Από τη Νέα Υόρκη μαθαίνουμε αυτά που ξέραμε: ο ELA της Λαϊκής ήταν παράτυπος

Η αλήθεια είναι, όμως, πως αφού τον «φορτώθηκε» η Κύπρος, μετά ακολούθησαν πολλές... νύχτες του Αγίου Βαρθολομαίου

Η ΚΥΒΕΡΝΗΣΗ και ο ΔΗΣΥ πρέπει να εξηγήσουν πώς είναι δυνατόν ο τέως διοικητής να έχει απλώς «αποχωρήσει» με αδρές αποζημιώσεις…

Στη Βουλή ο Υπουργός Οικονομικών, παρουσιάζοντας την πρόοδο στα δημόσια οικονομικά, την Παρασκευή, σημείωνε ότι το δημόσιο χρέος της Κύπρου παρουσιάζει πολύ μεγάλη βελτίωση, αφού με τα νέα στοιχεία θα μειωθεί κάτω από 100% το 2016. Σε αυτό βοήθησε η αναθεώρηση του ΑΕΠ της Κύπρου σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat. Με άλλα λόγια, μια λογιστική… αλχημεία, σαν αυτήν που θέλει να κάνει η Κύπρος και στον τρόπο υπολογισμού των Μη Εξυπηρετούμενων Δανείων, έδωσε ανάσες ζωής στην κυπριακή οικονομία.

Για του λόγου το αληθές, με τη σημαντική αύξηση του ΑΕΠ, ο δείκτης χρέους της Κύπρου μειώθηκε και είναι μόνο 105% φέτος, το 2015 θα μειωθεί περισσότερο στο 103%, ενώ για το 2017 η Κυβέρνηση πιστεύει πως θα πάμε σε θετικό πρόσημο. Όλα αυτά, τη στιγμή που η πρόβλεψη της Τρόικας για τη χρονιά ήταν κολλημένη στο θανατηφόρο και μη διαχειρίσιμο 126%...

Η κρατική τράπεζα και οι «άλλες»

Αυτή η πορεία, είπε ο Χάρης Γεωργιάδης, θα εξαρτηθεί και από τα stress tests των τραπεζών αυτήν την περίοδο. Ο λόγος είναι η Κεντρική Συνεργατική Τράπεζα. Διότι, αν χρειαστεί πρόσθετα κεφάλαια, αυτά θα έρθουν από δανεισμό του κράτους. Είναι το περίφημο ένα δις που υπάρχει «μαξιλαράκι» στο Μνημόνιο.

Την ώρα όμως που αυτή η κρατική τράπεζα έχει τέτοια «άνεση», οι άλλες, αν χρειαστούν κεφάλαια, θα πρέπει να τα βρουν μόνες τους. Αν και όλες οι πληροφορίες από Φρανκφούρτη επιμένουν ότι και στις Τράπεζες και στον Συνεργατισμό περισσεύουν τα χαμόγελα από τα αποτελέσματα που διαφαίνονται.

Όλα αυτά, όμως, μοιραία φέρνουν στον νου τις εξελίξεις του τελευταίου χρόνου μέσα στη μεγάλη τράπεζα, την Τράπεζα Κύπρου. Την τράπεζα που άλλαξε χέρια δυο φορές μέχρι τώρα μέσα από διαδικασίες ανακεφαλαιοποίησης.

Η πρώτη ανακεφαλαιοποίηση, καταναγκαστική, είχε κάνει μετόχους τους μεγάλους καταθέτες της. Ανάμεσά τους, μεγαλύτερος μέτοχος εμφανίστηκε με έναν περίεργο τρόπο η «πρώην Λαϊκή», με τη διαχειρίστρια που διόρισε η Αρχή Εξυγίανσης. Μετά όμως ήρθε ανάγκη και για δεύτερη ενίσχυση κεφαλαίων. Έτσι, «μοιραία» οι άλλοτε «κουρεμένοι» καταθέτες, που έγιναν και μέτοχοι, είδαν τώρα να «κουρεύεται» το μετοχικό τους κεφάλαιο. Νέοι μέτοχοι, με αριθμητικά μικρότερο κεφάλαιο, απέκτησαν μεγαλύτερα δικαιώματα και έλεγχο. Περίπλοκα και σχεδόν ακαταλαβίστικα πράγματα…

Η μάχη των δικηγορικών γραφείων

Όλη αυτή η διαδικασία ήταν μάλιστα πολύ επεισοδιακή. Παρακολουθήσαμε ομηρικές μάχες ανάμεσα σε ομάδες συμφερόντων. Αναμίχθηκαν ισχυρά δικηγορικά γραφεία, ταμεία προνοίας και άλλα μπλοκ συμφερόντων και επιρροής. Υπήρχε ακόμα και υποψία ότι σε όλην εκείνη τη διαδρομή κάποια «πολιτικά χέρια» κινούσαν νήματα στο παρασκήνιο. Παράλληλα άλλαξε και μερικές φορές η νομοθεσία για την Αρχή Εξυγίανσης...

Μόλις πρόσφατα, στον απόηχο αυτών των «μαχών επικράτησης», ο Πρόεδρος του ΔΗΚΟ κατήγγειλε ανοιχτά τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας ότι «φρόντισε» στο τελευταίο διοικητικό συμβούλιο της τράπεζας να μείνουν από τους παλιούς μόνο «οι πελάτες του δικηγορικού γραφείου του». Για να πάρει όμως από το Προεδρικό την απάντηση που έδινε άλλοτε και ο… αείμνηστος πατέρας του, όταν ήταν Πρόεδρος της χώρας. Ότι, δηλαδή, με την εκλογή του ο Πρόεδρος ουδεμία σχέση έχει ή ανάμιξη στο παλιό δικηγορικό γραφείο του...

Το μεγάλο ερώτημα χωρίς απάντηση

Σε όλο αυτό το ενδιάμεσο παραγκωνίστηκε ένα μεγάλο ερωτηματικό. Γιατί η τράπεζα η οποία, σύμφωνα με εκτιμήσεις της Τρόικας και της Κεντρικής Τράπεζας, είχε αποφασιστεί ότι χρειαζόταν ακριβώς 47,5% των καταθέσεων πάνω από εκατό χιλιάδες ευρώ, σε λιγότερο από ένα χρόνο μετά, ήθελε άλλο ένα δισεκατομμύριο; Όταν καθορίστηκε ο «μαγικός αριθμός», είχε εκφραστεί διαφωνία του Υπουργού Οικονομικών με τον Διοικητή της Κεντρικής Τράπεζας. Ο Υπουργός τότε ζητούσε να περιοριστεί το «κούρεμα» γύρω ή και κάτω από το 40%, αλλά τελικά επικράτησε ο Π. Δημητριάδης, έχοντας και τις «πλάτες» της Τρόικας. Προφανώς, όμως, τότε είχαν κάνει όλοι λάθος. Άλλο ένα μεγάλο λάθος!

Τα καίρια ερωτήματα του Βάιντμαν

Σε αυτήν τη συζήτηση για λάθη, αλλά και στην όλη συζήτηση για «κούρεμα» στην Τράπεζα Κύπρου, ήρθε μόλις τώρα να προσθέσει υλικό ένα «εκρηκτικό» δημοσίευμα των «New York Times», με την υπογραφή του Τόμας Λάντον. Το δημοσίευμα αυτό, που ανασύρει άγνωστα πρακτικά της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ), αποδίδει πλήρη ευθύνη για την κατάρρευση του κυπριακού συστήματος στην Κεντρική Τράπεζα της Κύπρου.

Έρχεται στην επιφάνεια ότι ο κ. Βάιντμαν, Διοικητής της γερμανικής Μπούντεσμπανκ, είχε αντιρρήσεις για τον «αναπνευστήρα» εννέα δισεκατομμυρίων που εξασφάλισε ο Π. Δημητριάδης στη Λαϊκή Τράπεζα. Σύμφωνα με τα πρακτικά που επικαλείται το δημοσίευμα, ο Γερμανός ευρωτραπεζίτης παρατηρούσε ότι η στήριξη της τράπεζας από την Κεντρική Τράπεζα της Λευκωσίας ήταν παράτυπη, γιατί η Λαϊκή δεν ήταν πια φερέγγυα.

Τα νέα ήταν ήδη... γνωστά

Στην πραγματικότητα, όμως, δεν πρόκειται για φρέσκες ειδήσεις. Είναι αυτά που εδώ και ένα χρόνο επαναλαμβάνουν, από την πλευρά του Δημοκρατικού Συναγερμού, ο Πρόεδρος του κόμματος Αβέρωφ Νεοφύτου και ο εκπρόσωπος Τύπου και υπεύθυνος της θεματικής για την οικονομία Π. Προδρόμου.

Με την ίδια λογική είναι και οι δεικτικές παρεμβάσεις και κριτική του Νικόλα Παπαδόπουλου. Πράγματι, ο ΔΗΣΥ επέμενε σε όλο αυτό το διάστημα ότι η μεγαλύτερη πηγή δεινών στην οικονομική καταστροφή της Κύπρου ήταν η «τρύπα» των εννέα δισεκατομμυρίων και μετά η «υποχρεωτική» απόφαση να συγχωνευτεί η υπό διάλυσιν Λαϊκή Τράπεζα με την Τράπεζα Κύπρου. Αυτό έκανε την Τράπεζα Κύπρου, ανέφερε σε παλαιότερη ανακοίνωσή του το κόμμα, από μια τράπεζα που απλώς ήθελε μια κεφαλαιακή ενίσχυση, να μεταβληθεί σε «τράπεζα υπό εξυγίανση».

Ο πανάκριβος «αναπνευστήρας» του Π. Δημητριάδη

Η ταμπακέρα του δημοσιεύματος είναι μια και ξεκάθαρη. Ο Γερμανός αξιωματούχος κατηγορούσε τότε ανοιχτά την Κεντρική Τράπεζα της Κύπρου και τον τότε διοικητή της Πανίκο Δημητριάδη, ότι απέκρυβε τα πραγματικά προβλήματα της τράπεζας για να την κρατήσει εν ζωή.

Αυτά ακριβώς είχαν προσάψει στον τότε διοικητή και τα δυο κόμματα της κεντροδεξιάς. Ότι επίτηδες διόγκωσε τις υποχρεώσεις του κυπριακού τραπεζικού συστήματος μέσω ELA, οδηγώντας το σε μη διαχειρίσιμο επίπεδο. Έτσι έγινε αναπόφευκτο και το «κούρεμα» και η συγχώνευση των δυο τραπεζών με τις τόσο αρνητικές συνέπειες και περιπλοκές, αλλά ακόμα και η κακήν-κακώς πώληση των κυπριακών τραπεζικών εργασιών στην Ελλάδα.

Τι σημαίνει ELA χωρίς εξασφαλίσεις

Τα πρακτικά της ΕΚΤ (τα οποία δεν προβλέπεται να δημοσιοποιούνται) δικαιώνουν πλήρως αυτήν την άποψη. Ο Γερμανός κεντρικός τραπεζίτης ρωτούσε επίμονα «τι θα γίνει εάν παραχωρείται ELA χωρίς ικανοποιητικές εξασφαλίσεις;». Δεν πήρε ποτέ απάντηση. Αλλά τότε οι αντιρρήσεις του δεν επικράτησαν.

Η απάντηση έμελλε να έρθει μετά τις προεδρικές εκλογές στην Κύπρο. Εκείνο που έγινε από την ώρα που η Κεντρική Τράπεζα στη Λευκωσία έδινε ELA στη Λαϊκή χωρίς αρκετές εξασφαλίσεις, ήταν μια τεράστια «τρύπα», από την οποία θα κινδύνευε η ίδια η Κεντρική Τράπεζα και ακόμα, θεωρητικά, το Ευρωσύστημα! Αλλά επειδή κάτι τέτοιο δεν μπορούσε να συμβεί, ασκήθηκε τελικά ένας εκβιασμός στην Κύπρο και στον «ανυποψίαστο» νεοεκλεγέντα Πρόεδρο Αναστασιάδη. Έτσι προέκυψε η παράδοξη απόφαση να συνενωθεί η υπό εκκαθάρισιν Λαϊκή Τράπεζα με τη μεγαλύτερη τράπεζα της Κύπρου, η οποία και θα «τραβούσε το κουπί» του ELA.

Όταν ο τέως διοικητής Πανίκος Δημητριάδης είχε ερωτηθεί γι’ αυτά τα ζητήματα, είχε κάνει και την περίφημη δήλωση ότι «κρατούσαμε την τράπεζα στον αναπνευστήρα για να γίνουν εκλογές, να έρθει νέα κυβέρνηση και να αναλάβει». Η Κεντρική Τράπεζα, σχολίαζαν στην Πινδάρου, έγινε το «βαποράκι» για να φορτώσει στον νέο Πρόεδρο τα «άπλυτα» πολλών δισεκατομμυρίων της προηγούμενης προεδρίας και κυβέρνησης.

Αυτοί που έφυγαν και αυτοί που μένουν

ΠΩΣ ΣΧΟΛΙΑΖΕΙ Ο ΔΗΣΥ

ΤΑ πρακτικά σχετικών συζητήσεων στη Βουλή δείχνουν πως όταν ο βουλευτής του ΔΗΣΥ Π. Προδρόμου ρωτούσε τον κ. Δημητριάδη, γιατί η Κεντρική Τράπεζα παραχωρούσε έκτακτη ρευστότητα στη Λαϊκή Τράπεζα αντίθετα με τους κανόνες της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, που προέβλεπαν ότι ELA παραχωρείται μόνο σε φερέγγυες τράπεζες, εκείνος απαντούσε ότι η τράπεζα εθεωρείτο φερέγγυα «επειδή θα μπαίναμε σε Πρόγραμμα». Αλλά όταν ερχόταν και η ερώτηση, «μα αφού μόλις μπήκε η Κύπρος σε Πρόγραμμα, η τράπεζα εκείνη διαλύθηκε!», δεν ερχόταν καμία απάντηση.

Τις ώρες αυτές, με τέτοιες αποκαλύψεις, όμως, τόσο η Κυβέρνηση όσο και ο ΔΗΣΥ θα πρέπει να εξηγήσουν πώς είναι δυνατόν ο τέως διοικητής να έχει απλώς «αποχωρήσει» με αδρές αποζημιώσεις και χωρίς ποτέ να κληθεί να δώσει εξηγήσεις για την όλη διαχείριση.

Σε ερώτησή μας, ο εκπρόσωπος Τύπου του ΔΗΣΥ απάντησε ότι «τα ζητήματα αυτά παραμένουν ανοικτά και θα πρέπει να εξεταστούν με τη δέουσα προσοχή και υπευθυνότητα, χωρίς αχρείαστο θόρυβο που μπορεί να κάνει κακό στην οικονομία μας». Ενώ πρόσθεσε ότι «από τον Αύγουστο εκκρεμεί στην Επιτροπή Θεσμών της Βουλής θέμα να εγγραφεί για αυτεπάγγελτη εξέταση με αυτό ακριβώς το αντικείμενο. Η Βουλή επιτέλους θα πρέπει να ασκήσει κι εδώ κοινοβουλευτικό έλεγχο…».