Μήνυμα του Προέδρου του Συμβουλίου της Ε.Ε. προς την Τουρκία

Τα κυριαρχικά δικαιώματα των κρατών-μελών της Ε.Ε. περιλαμβάνουν το δικαίωμα να συνάπτουν διμερείς συμφωνίες, να εξερευνούν και να εκμεταλλεύονται τους φυσικούς τους πόρους, τόνισε ο Ρομπάι

Ο ΑΪΝΤΑ χαρακτήρισε την κατάσταση «μεσαίου μεγέθους κρίση»

Την πρώτη τοποθέτηση για το θέμα της τουρκικής προκλητικότητας από επικεφαλής ευρωπαϊκού θεσμού είχαμε χθες. Εκπρόσωπος του Προέδρου του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, Χέρμαν Βαν Ρομπάι, δήλωσε τα ακόλουθα:

«Ο Πρόεδρος ανησυχεί για τις νέες εντάσεις στην Ανατολική Μεσόγειο. Είναι σημαντικό όλα τα μέρη να σέβονται την κυριαρχία των άλλων και να είναι πρόθυμα να διευθετούν διαφορές ειρηνικά, σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο. Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει επανειλημμένα τονίσει την ανάγκη για σεβασμό της κυριαρχίας κρατών-μελών της Ε.Ε. αναφορικά με τη χωρική θάλασσά τους. Τα κυριαρχικά δικαιώματα των κρατών-μελών της Ε.Ε. περιλαμβάνουν το δικαίωμα να συνάπτουν διμερείς συμφωνίες, να εξερευνούν και να εκμεταλλεύονται τους φυσικούς τους πόρους, σύμφωνα με τη Σύμβαση του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας.

Ο Πρόεδρος αναμένει από την Τουρκία να επιδείξει συγκράτηση και να δράσει σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο. Όλα τα μέρη πρέπει να κάνουν το παν για να διασφαλίσουν ένα θετικό κλίμα, έτσι ώστε να συνεχιστούν οι διαπραγματεύσεις που στοχεύουν στην επίτευξη μιας συνολικής διευθέτησης του Κυπριακού».

Έπεται συνέχεια

Πληροφορίες της «Σημερινής» αναφέρουν πως η Κυβέρνηση ήταν χθες ιδιαιτέρως ικανοποιημένη από την τοποθέτηση Ρομπάι, αφού θεωρεί ότι πρόκειται για ένα προσεκτικά διατυπωμένο κείμενο, το οποίο στέλνει τα απαραίτητα μηνύματα προς την Άγκυρα. Σε συνδυασμό με την προχθεσινή τοποθέτηση της Μόσχας, το Προεδρικό εκτιμά ότι τα διαβήματά του άρχισαν να αποδίδουν και ξεκίνησε να ασκείται πίεση προς την Τουρκία από τους εταίρους μας.

Στόχος παραμένει, βεβαίως, η αναστολή της εφαρμογής του τουρκικού NAVTEX, το οποίο έχει εκδοθεί με ημερομηνία έναρξης την 20ή Οκτωβρίου και η εκτίμηση της Κυβέρνησης είναι πως αυτού του είδους οι τοποθετήσεις προσφέρουν πολλά σε αυτήν την προσπάθεια. Προς αυτήν την κατεύθυνση κλιμακώνονται οι παρασκηνιακές κινήσεις που γίνονται για τη συμβολή όσο το δυνατόν περισσότερων μερών, τόσο από πλευράς Κυβέρνησης όσο και από πλευράς πολιτικών κομμάτων.

Η Κυβέρνηση θα έχει την ευκαιρία να συζητήσει το θέμα εκ νέου με τους εταίρους στις 15-17 του μήνα, που θα βρίσκονται όλοι μαζεμένοι στο Μιλάνο. Επί ιταλικού εδάφους θα ολοκληρωθεί και ο συντονισμός με την Ιταλία, η οποία είναι ενδιαφερόμενο μέρος, αφού η εταιρεία ΕΝΙ, η οποία προβαίνει σε έρευνες στην κυπριακή ΑΟΖ, είναι ιταλική. Σημειώνεται ότι και χθες, το πλοίο του τουρκικού Πολεμικού Ναυτικού «Γκελίμπολου» παρακολουθούσε σε απόσταση εννέα χιλιομέτρων (πέντε ναυτικών μιλίων) το γεωτρύπανο «Saipem 10000», που πραγματοποιεί για λογαριασμό της ENI-KOGAS τη γεώτρηση στο οικόπεδο 9.

Συντονισμός με την Αθήνα

Συντονισμός υπάρχει, όμως, και με την Ελλάδα, η οποία, μάλιστα, προβαίνει σε διαβήματα. Προς ενίσχυσή του, τη Δευτέρα μεταβαίνει στην Αθήνα ο Υπουργός Εξωτερικών, Γιαννάκης Κασουλίδης, ο οποίος θα πραγματοποιήσει μονοήμερη επίσκεψη εργασίας. Στην ατζέντα, πέραν των εξελίξεων στο Κυπριακό και την ΑΟΖ, βρίσκονται και διεθνή και περιφερειακά ζητήματα. Εκτός από κατ’ ιδίαν συνάντηση με τον Αντιπρόεδρο της Κυβέρνησης και ΥΠΕΞ Ευάγγελο Βενιζέλο, έχουν προγραμματιστεί και διευρυμένες συνομιλίες μεταξύ αντιπροσωπιών.

Σεβαστείτε το κράτος-μέλος

Χθες έγινε δήλωση και από τον Πρόεδρο της Προοδευτικής Συμμαχίας Σοσιαλιστών και Δημοκρατών στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, Gianni Pittella, στην οποία εξέφρασε βαθύτατη ανησυχία για την αυξανόμενη ένταση που προκαλείται από την παρουσία πολεμικών πλοίων των Τουρκικών Ναυτικών Δυνάμεων στην ΑΟΖ της Κυπριακής Δημοκρατίας. «Καλούμε τις τουρκικές Αρχές να σεβαστούν τα κυριαρχικά δικαιώματα της Κυπριακής Δημοκρατίας, ενός κράτους μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης», ανέφερε.

«Στηρίζουμε τις προσπάθειες για εξεύρεση μιας δίκαιης, βιώσιμης και λειτουργικής λύσης προς όφελος όλων των Κυπρίων και, αναμφίβολα, οι δράσεις αυτές αποτελούν απειλή και έχουν αρνητικό αντίκτυπο στις διαπραγματεύσεις», κατέληξε.

Βγαίνουν κι από πάνω

Οι Τούρκοι, πάντως, συνεχίζουν να προτάσσουν τα απαράδεκτα επιχειρήματά τους, καλώντας τις ΗΠΑ, την Ε.Ε., την Ελλάδα και το ΗΒ να κινηθούν ώστε να πείσουν την ε/κ πλευρά να ανακαλέσει την απόφαση για αναστολή των διαπραγματεύσεων. Όπως δήλωσε ο Τούρκος Υπουργός Ε.Ε. Βολκάν Μποζκίρ, «η κάθε πλευρά είναι υποχρεωμένη να εκπληρώσει τα καθήκοντα που της αναλογούν». «Εδώ έχουν καθήκοντα και η Βρετανία και η Ελλάδα ως εγγυήτριες χώρες. Πρέπει να καταβάλουν προσπάθειες ώστε να αποτρέψουν την ακατανόητη στάση της ε/κ πλευράς», πρόσθεσε.

Σε ερώτηση ποια είναι η προσδοκία της Τουρκίας από την Ε.Ε. για την απόφαση της ε/κ πλευράς, ο Τούρκος Υπουργός είπε ότι ο μηχανισμός απόφασης της Ε.Ε. βασίζεται στην ομοφωνία, γι’ αυτό και οι προτάσεις της Ε.Ε. υπό την παρούσα κατάσταση, θα είναι η πρόταση της «νοτίου Κύπρου». «Δεν βρήκαμε σωστό η Ε.Ε. να φορά τη φανέλα της ε/κ πλευράς στον αγώνα», είπε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας ότι γι’ αυτό η Τουρκία αναζητά λύση στην πλατφόρμα του ΟΗΕ. Ο Μποζκίρ υποστήριξε ότι στην περίπτωση που θα είναι αμερόληπτη, η πρόταση της Ε.Ε. θα γίνει αποδεκτή από την Τουρκία. «Ωστόσο, επειδή με τις σημερινές συνθήκες δεν φαίνεται δυνατόν να βγει μια απόφαση από όλη την Ευρώπη, ευχόμαστε οι χώρες κράτη να κινηθούν εκτός των πλαισίων της Ε.Ε. για να συμβάλουν στη λύση αυτού του προβλήματος», κατέληξε.

Να εκτονωθεί η ένταση

Ο Ειδικός Σύμβουλος του Γ.Γ. για το Κυπριακό. Έσπεν Μπαρτ Άιντα, που βρέθηκε αυτήν την εβδομάδα στην Κύπρο για να θέσει υπό την αιγίδα του μια συνάντηση που δεν έγινε ποτέ, συνέχισε χθες τις επαφές του με παράγοντες στις δύο κοινότητες, κάνοντας εκ νέου δηλώσεις. Σημείωσε ότι ο Νίκος Αναστασιάδης τού έχει ξεκαθαρίσει πως η αναστολή των συνομιλιών είναι προσωρινή και πρέπει να καταβληθούν προσπάθειες για να εκτονωθεί η ένταση με τέτοιο τρόπο, ώστε να επανέλθει η εμπιστοσύνη στην τράπεζα των διαπραγματεύσεων. Πάντως είπε πως κατανοεί τη βαθιά δυσφορία της ε/κ πλευράς, προσθέτοντας ότι οι δύο πλευρές αντιμετωπίζουν το ζήτημα πολύ διαφορετικά και εμμένουν στη θέση τους.

Σε ό,τι αφορά την Τουρκία, ο κ. Άιντα ανέφερε ότι Άγκυρα μπορεί να έχει ρόλο να παίξει, συμβάλλοντας στην επίλυση αυτής της «μεσαίου μεγέθους κρίσης». «Δεν θα υπερβάλω, ούτε θα τη μειώσω. Αυτή είναι μια μεσαίου μεγέθους κρίση, εντός του κυπριακού πλαισίου», σημείωσε, προσθέτοντας πως οι συνομιλίες βρίσκονται σε ένα σημείο στο οποίο δεν μπορεί να πει πολλά περισσότερα για το τί ακριβώς θα συμβεί. Ερωτηθείς κατά πόσον έχει επικοινωνήσει με την Τουρκία αυτές τις ημέρες, είπε ότι επικοινωνεί μαζί τους διά των κατάλληλων μέσων.

De facto διαφορά

Οι λέξεις που επέλεξε για να προσδιορίσει την τουρκική επιθετικότητα ο Ειδικός Σύμβουλος ήταν «το θέμα που προέκυψε στη θάλασσα». Κληθείς να πει ποια είναι η θέση του ΟΗΕ για τις τουρκικές παραβιάσεις, προτίμησε για άλλη μια φορά να μας θυμίσει ότι και η Νορβηγία έχει ακτές και έχει αντιμετωπίσει πολλές διαφωνίες με γειτονικές χώρες. Η Συνθήκη του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας, είπε, περιλαμβάνει δύο θέματα.

Το πρώτο αφορά το δικαίωμα ενός αναγνωρισμένου κράτους να αξιώνει ΑΟΖ και το δεύτερο ότι πρέπει να επιλύονται διαφορές σχετικές με άλλες αξιώσεις από άλλα κράτη. Η Κύπρος, παρατήρησε, έχει προβεί σε τέτοιες ενέργειες με το Ισραήλ, την Αίγυπτο και τον Λίβανο αλλά όχι ακόμη με την Τουρκία, καθώς προς το παρόν η Άγκυρα δεν αναγνωρίζει την Κυπριακή Δημοκρατία. «De facto, υπάρχει μια διαφορά», δήλωσε ο Έσπεν Μπαρτ Άιντα, και επισήμανε ότι οι ανακοινώσεις στις οποίες έχουν προβεί διάφορα κράτη μετά από αυτή την εξέλιξη αναφέρουν ότι αναγνωρίζουν το δικαίωμα της Κυπριακής Δημοκρατίας αλλά ενθαρρύνουν όλα τα μέρη να επιδείξουν αυτοσυγκράτηση και να συνεργαστούν για εκτόνωση της κρίσης.