η Άγκυρα», ανέφερε επί λέξει στη «Σ».

Προς επιβεβαίωση των ανωτέρω, υπενθυμίζονται όλες οι δηλώσεις παραγόντων της διεθνούς πολιτικής σκηνής, οι οποίες σε καμία περίπτωση δεν παραλείπουν να αναφερθούν στην ανάγκη επανέναρξης των συνομιλιών, σημείο στο οποίο σύσσωμοι οι ισχυροί παίκτες επενδύουν πολλά για επίλυση των προβλημάτων. Υπενθυμίζεται ότι στην ανάγκη επανέναρξης των συνομιλιών αναφέρεται και το κατά τα άλλα ισχυρά καταδικαστικό ψήφισμα του Ευρωκοινοβουλίου για την Τουρκία.

Προφανώς, αναγιγνώσκοντας με ψυχραιμία τις εξελίξεις, η Λευκωσία επιθυμεί όπως έχει το πάνω χέρι, προτείνοντας τρόπους έναρξης του διαλόγου με «ανώδυνες» παράπλευρες συνέπειες για την ελληνοκυπριακή πλευρά. «Τακτική που ίσως θα θέσει ακόμη πιο σφικτά τη θηλιά στον λαιμό της Τουρκίας, η οποία δήθεν επείγεται για λύση του Κυπριακού και διασφάλιση των συμφερόντων των Τουρκοκυπρίων. Ιδού λοιπόν η Ρόδος, ιδού και το πήδημα», έλεγε στην εφημερίδα μας κυβερνητικός παράγοντας.

Περιφερειακό ενδιαφέρον

Αυτό που υποβοηθά τα μέγιστα τη Λευκωσία είναι το ευκρινώς πλέον αποτυπωμένο ενδιαφέρον και άλλων γειτονικών χωρών για να συμμετέχουν στις συμφωνηθείσες τριμερείς συνεργασίες της Λευκωσίας και των Αθηνών, είτε με την Αίγυπτο είτε με το Ισραήλ. Αρκούντως αποκαλυπτικός για το ενδιαφέρον αυτό ήταν ο Κυβερνητικός Εκπρόσωπος Νίκος Χριστοδουλίδης, ο οποίος μιλώντας στη «Σ» όχι μόνο επιβεβαίωσε το πρόσθετο αυτό περιφερειακό ενδιαφέρον, αλλά προανήγγειλε και κάθοδο στην Κύπρο υψηλόβαθμων αξιωματούχων αυτών των χωρών -ακόμη και σε επίπεδο ηγετών- το αμέσως επόμενο διάστημα.

Το ενδιαφέρον αυτό θωρακίζει πολιτικά τη Λευκωσία, η οποία βλέπει να εξέρχεται της απομόνωσης και να μεταθέτει όλη την πολιτική και διπλωματική πίεση στην Άγκυρα. «Γνωρίζοντας από τη μία ότι έχουμε το διεθνές δίκαιο με το μέρος μας, αλλά και ότι αυτό αναγνωρίζεται από τις πολύ σημαντικές χώρες της περιοχής, και από την άλλη ότι δεν αρνούμαστε τον διάλογο για το Κυπριακό, αλλά έχουμε προτάσεις για να καταστεί αυτός εφικτός, τότε η Άγκυρα θα σκεφτεί διπλά πώς θα ενεργήσει και ποια θέση θα προβάλλει απ' εδώ και πέρα», δήλωνε μέλος της Κυβέρνησης που συμμετέχει στις συνεδριάσεις του Άτυπου Συμβουλίου Αρχηγών.

Ρόλος Αθηνών

Το πολιτικο-διπλωματικό πόκερ που βρίσκεται σε εξέλιξη συμπεριλαμβάνει, με εξέχοντα μάλιστα ρόλο, και την Αθήνα. Ο Αντώνης Σαμαράς και ο Υπουργός Εξωτερικών Ευάγγελος Βενιζέλος όχι μόνο με την εδώ παρουσία τους, αλλά με τις τοποθετήσεις τους πίσω από τις κλειστές πόρτες, έδειξαν ουσιαστικά την κατεύθυνση που ευνοούν να ακολουθήσει η Λευκωσία.

Η επιχειρηματολογία που ανέπτυξαν για την ανάγκη μη ακύρωσης του Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας Ελλάδας - Τουρκίας, αρχές του ερχόμενου μήνα, ενώπιον του Συμβουλίου Αρχηγών, ήταν ενδεικτική των προθέσεων της Αθήνας, η οποία κινείται στη γραμμή «μη κλιμάκωσης των εντάσεων», γνωρίζοντας πόσα διακυβεύονται και για την ίδια στο Αιγαίο. Τούτων λεχθέντων, θα πρέπει να λαμβάνεται υπ' όψιν και το γεγονός ότι προχθές Παρασκευή, η Ελλάδα δημοσίευσε στην Επίσημη Εφημερίδα της ΕΕ τις προσφορές για αδειοδότηση οικοπέδων για διερευνητικές γεωτρήσεις νοτίως της Κρήτης.

Βέβαια, η πολιτική των Αθηνών ευνοεί τη Λευκωσία, η οποία βλέπει ότι μέσω του Πρωθυπουργού Αντώνη Σαμαρά διανοίγεται δίαυλος απευθείας επικοινωνίας με τον Αχμέτ Νταβούτογλου -ο οποίος ειρήσθω εν παρόδω θεωρείται και είναι πιο συνεργάσιμος από τον Ερντογάν- ώστε να προωθηθούν οι θέσεις της και κυρίως η ετοιμότητά της μέσα από αμοιβαία αποδεκτή φόρμουλα να αποκλιμακωθεί η ένταση και να δημιουργηθούν συνθήκες επανέναρξης του διαλόγου των ηγετών των δύο κοινοτήτων.

Πάντα, όμως, με γνώμονα και προϋπόθεση ότι ΔΕΝ θα πληγούν τα κυριαρχικά δικαιώματα της Κυπριακής Δημοκρατίας, η οποία θα μπορεί απρόσκοπτα να συνεχίσει τα ερευνητικά της προγράμματα στα υποθαλάσσια κοιτάσματα υδρογονανθράκων, με στόχο την ευημερία του συνόλου του κυπριακού λαού.

Απόψεις κομμάτων

Ιδιαίτερης σημασίας στους σχεδιασμούς της Λευκωσίας είναι και οι απόψεις των κομμάτων, γιατί στο Προεδρικό ορθώς θέλουν και επιδιώκουν να διαφυλάξουν σαν κόρη οφθαλμού το αρραγές μέτωπο, το οποίο οικοδομήθηκε στη στέρεα βάση της διαφύλαξης των κυριαρχικών δικαιωμάτων της Κυπριακής Δημοκρατίας. Είναι, λοιπόν, προς τούτο ειλημμένη η απόφαση του Προέδρου της Δημοκρατίας Νίκου Αναστασιάδη να συγκαλέσει, εντός της εβδομάδας που ξεκινά αύριο, νέα σύνοδο του Άτυπου Συμβουλίου Αρχηγών. Συνεδρίαση η οποία, κατά τα λεχθέντα του ιδίου του Προέδρου της Δημοκρατίας στην προηγούμενη σύνοδο, θα επικεντρωθεί στην πολιτική που θα ακολουθήσει από εδώ και πέρα η Λευκωσία, ώστε πειστικά να απαντήσει στα αίολα επιχειρήματα της Άγκυρας.

ΔΗΣΥ και ΑΚΕΛ, όπως πρώτη έγραψε η «Σ», κινούνται στο ίδιο πλαίσιο, δηλαδή της εξεύρεσης φόρμουλας που θα επιτρέψει στον Πρόεδρο Αναστασιάδη να επιστρέψει αξιόπιστος στο τραπέζι του διαλόγου.
Την ίδια ώρα, όμως, κάποια άλλα κόμματα, όπως ΔΗΚΟ και ΕΔΕΚ, παραμένουν στην ίδια θέση, όπως αυτή καταγράφηκε την 7η Οκτωβρίου, για κλιμάκωση των μέτρων, αφού η Τουρκία δεν έχει σε καμία περίπτωση κάνει βήματα προς τα πίσω. Όπως και να ΄χει, δεδομένη είναι η πρόθεση όλων να βοηθήσουν στην προκειμένη για έναν ολοκληρωμένο σχεδιασμό, που θα οδηγήσει σε έξοδο από την παρούσα κατάσταση.