Στο ανατολικό άκρο της πόλης Κομπανί κατάφεραν να μπουν οι τζιχαντιστές
Οι όροι που θέτει η Τουρκία δεν οδηγούν στη μάχη κατά της ISIS, αλλά στην εξυπηρέτηση των τουρκικών συμφερόντων με βλέψεις εδαφών, κυρίως ενάντια στην κουρδική κοινότητα της Συρίας, τόνισε ο ΥΠΕΞ

Πολύ κοντά στην κατάληψη της πόλης Κομπανί βρίσκονται οι τζιχαντιστές, μετά από πολυήμερη πολιορκία και σφοδρές μάχες. Χθες το απόγευμα, οι μαχητές του ISIS πλησίασαν σε απόσταση αναπνοής την πόλη, υψώνοντας, μάλιστα, δύο μαύρες σημαίες, στο ανατολικό της άκρο. Η πρώτη τοποθετήθηκε σε λόφο και η δεύτερη σε τετραώροφο κτίριο. Πληροφορίες από τη Συρία, πάντως, ανέφεραν ότι οι κουρδικές δυνάμεις κατάφεραν να αποθήσουν τους τζιχαντιστές από περαιτέρω διείσδυσή τους στην πόλη. Σύμφωνα με τον ανταποκριτή του BBC στο Κομπανί, χθες υπήρχε συνεχής ανταλλαγή πυρών και πάνω από τις στέγες διακρινόταν καπνός, ενώ ακούγονταν κατά διαστήματα εκρήξεις.

Μάχες «από σπίτι σε σπίτι»
«Στη διάρκεια της ημέρας κάποιες φορές το ΙΚ σημειώνει πρόοδο, όμως οι Μονάδες Προστασίας του Λαού (YPG, η κύρια κουρδική πολιτοφυλακή) τους απωθούν. Σημειώνονται συγκρούσεις στην περιοχή, αλλά δεν είναι μέσα στην πόλη, οι YPG αντιστέκονται», ανέφερε ο Πάουερ Μοχάμεντ Άλι, ένας διερμηνέας του κουρδικού Κόμματος Δημοκρατικής Ένωσης (PYD). Οι τζιχαντιστές έφτασαν «σε μερικά διάσπαρτα σπίτια στο ανατολικό τμήμα», όμως οι κουρδικές δυνάμεις εξαπολύουν αντεπίθεση, είπε από πλευράς του ο Άνουαρ Μουσλίμ, επικεφαλής της αυτοανακηρυχθείσας αυτόνομης περιφέρειας του Κομπανί.

Σύμφωνα με τα όσα μετέδιδαν χθες βράδυ τα διεθνή πρακτορεία, οι τζιχαντιστές διείσδυσαν στα ανατολικά του Κομπανί, χρησιμοποιώντας άρματα και παγιδευμένα αυτοκίνητα. Η κινητοποίηση των Κούρδων οδήγησε σε οδομαχίες, με τον Μουσταφά Μπάλι, επικεφαλής της τοπικής ένωσης Ελεύθερων Μέσων Ενημέρωσης, να τις περιγράφει ως «μάχες από σπίτι σε σπίτι». Το YPG εκκένωσε την περιοχή στην οποία διείσδυσε το ΙΚ, αν και κάποιοι επέμεναν να παραμείνουν στα σπίτια τους. Οι άμαχοι καθοδηγήθηκαν προς τα σύνορα με την Τουρκία. Οι πρώτοι υπολογισμοί του PYD κάνουν λόγο για τουλάχιστον 2000 νέους πρόσφυγες, κυρίως γυναίκες και παιδιά.

Από τις 16 Σεπτεμβρίου
Το Κομπανί (Ayn al-Arab στα αραβικά) αποτελεί μιαν από τις περιοχές με τη μεγαλύτερη αντίσταση έναντι των δυνάμεων της ISIS. Όπως επισημαίνει το BBC, η πόλη και τα χωριά που την περιτρυγυρίζουν αποτελούσε σπίτι για 400.000 ανθρώπους, στην πλειοψηφία τους Κούρδους. Μάλιστα, η περιοχή διοικείτο από κουρδικά κόμματα, από τότε που ο συριακός στρατός έφυγε πριν από δύο χρόνια. Τους πρώτους μήνες του 2013, το ΙΚ κατάφερε να θέσει υπό τον έλεγχό του γειτνιάζουσες περιοχές, με αποτέλεσμα το Κομπανί να είναι περικυκλωμένο από τρεις πλευρές. Η πρώτη μεγάλη επίθεση από την ISIS κατά του Κομπανί έγινε στις 16 Σεπτεμβρίου και είχε ως αποτέλεσμα περίπου 100.000 άνθρωποι να αναγκαστούν να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους και να κινηθούν προς τα σύνορα με την Τουρκία. Έκτοτε, οι Κούρδοι προσπαθούν να αποτρέψουν την κατάληψη της πόλης.

Σημειώνεται ότι χθες, τουλάχιστον 30 Κούρδοι μαχητές και αστυνομικοί σκοτώθηκαν, ως αποτέλεσμα διπλής βομβιστικής επίθεσης με παγιδευμένα φορτηγάκια στη βορειοανατολική Συρία. Σύμφωνα με το Συριακό Παρατηρητήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, οι εκρήξεις σημειώθηκαν με διαφορά μερικών λεπτών η μια από την άλλη, στη δυτική είσοδο της Χασάκα. Πρόκειται για μια περιοχή που συνορεύει με το Ιράκ και την Τουρκία, της οποίας ο έλεγχος μοιράζεται ανάμεσα στους Κούρδους και τις δυνάμεις του Άσαντ. Το 70% του πληθυσμού της, που ανέρχεται σε ένα εκατομμύριο, είναι Κούρδοι και το 30% Άραβες.

Φωνάζουν στην Κύπρο
Οι Κούρδοι που διαμένουν στην Κύπρο πραγματοποίησαν χθες πορεία προς την Αμερικανική Πρεσβεία, διαμαρτυρόμενοι για την κατάσταση στο Κομπανί. Λίγο πριν το κτίριο όπου στεγάζεται η Πρεσβεία των ΗΠΑ είχαν στηθεί δύο αστυνομικοί κλοιοί, τους οποίους οι διαδηλωτές κατάφεραν να σπάσουν, κάτι που δημιούργησε ένταση ανάμεσα στους Κούρδους διαδηλωτές και την Αστυνομία. Ακολούθως, οι διαδηλωτές προχώρησαν προς την είσοδο της Αμερικανικής Πρεσβείας, όπου συνέχισαν τη διαμαρτυρία τους, με καθιστική εκδήλωση έξω από την είσοδο της πρεσβείας και συνεχίζοντας να φωνάζουν συνθήματα περί ελευθερίας.

Όπως αναφέρεται σε ανακοίνωση του PYD στην Κύπρο, παρά τις διακηρύξεις εναντίον της τρομοκρατίας, οι ΗΠΑ δεν έχουν ακόμα χτυπήσει τους τρομοκράτες που επιτίθενται εναντίον του Κομπανί. Ταυτόχρονα, πληθαίνουν οι ενδείξεις πως οι τουρκικές δυνάμεις θα επιτεθούν και αυτές εναντίον του Κομπανί. Η κουρδική νεολαία και ο λαός αντιστέκονται στο Κομπανί με όλες τις δυνάμεις τους, και με όσα όπλα διαθέτουν, προστίθεται. Οι διαδηλωτές ζητούσαν «να σταματήσει η Τουρκία να υποστηρίζει τους τρομοκράτες, να σταματήσουν οι επιθέσεις των τρομοκρατών, η ΕΕ και κάθε ευρωπαϊκή χώρα να πιέσει τη Τουρκία, ώστε να σταματήσει τη βοήθεια στους τρομοκράτες».

Τους βρίσκουν μπροστά τους
Σύμφωνα, πάντως, με τον Υπουργό Εξωτερικών Γιαννάκη Κασουλίδη, η Τουρκία μετέτρεψε την ISIS στο γνωστό τέρας, ενισχύοντάς τη χρηματικά και παρέχοντάς της εξοπλισμό, και τώρα τη βρίσκει απέναντί της. Δυστυχώς, μαζί της τη βρίσκει και η διεθνής κοινότητα, πρόσθεσε, εκφράζοντας την ελπίδα ότι «δεν θα πέσει στην παγίδα των απαιτήσεων της Τουρκίας και των όρων που θέτει, διότι αυτοί οι όροι δεν οδηγούν στη μάχη κατά της ISIS. Οδηγούν, απεναντίας, στην εξυπηρέτηση των τουρκικών συμφερόντων με βλέψεις εδαφών και κυρίως εδαφών ενάντια στην κουρδική κοινότητα της Συρίας. Εμείς δεν έχουμε κανένα δισταγμό και κανένα περιορισμό να φωνάξουμε δυνατά ότι πολλοί άλλοι επιλέγουν να σιωπούν ή επιλέγουν να θωπεύουν», τόνισε.

«Δεν μας έδωσε καμία τέτοια ευχέρεια η Τουρκία, για να χρησιμοποιούμε και εμείς λόγια διπλωματικής αβρότητας ή να κάνουμε ότι δεν καταλαβαίνουμε ή να κοιτάζουμε αλλού. Κοιτάζουμε τις δράσεις της Τουρκίας κατάματα και αν δεν έχει άλλο να της φωνάξει, θα της φωνάξουμε εμείς. Σας διαβεβαιώ, όμως, ότι στις κατ’ ιδίαν επαφές που είχα με πολλές χώρες, ιδιαίτερα του αραβικού κόσμου, αυτά που λέω αυτήν τη στιγμή δημόσια είναι γνωστά», σημείωσε.

Ψεύτικοι πρόσφυγες και σφαγές «απίστων»
Πάντως, σύμφωνα με το γερμανικό περιοδικό «Der Spiegel», οι Μυστικές Υπηρεσίες των ΗΠΑ προειδοποίησαν τις χώρες της Ευρώπης για το ενδεχόμενο τζιχαντιστές να διεισδύσουν στα κύματα προσφύγων από τη Συρία, προκειμένου να συνεχίσουν τη δράση τους σε ευρωπαϊκές πόλεις. Πιο συγκεκριμένα, οι Αμερικανοί φέρονται να έχουν πληροφορίες ότι μέλη της ISIS έλαβαν εντολές να μεταμφιεστούν σε πρόσφυγες από τη Συρία και να μεταβούν στην Τουρκία, απ' όπου μπορούν να ταξιδέψουν στην Ευρώπη και να εξαπολύσουν επιθέσεις, χωρίς να χρησιμοποιήσουν αεροπλάνα.

Ο κίνδυνος ενισχύεται και από άλλες ενδείξεις, όπως το δημοσίευμα στην ηλεκτρονική έκδοση της γερμανικής εφημερίδας «Die Welt», το οποίο αναφέρεται σε βίντεο που κυκλοφορεί στο διαδίκτυο, όπου ένας νεαρός, ξανθός ισλαμιστής, μιλώντας σε άπταιστα γερμανικά, καλεί τους «πιστούς αδελφούς» να σφάξουν τους «άπιστους». «Αγαπημένοι μου αδελφοί στην πίστη, βρίσκομαι εδώ, στο Χαλιφάτο του Ισλαμικού Κράτους, στην περιοχή Ράκα. Μαζευτήκαμε σήμερα εδώ για να σφάξουμε τα πρόβατα. Και θέλω να σας καλέσω να σφάξετε τους άπιστους στις μη μουσουλμανικές χώρες. Ελάτε όλοι εδώ! Σας καλώ να έρθετε εδώ και να σκοτώσετε τους άπιστους», λέει ο νεαρός.

Επίθεση στις ΗΠΑ
Σύμφωνα, δε, με τον διευθυντή του FBI Τζέιμς Κόμεϊ, ένας πυρήνας της Αλ Κάιντα στη Συρία, η ομάδα «Χορασάν», θα μπορούσε να αποτελεί άμεση απειλή για τις ΗΠΑ και τους συμμάχους της. Όπως εξήγησε σε εκπομπή του CBS, η μικρή ομάδα έχει σκληραγωγηθεί στις μάχες στο Αφγανιστάν και στο Πακιστάν, ενώ υπήρξε στόχος των ΗΠΑ στο Χαλέπι της Συρίας. Οι μαχητές αυτοί «εργάζονταν και μπορεί να εξακολουθούν να εργάζονται σε μιαν απόπειρα να επιτεθούν στις Ηνωμένες Πολιτείες και τους συμμάχους μας. Και επιδιώκουν να το κάνουν πολύ, πολύ σύντομα», είπε, ενώ δεν έχει ξεκαθαρίσει κατά πόσον οι επιθέσεις που δέχθηκαν τους έχουν αποδιοργανώσει. Έκανε, παράλληλα, λόγο για 12 Αμερικανούς που συνεργάζονται με τις εξτρεμιστικές ομάδες στη Συρία, τους οποίους θα παρακολουθούν στενά, εάν επιχειρήσουν να επιστρέψουν στις ΗΠΑ.

Οι διαφορές του Ισλαμικού Κράτους και της Αλ Κάιντα
Η ιστορία του Χαλιφάτου του Αμπού Μπακρ Αλ-Μπαγκντάντι, που ανακηρύχθηκε στις 29 Ιουνίου από την οργάνωση «Ισλαμικό Κράτος» στα εδάφη που είχε καταλάβει στο Ιράκ και τη Συρία, ίσως να ξεκινά μια ημέρα του 2003, που ο Αμπού Μουσάμπ Αλ-Ζαρκάουι έφτασε στους σκονισμένους δρόμους της Φαλούτζα, στα δυτικά της Βαγδάτης. Ένα χρόνο νωρίτερα, ο Αμερικανός πρόεδρος Τζορτζ Μπους είχε λάβει την απόφαση να εισβάλει στο Ιράκ, προσφέροντας στο διεθνές τζιχαντιστικό κίνημα μιαν απροσδόκητη ευκαιρία να ξαναγεννηθεί μετά την ήττα του στο Αφγανιστάν.

Μια ιρακινή ιστορία
Αν η πρώτη εκδοχή του Ισλαμικού Κράτους δημιουργήθηκε στις 13 Οκτωβρίου 2006 ως προϊόν μιας συμμαχίας ανάμεσα σε τζιχαντιστικές οργανώσεις του Ιράκ, οι πολιτικές και ιδεολογικές του ρίζες τοποθετούνται έτσι στην αμερικανική εισβολή στο Ιράκ. Παρά τον στρατηγικό χαρακτήρα της απόφασης του Αλ-Μπαγκντάντι να εμπλέξει το κίνημά του στον πόλεμο της Συρίας, η ιστορία του ΙΚ παραμένει κατά κύριο λόγο μια ιρακινή ιστορία. Παραδόξως, αυτή η ιρακινή ιστορία ξεκίνησε από δύο ξένους. Τον Αμπού Μουσάμπ Αλ-Ζαρκάουι, αρχηγό της ένοπλης οργάνωσης «Ένωση και ιερός πόλεμος», που έγινε στη συνέχεια «Αλ-Κάιντα στο Ιράκ», έναν Ιορδανό από το χωριό Ζάρκα, που πέθανε το 2006. Και τον μηχανικό Αμπού Μουσάμπ Αλ-Σούρι, έναν Σύρο από το Χαλέπι.

Στρατηγική κατάληψης
Το 2004, σ' ένα κείμενο 1.600 σελίδων με τίτλο «Κάλεσμα σε μια Παγκόσμια Ισλαμική Αντίσταση», ο Αλ-Σούρι προέβλεψε την παρακμή της Αλ-Κάιντα και επισήμανε την ανάγκη να υιοθετηθεί μια στρατηγική κατάληψης ενός εδάφους. «Ο Αλ-Σούρι εκπροσωπεί τη ρήξη με την Αλ-Κάιντα και το ιδεολογικό θεμέλιο του Ισλαμικού Κράτους», τονίζει ο Γάλλος ισλαμολόγος Ζιλ Κεπέλ. Στο βιβλίο του «Τρόμος και Μαρτύριο», που κυκλοφόρησε το 2008, ο τελευταίος τονίζει ότι ο Αλ-Σούρι θα ενσαρκώσει την τρίτη γενιά του ισλαμικού πολέμου. «Όπως η στρατηγική που οδήγησε στην 11η Σεπτεμβρίου στηρίχθηκε στην κριτική και την υπέρβαση των αντάρτικων που ηττήθηκαν στο πρώτο μισό της δεκαετίας του ΄90, η τρίτη γενιά θα στηριχθεί στην υπέρβαση και την κριτική των επιθέσεων στους Δίδυμους Πύργους. Σύμφωνα με τον Αλ-Σούρι, οι δυσμενείς συνέπειες των επιθέσεων εκείνων ήταν μεγαλύτερες από τα οφέλη που αποκομίστηκαν».

Διαφορετικοί πόλεμοι
Η ρήξη ανάμεσα στον Ζαρκάουι και τον Μπιν Λάντεν προκλήθηκε από την αμερικανική επέμβαση στο Ιράκ, υποστηρίζει ο ιστορικός Ζαν-Πιέρ Φιλιού. «Ενώ η Αλ-Κάιντα προσπαθούσε να πλήξει τον μακρινό εχθρό, ο Ζαρκάουι επικέντρωσε την προσοχή του στον κοντινό σιιτικό εχθρό. Οι Αμερικανοί τού προσέφεραν ένα έδαφος για να δράσει. Έτσι έγινε ο αρχηγός της Αλ-Κάιντα στο Ιράκ και προσείλκυσε ξένους τζιχαντιστές». Με άλλα λόγια, επισημαίνει από την πλευρά του ο ισλαμολόγος Ολιβιέ Ρουά, ο Μπιν Λάντεν παγκοσμιοποίησε την Αλ-Κάιντα, ενώ ο Αλ-Μπαγκντάντι πολεμά για την ενοποίηση των εδαφών του Ισλάμ. Με την εγκατάστασή του στη Φαλούτζα και την προσπάθειά του να συγχωνεύσει το τζιχαντιστικό του κίνημα με το αντάρτικο των Σουνιτών, ο Αλ-Ζαρκάουι προσέδωσε βαρύτητα στην έννοια του εδάφους και αποτέλεσε τον προάγγελο του «Χαλιφάτου» του Αμπού Μπακρ Αλ-Μπαγκντάντι.

Εκμεταλλεύτηκε λάθη
Η ήττα της Αλ Κάιντα στο Ιράκ και η ίδρυση του Ισλαμικού Κράτους στο δεύτερο μισό της δεκαετίας του 2000 δεν έδειχναν αρχικά ότι η οργάνωση του Αλ-Μπαγκντάντι θα είχε τέτοια εξέλιξη. «Ο Αμπού Μπακρ Αλ-Μπαγκντάντι αποδείχθηκε πιο προικισμένος από τους άλλους», λέει ο ανθρωπολόγος Οσάμ Νταγούντ, που παρακολουθεί από κοντά την εξέλιξη του Ιράκ. «Εκμεταλλεύτηκε τα μοιραία λάθη της κυβέρνησης της Βαγδάτης και το κενό που δημιουργήθηκε από τον εμφύλιο πόλεμο στη Συρία. Επεκτείνοντας την οργάνωσή του στη Συρία, απέκτησε οικονομική αυτονομία».

Χαλίφης στη θέση του χαλίφη
Η προσπάθεια του Αλ-Μπαγκντάντι να απορροφήσει το Μέτωπο Αλ-Νόσρα, που είχε γίνει «θυγατρική» της Αλ Κάιντα στη Συρία, απέτυχε. Ο τζιχαντιστής ηγέτης αποφάσισε τότε να έλθει σε πλήρη ρήξη με την Αλ Κάιντα και να συντρίψει το Αλ-Νόσρα. «Υπήρχε και μια προσωπική διάσταση σε όλα αυτά», λέει ο Ολιβιέ Ρουά. «Ο Μπαγκντάντι θέλει να γίνει χαλίφης στη θέση του χαλίφη - πολύ περισσότερο που ο χαλίφης είναι νεκρός». Έτσι, την πρώτη ημέρα του φετινού Ραμαζανίου (29 Ιουνίου), ο Μπαγκντάντι ανακήρυξε το Χαλιφάτο και έγινε «ο χαλίφης Ιμπραήμ». Εμφανίστηκε δημοσίως στο τζαμί της Μοσούλης και κάλεσε όλους τους μουσουλμάνους να τον υπακούσουν.

Πολιτικές φιλοδοξίες
«Τώρα που έχει το χαλιφάτο του, ο Μπαγκντάντι θα προσπαθήσει να επεκτείνει τη βία του στο εξωτερικό», εκτιμά ο Ζαν-Πιέρ Φιλιού. «Η απειλή που αντιπροσωπεύει είναι πρωτοφανής. Ο Μπαγκντάντι διατύπωσε απειλές κατά του εξωτερικού μόνο τη στιγμή που αισθάνθηκε έτοιμος να τις εκτελέσει». Ο Χοσάμ Νταγούντ δεν είναι τόσο σίγουρος. «Το σχέδιο του Ισλαμικού Κράτους ήταν από την αρχή ένα τοπικό σουνιτικό σχέδιο», τονίζει. «Οι αρχηγοί της οργάνωσης δεν θέλουν να εξαπολύσουν επιθέσεις για να εξαφανιστούν στη συνέχεια στην παρανομία. Έχουν πολιτικές φιλοδοξίες. Επιτίθενται για να μείνουν, για να ελέγχουν ένα έδαφος. Με την έννοια αυτή, μοιάζουν περισσότερο με τους Ταλιμπάν παρά με την Αλ Κάιντα».

Πηγή: Le Monde