Με ομόφωνη ψήφιση στη Βουλή τον Νοέμβριο
Θεσμοθετείται με νόμο η προστασία των παιδιών στην Κύπρο, από τη σεξουαλική εκμετάλλευση και κακοποίηση και η διασφάλιση των δικαιωμάτων τους

Οι βουλευτές της κοινοβουλευτικής Επιτροπής Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, στην παρουσία της Επιτρόπου Προστασίας των Δικαιωμάτων του Παιδιού Λήδας Κουρσουμπά και εκπροσώπων κρατικών φορέων, είχαν χθες την τελευταία συζήτηση του νομοσχεδίου για την κύρωση της Σύμβασης του Συμβουλίου της Ευρώπης για την Προστασία του Παιδιού από τη Σεξουαλική Εκμετάλλευση και Σεξουαλική Κακοποίηση (Σύμβαση Lanzarotte), πριν αυτό προωθηθεί στην ολομέλεια της Βουλής προς ψήφιση (με ομοφωνία όλων των κομμάτων), στις 13 Νοεμβρίου 2014. Η προεδρεύουσα της χθεσινής συνεδρίας, βουλευτής του ΔΗΚΟ Αθηνά Κυριακίδου (απόντος του Προέδρου της Επιτροπής Σοφοκλή Φυττή), τόνισε ότι μετά την ψήφιση του κυρωτικού νόμου, η Επιτροπή θα παρακολουθεί κατά πόσο αυτός εφαρμόζεται και θα συζητά κάθε 3-4 μήνες την πορεία εφαρμογής του.

Η κ. Κυριακίδου ανέφερε, χαρακτηριστικά, ότι πρέπει να παρακολουθείται η εφαρμογή της Σύμβασης, «γιατί είμαστε και μάρτυρες πρόσφατου γεγονότος, όπου παιδόφιλος παρενόχλησε το θύμα του, ενώ ήταν στην ανοικτή φυλακή». Εξάλλου, η βουλευτής του ΔΗΣΥ Στέλλα Κυριακίδου χαρακτήρισε τον κυρωτικό νόμο ως «ένα πρώτο βήμα και αρχή ενός ταξιδιού», προς την κατεύθυνση της θεσμικής προστασίας των δικαιωμάτων των παιδιών στην Κύπρο.

Η νομική υποχρέωση εφαρμογής
Όπως υπογράμμισε η Λήδα Κουρσουμπά, από τη στιγμή που το κράτος πήρε την πολιτική απόφαση να κυρώσει τη Σύμβαση, έχει τη νομική υποχρέωση να την εφαρμόσει.
Σε υπόμνημα που υπέβαλε χθες στην Επιτροπή Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων η κ. Κουρσουμπά επισημαίνει ότι «η κύρωση της Σύμβασης Lanzarotte είναι, πλέον, δυνατή, δεδομένου ότι πρόσφατα (τον Ιούνιο 2014) ψηφίστηκε από τη Βουλή ο περί της Πρόληψης και της Καταπολέμησης της Σεξουαλικής Κακοποίησης, της Σεξουαλικής Εκμετάλλευσης Παιδιών και της Παιδικής Πορνογραφίας Νόμος του 2014 [N. 91(I)/2014], οι διατάξεις του οποίου και οι δομές που αυτός δημιουργεί θα επιτρέψουν, κατά την άποψή μου, την αποτελεσματική εφαρμογή της Σύμβασης. Πρέπει δε, να σημειωθεί ότι κατά την επεξεργασία του εν λόγω Νόμου, σε επίπεδο κοινοβουλευτικής Επιτροπής Νομικών, λήφθηκαν υπόψη και οι διατάξεις της Σύμβασης σε μεγάλο βαθμό, έτσι ώστε η Δημοκρατία να είναι σε θέση να την εφαρμόσει αμέσως με την ψήφιση της σχετικής νομοθεσίας».

Πρόληψη και ψυχοκοινωνική στήριξη
Σύμφωνα με την Επίτροπο Προστασίας των Δικαιωμάτων του Παιδιού, «ο εν λόγω Νόμος, παρά το γεγονός ότι παρουσιάζει κάποια κενά και αδυναμίες που επιβάλλουν την αναθεώρηση κάποιων διατάξεών του, έχει τη δυνατότητα, εάν εφαρμοστεί ορθά και συντονισμένα απ' όλες τις αρμόδιες Αρχές, να συμβάλει στην προστασία των παιδιών από τη σεξουαλική εκμετάλλευση και σεξουαλική κακοποίηση και στη διασφάλιση των δικαιωμάτων τους, τόσο στο στάδιο της πρόληψης όσο και στο επίπεδο των ποινικών διαδικασιών, αλλά και σε σχέση με την ψυχοκοινωνική τους στήριξη, ως θυμάτων πολύ σοβαρών αδικημάτων, με τρόπο που να ανταποκρίνεται στις υποχρεώσεις που απορρέουν και από τη Σύμβαση Lanzarotte».

Τα τέσσερα Ps της προστασίας
Στο υπόμνημα της Λήδας Κουρσουμπά προς τη Βουλή αναφέρεται, μεταξύ άλλων, ότι «η έκταση της απεχθέστερης, ίσως, μορφής καταπάτησης των δικαιωμάτων του παιδιού -σύμφωνα με τα επίσημα στατιστικά στοιχεία, στον ευρωπαϊκό χώρο, ένα στα πέντε παιδιά είναι δυνατόν να πέσουν θύμα κάποιας μορφής σεξουαλικής κακοποίησης ή/και εκμετάλλευσης- έδωσαν το έναυσμα στην πρωτοβουλία του Συμβουλίου της Ευρώπης, για την ενίσχυση του θεσμικού οπλοστασίου, με το οποίο προστατεύονται τα παιδιά από τη σεξουαλική εκμετάλλευση και τη σεξουαλική κακοποίηση. Η Σύμβαση Lanzarotte είναι η πλέον εξειδικευμένη και ολοκληρωμένη Πράξη Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων σε ό,τι αφορά την προστασία των παιδιών από τη σεξουαλική κακοποίηση και τη σεξουαλική εκμετάλλευση.

Πολύ συνοπτικά σημειώνω ότι η Σύμβαση θεμελιώνεται σε μια πολυδιάστατη βάση, που αναπτύσσεται γύρω από τέσσερις πυλώνες, ή, όπως αποκαλούνται στην αγγλική γλώσσα, τα τέσσερα Ps -Prevention (Πρόληψη), Protection (Προστασία), Prosecute (Ποινικοποίηση) και Promotion (Πρoώθηση)- και αποβλέπει:
* Στην παρεμπόδιση της σεξουαλικής εκμετάλλευσης και κακοποίησης των παιδιών
* Στην προστασία των δικαιωμάτων των παιδιών θυμάτων σεξουαλικής εκμετάλλευσης και κακοποίησης
* Στην ενίσχυση και τον εμπλουτισμό των νομικών εργαλείων που διαθέτουμε, προκειμένου να διώξουμε αποτελεσματικά και με τη μέγιστη αυστηρότητα κάθε μορφής σεξουαλικής κακοποίησης και εκμετάλλευσης παιδιών
* Στην προώθηση εθνικών και διεθνών συνεργασιών ενάντια στη σεξουαλική κακοποίηση και εκμετάλλευση των παιδιών».

Όταν οι δικαστές ενεργούν… by feeling!
Σε παρέμβασή του στη χθεσινή συνεδρία, σε σχέση με την εφαρμογή και την παρακολούθηση της εφαρμογής της Σύμβασης Lanzarotte από το κυπριακό κοινοβούλιο, ο βουλευτής του ΔΗΣΥ Ρίκκος Μαππουρίδης επεσήμανε, μεταξύ άλλων, ότι στο άρθρο 36 της Σύμβασης προνοείται ότι πρέπει να παρέχεται εκπαίδευση για τα δικαιώματα των παιδιών σε δικαστές, δικηγόρους και άλλους εμπλεκομένους. «Εισηγούμαι», είπε, «να ανατεθεί στην Επίτροπο Προστασίας των Δικαιωμάτων του Παιδιού ή στο Υπουργείο Δικαιοσύνης η ετοιμασία ενός συγκεκριμένου προγράμματος κατάρτισης και εκπαίδευσης, γιατί και οι δικαστές μας ενεργούν by feeling.

Δεν γνωρίζουν ούτε τις Συμβάσεις, ούτε τη διεθνή νομολογία και είναι το βάρος στη Νομική Υπηρεσία να τους τα δώσει. Αναγκάζεται η Νομική Υπηρεσία να κάνει σεμινάρια στις αγορεύσεις της, δηλαδή να μιλά για τα αυτονόητα. Για παράδειγμα, είχαμε περίπτωση ανηλίκου, που ο δικηγόρος τού υπέβαλε ότι «αφού τα ήθελες και τα πάθαινες». Αυτός ο δικηγόρος έπρεπε να πάει πειθαρχικό. Και ο δικαστής έπρεπε να του αφαιρέσει το δικαίωμα να υποβάλει αυτήν την υποβολή. Δεν το έκανε, διότι δεν υπήρξε εκπαίδευση των δικαστών για τα δικαιώματα των παιδιών».