Πώς σχολιάζουν τρεις Τούρκοι αναλυτές την κατάσταση στην κυπριακή ΑΟΖ
Ως μια κίνηση της Άγκυρας για να εξισορροπήσει τα δεδομένα που έχουν δημιουργηθεί, ερμηνεύουν την τουρκική προκλητικότητα, ασκώντας κριτική στη στάση της Κυπριακής Δημοκρατίας
ΤΗ ΘΕΣΗ του διαπραγματευτή της τουρκικής πλευράς αναλαμβάνει ο Ολγκούν
Τούρκοι διευθυντές και ειδικοί ινστιτούτων ενέργειας αναλύουν στο Ειδησεογραφικό Πρακτορείο Ανατολή την κατάσταση στην Ανατολική Μεσόγειο με την αποστολή πολεμικών πλοίων της Τουρκίας και καταθέτουν προτάσεις. Μεταξύ άλλων, εκφράζεται η άποψη ότι η Τουρκία πρέπει να προτιμήσει την επίλυση του θέματος μέσω της διπλωματικής οδού, ενώ σημειώνουν ότι τα βήματα της Κυπριακής Δημοκρατίας “είναι ανεπαρκή” και πως θα μπορούσε να υποβάλει προτάσεις για να ικανοποιήσει κάπως τις ανησυχίες της τουρκικής πλευράς. Επιπλέον εκτιμάται ότι η Τουρκία πρέπει να αξιοποιήσει την ευκαιρία που προκύπτει από τη θέση της στη Μεσόγειο και τον ρόλο που μπορεί να διαδραματίσει στη μεταφορά του αερίου στην Ευρώπη.
Διά της διπλωματικής οδού
Ο Διευθυντής Ένωσης Εταιρειών Ενέργειας Υδρογονανθράκων των Χωρών της Μεσογείου Σοχπέτ Καρπούζ αναφέρει ότι η Τουρκία πρέπει να διαφυλάξει τα δικαιώματά της στην Ανατολική Μεσόγειο μέσω της διπλωματικής οδού.
Επισημαίνει ότι οι τελευταίες εξελίξεις στο θέμα των πηγών ενέργειας που βρέθηκαν στην Ανατολική Μεσόγειο ενδιαφέρουν τόσο την περιοχή όσο και την Τουρκία. Αναφέρει ότι οι δραστηριότητες της “νοτίου Κύπρου” για έρευνες φυσικού αερίου στην ΑΟΖ την οποία έχει κηρύξει μονομερώς -όπως λέει- από το 2008 παρακολουθούνταν στενά από τα τουρκικά πολεμικά πλοία.
«Η "ε/κ διοίκηση" ισχυρίζεται ότι με αυτήν της την κίνηση η Τουρκία διακόπτει τις ειρηνικές διαπραγματεύσεις στο νησί, η Τουρκία εκφράζει την άποψη ότι οι πηγές στο νησί ανήκουν σε ολόκληρο τον λαό του νησιού. Έπειτα από αυτές τις εξελίξεις στις 7 Δεκεμβρίου ο Πρόεδρος Αναστασιάδης ανακοίνωσε ότι αναστέλλει τις διαπραγματεύσεις λόγω της αποστολής πολεμικών πλοίων στην περιοχή όπου η Τουρκία κάνει έρευνες για φυσικό αέριο», λέει ο Σοχπέτ Καρπούζ. Αναφέρει ότι οι εξελίξεις είναι μια διαδικασία που επαναλαμβάνεται εδώ και πολύ μεγάλο χρονικό διάστημα και ότι «τα βήματα που έκανε η Τουρκία εναντίον της νοτίου Κύπρου, η οποία έχει πίσω της τις δυτικές χώρες, μπορεί να εκληφθούν αρνητικά».
Η στήριξη της διεθνούς κοινότητας
Η ειδικός για θέματα Κύπρου στο Ινστιτούτο Ειρηνικών Ερευνών του Όσλο Αϊλά Γκιουρέλ αναφέρει ότι το τελευταίο διάστημα οι ΗΠΑ έστειλαν θερμά μηνύματα στη «νότια Κύπρο» -όπως αποκαλεί τη νόμιμη κυβέρνηση της Κυπριακής Δημοκρατίας- και αυτό βοήθησε τον Αναστασιάδη να λάβει την δραματική απόφαση για αναστολή των διαπραγματεύσεων. Προσθέτει ότι λόγω της στήριξης που έδωσε η διεθνής κοινότητα στη «νότια Κύπρο», τα βήματα της Τουρκίας μπορεί να εκληφθούν ως αρνητικά. «Τα τουρκικά πολεμικά πλοία παρακολουθούσαν μόνο και βρίσκονταν έξω από τα χωρικά ύδατα των 12 μιλίων. Ήταν μια κίνηση της τουρκικής πλευράς για να εξισορροπήσει μόνο τη στάση της ε/κ πλευράς», λέει η Αϊλά Γκιουρέλ.
Εκτιμά ότι τα διπλωματικά βήματα της «νοτίου Κύπρου» είναι ανεπαρκή. Αναφέρει ότι για παράδειγμα δεν έφερε στην ημερήσια διάταξη καθόλου το πώς μπορούν να διαμοιραστούν τα εισοδήματα ή ποιο θα είναι το νομικό πλαίσιο. Προσθέτει ότι η ε/κ πλευρά θα μπορούσε να υποβάλει μια πρόταση τουλάχιστον που να καθησυχάζει την τουρκική πλευρά κάπως. Υποστηρίζει ότι η τουρκική πλευρά δεν θέλει να είναι πάντα η πλευρά που βρίσκεται απ' έξω και γι’ αυτό μερικές φορές αναγκάζεται να υπενθυμίζει τα δικαιώματά της.
«Δίκαιο αίτημα»
Ο Πρόεδρος του Ινστιτούτου Ερευνών Ενεργειακού Δικαίου, Σουλεϊμάν Μπόστσια, ισχυρίζεται ότι «η μονομερής κήρυξη ΑΟΖ από τη νότια Κύπρο αποτελεί παραβίαση των κανόνων του διεθνούς δικαίου». Προσθέτει ότι λόγω της διαιρεμένης κατάστασης της Κύπρου υπάρχει διαφωνία για τον διαμοιρασμό του φυσικού αερίου και γι’ αυτό το θέμα δεν μπορούν να αγνοηθούν οι συνθήκες της Ζυρίχης και του Λονδίνου 1959 και οι συμφωνίες του '60.
«Η Τουρκία βρίσκεται σε μια στρατηγική θέση στην Ανατολική Μεσόγειο για τη μεταφορά του φυσικού αερίου στην Ευρώπη. Γι' αυτό και δεν μπορεί να αγνοηθεί “το δίκαιο αίτημα” της τουρκικής πλευράς για λύση του Κυπριακού ως προτεραιότητα. Η Τουρκία πρέπει να αξιοποιήσει πολύ καλά την ευκαιρία που προκύπτει από τη θέση της στην Ανατολική Μεσόγειο και τη σημασία της στη μεταφορά του αερίου», αναφέρει ο Σουλεϊμάν Μπόστσια.
Βρήκε αντικαταστάτη
Εν τω μεταξύ, όταν επαναρχίσουν οι συνομιλίες, καθήκοντα διαπραγματευτή της τουρκικής πλευράς θα ασκεί ο Εργκιούν Ολγκούν, όπως ανακοινώθηκε στα κατεχόμενα. Υπενθυμίζεται ότι ο Κουντρέτ Οζερσάι παύθηκε από τα καθήκοντά του πριν από λίγες ημέρες, λόγω της υποψηφιότητάς του στις παράνομες εκλογές. Αυτός είναι ο τρίτος διαπραγματευτής της τουρκικής πλευράς στο πλαίσιο των συνομιλιών Αναστασιάδη-Έρογλου, αφού πριν από τον Κουντρέτ Οζερσάι, με τον κ. Μαυρογιάννη συνομιλούσε ο Οσμάν Ερτούγ. Ο Ολγκούν ήταν ο λεγόμενος «υφυπουργός παρά τω προέδρω» του Έρογλου.
ΑΝΝΑ ΑΝΔΡΕΟΥ
ΚΥΠΕ
