Σαφή μηνύματα από την Ευρωβουλή προς την Άγκυρα
Εκ των πραγμάτων «σύμπλευση» κυπριακού και τουρκικού ΥπΕξ για να υπάρξει δυνατότητα επανέναρξης συνομιλιών, με τις κυρώσεις να εμφανίζονται ως εμπόδιο, παρά την αντίθετη θέση ευρωβουλευτών

Εγκρίθηκε χθες το ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για τις τουρκικές προκλήσεις εντός της κυπριακής ΑΟΖ. Το ψήφισμα στέλνει σαφή μηνύματα προς την Τουρκία, που αφορούν στην άμεση αποχώρηση του «Μπαρμπαρός» από την κυπριακή ΑΟΖ, την ακύρωση της ΝAVTEX, την οποία εξέδωσε η Τουρκία και δεσμεύει τμήματα της κυπριακής ΑΟΖ, καθώς και σεβασμό των κυριαρχικών δικαιωμάτων της Κυπριακής Δημοκρατίας και του διεθνούς δικαίου της θάλασσας. Στο ψήφισμα ενσωματώθηκε τροπολογία για την επανέναρξη των συνομιλιών υπό την αιγίδα Ην. Εθνών και των προσπαθειών του Ειδικού Συμβούλου του ΓΓ του ΟΗΕ στην Κύπρο Έσπεν Μπαρθ Άιντα.

Συνομιλίες και κυρώσεις
Στο ψήφισμα γίνεται μεν αναφορά για πιθανές επιπτώσεις στην τουρκική ενταξιακή πορεία, αλλά δεν γίνεται εισήγηση για την επιβολή κυρώσεων επί της Τουρκίας, όπως συνέβη λίαν προσφάτως στην περίπτωση της Ρωσίας. Το γεγονός αυτό οφείλεται, εκτός των άλλων, στο ότι το Κυπριακό Υπουργείο Εξωτερικών έδωσε πολύ περισσότερο βάρος στην πολιτική της επανέναρξης των συνομιλιών, αντί στην επιβολή κυρώσεων. Η επιβολή κυρώσεων ζητήθηκε μόνον από Κύπριους και Ελλαδίτες Ευρωβουλευτές, όπως η Ελένη Θεοχάρους, ο Δημήτρης Παπαδάκης, η Ελίζα Βόζεμπεργκ, η Μαρία Σπυράκη και άλλοι, καθώς και από ξένους.

Η Λευκωσία άφηνε στο παρασκήνιο να φανεί ότι η επιβολή κυρώσεων θα δυσκολέψει την επανέναρξη των συνομιλιών, την ίδια στιγμή κατά την οποία η Τουρκία, από την πλευρά της, ούτε καν θέλει να ακούει για κυρώσεις, ενώ ταυτοχρόνως δηλώνει ανυποχώρητη και ότι στις συνομιλίες θα πρέπει να τεθεί και το φυσικό αέριο. Μια θέση η οποία έχει γίνει δεκτή από τον κ. Άιντα και την οποία η τουρκική πλευρά χρησιμοποιεί για να καθορίσει πώς θα πρέπει να επαναρχίσουν οι συνομιλίες. Γι’ αυτό, άλλωστε, με πονηρό τρόπο πέρασε τροπολογία την οποία κατέθεσαν οι Σοσιαλιστές και εγκρίθηκε από την Ολομέλεια.

Τροπολογία Σοσιαλιστών
Στην εν λόγω τροπολογία δίδεται γενικά η στήριξη στις προσπάθειες Άιντα για την επανέναρξη των συνομιλιών με το φυσικό αέριο στο τραπέζι. Από αυτήν την τροπολογία είναι ικανοποιημένη και η Λευκωσία και η τουρκική πλευρά, διότι η καθεμιά μπορεί να δίδει τη δική της ερμηνεία και οι ξένοι να τηρούν ίσες αποστάσεις.

Σαφείς υποδείξεις στην Άγκυρα
Στο ψήφισμα καταγράφονται μεταξύ άλλων και τα εξής σημεία, τα οποία δεν απεικονίζουν καθόλου το αρχικό, με το οποίο ήταν ικανοποιημένο το κυπριακό Υπουργείο Εξωτερικών:
1. Η καταδίκη των τουρκικών ενεργειών και προκλήσεων στην κυπριακή ΑΟΖ
2. Η άμεση αποχώρηση του «Μπαρμπαρός» από την κυπριακή ΑΟΖ και η ακύρωση της τουρκικής ΝAVTEX.
3. Ο σεβασμός των κυριαρχικών δικαιωμάτων της Κυπριακής Δημοκρατίας και δη στην κυπριακή ΑΟΖ, καθώς και του διεθνούς δικαίου της θάλασσας. Επιπτώσεις στην τουρκική ενταξιακή πορεία, εάν η Άγκυρα δεν εκπληρώσει τις υποχρεώσεις της.
4. Η αποφυγή από την Τουρκία ενεργειών που προκαλούν ένταση, ενώ όλα τα εμπλεκόμενα μέρη καλούνται να εργαστούν για την αποκλιμάκωση της κρίσης.
5. Οι τουρκικές προκλήσεις στην κυπριακή ΑΟΖ υποσκάπτουν τις συνομιλίες για λύση.
6. Αντιδήλωση της 21ης Σεπτεμβρίου 2005 για ομαλοποίηση των σχέσεων της Τουρκίας με την Κυπριακή Δημοκρατία, που περιλαμβάνει την αναγνώριση της Κυπριακής Δημοκρατίας.

Τα οφέλη από το φυσικό αέριο
Επί τούτων προστέθηκαν δύο τροπολογίες. Η μία από το ΕΛΚ, που αναφέρεται στα οφέλη από την εκμετάλλευση των υδρογονανθράκων στην περιοχή. Η αρχική τροπολογία αναφερόταν ονομαστικά στις χώρες, αφήνοντας έξω την Ελλάδα. Κατόπιν αντιδράσεων των ευρωβουλευτών Ε. Θεοχάρους και Μ. Κεφαλογιάννη έγινε προφορική τροπολογία, ώστε να αποφευχθούν ενδεχόμενες παρερμηνείες. Ότι δηλαδή το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο δεν αναγνωρίζει τα κυριαρχικά δικαιώματα της Ελλάδας στο Καστελόριζο και δη την ΑΟΖ, αφού δεν κάνει αναφορά σε αυτήν, την ίδια στιγμή κατά την οποία καταγράφει την Τουρκία. Η άλλη τροπολογία είναι αυτή στην οποία έχουμε ήδη αναφερθεί για την επανέναρξη των συνομιλιών.

Τουρκική αντίδραση και το… άνοιγμα κεφαλαίων
Η τουρκική πλευρά δεν είναι ικανοποιημένη από την εξέλιξη αυτή, δηλαδή από την έκδοση ψηφίσματος, και επιχείρησε και στο προσκήνιο και στο παρασκήνιο, κυρίως διά του Υπουργού των Ευρωπαϊκών Υποθέσεων Βολκάν Μποζκίρ, να ισχυριστεί ότι είναι μεν δικαίωμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου η έκδοση του ψηφίσματος, όμως, η Τουρκία είναι υποχρεωμένη να απαντήσει, διότι δεν έχει ερωτηθεί για τη δική της άποψη. Την τελευταία στιγμή, η τουρκική πλευρά επιδίωξε την αναβολή της ψηφοφορίας για την Ολομέλεια του Στρασβούργου. Πάντως, από το ψήφισμα αποχώρησε η Ομάδα των Πρασίνων, κατόπιν, προφανώς, συνεννόησης με την τουρκική πλευρά.

Σημειώνεται ότι οι Πράσινοι είχαν καταθέσει τροπολογία την οποία απέσυραν για συνεκμετάλλευση του φυσικού αερίου. Προ του φάσματος να απορριφθεί, την απέσυραν. Αληθές είναι ότι κάθε ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου δεν μπορεί να παράγει χειροπιαστά πολιτικά αποτελέσματα, εάν δεν υπάρξει συνέχεια. Η Τουρκία έχει από τη μια πολιτικό και επικοινωνιακό κόστος, λόγω της έκδοσης ενός ψηφίσματος το οποίο καταδικάζει τις ενέργειές της στην κυπριακή ΑΟΖ, όμως, εφόσον δεν γίνεται εισήγηση για κυρώσεις, δεν υπάρχει ουσιαστικό κόστος. Αντιθέτως, ακούστηκε από τον Αρμόδιο Επίτροπο για θέματα Πολιτικής Γειτονίας και Διεύρυνσης Γιοχάνες Χάαν, ότι η Επιτροπή στηρίζει το άνοιγμα των τουρκικών κεφαλαίων 23 και 24 για τη δικαιοσύνη και τα θεμελιώδη δικαιώματα, ενώ δεν λέει όχι στο άνοιγμα του κεφαλαίου 15 για την ενέργεια!

Ικανοποιημένο το ΥΠΕΞ από το ψήφισμα του ΕΚ
Το Υπουργείο Εξωτερικών εκφράζει ικανοποίηση για την έγκριση του Ψηφίσματος από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, σε σχέση με τις τουρκικές προκλητικές ενέργειες εντός της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης της Κυπριακής Δημοκρατίας.

«Το Ψήφισμα καταγράφει την ενόχληση και δυσφορία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για τις τουρκικές προκλήσεις στην κυπριακή ΑΟΖ και καλεί την Τουρκία να αποσύρει την οδηγία προς ναυτιλλομένους (NAVTEX), υπογραμμίζοντας παράλληλα την ανάγκη σεβασμού των κυριαρχικών δικαιωμάτων της Κυπριακής Δημοκρατίας. Σημαντική εξέλιξη αποτελεί και η διασύνδεση της συμπεριφοράς της Τουρκίας στην κυπριακή ΑΟΖ με την ενταξιακή της πορεία», υπογραμμίζει το ΥΠΕΞ.

Το Υπουργείο Εξωτερικών συγχαίρει, παράλληλα, τους Κύπριους Ευρωβουλευτές για τις έντονες προσπάθειες που κατέβαλαν για βελτίωση και τελική έγκριση του Ψηφίσματος.
«Λαμβανομένων υπόψη των εντονότατων πιέσεων που ασκήθηκαν από τουρκικής πλευράς για απόρριψή του, η τελική έγκριση του Ψηφίσματος αποτελεί ένα ιδιαίτερα θετικό γεγονός», σημειώνεται στην ανακοίνωση.

Περαιτέρω, αναφέρεται ότι το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, ως το θεσμικό όργανο της Ευρωπαϊκής Ένωσης που εκφράζει τη βούληση των Ευρωπαίων πολιτών, στέλνει με το Ψήφισμα αυτό ένα ισχυρό μήνυμα στην Τουρκία, αναδεικνύοντας τον παράνομο χαρακτήρα των ενεργειών της, καλώντας τη να σεβαστεί τη διεθνή νομιμότητα και κυριαρχία της Κυπριακής Δημοκρατίας.

Το ψήφισμα του ΕΚ δεν έχει καμιά ισχύ, λένε οι Τούρκοι
Την ίδια τύχη που είχαν και παρόμοια ψηφίσματα στο παρελθόν θα έχει και αυτό, δήλωσε ο Τούρκος Υπουργός ΕΕ, Βολκάν Μποζκίρ, αντιδρώντας στο ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, λέγοντας ότι για την Τουρκία δεν έχει καμιά ισχύ.

Απαντώντας σε ερώτηση πριν από την έγκριση του ψηφίσματος, ο κ. Μποζκίρ ανέφερε ότι «υποβλήθηκε ένα ψήφισμα που έχει τον χαρακτήρα άσκησης πίεσης προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο».

«Κατά τις επαφές μου στις Βρυξέλλες συζητήσαμε τόσο με την κυρία Φεντερίκα Μογκερίνι όσο και με τον υπεύθυνο Επίτροπο Διεύρυνσης Τζοχάνες Χαν, ότι είναι λάθος αυτό το ψήφισμα και ότι θα προκαλέσει περισσότερη ζημιά παρά όφελος. Κατέβαλαν κάποιες προσπάθειες, αλλά, όπως αντιλήφθηκα, αυτό το ψήφισμα θα τεθεί σε ψηφοφορία σήμερα και θα γίνει αποδεχτό. Από πλευράς Τουρκίας, με όλο τον σεβασμό και την κατανόηση για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, αυτό το ψήφισμα θα έχει την ίδια τύχη που είχαν και άλλα παρόμοια ψηφίσματα στο παρελθόν. Από δικής μας πλευράς δεν έχει καμιά ισχύ. Έπειτα από την αποδοχή αυτού του ψηφίσματος, όταν παραδοθεί στους αντιπροσώπους μας στις Βρυξέλλες, θα επιστραφεί. Σε αυτό το επίπεδο δεν έχει άλλη σημασία από αυτήν», είπε ο Τούρκος Υπουργός.