Διπλωματικό παρασκήνιο μεταξύ των πολιτικών ομάδων στις Βρυξέλλες
Καλείται το «Μπαρμπαρός» να αποχωρήσει από την κυπριακή ΑΟΖ και η Τουρκία να σεβαστεί τα κυριαρχικά δικαιώματα της Κυπριακής Δημοκρατίας
ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΕΙ αναφορά σε άμεσες κυρώσεις, αλλά υπάρχει παράθυρο για επιπτώσεις στην Τουρκία
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο καλείται την ερχόμενη εβδομάδα να υιοθετήσει ψήφισμα για τις τουρκικές προκλήσεις εντός της κυπριακής ΑΟΖ. Ήδη έχει καταρτιστεί προσχέδιο ψηφίσματος, που αποτελεί προϊόν σκληρών διαπραγματεύσεων μεταξύ των πολιτικών ομάδων.
Σημαντικό ρόλο διαδραμάτισαν και διαδραματίζουν οι Κύπριοι και Ελλαδίτες ευρωβουλευτές. Κατά τη διάρκεια των διαβουλεύσεων, οι οποίες ήταν έντονες και σκληρές, όπως πληροφορείται η «Σημερινή», έγινε προσπάθεια βελτίωσης του προσχεδίου προς το καλύτερο. Για να φτάσουμε στο υφιστάμενο προσχέδιο -το οποίο εξασφάλισε η εφημερίδα μας- έγιναν πολλές αλλαγές, κατόπιν έντονων διαβουλεύσεων στις πολιτικές ομάδες. Μέχρι την τελευταία στιγμή, υπάρχει η πιθανότητα νέων αλλαγών. Υπενθυμίζεται ότι η συζήτηση στην Ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου θα γίνει κατά τη διάρκεια της μίνι συνόδου της 12ης Νοεμβρίου.
Το προσχέδιο που κατέχει η «Σ» είναι ημερομηνίας 6 Νοεμβρίου. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έχει λάβει υπόψη στη συγγραφή του το ψήφισμα της 12ης Μαρτίου 2014 για την έκθεση αξιολόγησης της Τουρκίας για το 2013, τα Συμπεράσματα του Συμβουλίου Γενικών Υποθέσεων της 17ης Σεπτεμβρίου 2013, τη δήλωση του εκπροσώπου του Προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της 7ης Οκτωβρίου, την έκθεση προόδου της Τουρκίας της 8ης Οκτωβρίου, τα Συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της 24ης Οκτωβρίου και τους σχετικούς κανονισμούς.
Οι αμφισβητήσεις
Στο προσχέδιο γίνεται ιστορική αναδρομή στα γεγονότα που οδήγησαν στην παραβίαση της κυπριακής ΑΟΖ από την Τουρκία, από την έκδοση του NAVTEX στις 3 Οκτωβρίου, σημειώνοντας ότι οι δραστηριότητες του «Μπαρμπαρός» επηρεάζουν θαλάσσια τεμάχια τα οποία αδειοδότησε η Κυπριακή Δημοκρατία στις εταιρείες ΕΝΙ και KOGAS. Αναφέρει ακόμη ότι, παρά τις συνεχείς εκκλήσεις από την ΕΕ, η Τουρκία συνεχίζει να αμφισβητεί την ύπαρξη της Κυπριακής Δημοκρατίας και το δικαίωμά της να προβαίνει σε έρευνες στην ΑΟΖ της, αμφισβητώντας, παράλληλα, τη δραστηριότητα μιας ευρωπαϊκής εταιρείας. Τονίζει, δε, πως οι τουρκικοί ισχυρισμοί δεν έχουν νόμιμη βάση και βρίσκονται σε σύγκρουση με το διεθνές δίκαιο, συμπεριλαμβανομένης της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS), η οποία είναι μέρος του κοινοτικού κεκτημένου.
Σύμφωνα με το προσχέδιο, η ΕΕ έχει κατ’ επανάληψιν τονίσει ότι η Τουρκία χρειάζεται να δεσμευτεί απερίφραστα στις σχέσεις καλής γειτονίας και σε ειρηνικό τρόπο επίλυσης διαφορών, σύμφωνα με τη Χάρτα των Ηνωμένων Εθνών. Σημειώνει, ταυτόχρονα, ότι οι δραστηριότητες της Τουρκίας στην ΑΟΖ της Κύπρου συμπίπτουν με τον πρόσφατο διορισμό του Έσπεν Μπαρθ Άιντα ως Ειδικού Συμβούλου του ΓΓ και επηρεάζουν αρνητικά τις διαπραγματεύσεις.
Τάχιστη απόσυρση
Το Κοινοβούλιο καλεί, στο προσχέδιο της 6ης Νοεμβρίου, την Τουρκία να επιδείξει αυτοσυγκράτηση και να ενεργεί στη βάση του διεθνούς δικαίου, καταδικάζοντας, παράλληλα, την κλιμάκωση των απειλών και τις μονομερείς δράσεις της κατά της Κυπριακής Δημοκρατίας, στο θέμα της ΑΟΖ. Καλεί, ταυτόχρονα, την Τουρκία να σεβαστεί και να θέσει σε εφαρμογή την αντιδήλωση της 21ης Σεπτεμβρίου 2005, συμπεριλαμβανομένης της αναφοράς πως η αναγνώριση όλων των κρατών-μελών είναι απαραίτητο στοιχείο της ενταξιακής διαδικασίας. Υπογραμμίζει, παράλληλα, πως η Κυπριακή Δημοκρατία έχει το πλήρες κυριαρχικό δικαίωμα να εξερευνά τους φυσικούς της πόρους στην ΑΟΖ της και οι θαλάσσιες έρευνες της Τουρκίας είναι παράνομες και προκλητικές. Ως εκ τούτου, απαιτεί την τάχιστη απόσυρση των τουρκικών πλοίων που δραστηριοποιούνται στην κυπριακή ΑΟΖ.
Την ίδια στιγμή, στο προσχέδιο καλείται η Άγκυρα να υπογράψει και να επικυρώσει την UNCLOS χωρίς καθυστέρηση και να ακυρώσει τη NAVTEX της πάραυτα και να αποφεύγει οποιεσδήποτε παραβιάσεις των κυριαρχικών δικαιωμάτων της Κυπριακής Δημοκρατίας. Καλείται, επίσης, να σέβεται την κυριαρχία των κρατών-μελών της ΕΕ σε σχέση με τα χωρικά τους ύδατα, ενώ σημειώνει ότι είναι κυριαρχικό δικαίωμα των κρατών-μελών να συνάπτουν διμερείς συμφωνίες και να εξερευνούν τους φυσικούς τους πόρους, σύμφωνα με την UNCLOS.
Οφέλη για όλους
Στο προσχέδιο του ψηφίσματος επισημαίνεται, ακόμη, ότι το Κοινοβούλιο συμφωνεί με τη θέση των ΗΕ, ότι η ανεύρεση φυσικού αερίου θα ωφελήσει και τις δύο κοινότητες, εάν εξευρεθεί μια διαρκής, πολιτική λύση στο πρόβλημα, ενώ πιστεύει πως εάν γίνει σωστή διαχείριση, η ανακάλυψη σημαντικών κοιτασμάτων υδρογονανθράκων θα βελτιώσει τις οικονομικές, πολιτικές και κοινωνικές σχέσεις μεταξύ των δυο κοινοτήτων στην Κύπρο. Ταυτόχρονα, σημειώνεται η υποστήριξη προς το δικαίωμα της Κυπριακής Δημοκρατίας να προβεί σε επίσημα διαβήματα για τις παραβιάσεις.
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο αναφέρει, επίσης, τη σημασία που αποδίδει στην ομαλοποίηση των σχέσεων μεταξύ της Τουρκίας και των κρατών-μελών, και θεωρεί ότι η συνέχιση ή επανάληψη τέτοιων ενεργειών μπορεί να επηρεάσει αρνητικά την ενταξιακή διαδικασία της Τουρκίας. Υπογραμμίζει, δε, τη σημασία του τερματισμού των προκλητικών ενεργειών και της διατύπωσης απειλών κατά της Κυπριακής Δημοκρατίας, σημειώνοντας ότι αυτές υπονομεύουν τις συνομιλίες.
Ζητά, ταυτόχρονα, από ευρωπαϊκές υπηρεσίες να παρακολουθούν τις τουρκικές δραστηριότητες στην ΑΟΖ της Κύπρου και να τις αναφέρουν στο Κοινοβούλιο. Τέλος, καλείται ο Πρόεδρος του Κοινοβουλίου να κοινοποιήσει αυτό το ψήφισμα στα υπόλοιπα Όργανα και τις κυβερνήσεις των κρατών-μελών, καθώς και στην Τουρκία.
