Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή καταγράφει την τουρκική πολιτική αλλά…
Στην έκθεση προόδου γίνεται αναφορά στην αμφισβήτηση των κυριαρχικών δικαιωμάτων της Κύπρου από την Τουρκία εντός της κυπριακής ΑΟΖ, χωρίς εισηγήσεις για επιβολή κυρώσεων

Καταγραφή τουρκικών προκλήσεων εντός της κυπριακής ΑΟΖ από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή περιλαμβάνει η έκθεση προόδου για την τουρκική ενταξιακή πορεία, που κυκλοφόρησε χθες, χωρίς, όμως, να συνοδεύεται από εισηγήσεις για επιβολή ποινών. Σημειώνουμε ότι οι εισηγήσεις για επιβολή κυρώσεων προς το Συμβούλιο συνιστούν δικαίωμα, το οποίο μπορεί να ασκήσει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Εφόσον δεν το άσκησε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η κυπριακή κυβέρνηση έχει το δικαίωμα να το εγείρει, όταν θα συζητούνται «τα λοιπά ζητήματα» ενώπιον του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στις 23-24 Οκτωβρίου.

Βεβαίως, το θέμα αυτό μπορεί να τεθεί στην ατζέντα και να δοθεί, μάλιστα, προτεραιότητα, εφόσον το αποφασίσει ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Χέρμαν Βαν Ρομπάι, κατόπιν αιτήματος της Κυπριακής Δημοκρατίας. Εάν δεν το πράξει, τότε μπορεί να εγερθεί στο πλαίσιο των «λοιπών ζητημάτων».

Τα κυριαρχικά δικαιώματα
Στην έκθεση προόδου, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναφέρεται στα τελευταία γεγονότα εντός της κυπριακής ΑΟΖ, σημειώνοντας ότι «η Τουρκία, εκδίδοντας δηλώσεις και εμπλεκόμενη σε δράσεις, αμφισβητεί τα δικαιώματα εκμετάλλευσης των πηγών υδρογονανθράκων της Κυπριακής Δημοκρατίας εντός της κυπριακής Αποκλειστικής Ζώνης για όφελος όλων των Κυπρίων». Στην έκθεση προστίθενται αμέσως τα ακόλουθα: «Η ΕΕ υπογραμμίζει τα κυριαρχικά δικαιώματα των κρατών-μελών της, στο πλαίσιο των οποίων δικαιούνται να εμπλέκονται και να υπογράφουν διμερείς συμφωνίες, να ερευνούν και να εκμεταλλεύονται τις φυσικές τους πηγές, συμφώνως με το ευρωπαϊκό κεκτημένο και το διεθνές δίκαιο, κυρίως με βάση τη συνθήκη των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας». Επίσης, η ΕΕ υπογραμμίζει την ανάγκη σεβασμού της κυριαρχίας των κρατών-μελών της επί των χωρικών τους υδάτων.

Άλλες αναφορές
Ακόμη στην έκθεση περιλαμβάνονται τα ακόλουθα:
1. Η Τουρκία υποστήριξε την επανέναρξη των συνομιλιών, υπό την αιγίδα των Ηνωμένων Εθνών και τις καλές υπηρεσίες του Γενικού Γραμματέα.
2. Η Τουρκία έδωσε στην Επιτροπή Αγνοουμένων πρόσβαση σε μια κλειστή στρατιωτική ζώνη στο βόρειο τμήμα της Κύπρου. Όμως θεωρεί ότι η Άγκυρα θα πρέπει να δώσει πλήρη πρόσβαση στα σχετικά με το θέμα στρατιωτικά της αρχεία και στις στρατιωτικές περιοχές.
3. Η Τουρκία και η Ελλάδα προώθησαν τις αμοιβαίες επισκέψεις των δυο επικεφαλής των διαπραγματεύσεων σε Αθήνα και Άγκυρα.
4. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναμένει από την Τουρκία να υποστηρίξει ενεργά τις συνομιλίες για δίκαιη και τελική διευθέτηση του Κυπριακού, σύμφωνα με τα ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας και με τις αρχές επί των οποίων είναι θεμελιωμένη η ΕΕ.

Πρωτόκολλο και Αντιδήλωση
Πέραν τούτων, στην έκθεσή της, η Επιτροπή τονίζει ότι η Τουρκία δεν έχει εφαρμόσει το Πρόσθετο Πρωτόκολλο, δεν έχει βελτιώσει τις σχέσεις της με την Κυπριακή Δημοκρατία και, ως εκ τούτου, την καλεί να άρει τους περιορισμούς που θέτει επί των κυπριακών προϊόντων. Ταυτοχρόνως, η Επιτροπή τονίζει ότι η Τουρκία δεν έχει ακόμη συμμορφωθεί με τις υποχρεώσεις της, όπως αυτές προκύπτουν από την Αντιδήλωση της 21ης Σεπτεμβρίου 2005, εντός της οποίας γίνεται αναφορά περί της αναγνώρισης της Κυπριακής Δημοκρατίας. Επιπροσθέτως, σημειώνεται στο κείμενο ότι η Τουρκία δεν έχει τερματίσει την άσκηση των βέτο της για τη συμμετοχή της Κυπριακής Δημοκρατίας σε διεθνείς οργανισμούς και καλείται να συνάψει τη συμφωνία επανεισδοχής με όλα τα κράτη-μέλη της ΕΕ.

Δεν ανέφερε πρακτικά μέτρα
Η έκθεση προόδου παρουσιάστηκε χθες ενώπιον της Επιτροπής Εξωτερικών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου από τον αρμόδιο Επίτροπο για θέματα Διεύρυνσης Στέφαν Φούλε. Κατά τη διάρκεια της συζήτησης, οι Κύπριοι ευρωβουλευτές Ελένη Θεοχάρους του ΔΗΣΥ, Τάκης Χατζηγεωργίου του ΑΚΕΛ, Κώστας Μαυρίδης του ΔΗΚΟ και Δημήτρης Παπαδάκης της ΕΔΕΚ ήγειραν το ζήτημα του ναυτικού αποκλεισμού τον οποίο υφίσταται η Κύπρος από τα τουρκικά πολεμικά πλοία και την παρεμπόδιση που υφίσταται η Κυπριακή Δημοκρατία, προκειμένου να ασκήσει τα κυριαρχικά της δικαιώματα εντός της κυπριακής ΑΟΖ για την έρευνα και εκμετάλλευση των πηγών υδρογονανθράκων. Τέθηκε το ερώτημα, πώς είναι δυνατόν να προχωρεί η ενταξιακή διαδικασία της Τουρκίας και να είναι υποψήφιο για ένταξη κράτος, όταν η πολιτική της συμπεριφορά είναι αντίθετη με το κράτος δικαίου, το οποίο επικαλέστηκε ο κ. Φούλε ως ενταξιακή προϋπόθεση, καθώς και με τις αρχές και αξίες της ΕΕ, τις οποίες η Άγκυρα δεν σέβεται.

Απαντώντας, ο Ευρωπαίος Επίτροπος επεσήμανε ότι υπήρξαν γεγονότα και δηλώσεις, που οδήγησαν στην αναστολή των συνομιλιών για λύση του Κυπριακού. Σημείωσε ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή συνεχίζει να στηρίζει τις προσπάθειες επίλυσης του Κυπριακού, ώστε από την εκμετάλλευση των υδρογονανθράκων να επωφεληθούν όλοι οι Κύπριοι. Στην έκθεση προόδου, παρατήρησε ο κ. Φούλε, υπάρχει ρητή αναφορά στα κυριαρχικά δικαιώματα των κρατών-μελών, στα δικαιώματα έρευνας και εκμετάλλευσης των φυσικών τους πόρων, όπως καθορίζει το διεθνές δίκαιο και ειδικότερα το Δίκαιο της Θάλασσας.

Συνεχίζουμε, πρόσθεσε, να θεωρούμε ως βασικά στοιχεία της ενταξιακής διαδικασίας των κρατών τις θεμελιώδεις αξίες της ΕΕ και το κράτος δικαίου. Πολλές φορές, παρατήρησε, δημιουργούνται προβλήματα μεταξύ κρατών-μελών και υποψήφιων κρατών-μελών, και τα ζητήματα αυτά είναι πολύ περίπλοκα. Απέφυγε, πάντως, σε άλλη σχετική με το θέμα ερώτηση, να αναφερθεί σε πρακτικά μέτρα που θα μπορούσαν να ληφθούν, προκειμένου η Τουρκία να συμμορφωθεί με τις αρχές και αξίες της ΕΕ, καθώς και με το κράτος δικαίου. Εμμέσως, άφησε να νοηθεί ότι τμήματα αυτών των ζητημάτων ρυθμίζονται και εμπίπτουν στις αρμοδιότητες της νέας διπλωματικής υπηρεσίας της ΕΕ, επικεφαλής της οποίας ήταν η βαρώνη Άστον.