Από τον περασμένο Ιούνιο αποκάλυψε η «Σ» τα κενά στην ΑΟΖ λόγω απαρχαιωμένων ραντάρ
Η πίεση και οι καταγγελίες των εταιρειών, που δραστηριοποιούνται στην ΑΟΖ, είναι αυτή που εξώθησε τις Αρχές να ενεργοποιήσουν, καθυστερημένα, την αναβάθμιση των ισραηλινών ραντάρ. Επανέρχεται το θέμα αγοράς πλωτών μέσων

Από τις 22 Ιουνίου είχε γράψει η «Σ» για την «τρύπα» στην παρακολούθηση της ΑΟΖ της Κυπριακής Δημοκρατίας, λόγω περιορισμένης κάλυψης των ισραηλινής προέλευσης ραντάρ. Γράφαμε, επίσης, από τότε για την άρον - άρον ενεργοποίηση της συμφωνίας γι' αναβάθμιση του συστήματος. Απόφαση που κρίθηκε επιβεβλημένη, μετά από καταγγελίες της Noble, ότι αντί να ενημερώνεται εκ των προτέρων, ενημέρωνε η ίδια για τις τουρκικές και άλλες κινήσεις στην ΑΟΖ. Οι καταγγελίες ήταν τόσο σοβαρές, ώστε ο πρέσβης Τ. Τζιωνής, που τις είχε αποκαλύψει, είχε ζητήσει να μείνουν μακριά από τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης.

Εκτός λειτουργίας
Στο πλαίσιο εκ νέου διερεύνησης του ρεπορτάζ, το οποίο επανέφερε η εφημερίδα «Πολίτης», η εφημερίδα μας επικοινώνησε, όπως και τον περασμένο Ιούνιο, με αξιωματούχους της Λιμενικής Αστυνομίας, η οποία και χρησιμοποιεί τα υπό αναφορά ραντάρ. Αποκαλύπτουμε σήμερα ότι όχι μόνο τα ραντάρ δεν έχουν ακόμη αναβαθμιστεί αλλά, αντίθετα, μία από τις πέντε εγκατεστημένες κεραίες είναι ουσιαστικά εκτός λειτουργίας, περιορίζοντας ακόμη περισσότερο το εύρος κάλυψης (range) στην ΑΟΖ της Κυπριακής Δημοκρατίας.

Συγκεκριμένα, πρόκειται την κεραία που είναι εγκατεστημένη στον Πωμό Πάφου και η οποία δίνει στίγμα για την περιοχή από την Πόλη μέχρι και την Πάφο. Η εν λόγω κεραία είναι εκτός λειτουργίας λόγω βλάβης και ακόμη δεν έχουν έρθει τα εξαρτήματα για επιδιόρθωσή της. Σημειώνεται δε, περαιτέρω ότι δεν είναι η πρώτη φορά που χάθηκε το στίγμα τής εν λόγω κεραίας. Αντίθετα, προ μηνών είχε ξαναπαρουσιάσει πρόβλημα, το οποίο επιλύθηκε μετά παρέλευση σχεδόν ενός μηνός.

Πλωτά μέσα
Όπως και τον Ιούνιο έτσι και τώρα, αποκαλύπτουμε ότι ένα από τα μέτρα που μελετά πλέον με πάσα σοβαρότητα η Δημοκρατία, μετά το ναυάγιο της συμφωνίας με το Ισραήλ για την αγορά δύο πυραυλακάτων, είναι η προμήθεια υπερσύγχρονων στρατιωτικών πλωτών μέσων, που θα βοηθήσουν με τα αυτόνομα ραντάρ τους στην παρακολούθηση της τεράστιας έκτασης της ΑΟΖ της Κυπριακής Δημοκρατίας.

Υπενθυμίζεται ότι οι πυραυλάκατοι που θα αγοράζαμε από το Ισραήλ θα είχαν αναβαθμισμένο σύστημα ραδιοεπισήμανσης, το οποίο θα παντρευόταν με τις επίγειες κεραίες, ανεβάζοντας το εύρος κάλυψης σχεδόν στο 100%.

Αυτή η παράμετρος φαίνεται να αποτελεί σήμερα μίαν από τις πιο σημαντικές προϋποθέσεις που θέτει το αρμόδιο Υπουργείο Άμυνας στη διερεύνηση προθέσεων, στο πλαίσιο του σχεδιασμού του γι' απόκτηση πλωτών μέσων.

Δεύτερες σκέψεις
Οι ενέργειες για την απόκτηση πλωτών μέσων, όχι κατ’ ανάγκην από το Ισραήλ, όπως χαρακτηριστικά μας διευκρινίστηκε, έχουν ενταθεί το τελευταίο διάστημα λόγω των εξελίξεων στ' ανοικτά της Κυπριακής Δημοκρατίας. Κυβερνητικός αξιωματούχος που μίλησε στην εφημερίδα μας, χωρίς να θέλει να κατονομαστεί, υπέμνησε τη δήλωση -σε τηλεοπτική συνέντευξη- του Προέδρου του Δημοκρατικού Συναγερμού Αβέρωφ Νεοφύτου (ο οποίος είχε αντιταχθεί σφόδρα στην αγορά των ισραηλινών ακάτων), ότι τα δεδομένα (οικονομικά και πολιτικά) έχουν αλλάξει και αν η Κυβέρνηση επιθυμεί, μπορεί να επαναφέρει το ζήτημα για να τύχει επανεξέτασης. Σημείωσε, μάλιστα, ότι τώρα μπορούμε να βρούμε καλύτερες προσφορές για πλωτά μέσα. Επιβεβαιώνοντας εμμέσως πλην σαφώς δημοσίευμα της «Σ» προ δεκαπενθημέρου, στο οποίο αποκαλύπταμε το ενδιαφέρον ευρωπαϊκών χωρών να εξοπλίσουν την Κυπριακή Δημοκρατία με τα αναγκαία πλωτά μέσα.

Όπως είμαστε σε θέση να γνωρίζουμε, στον Προϋπολογισμό του Υπουργείου Άμυνας, στο πλαίσιο της αμυντικής θωράκισης -τομέας που είναι άκρως εμπιστευτικός- υπάρχει πρόνοια για κονδύλι που να αφορά στην έναρξη διαδικασιών γι' απόκτηση πλωτών μέσων.

Mea culpa
Οι εξελίξεις, όπως διαμορφώνονται στη θάλασσα, ουσιαστικά επιβάλλουν την αναφώνηση mea culpa από όσους πολιτικούς -και είναι γνωστοί- αντιτάχθηκαν στην υλοποίηση της συμφωνίας επί Υπουργίας Φώτη Φωτίου για την αγορά των δύο ισραηλινών πυραυλακάτων. Το mea culpa, μάλιστα, θα πρέπει να είναι ακόμη πιο μεγάλο, έχοντας υπόψη ότι οι Ισραηλινοί, όπως από τον Ιούνιο είχε γράψει η εφημερίδα μας, είχαν επανέλθει στο θέμα της συμφωνίας και πρότειναν καλύτερους όρους αποπληρωμής των €100 εκ. (σε 15 αντί 5 χρόνια), αναγνωρίζοντας τις οικονομικές δυσκολίες. Διαφοροποίηση η οποία όμως δεν ήταν αρκετή για να κάμψει τις κοινοβουλευτικές (και όχι κυβερνητικές) ενστάσεις για ολοκλήρωση της συμφωνίας.

Το λύσαμε...
Πηγές του προεδρικού περιβάλλοντος, σχολιάζοντας τις εξελίξεις όπως αυτές βλέπουν το φως της δημοσιότητας, διαβεβαίωναν ότι το πρόβλημα μη επαρκούς κάλυψης της κυπριακής ΑΟΖ έχει επιλυθεί, με τη συνέργεια φιλικών προς την Κύπρο χωρών, που διατηρούν στην ευρύτερη περιοχή πλωτά μέσα. Αναφορά βεβαίως που αποδεικνύει ότι η Κυπριακή Δημοκρατία, έχοντας έλλειψη μέσων, στηρίζεται αποκλειστικά και μόνον στην καλή πίστη άλλων χωρών της περιοχής, πρακτική που δεν μπορεί να περιβληθεί με επ' αόριστον εμπιστοσύνη.

Θέλουν επιτήρηση
Τα κόμματα της αντιπολίτευσης ζητούν τώρα εξηγήσεις από την Κυβέρνηση για τη μη αποτελεσματική επιτήρηση της ΑΟΖ και επαναφέρουν θέμα αγοράς πλωτών μέσων. Θέμα το οποίο, όπως προαναφέραμε, απασχολεί έντονα το αρμόδιο Υπουργείο Άμυνας.

Ο Πρόεδρος του ΔΗΚΟ Νικόλας Παπαδόπουλος, σε δήλωσή του, διερωτήθηκε κατά πόσο είναι θέση της Κυβέρνησης για να παραμείνει η Κυπριακή Δημοκρατία ανήμπορη να επιτηρήσει την ΑΟΖ της. «Αυτό είναι ένα πάρα πολύ σοβαρό ζήτημα και οφείλει η κυβέρνηση Αναστασιάδη να δώσει εξηγήσεις. Ως επίσης, πρέπει να δώσει εξηγήσεις γιατί δεν διαθέτουμε πλωτά μέσα επιτήρησης της ΑΟΖ μας. Τι γίνεται με τη γνωστή προσπάθεια να αγοράσουμε πλοία για να εποπτεύουμε την ΑΟΖ;» διερωτήθηκε ο κύριος Παπαδόπουλος.

Ομοίως και το Κίνημα Οικολόγων, με τον Πρόεδρό του Γιώργο Περδίκη να καλεί τους αρμόδιους Υπουργούς από τις εκάστοτε κυβερνήσεις να απαντήσουν, γιατί η χώρα μας έχει καταντήσει ανοχύρωτη πολιτεία και η άμυνά της εξαρτάται από τα ξένα συμφέροντα.

Διαμαρτύρονταν στο ΥΠΕΞ
Να επισημάνουμε σε αυτό το σημείο ότι στο ρεπορτάζ του περασμένου Ιουνίου είχαμε αποκαλύψει -και αυτό έχει τη σημασία του για να κριθούν οι επιλογές και αποφάσεις των κυβερνώντων αλλά και των κομμάτων- ότι το θέμα της περιορισμένης παρακολούθησης της ΑΟΖ είχε ενοχλήσει έντονα την αμερικανική εταιρεία Noble, που δραστηριοποιείτο στο Οικόπεδο 12 της ΑΟΖ. Την ενόχληση της εταιρείας είχε αποκαλύψει, όπως από τότε γράφαμε, ο ανώτερος λειτουργός του Υπουργείου Εξωτερικών, πρέσβης Τάσος Τζιωνής, στο πλαίσιο κεκλεισμένων των θυρών συζήτησης στην Επιτροπή Εξωτερικών της Βουλής στις 10 Ιουνίου, με θέμα τότε τις ενοποιημένες νομοθεσίες ρύθμισης των θεμάτων της ΑΟΖ. Την ενόχληση της εταιρείας είχε, μάλιστα, επιβεβαιώσει στο πλαίσιο επαφών του με πολιτικούς αρχηγούς και ο Υπουργός Ενέργειας Γιώργος Λακκοτρύπης.

Οι αναφορές Τ. Τζιωνή στη Βουλή τον Ιούνιο
ΣΤΟ πλαίσιο επιβεβαίωσης του ρεπορτάζ και των όσων γράφαμε τον περασμένο Ιούνιο για την ενόχληση των εταιρειών που δραστηριοποιούνται στην ΑΟΖ, εξασφαλίσαμε τα απόρρητα πρακτικά της συνεδρίασης της Επιτροπής Εξωτερικών της Βουλής, στις 10 Ιουνίου 2014. Στο πλαίσιο παρουσίασης των τριών νομοθεσιών που θα ρύθμιζαν τα θέματα ΑΟΖ, ο πρέσβης Τάσος Τζιωνής είχε αναφέρει επί λέξει: «Σκοπός είναι να συμπληρωθούν οι διαδικασίες με ολοκληρωμένο νομοθετικό πλαίσιο. Ωστόσο, δεν είναι αρκετή η νομοθετική κατοχύρωση του κράτους. Ανησυχούμε.

Έχουμε προχωρήσει με ανακήρυξη της ΑΟΖ μας, κάνουμε γεωτρήσεις, αλλά την ίδια ώρα η Τουρκία στέλνει πλοία και αεροπλάνα. Κάνει ασκήσεις. Δεν είναι αρκετό να οχυρωθούμε θεσμικά. Πρέπει να αποκτήσουμε κάποια μέσα και δεν εννοώ μόνο αμυντικά. Πρέπει να έχουμε ραντάρ που να καλύπτουν όλη την ΑΟΖ. Δεν είναι δυνατό να μην την καλύπτουμε. Παρακαλώ να μείνει εκτός των ΜΜΕ αυτό το τελευταίο. Δεν γίνεται να μαθαίνουμε για το ερευνητικό πλοίο από την ίδια την εταιρεία (Noble) γιατί δεν έχουμε τα δικά μας μέσα».
Αναφορές που σήμερα μπορούν να χαρακτηριστούν τουλάχιστον προφητικές.

Το άρθρο Ιουνίου
Στο σχετικό πρωτοσέλιδό της ρεπορτάζ στις 22 περασμένου Ιουνίου, η «Σ» έγραφε όλα όσα σήμερα λαμβάνουν χώρα και δημοσιεύονται από άλλα μέσα. Γράφαμε συγκεκριμένα, «λόγω των αρνητικών εξελίξεων η Κυπριακή Δημοκρατία έχει αποφασίσει, σε επίπεδο δι-υπουργικής επιτροπής, να αναβαθμίσει τα ραντάρ ισραηλινής προέλευσης, ώστε από το 43% κάλυψη -range- της ΑΟΖ που παρέχουν σήμερα, να ανέλθει σχεδόν στο 80%.

Τα ραντάρ αυτά, υπό την αιγίδα του Υπουργείου Δικαιοσύνης, τα οποία εντάσσονται στο Παγκύπριο Σύστημα Ραδιοεπισήμανσης (PACIEF), θεωρούνται μεν εξελιγμένης τενχολογίας, με παροχή καθαρού στίγματος, ωστόσο έχουν περιορισμένη, για τα δεδομένα της ΑΟΖ της Κυπριακής Δημοκρατίας, ακτίνα κάλυψης. Σύμφωνα με τα όσα μας δήλωσε (τον Ιούνιο) πρώην κρατικός αξιωματούχος, η εν λόγω αναβάθμιση (που δεν έχει ακόμη γίνει) είναι μεν θετική αλλά όχι ικανοποιητική, αφού δεν δίνει δυνατότητα κάλυψης 100%, την ίδια ώρα που τέλη του 2014, αρχές του 2015 αρχίζουν τα ερευνητικά τους προγράμματα άλλες δύο κοινοπραξίες, η γαλλική TOTAL και η ιταλοκορεατική ENI-KOGAS».