Το Ανώτατο Δικαστήριο έκρινε ως αντισυνταγματικά τα νομοθετήματα

Η χθεσινή απόφαση του Ανωτάτου ανοίγει τον δρόμο εκταμίευσης της επόμενης δόσης οικονομικής βοήθειας προς την Κύπρο, ενώ τα κόμματα εξετάζουν τρόπους αντίδρασής τους

ΜΗΝΥΜΑΤΑ συνεργασίας έστειλαν χθες Κυβέρνηση-ΔΗΣΥ ενόψει Πλαισίου Αφερεγγυότητας

Αντισυνταγματικά έκρινε η πλήρης ολομέλεια του Ανωτάτου Δικαστηρίου τα νομοθετήματα που ψήφισε η Βουλή σε σχέση με τις εκποιήσεις ενυπόθηκων ακινήτων και τα οποία θα λειτουργούσαν ως κοινωνικό δίκτυ προστασίας των ευάλωτων ομάδων του πληθυσμού.

Μάλιστα, οι αποφάσεις του Ανωτάτου επί των τεσσάρων Αναφορών του Προέδρου της Δημοκρατίας ήταν ομόφωνες. Σύμφωνα με τα όσα ανέφερε ο Πρόεδρος του Σώματος Μύρων Νικολάτος, η πλήρης ολομέλεια του Ανωτάτου εντόπισε σε κάποια από τα άρθρα των τεσσάρων νομοθετημάτων παραβίαση της αρχής διάκρισης των εξουσιών, καθώς και των άρθρων του Συντάγματος που αφορούν την ελευθερία του συμβάλλεσθαι και το δικαίωμα πρόσβασης στα δικαστήρια.

Ο κ. Νικολάτος, ανακοινώνοντας την απόφαση του Ανωτάτου, τόνισε πως «από τη στιγμή που εντοπίστηκαν παραβιάσεις σε άρθρα που αποτελούν τον πυρήνα του κάθε νομοθετήματος, δεν εξετάστηκε η αντισυνταγματικότητα άλλων άρθρων», ενώ σε διευκρινιστικό ερώτημα του Γενικού Εισαγγελέα Κώστα Κληρίδη, ο Πρόεδρος του Ανωτάτου υπέδειξε πως από τη στιγμή που κάποιο από τα άρθρα των υπό αναφορά νομοθετημάτων είναι αντισυνταγματικά, τότε είναι αντισυνταγματικά τα νομοθετήματα στην ολότητά τους.

Γιατί αντισυνταγματικά

Σε ό,τι αφορά τις αναφορές 1 και 4 (απαλλαγή εγγυητών και οφειλετών από τις οφειλές μετά την εκποίηση από το υπόλοιπο του δανείου) το Ανώτατο διαπίστωσε ότι το άρθρο 3 και των δυο νομοθετημάτων παραβιάζει την Αρχή διάκρισης των εξουσιών, καθώς και των άρθρων του Συντάγματος που αφορούν την ελευθερία του συμβάλλεσθαι και το δικαίωμα πρόσβασης στα δικαστήρια.

Ειδικότερα για την αναφορά 1, το Ανώτατο θεωρεί πως «το άρθρο 3 του υπό αναφορά νόμου είναι αντισυνταγματικό επειδή καταστρατηγεί το Άρθρο 26 του Συντάγματος, καθότι συνιστά ανεπίτρεπτη παρέμβαση στο δικαίωμα του ‘συμβάλλεσθαι ελευθέρως’». Ίδιο ακριβώς λεκτικό χρησιμοποίησε το Ανώτατο και στην περίπτωση της αναφοράς 4.

Για την προστασία πρώτης κατοικίας

Για τις αναφορές 2 και 3, που αφορούν αναστολή της ισχύος του νόμου των εκποιήσεων και προστασίας της πρώτης κατοικίας, ο Πρόεδρος του Ανωτάτου υπέδειξε ότι προσκρούουν στη συνταγματικά κατοχυρωμένη αρχή διάκρισης εξουσιών, ενώ άρθρα του νομοθετήματος για προστασία της πρώτης κατοικίας αντιβαίνουν του δικαιώματος πρόσβασης στα δικαστήρια.

Πιο συγκεκριμένα, το Ανώτατο, σε ό,τι αφορά την αναστολή της ισχύος του νόμου για τις εκποιήσεις, τονίζει πως «το άρθρο 2 του υπό αναφορά νόμου είναι αντισυνταγματικό, καθότι παραβιάζει την αρχή της διάκρισης των εξουσιών και το Άρθρο 82 του Συντάγματος (‘οι νόμοι και οι αποφάσεις της Βουλής των Αντιπροσώπων τίθενται σε ισχύ από της δημοσίευσής τους στην Επίσημη Εφημερίδα της Δημοκρατίας, εκτός κι αν ορίζεται διαφορετική ημερομηνία στον δημοσιευμένο νόμο ή απόφαση’)».

Αναφορικά με την προστασία της πρώτης κατοικίας, το Ανώτατο υποδεικνύει πως «τα άρθρα 3, 5 και 6 του νόμου είναι αντισυνταγματικά, καθότι παραβιάζουν το δικαίωμα πρόσβασης στο δικαστήριο το οποίο κατοχυρώνεται από στο Άρθρο 30.1 του Συντάγματος και τα άρθρα 8(Ι), 14(Ι), 20 και 22 του νόμου είναι αντισυνταγματικά, καθότι προσκρούουν στη συνταγματικά κατοχυρωμένη αρχή της διάκρισης εξουσιών».

Βοηθείται η χώρα, εκτιμά ο Γεν. Εισαγγελέας, ευρύτερες επιπτώσεις ο Χρίστος Κληρίδης

Εξερχόμενος του κτιρίου του Ανωτάτου, ο Γενικός Εισαγγελέας Κώστας Κληρίδης τόνισε πως με τις γνωματεύσεις του Ανωτάτου βοηθείται η χώρα να προχωρήσει μπροστά χωρίς οποιαδήποτε εμπόδια. Σε ερώτηση, αν είναι τελεσίδικη η απόφαση, ο Γενικός Εισαγγελέας ανέφερε ότι «στην Κύπρο δεν υπάρχει άλλο τριτοβάθμιο όργανο, επομένως είναι τελεσίδικη».

Ο Γενικός Εισαγγελέας ανέφερε ακόμα ότι «η Κυβέρνηση ήδη βρίσκεται στη διαδικασία ετοιμασίας νομοσχεδίων σε προχωρημένο στάδιο, έτσι ώστε να θεσπιστούν σε νόμους διάφορα μέτρα τα οποία εμπίπτουν μέσα στο λεγόμενο δίκτυ της αφερεγγυότητας και προχωρούν με κάθε σπουδή, έτσι ώστε να ληφθούν κάποιες συνταγματικά κατοχυρωμένες πρόνοιες, που θα αμβλύνουν τα όποια προβλήματα μπορεί να δημιουργηθούν, είτε από τον νόμο των εκποιήσεων, είτε άλλως πως». Κληθείς να σχολιάσει τη θέση ότι προσχέδια των νομοσχεδίων που έχουν δει το φως της δημοσιότητας προβλέπουν αυστηρά κριτήρια και διαγραφές χρεών για λίγους, είπε ότι «δεν θα προβώ σε σχόλιο επί της ουσίας».

Ο συνήγορος της Βουλής

Από πλευράς των συνηγόρων της Βουλής των Αντιπροσώπων, ο νομικός Χρίστος Κληρίδης τόνισε πως εκτιμά ότι οι επιπτώσεις των γνωματεύσεων του Ανωτάτου θα είναι ευρύτερες, αναφέροντας συγκεκριμένα τον νόμο περί ενοικιοστασίου, αλλά και τη νομοθεσία και τις διοικητικές πράξεις για το κούρεμα καταθέσεων.

Ο κ. Κληρίδης, υπέδειξε, παράλληλα, πως θα πρέπει να μελετηθούν οι νόμοι, επαναλαμβάνοντας την άποψη ότι «θα έχει ευρύτερες επιπτώσεις, ιδιαίτερα και στη νομοθεσία η οποία αφορά τα κουρέματα, με δεδομένο ότι δεν είναι επιτρεπτή η επέμβαση στη σύμβαση μεταξύ τράπεζας και πελάτου, οι επεμβάσεις οι οποίες έγιναν με νομοθεσία αλλά και με διοικητικές πράξεις τώρα θα πρέπει να επανεξεταστούν κάτω από το φως της σημερινής απόφασης του Ανωτάτου Δικαστηρίου. Θα έχουν δηλαδή ευρύτατες επιπτώσεις οι αποφάσεις αυτές του Ανωτάτου Δικαστηρίου», είπε.

Δεν υπάρχουν νικητές κι ηττημένοι

Η ΑΠΟΦΑΣΗ του Ανωτάτου Δικαστηρίου έγινε δεκτή με ικανοποίηση από πλευράς Κυβέρνησης, με τον Αναπληρωτή Κυβερνητικό Εκπρόσωπο Βίκτωρα Παπαδόπουλο να σπεύδει να τονίσει πως η απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου δεν αφήνει νικητές και ηττημένους. «Αντίθετα, η απόφαση αποκαθιστά τη συνταγματική τάξη και την ίδια ώρα επιτρέπει την απρόσκοπτη συνέχιση του τόσο αναγκαίου προγράμματος για τη στήριξη της κυπριακής οικονομίας», σημείωσε. Σε δηλώσεις στο Προεδρικό, ο κ. Παπαδόπουλος είπε ότι η απόφαση «αποδεικνύει πόσο ορθά άσκησε ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας τα συνταγματικά του δικαιώματα».

Εξάλλου, ο Υπουργός Οικονομικών Χάρης Γεωργιάδης τόνισε πως είναι στο χέρι μας να αποκαταστήσουμε όχι μόνο την αναγκαία χρηματοδότηση της Κυπριακής Δημοκρατίας, αλλά και την προοπτική πλήρους επανάκτησης της εμπιστοσύνης, που τελικά θα καταστήσει αχρείαστη την εξάρτηση έναντι τρίτων. Η απόφαση του Δικαστηρίου, είπε ο Υπουργός, σχετίζεται με τις νομικές πτυχές αυτής της υπόθεσης και πρόσθεσε:

«Θέλω να πιστεύω και ελπίζω πως και το πολιτικό ζήτημα θα το διαχειριστούμε σοβαρά και υπεύθυνα, για να μη δημιουργούμε αχρείαστα αδιέξοδα, αλλά, αντιθέτως, να κρατήσουμε ανοικτή την προοπτική για τη σταθεροποίηση και τη διόρθωση της οικονομίας μας», κατέληξε ο κ. Γεωργιάδης.
Ανοίγει ο δρόμος για τη δόση

Σημειώνεται πως η απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου για την αντισυνταγματικότητα των νομοθετημάτων για τις εκποιήσεις ανοίγει, πλέον, τον δρόμο εκταμίευσης της επόμενης δόσης οικονομικής βοήθειας προς την Κύπρο.

Υπενθυμίζεται ότι η συζήτηση που αφορά την αξιολόγηση του κυπριακού προγράμματος είχε τεθεί στον «πάγο» από τους διεθνείς δανειστές, μετά που η Βουλή είχε μπλοκάρει την εφαρμογή του βασικού νομοθετήματος για τις εκποιήσεις, μέχρι το ξεκαθάρισμα της τύχης των τεσσάρων νομοθετημάτων που σχετίζονται με τις εκποιήσεις και ψήφισε η Βουλή, και για τα οποία ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας προσέφυγε στο Ανώτατο.

Αποτέλεσμα ήταν να μην υπάρξει συζήτηση και για την καταβολή προς την Κύπρο της επόμενης δόση ύψους €436 εκ. (€350 εκ. από ΕΕ και ΕΚΤ και €86 εκ. από το ΔΝΤ). Τονίζεται δε, πως στις 4 Νοεμβρίου θα βρίσκεται στη Λευκωσία για το συνέδριο του Economist ο νέος επικεφαλής της αποστολής του ΔΝΤ για την Κύπρο Μαρκ Λιούις, ενώ γύρω στις 10 Νοεμβρίου πρόκειται να αφιχθεί στην Κύπρο ολιγομελής τεχνική επιτροπή του ΔΝΤ, με στόχο να ασχοληθεί κυρίως με τα ζητήματα που εκκρεμούν ή επίκεινται, βάσει των προαπαιτουμένων.

Πάντως, το πότε τελικά θα εκταμιευθεί η επόμενη δόση οικονομικής βοήθειας προς την Κύπρο είναι κάτι που θα οριστικοποιηθεί εντός των επόμενων λίγων εικοσιτετραώρων.

Συνεχίζεται η συζήτηση για το πλαίσιο αφερεγγυότητας

ΧΘΕΣ το απόγευμα, πραγματοποιήθηκε στο Υπουργείο Οικονομικών νέα συνάντηση με τα μέλη της διακομματικής επιτροπής που έχει συσταθεί για την ετοιμασία του πλαισίου αφερεγγυότητας. Κατά τη διάρκεια της συνάντησης τα κόμματα κατέθεσαν τις θέσεις τους επί των προσχεδίων δύο εκ των έξι νομοσχεδίων που έχουν ετοιμαστεί. Σημειώνεται πως τα προσχέδια των τεσσάρων υπολοίπων νομοσχεδίων θα τεθούν στο μικροσκόπιο της επιτροπής στις 5 και 7 Νοεμβρίου, ενώ το πλαίσιο αφερεγγυότητας θα πρέπει να τεθεί σε ισχύ με το καλημέρα της νέας χρονιάς.

Δεν έκλεισε το θέμα για τα κόμματα

ΑΡΧΙΣΑΝ ΝΑ ΣΚΕΦΤΟΝΤΑΙ ΤΡΟΠΟΥΣ… ΑΝΤΙΔΡΑΣΗΣ

ΑΞΙΖΕΙ, πάντως, να αναφερθεί πως οι τελικές θέσεις της Βουλής για τις εκποιήσεις φαίνεται ότι θα κρίνουν πλέον και την εκταμίευση της επόμενης δόσης από το Eurogroup. Το ΑΚΕΛ, ως άμεση αντίδραση στην απόφαση του Ανωτάτου, θα καταθέσει την ερχόμενη βδομάδα πρόταση νόμου για μετάθεση της ισχύος εφαρμογής του νόμου για τις εκποιήσεις. Δεν μπορεί να εφαρμοστεί ο νόμος, αν δεν συνοδευτεί από το κοινωνικά αναγκαίο δίκτυ προστασίας, δηλώνει ο Άριστος Δαμιανού.

«Δυστυχώς, από την απόφαση υπάρχουν νικητές και ηττημένοι. Νικητής είναι ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, ο Συναγερμός, οι τραπεζίτες και τα κερδοσκοπικά ταμεία. Θα επιδιώξουμε όπως η ήττα που υπέστησαν οι πολίτες να είναι μόνο προσωρινή», τόνισε ο Επικεφαλής του Γραφείου Νομικών του ΑΚΕΛ, εκφράζοντας, παράλληλα, τον σεβασμό του κόμματος για την απόφαση του Ανωτάτου.

Να συνεχιστεί η προσπάθεια

Δεν πρέπει να αφεθεί ο νόμος των εκποιήσεων χωρίς το απαραίτητο δίκτυ προστασίας των δανειζομένων, λέγει και το ΔΗΚΟ, δίνοντας την ίδια ώρα έμφαση και στις προσπάθειες ετοιμασίας του Πλαισίου Αφερεγγυότητας. Σε δηλώσεις της η Εκπρόσωπος Τύπου του ΔΗΚΟ Χριστιάνα Ερωτοκρίτου τόνισε πως «θα μελετήσουμε τα επόμενά μας βήματα, λαμβάνοντας παράλληλα υπόψη και τις προσπάθειες που καταβάλλονται για την ετοιμασία του Πλαισίου Αφερεγγυότητας, το οποίο θα λειτουργήσει ως δίκτυ προστασίας των δανειζομένων».

Επικρίσεις από ΕΔΕΚ σε κόμματα

Η ΕΔΕΚ, σε ανακοίνωσή της, αναφέρει πως «προειδοποιήσαμε ότι ο μόνος τρόπος κατοχύρωσης των ευάλωτων ομάδων ήταν η διασύνδεση του νόμου των εκποιήσεων με το νομοθετικό πλαίσιο για την αφερεγγυότητα. Δεν εισακουστήκαμε.

Η πλειοψηφία της Βουλής είναι τώρα υπόλογη προς τους πολίτες, που παραμένουν εκτεθειμένοι στον εφιάλτη της ασυδοσίας των τραπεζών». Η ΕΔΕΚ, σημειώνεται, θα μελετήσει την απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου και θα κινηθεί με κάθε προσφερόμενη διαδικασία, περιλαμβανομένης και νομοθετικής πρωτοβουλίας για προστασία των κοινωνικά ευάλωτων ομάδων του πληθυσμού.

Το Κίνημα Οικολόγων, εξάλλου, σε ανακοίνωσή του χαρακτήρισε ως δυσάρεστη εξέλιξη την απόφαση του Ανωτάτου, υποδεικνύοντας πως «είναι αποτέλεσμα της πολιτικής απόφασης της Κυβέρνησης να εξυπηρετήσει τα μεγάλα συμφέροντα, αλλά και της αδυναμία της πλειοψηφίας της Βουλής να αντιτάξει ένα στερεό και πιο αποτελεσματικό λόγο». Τονίζει, δε, πως επιβεβαιώθηκε με τον πιο αποφασιστικό τρόπο ότι οι Οικολόγοι είχαν δίκαιο όταν ζητούσαν να μην εφαρμόζεται για τους μικροφειλέτες η νέα διαδικασία για τις εκποιήσεις.

Έπεσε η αυλαία του θεάτρου του παραλόγου

Για πέσιμο της αυλαίας του θεάτρου του παραλόγου που παιζόταν από πολιτικές δυνάμεις μιλά η Συμμαχία Πολιτών. Ο Πρόεδρος του Κινήματος Γιώργος Λιλλήκας έκανε λόγο ότι το όλο σκηνικό ήταν προμελετημένο έγκλημα. «Αντί οι πολιτικές δυνάμεις να τροποποιήσουν το Κυβερνητικό Νομοσχέδιο, επέλεξαν να ψηφιστούν, σε ένα αλαλούμ, οι διάφορες Τροπολογίες ως Προτάσεις Νόμου», υπέδειξε ο κ. Λιλλήκας.

Συνεργασία ζητεί ο ΔΗΣΥ

Σε αντίθεση με τα κόμματα της αντιπολίτευσης, ο ΔΗΣΥ σε ανακοίνωσή του αναφέρει πως «η απόφαση του δικαστηρίου είναι βεβαίως σεβαστή» και τονίζει: «Θεωρούμε ότι υπάρχει και τώρα η δυνατότητα να επιτύχουμε τους ίδιους στόχους μέσα από το σύστημα και το πολυνομοσχέδιο αφερεγγυότητας-προστασίας.

Πολιτικά κόμματα και Κυβέρνηση μπορούμε να συνεργαστούμε, αξιοποιώντας και τη διακομματική επιτροπή που έχει συσταθεί για τον σκοπό αυτόν. Μπορούμε να διασφαλίσουμε, όπως είναι και ο στόχος της Κυβέρνησης, ότι μέχρι το τέλος του χρόνου θα τεθεί σε εφαρμογή ένα συνολικό πλαίσιο, που θα εξασφαλίζει τον εκσυγχρονισμό του όλου συστήματος -σύμφωνα με τις πραγματικές ανάγκες, αλλά και τη δέσμευση της χώρας μας- και θα παρέχει την επιθυμητή κοινωνική προστασία και τις αναγκαίες δικλίδες ασφαλείας», καταλήγει ο ΔΗΣΥ.