Κύπρος, Ελλάδα και Αίγυπτος συμφώνησαν σε στενό συντονισμό επί πολλών ζητημάτων
Οι τρεις πλευρές κάλεσαν την Τουρκία να σεβαστεί τα κυριαρχικά δικαιώματα και τη δικαιοδοσία της Κυπριακής Δημοκρατίας στην ΑΟΖ της, καθώς και να σταματήσει όλες τις έρευνες

Σάρκα και οστά άρχισε να λαμβάνει ο άξονας Λευκωσίας-Αθήνας-Καΐρου, μετά τη χθεσινή, προπαρασκευαστική συνάντηση που είχαν στη Λευκωσία οι Υπουργοί Εξωτερικών των τριών χωρών, ενόψει της Συνόδου Κορυφής των αρχηγών κρατών και κυβερνήσεων στις 8 Νοεμβρίου στην Αίγυπτο. Οι τρεις ΥΠΕΞ τόνισαν ότι είναι προφανές πως αυτός ο τριμερής μηχανισμός, ως ένας θετικός παράγοντας στο συνολικό πλαίσιο της ευρύτερης περιοχής, δεν πρόκειται να λειτουργήσει εναντίον οποιασδήποτε άλλης χώρας. Αντιθέτως, εξέφρασαν την άποψη ότι μπορεί να λειτουργήσει ως πρότυπο περιφερειακού διαλόγου και συνεργασίας, συμβάλλοντας στην εδραίωση της ειρήνης, της σταθερότητας και της ευημερίας στην Ανατολική Μεσόγειο.

Ο μηχανισμός αυτός εκτείνεται στους τομείς της ασφάλειας, των υδρογονανθράκων, του τουρισμού, της γεωργίας αλλά και των περιφερειακών ζητημάτων. Η οποιαδήποτε διεύρυνση της πρωτοβουλίας, πάντως, θα γίνει σε διμερές επίπεδο, ανάμεσα σε συμβαλλόμενο κράτος και τρίτο και όχι με ενσωμάτωση κι άλλων χωρών στον άξονα. Αυτό ξεκαθάρισε μιλώντας στο «Σίγμα», ο Γενικός Διευθυντής του ΥΠΕΞ Αλέξανδρος Ζήνων. Από πλευράς Κυπριακής Δημοκρατίας, πάντως, φαίνεται να υπάρχει η διάθεση για ενίσχυση σχέσεων, πέραν του Ισραήλ, και με τον Λίβανο.

Αποδοκίμασαν την Τουρκία
Στο πλαίσιο του Ανακοινωθέντος που εκδόθηκε μετά την τριμερή συνάντηση, οι κύριοι Κασουλίδης, Βενιζέλος και Σούκρι κατήγγειλαν από κοινού την τουρκική προκλητικότητα στην κυπριακή ΑΟΖ. «Οι Υπουργοί αποδοκίμασαν τις παράνομες ενέργειες της Τουρκίας στην ΑΟΖ της Κύπρου, καθώς και τις χωρίς άδεια σεισμικές έρευνες που πραγματοποιούνται σε αυτήν.

Υπογράμμισαν ότι τέτοιες μονομερείς ενέργειες, που δυστυχώς συνεχίζουν αμείωτες, υπονομεύουν περαιτέρω τη σταθερότητα και την ασφάλεια στην ήδη ταραχώδη περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου και της Μέσης Ανατολής», αναφέρεται χαρακτηριστικά. Προστίθεται, δε, έκκληση προς την Τουρκία, να σεβαστεί τα κυριαρχικά δικαιώματα και τη δικαιοδοσία της Κυπριακής Δημοκρατίας στην ΑΟΖ της, καθώς και να σταματήσει όλες τις σεισμικές έρευνες στις θαλάσσιες περιοχές της Κύπρου και να αποφύγει παρόμοιες ενέργειες στο μέλλον.

Ταυτόχρονα, οι ΥΠΕΞ υπογράμμισαν τη δέσμευση και τον σεβασμό των Κυβερνήσεών τους στο διεθνές δίκαιο και στο Δίκαιο της Θάλασσας, τονίζοντας ότι «η περιφερειακή ασφάλεια, σταθερότητα και ευημερία προς όφελος των λαών της περιοχής εξυπηρετείται καλύτερα μέσω της τήρησης των καθιερωμένων αρχών του διεθνούς δικαίου από όλες τις ενδιαφερόμενες χώρες». Σημειώνεται ότι αυτές οι κοινές αναφορές έχουν σημασία που εκτείνεται πέραν της τρέχουσας κρίσης, καθώς η Άγκυρα κατά καιρούς διατείνεται ότι έχει θαλάσσια σύνορα με την Αίγυπτο, στη βάση της παράκαμψης των δικαιωμάτων της Κύπρου και του Καστελόριζου.

Κύπρος, Ελλάδα και Αίγυπτος συμφωνούν, επίσης, πως η ανακάλυψη σημαντικών αποθεμάτων υδρογονανθράκων στην Ανατολική Μεσόγειο μπορεί και πρέπει να λειτουργήσει ως καταλύτης για μια ευρύτερη συνεργασία σε περιφερειακό επίπεδο, συμβάλλοντας στην ειρήνη και σταθερότητα στην περιοχή. Δεσμεύονται, δε, στο πλαίσιο της εντατικοποίησης των δραστηριοτήτων εξερεύνησης στην Ανατολική Μεσόγειο, να εργαστούν για προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος από τη ρύπανση.

Θέματα αμοιβαίου ενδιαφέροντος
Κατά τη συνάντηση συζητήθηκαν, επίσης, άλλα θέματα αμοιβαίου ενδιαφέροντος, όπως η προέλαση του ISIS. Οι τρεις ΥΠΕΞ εξέφρασαν βαθιά ανησυχία για την εξάπλωση της τρομοκρατίας στην περιοχή και επανέλαβαν τη δέσμευσή τους να συνεργαστούν στο πλαίσιο των προσπαθειών της διεθνούς κοινότητας για παρεμπόδιση της ροής ξένων μαχητών, έλεγχο της χρηματοδότησης του ISIS και αποκάλυψη της πραγματικής του ιδεολογίας.

Εξέφρασαν, παράλληλα, αποτροπιασμό για την πρόσφατη τρομοκρατική επίθεση στο Σινά, ενώ επανέλαβαν την υποστήριξή τους στις προσπάθειες του λαού της Αιγύπτου για δημοκρατία και ευημερία αλλά και στον αγώνα κατά της τρομοκρατίας στην Αίγυπτο. «Συμφώνησαν, επίσης, να διευρύνουν το διάλογο και σε άλλα επίπεδα, μέσω στενού συντονισμού και συνεργασίας σε πολυμερές επίπεδο, καθώς και μέσω προσπαθειών για περαιτέρω προώθηση των σχέσεων μεταξύ Ε.Ε. και αραβικού κόσμου», αναφέρεται στο Ανακοινωθέν.

Οι τρεις πλευρές αναφέρθηκαν και στα θέματα τουρισμού, χαρακτηρίζοντάς τον «συνιστώσα ζωτικής σημασίας των οικονομιών των τριών χωρών». Συμφώνησαν σε κοινή προώθηση του τουρισμού με τη συμμετοχή κρατικών και ιδιωτικών φορέων, ώστε να διευκολύνει τις επισκέψεις και τα τουριστικά ταξίδια μεταξύ αντίστοιχων προορισμών. Μάλιστα, για τα θέματα τουρισμού, υπογράφηκε και Συμφωνία συνεργασίας.

Με όλες τις δυνάμεις
Μιλώντας μετά το πέρας της συνάντησης, ο Κύπριος ΥΠΕΞ Γιαννάκης Κασουλίδης είπε ότι το γεγονός ότι συνέρχεται στο επίπεδο αρχηγών κρατών η συνάντηση στο Κάιρο, από μόνο του εκπέμπει ένα σημαντικό μήνυμα, ότι οι τρεις χώρες σε αυτήν τη συνεργασία θα αναλώσουν όλες τους τις δυνάμεις, για να συμβάλουν στην ειρήνη και σταθερότητα στην περιοχή. Είναι κοινή αντίληψη, πρόσθεσε, ότι η ανακάλυψη σημαντικών αποθεμάτων υδρογονανθράκων στην Ανατολική Μεσόγειο μπορεί και πρέπει να λειτουργήσει ως καταλύτης για ευρύτερη συνεργασία σε περιφερειακό επίπεδο. Ερωτηθείς κατά πόσον η Συμφωνία έρευνας και διάσωσης Κύπρου-Ελλάδας θα συμπεριλάβει και την Αίγυπτο, σημείωσε πως το θέμα δεν συζητήθηκε αλλά η ευθύνη αυτή αντικατοπτρίζει το FIR κάθε χώρας, οπόταν ξέρουμε ποιες είναι οι αντίστοιχες ευθύνες μας και τίποτα δεν μας εμποδίζει να συνεργαστούμε.

Τρίγωνο προστιθέμενης αξίας
Ο ΥΠΕΞ της Ελλάδας Βαγγέλης Βενιζέλος ανέφερε ότι το τριμερές σχήμα έχει αποκτήσει πλέον και ουσιαστικό περιεχόμενο και η επικείμενη συνάντηση του Καΐρου στέλνει μήνυμα πολιτικής αναβάθμισης της συνεργασίας. Όπως είπε, οι τρεις χώρες μοιράζονται τις ίδιες ανησυχίες και έχουν ισχυρή επιθυμία να διαδραματίσουν έναν σταθεροποιητικό ρόλο στην περιοχή. Πρόσθεσε πως η Αίγυπτος είναι χώρα-κλειδί για όλες τις θετικές εξελίξεις στην περιοχή, λόγω του μεγέθους και της ιστορίας της, ενώ Κύπρος και Ελλάδα, ως μέλη της Ε.Ε., είναι χώρες μεσογειακές και πολύ κοντά στην περιοχή της κρίσης, γεγονός που δημιουργεί ένα τρίγωνο με προστιθέμενη αξία. Τόνισε, παράλληλα, ότι βάση για τη συνεργασία είναι το Δίκαιο της Θάλασσας. «Θέλουμε όλοι να διαπνέονται από το ίδιο πνεύμα συναίνεσης, συνεργασίας και σεβασμού της διεθνούς νομιμότητας», σημείωσε.

Συνεργασία πρότυπο
Ο Σαμέχ Χασάν Σούκρι δήλωσε, από πλευράς του, ότι η συνεργασία αποβλέπει στην προώθηση των κοινών αξιών που μοιράζονται οι τρεις χώρες και της κοινής αντίληψης για σταθερότητα και ειρήνη στην περιοχή. Στόχος, όπως είπε, είναι να καταστούμε πρότυπο στην Ανατολική Μεσόγειο. Ανέφερε ότι δεν έχει αλλάξει οτιδήποτε σε σχέση με τη συνεργασία μεταξύ της Αιγύπτου και της Κύπρου και ότι τα νομικά εργαλεία που συμφωνήθηκαν μεταξύ των δύο χωρών θα εφαρμοστούν με καλή πίστη και στο πνεύμα συνεργασίας που ήδη υπάρχει, στο πλαίσιο του διεθνούς δικαίου. Εξέφρασε, δε, την ελπίδα, όλες οι δραστηριότητες στην Ανατολική Μεσόγειο να συνάδουν με τους διεθνείς κανόνες και τις σχέσεις καλής γειτονίας.