Σοβαρότατες καταγγελίες του Επιτρόπου Προεδρίας για την πολιτική της Άγκυρας
Συστηματική παραπληροφόρηση στο θέμα των αγνοουμένων, από το κατοχικό καθεστώς, κατήγγειλε ο Επίτροπος Προεδρίας για ανθρωπιστικά θέματα, Φώτης Φωτίου

Η τουρκική πλευρά όχι μόνο δεν αντιμετωπίζει το θέμα των αγνοουμένων ως ανθρωπιστικό, αλλά συστηματικά παραπληροφορεί, κατήγγειλε ενώπιον της Επιτροπής Θεσμών ο νεοδιορισθείς Επίτροπος Προεδρίας για ανθρωπιστικά θέματα, Φώτης Φωτίου

Επικοινωνιακά τερτίπια
Θέλοντας να θέσει τον δάκτυλον εις τον τύπον των ήλων, ο κ. Φωτίου ανέφερε ότι είναι πλέον φανερό στην Κυπριακή Δημοκρατία ότι η παραπληροφόρηση αποτελεί πολιτική του κατοχικού καθεστώτος. «Γι' αυτό και σε πολλές περιπτώσεις οι εκσκαφές δεν αποδίδουν τα αναμενόμενα αποτελέσματα», σημείωσε, απαντώντας ουσιαστικά σε ερώτημα βουλευτή αν ισχύει ότι 28 εκταφές δεν απέδωσαν τα αναμενόμενα.
Παράλληλα καταγγέλθηκε ότι «ουδεμία πρόοδος υπήρξε στο θέμα της διάνοιξης στρατιωτικών ζωνών», παρά το ότι η Τουρκία επιλέγει πάντα λίγες μέρες πριν από Συμβούλια της εξ Υπουργών Επιτροπής να δηλώνει ότι έδωσε άδεια για συγκεκριμένη περιοχή.

Το τρίτο που κατατέθηκε επίσημα από τον κ. Φωτίου, και το οποίο προκάλεσε αλγεινή εντύπωση, είναι ότι γίνεται πλέον ξεκάθαρο πως οι κατοχικές δυνάμεις εσκεμμένα και στο πλαίσιο της προσπάθειάς τους να κρύψουν τα εγκλήματά τους, μετακινούν οστά από ομαδικούς τάφους. «Δικαιολογείται, λοιπόν, το ότι βρίσκουμε μερικά μόνο κομμάτια οστών, αλλά πλέον δεν θα είναι αρκετό να δίδουμε σε συγγενείς μερικά οστά και να θεωρούμε πως εξακριβώθηκε η τύχη του δικού τους ανθρώπου», υπερτόνισε ο κ. Φωτίου, με τους βουλευτές μέλη της Επιτροπής να ικανοποιούνται πλήρως από τις διαβεβαιώσεις.

Ο νέος Προεδρικός Επίτροπος έδωσε ξεκάθαρα το στίγμα της πολιτικής κατεύθυνσης, αξιολογώντας τα επόμενα δύο με τρία χρόνια ως πολύ κρίσιμα για το ανθρωπιστικό ζήτημα. Θα πιέσουμε, είπε, με όλη μας τη δύναμη γιατί ο χρόνος είναι ένας πολύ σημαντικός παράγοντας. «Σε δύο τρία χρόνια θα έχουν πεθάνει πολλοί συγγενείς και πολλοί πληροφοριοδότες και αυτό θα οδηγήσει το ζήτημα σε περιπέτειες», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Σπάζουν νεύρα
Η τακτική και πρακτική των Τούρκων να προβάλλουν ή δημιουργούν συνεχώς τεχνητά προσκόμματα στο θέμα των αγνοουμένων αντανακλάται και από τη στάση, όπως πληροφορείται η «Σ», της εκπροσώπου του καθεστώτος στη ΔΕΑ, Ι. Κιουτσιούκ. Η προαναφερθείσα, αν και έχει συμφωνηθεί σε επίπεδο ΔΕΑ (Ε/κ μέλους και του κ. Αρνί), δεν απάντησε ακόμη, παρά την παρέλευση δύο περίπου μηνών, κατά πόσον αποδέχεται το λεκτικό που θα χρησιμοποιηθεί στην κοινή επιστολή που θα σταλεί σε εφτά χώρες και οργανισμούς -ανάμεσά τους και η Τουρκία- για άνοιγμα των αρχείων τους προς διακρίβωση της τύχης και του τελευταίου αγνοουμένου.

Η κ. Κιουτσιούκ, αν και θέλει να παρουσιάζει εαυτόν ως διαλλακτική και ως γνώστρια της ανθρωπιστικής πτυχής του ζητήματος, παίζει το παιχνίδι του Έρογλου και δεν συναινεί -ακόμη τουλάχιστον- στην αποστολή των επιστολών που θα βάλει ουσιαστικά την Τουρκία στη γωνιά, αφού όλες οι άλλες χώρες (π.χ. Βρετανία και Ελλάδα) ή άλλοι Οργανισμοί (Αστυνομία Κύπρου, UNFICYP) έχουν ήδη διαμηνύσει ότι θα παραχωρήσουν όλα τα αρχεία τους.

Πιστοποιητικά θανάτου
Μείζον ζήτημα φαίνεται να προκύπτει στο θέμα της έκδοσης των πιστοποιητικών θανάτου για τους αγνοουμένους, τα οστά των οποίων εντοπίστηκαν και ταυτοποιήθηκαν με τη μέθοδο του DNA.
Όπως προκύπτει από την επίσημη ενημέρωση της Επιτροπής Προσφύγων της Βουλής, έχει επέλθει συμφωνία μεταξύ της μεικτής επιτροπής, ώστε μαζί με το πιστοποιητικό θανάτου να δίδεται στην οικογένεια και έκθεση γεγονότων (φωτογραφία δίπλα), στην οποία θα αναφέρονται ρητώς οι συνθήκες θανάτου εκάστου αγνοουμένου. Παράλληλα, βουλευτές μέλη της επιτροπής ζήτησαν όπως αρθεί η πρακτική να αναγράφεται στο πιστοποιητικό «αγνώστου αιτιολογίας θάνατος», γιατί αυτό, όπως σημείωσαν, προσβάλλει τις οικογένειες και παραβιάζει τον νόμο. Κάτι το οποίο, σύμφωνα με τον Πρόεδρο της Επιτροπής Συγγενών Αγνοουμένων, θα σταματήσει και πλέον θα αναγράφεται σε αυτά η ατιολογία θανάτου, όταν αυτή θα γίνεται γνωστή μέσα από τις έρευνες στο ανθρωπολογικό εργαστήρι.

Ο ρόλος της ΔΕΑ
Κατά τη διάρκεια της συζήτησης υπήρξε εισήγηση τα πιστοποιητικά -που πλέον θα αναγράφουν τα στοιχεία εκτελέσεως ή δολοφονίας- να εκδίδονται από την ίδια τη ΔΕΑ, ώστε να έχουν μεγαλύτερη ισχύ σε νομικό επίπεδο, αν και εφόσον οικογένειες στραφούν κατά του κατακτητή. Πρόταση η οποία, ωστόσο, απορρίφθηκε άμεσα από τον σύμβουλο του Υπουργείου Εξωτερικών για θέματα αγνοουμένων, Ξενοφώντα Καλλή, ο οποίος ξεκαθάρισε ότι η ΔΕΑ δεν έχει νομική υπόσταση, δεν μπορεί με βάση το καταστατικό σύστασής της το 1981 να αναφερθεί σε αιτίες θανάτου και ότι ο μόνος διεθνής οργανισμός που μπορεί να εκδώσει πιστοποιητικά θανάτου είναι η Επιτροπή του Διεθνούς Ερυθρού Σταυρού, η οποία, όμως, όπως σημείωσε, είχε αρνηθεί να πράξει κάτι τέτοιο το 1974.
Ως εκ τούτου τα πιστοποιητικά θα εκδίδονται, όπως μέχρι σήμερα από την Κυπριακή Δημοκρατία και θα αναγράφουν τις συνθήκες εκτέλεσης ή δολοφονίας, με τη βεβαιότητα, όμως, ότι τα στοιχεία αυτά δεν θα γίνονται αποδεκτά από την Τουρκία.

Πιλοτικό πρόγραμμα
Εν τω μεταξύ, για πρώτη φορά αποκαλύφθηκε η συμφωνία της Κυπριακής Δημοκρατίας με το Ινστιτούτο Νευρολογίας και Γενετικής για να τρέξει ένα πιλοτικό πρόγραμμα, με μια πρόσφατη μεθοδολογία, για εξαγωγή αξιόπιστου DNA από ανευρεθέντα οστά στις ελεύθερες περιοχές (που αφορούσαν ταφές αγνώστων κατά τη διάρκεια του 1974), τα οποία είχαν εμποτιστεί με χημικές ουσίες. «Μέχρι σήμερα δεν ήταν δυνατή η εξαγωγή DNA και με αυτήν τη μέθοδο θα δούμε αν μπορούμε να λύσουμε αυτό το μεγάλο πρόβλημα», εξήγησε στους βουλευτές ο κ. Φωτίου.
Από πλευράς του ο Ξενοφών Καλλής εξήγησε ότι τα οστά που εμποτίστηκαν με χημικά και δεν μπορούν να δώσουν ασφαλή αποτελέσματα DNA αφορούν σε 22 επώνυμους και 34 άγνωστους, που φαίνεται να ετάφησαν στην περιοχή του Τύμβου Μακεδονίτισσας.

Ετοιμάζεται μηχανισμός
Σε ό,τι αφορά την απόφαση του ΕΔΑΔ στην 4η διακρατική προσφυγή που διέτασσε την Τουρκία να καταβάλει στους συγγενείς των αγνοουμένων το ποσόν των €30 εκ., ο κύριος Φωτίου ξεκαθάρισε ότι αυτό που γίνεται τώρα είναι, σε συνεννόηση με το Υπουργείο Εξωτερικών, να συσταθεί ο μηχανισμός κατανομής των χρημάτων, όπως είναι η ευθύνη που προκύπτει από την απόφαση του ΕΔΑΔ. «Αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να δημιουργούμε φρούδες ελπίδες και προσδοκίες στους συγγενείς των αγνοουμένων ότι η Τουρκία τελικά θα ανταποκριθεί», διευκρίνισε ο κύριος Φωτίου.

Εντός των ημερών αποφάσεις για τις εκταφές στον Τύμβο
Όπως αρμοδίως πληροφορείται η «Σ», εντός των ημερών αναμένεται να ληφθούν οι τελικές αποφάσεις για την έναρξη διαδικασίας εκταφών στον Τύμβο Μακεδονίτισσας για εντοπισμό των λειψάνων Ελλαδιτών καταδρομέων, που ενδέχεται να ετάφησαν στο ύψωμα. Μετά την υπουργική απόφαση, απόρροια της απόφασης του ΕΔΑΔ που έθετε την Κύπρο στο μικροσκόπιο, υπήρξαν κάποια προσκόμματα που αφορούν στο κόστος των εκταφών. Όπως μαθαίνει η εφημερίδα μας, ζητήθηκε έκθεσης κοστολόγησης -οι €90.000 που εγκρίθηκαν αφορούν μόνο τις υπηρεσίες εξωτερικών επιστημόνων- και αμέσως μετά θα αρχίσουν οι εργασίες.