Αφού «τουμπάραν» την αγορά πυραυλακάτων από το Ισραήλ, τρέχουν τώρα να προλάβουν
Να κλείσει τις απύθμενες τρύπες στην ΑΟΖ, που την μετατρέπουν σε ξέφραγο αμπέλι, βορά στις ορέξεις των Τούρκων, τρέχει τώρα η Κυπριακή Δημοκρατία. Σκέψεις για αγορά πλωτών μέσων ένα χρόνο μετά το τουμπάρισμα της συμφωνίας με το Ισραήλ

Κόκκινο, με αφορμή και τα περιστατικά των τελευταίων ημερών, κτυπά ο προβληματισμός στα ανώτατα κυβερνητικά δώματα σε σχέση με την διαπιστωθείσα, πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας, ανάγκη για ενίσχυση της Κυπριακής Δημοκρατίας με πλωτά μέσα που θα θωρακίσουν την ασφάλεια και τον έλεγχο της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης. Ανώτατο κυβερνητικό στέλεχος με το οποίο επικοινώνησε η «Σ» επιβεβαίωσε τις πληροφορίες, εντάσσοντας τις σκέψεις που γίνονται στο πλαίσιο «επικαιροποίησης των αναγκών με βάση τα νέα δεδομένα».

Μάλιστα αν και δεν επιβεβαίωσε ευθέως το γεγονός, άφησε σαφώς να εννοηθεί ότι ο προβληματισμός για την ανάγκη αγοράς πλωτών μέσων που θα επιχειρούν στην ΑΟΖ συμπεριλαμβάνει και τον Πρόεδρο Αναστασιάδη. Εξού, και όπως μας λέχθηκε χαρακτηριστικά, η συζήτηση είναι πολιτική και λαμβάνει υπόψη όλα τα πολιτικά και διπλωματικά δεδομένα. Αν και δεν μας διασαφηνίστηκε πώς και πότε θα καταλήξει η όποια πολιτική απόφαση, αυτό που υπογραμμίστηκε είναι ότι «η όποια απόφαση θα είναι συλλογική». Απάντηση που παραπέμπει ευθέως στην έγκριση του Υπουργικού Συμβουλίου, όπως ακριβώς είχε γίνει και στην περίπτωση της συμφωνίας με το Ισραήλ για τις δύο πυραυλακάτους επί Υπουργίας στην Άμυνα, του νυν Προεδρικού Επιτρόπου Φώτη Φωτίου.

Πολλοί στο παιχνίδι
Στο παιχνίδι της προμήθειας στρατιωτικών πλοίων, σε περίπτωση λήψης σχετικής πολιτικής απόφασης, μπαίνουν, όπως πληροφορείται η «Σ», και ευρωπαϊκές χώρες που στο παρασκήνιο τουλάχιστον, παρουσιάζονται πρόθυμες να συνάψουν σχετική συμφωνία με την Κυπριακή Δημοκρατία.

Με αυτά τα δεδομένα, όλα τα σενάρια είναι ανοικτά αφού δεν έχει παραμεριστεί εντελώς, όπως μας είπε κορυφαίο στέλεχος της Κυβέρνησης, η γνωστή πρόταση του Ισραήλ για την προμήθεια δύο πυραυλακάτων που καλύπτουν πλήρως τις ανάγκες της Δημοκρατίας.

Υπενθυμίζεται ότι Κυπριακή Δημοκρατία και Ισραήλ είχαν έλθει σε συμφωνία για προμήθεια από το Τελ Αβίβ δύο πυραυλακάτων, έναντι του «ευτελούς» για τα δεδομένα των πλοίων, ποσού των €100 εκ. συμπεριλαμβανομένης και της εκπαίδευσης Κύπριων στρατιωτικών. Η συμφωνία ωστόσο ουδέποτε υπεγράφη αφού αντέδρασε έντονα η Βουλή, προεξάρχοντος του Προέδρου του Δημοκρατικού Συναγερμού και με αφορμή τη δεινή οικονομική κατάσταση της Κυπριακής Δημοκρατίας. Μάλιστα, όπως είχε αποκαλύψει τότε η «Σ», το Ισραήλ είχε επανέλθει στο θέμα με βελτιωμένους όρους αποπληρωμής σε βάθος χρόνου, κάτι που δεν άλλαξε όμως τις απόψεις της Λευκωσίας, η οποία τώρα «του φυσά και δεν κρυώνει».

Καθυστερούν τα ραντάρ
Σε ένα άλλο επίπεδο, που άπτεται ευθέως των θεμάτων άμυνας και ασφάλειας στην Κυπριακή ΑΟΖ, προχωρά, αλλά όχι με τους αναμενόμενους ρυθμούς, η διαδικασία επικαιροποίησης της συμφωνίας με το Ισραήλ για τα ραντάρ της Κυπριακής Δημοκρατίας, που μεταξύ άλλων περιλαμβάνει την ενδεδειγμένη, υπό τις περιστάσεις, απόφαση για αύξηση του εύρους θαλάσσιας κάλυψής τους. Με την αναβάθμισή τους, αν και εφόσον αυτή επιτευχθεί, θα καλύπτουν ένα ποσοστό της τάξης του 70% του χώρου που καλύπτει η κυπριακή ΑΟΖ.

Μέχρι σήμερα το εύρος κάλυψης μόλις που ξεπερνά το 40%. Υπενυθμίζεται ότι την ανάγκη για τρόπους ελέγχου της Κυπριακής ΑΟΖ είχε εγείρει αξιωματούχος του Υπουργείου Εξωτερικών σε κεκλεισμένων των θυρών συνεδρίαση της Επιτροπής Εξωτερικών και Ευρωπαϊκών Υποθέσεων της Βουλής. Τότε, ο εν λόγω αξιωματούχος είχε αποκαλύψει ότι η Κυπριακή Δημοκρατία ενημερώνεται πολλές φορές για τις τουρκικές παρενοχλήσεις από τις ίδιες τις εταιρείες που δραστηριοποιούνται στην Κυπριακή ΑΟΖ.

Έρευνα και διάσωση
Όπως αποκαλύπτει σήμερα η εφημερίδα μας, εδώ και αρκετές εβδομάδες εκκρεμεί αίτημα του Υπουργείου Εσωτερικών στην ΕΕ για παραχώρηση κονδυλίων από τα Ευρωπαϊκά Διαρθρωτικά Ταμεία, για αγορά, από την Κυπριακή Δημοκρατία, πλοίων ανοικτής θαλάσσης που θα αναλάβουν τον ρόλο της ακτοφυλακής σε θέματα έρευνας και διάσωσης.

Μετά το πρόσφατο περιστατικό με τους εκατοντάδες μετανάστες από τη Συρία, το θέμα αναβαθμίστηκε σε «φλέγον», αφού μόνο μειδίαμα προκαλεί το γεγονός ότι οι αρχές αναγκάστηκαν να εκμισθώσουν ολόκληρο κρουαζιερόπλοιο για να προσεγγίσουν το ψαροκάικο και να σώσουν τους μετανάστες, ενώ αποτελούσε υποχρέωση της Κυπριακής Δημοκρατίας.

Η επιχειρηματολογία που αναπτύσσει στην αίτησή της η Κυπριακή Δημοκρατία είναι ότι η Κύπρος, λόγω της εγγύτητάς της με την περιοχή της Μέσης Ανατολής, είναι ιδιαίτερα εκτεθειμένη σε αυξημένες ροές προσφύγων και αιτητών άσυλου. Επίσης αναπτύσσεται σε πολιτικό επίπεδο, η λογική της δικαιότερης, από την ΕΕ, κατανομής των βαρών από τα μεταναστευτικά ρεύματα, κάτι που θα μπορούσε να γίνει με τη χρηματοδότηση χωρών-μελών που αποτελούν σύνορα της Κοινότητας, ώστε να βελτιώσουν τον θαλάσσιο έλεγχο και τις υπηρεσίες έρευνας και διάσωσης.

Ακτοφυλακή
Τα δύο, τουλάχιστον, πλοία ανοικτής θαλάσσης που θέλει να προμηθευτεί η Κυπριακή Δημοκρατία, με τη συμβολή ευρωπαϊκών κονδυλίων, θα αποτελέσουν, αν τελικά αποκτηθούν, τον εξοπλισμό, της υπό εκκόλαψη -μέσω μελετών- κυπριακής ακτοφυλακής.

Υπάρχει ειλημμένη πολιτική απόφαση για τη δημιουργία ακτοφυλακής. Το θέμα ωστόσο βρίσκεται, όπως πληροφορούμαστε, στο στάδιο των μελετών και της υποβολής απόψεων από τις εμπλεκόμενες υπηρεσίες και υπουργεία. Το μεγαλύτερο ερώτημα που απασχολεί αυτή τη στιγμή είναι πού θα υπάγεται η ακτοφυλακή. Έχοντας υπόψη παραδείγματα άλλων χωρών, μελετώνται σενάρια, είτε υπαγωγής της ακτοφυλακής στο Υπουργείο Δικαιοσύνης είτε στο Υπουργείο Εσωτερικών είτε ακόμη και διατήρησής της ως εντελώς ανεξάρτητου σώματος, όπως γίνεται σε κάποιες άλλες χώρες κυρίως της Βόρειας Ευρώπης.

Δεν έκλεισε το θέμα του πλοίου από το Ομάν
Τουρκικές αντιδράσεις «παγοποίησαν» την εκπεφρασθείσα πρόθεση του Σουλτάνου του Ομάν να δωρίσει στην Κύπρο πλοίο του Πολεμικού Ναυτικού του Ομάν. Συγκεκριμένα η Άγκυρα σταμάτησε τη δωρεά με παρασκηνιακά διαβήματα προκαλώντας κινητοποίηση στις Αρχές του Υπουργείου Άμυνας στη Λευκωσία. Όπως είναι σε θέση να γνωρίζει η «Σ», η Κυπριακή Δημοκρατία αντιπρότεινε -λόγω και της παλαιότητας του πλοίου- τη μετατροπή του σε πλοίο έρευνας και διάσωσης, ώστε να καμφθούν οι τουρκικές αντιδράσεις. Σε μια πρώτη αντίδραση φαίνεται η κυπριακή πρόταση να έγινε αποδεκτή από την κυβέρνηση του Ομάν, ωστόσο, τα πάντα παραμένουν στάσιμα καθώς ο Σουλτάνος οικουρεί και δεν μπορεί να ληφθεί οποιαδήποτε σχετική απόφαση.