Ποια είναι η ISIS και πώς προσπαθεί να αλλάξει τον κόσμο

Στόχος των τζιχαντιστών είναι να αντικαταστήσουν την δυτικού τύπου παγκοσμιοποίηση, μέσα από την ίδρυση ενός παγκόσμιου χαλιφάτου, ευθυγραμμισμένου με τον ισλαμικό νόμο

ΠΡΟΣΠΑΘΟΥΝ να νομιμοποιήσουν τη βίαιη δράση τους, μέσα από ακραίες ερμηνείες θρησκευτικών κειμένων

Κυρίαρχη άποψη στις διεθνείς σχέσεις είναι πως το σύστημα είναι άναρχο και παραμένει άναρχο, παρά τις προσπάθειες ρύθμισής του μέσα από το διεθνές δίκαιο και τους διάφορους οργανισμούς. Μια ματιά στον μουσουλμανικό κόσμο του σήμερα αρκεί, προς επιβεβαίωση της ορθότητας της θεωρίας. Η σουνητική εξτρεμιστική οργάνωση ISIS ή Ισλαμικό Κράτος, όπως επιθυμεί να αποκαλείται μετά την αυτο-ανακήρυξη του χαλιφάτου της, αποτελεί μια ζωντανή απόδειξη πως η ισχύς φτιάχνει δικούς της κανόνες, οι οποίοι μπορούν να ανατραπούν μόνο με επίδειξη ανάλογης ή μεγαλύτερης ισχύος.

Η νέα παγκοσμιοποίηση

Η ISIS μπορεί να ξεκίνησε να απασχολεί την κοινή γνώμη το τελευταίο χρονικό διάστημα, μετά τις πρόσφατες, καταστροφικές της ενέργειες, είναι όμως η κορύφωση της δράσης ενός συστήματος με συγκεκριμένη δομή και συγκεκριμένους στόχους, που βρίσκεται βαθιά ριζωμένο ανάμεσα στους φονταμενταλιστές μουσουλμάνους εδώ και αρκετά χρόνια. Στο βιβλίο του «The Third World War: Global Titans and Sworn Soldiers», που εκδόθηκε πριν από δύο χρόνια, ο δρ Γιάννος Χαραλαμπίδης αναφέρει:

«Πέραν του δικτύου που η Αλ Κάιντα έστησε στον πλανήτη, είναι σημαντικό να επισημανθεί η δομή και ο τρόπος που θέτει στην πράξη τον στρατηγικό της στόχο, να πλήξει τα συμφέροντα των ΗΠΑ και άλλων δυτικών χωρών με όρους "τζιχάντ" (ιερός πόλεμος), με την ελπίδα να αντικαταστήσει την δυτικού τύπου παγκοσμιοποίηση, μέσα από την ίδρυση ενός παγκόσμιου χαλιφάτου, ευθυγραμμισμένου με τον ισλαμικό νόμο».

Όπως εξηγεί περαιτέρω, το χαλιφάτο είναι ένα πλήρες σύστημα διακυβέρνησης του μουσουλμανικού κόσμου, που αντιπροσωπεύει την ενότητα των μουσουλμανικών κοινοτήτων και εντοπίζει τις συνταγματικές του ρίζες στον ισλαμικό νόμο (σαρία). Η Αλ Κάιντα (και οι συναφείς οργανώσεις) προσπαθούν να νομιμοποιήσουν τη βίαιη δράση τους, μέσα από ακραίες ερμηνείες των θρησκευτικών κειμένων, χρησιμοποιώντας τη θρησκεία ως το κύριο μεθοδολογικό εργαλείο, για την εμπέδωση πολιτικής και νομικής βάσης για το σύστημα που επιδιώκουν να εφαρμόσουν.

Δεν περιορίζονται στους Μουσουλμάνους

Είναι, συνεπώς, σαφές πως η δράση της ISIS δεν περιορίζεται στον μουσουλμανικό κόσμο, αφού, απώτερος στόχος της, είναι η δημιουργία ενός νέου, παγκόσμιου συστήματος, που θα ανατρέψει τα σημερινά δεδομένα.

Σύμφωνα με τον Jethro Mullen του CNN, ένας πρώην μαχητής του ΙΚ δήλωσε στο διεθνές δίκτυο πως στόχος τους είναι «να δημιουργήσουν ένα ισλαμικό κράτος, που θα περικυκλώσει τον αραβικό κόσμο. Και μετά από αυτό, θα κινηθούν εναντίον άλλων χωρών».

Αυτό ακριβώς προσπαθεί να αποτρέψει και ο υπό τις ΗΠΑ συνασπισμός δυνάμεων, που προβαίνει σε αεροπορικές επιδρομές κατά στόχων της ISIS. Ωστόσο, όπως αναφέρει η αναλυτής διεθνών θεμάτων, Frida Ghitis, για τον al-Baghdadi (χαλίφης), το γεγονός πως πολεμά εναντίον των ΗΠΑ και ενός συνασπισμού πολλών χωρών είναι μεγάλη τιμή, ένα σημαντικό εργαλείο που ενισχύει τις προσπάθειές του για στρατολόγηση.

«Είναι η απόδειξη ότι αυτός και η οργάνωσή του έχουν γίνει οι αρχηγοί του παγκόσμιου τζιχάντ, υποσκελίζοντας την Αλ Κάιντα, τον ανταγωνιστή τους σ’ αυτόν τον διαγωνισμό», προσθέτει. Η ISIS, δηλαδή, καταφέρνει να κεφαλαιοποιήσει επικοινωνιακά και πολιτικά την επίθεση την οποία δέχεται, παρά τις απώλειες που υφίσταται.

Η διοικητική δομή

Η ISIS οργανωτικά είναι κτισμένη σε διάφορα επίπεδα, σύμφωνα με το Terrorism Research and Analysis Consortium. Στην κορυφή βρίσκεται ο Abu Bakr al-Baghdadi στη θέση του «χαλίφη» (αρχηγός) και μια ομάδα συμβούλων που τον περιτριγυρίζουν. Στο επόμενο στρώμα βρίσκεται ο Abu Muslim al-Turkmani, που είναι ο υπαρχηγός για το Ιράκ και ο Abu Ali al-Anbari, που είναι ο υπαρχηγός για τη Συρία. Απ’ εκεί και πέρα, στο πιο χαμηλό επίπεδο βρίσκεται σειρά διοικητικών σωμάτων.

Το οικονομικό συμβούλιο ασχολείται με τα όπλα και τις πωλήσεις πετρελαίου. Το συμβούλιο ηγεσίας ετοιμάζει τους νόμους και τις βασικές πολιτικές της οργάνωσης. Το πολεμικό συμβούλιο σχεδιάζει την άμυνα του Ισλαμικού Κράτους. Το συμβούλιο αρωγής μαχητών ασχολείται με την παροχή βοήθειας στους ξένους μαχητές. Το συμβούλιο ασφαλείας είναι επιφορτισμένο με την εσωτερική ασφάλεια αλλά και τις εκτελέσεις. Το συμβούλιο πληροφοριών μαζεύει και επεξεργάζεται πληροφορίες για τους εχθρούς της ISIS. Τέλος, το συμβούλιο για τα ΜΜΕ εποπτεύει τα ΜΜΕ και τα social media.

Η γλωσσική εξέλιξη

Πέραν της αύξησης της βιαιότητας, η συνεχής εξέλιξη και η εξεύρεση νέων στόχων του ISIS αποτυπώνεται ακόμα και μέσα από τη γλώσσα. Όπως επισημαίνει ο αρθρογράφος της Guardian, David Shariatmadari, αρχικά η οργάνωση χρησιμοποιούσε την ονομασία Jama’at al-Tawhid wal-Jihad, ένα όνομα που μπορούσε να γίνει κατανοητό από άλλους μουσουλμάνους και είχε ως στόχο το εσωτερικό της κοινό. Στα ελληνικά αποδίδεται ως «Οργάνωση για τον Μονοθεϊσμό και τον Αγώνα».

Στη συνέχεια, η ηγεσία αποφάσισε να προσδιορίσει την οργάνωση γεωγραφικά, χρησιμοποιώντας στο όνομά της τις φράσεις bilad al-rafidayn (γη των δύο ποταμών, δηλαδή Μεσοποταμία) και Ιράκ και al-Sham (απ’ όπου προκύπτει το ακρωνύμιο ISIS). Το al-Sham είναι μια περιοχή της οθωμανικής αυτοκρατορίας.

Για εμπέδωση της έννοιας του χαλιφάτου από τον δυτικό κόσμο, όμως, η οργάνωση έπρεπε να απεκδυθεί έννοιες τις οποίες δεν θα μπορούσε να κατανοήσει κάποιος που δεν γνωρίζει επαρκώς την ιστορία και τις πεποιθήσεις των μουσουλμάνων.

Ως εκ τούτου, αποφάσισε να χρησιμοποιεί τον όρο Ισλαμικό Κράτος, καθώς η έννοια του κράτους είναι ευρέως κατανοητή σε πολλά κοινά. «Η μετάβαση αυτή είναι πολύ σημαντική, γιατί υπαινίσσεται κάτι υπαρκτό, μια χώρα με σύνορα, νόμους και θεσμούς», επισημαίνει ο Shariatmadari, παρά το γεγονός πως κάτι τέτοιο δεν υφίσταται επί της ουσίας. Άλλωστε και ο Γάλλος Υπουργός Εξωτερικών Λοράν Φαμπιούς είχε πρόσφατα δηλώσει πως η ISIS «είναι τρομοκρατική οργάνωση, όχι κράτος».

Το προφίλ της ISIS

Σύμφωνα με το BBC, η οργάνωση ISIS έχει τα εξής βασικά χαρακτηριστικά:

· Είναι μια ακραία ισλαμική οργάνωση.

· Οι ρίζες της εντοπίζονται στην οργάνωση Tawhid wa al-Jihad και στον ιρακινό βραχίονα της Αλ Κάιντα (AQI), καθώς και με το συριακό μέτωπο al-Nusra. Ωστόσο, σήμερα δεν φαίνεται να έχει πλήρη οργανική σχέση με την Αλ Κάιντα και την al-Nusra.

· Έχει θέσει υπό τον έλεγχό της περιοχές της ανατολικής Συρίας και του βορείου και δυτικού Ιράκ. Δεν είναι σαφές πόσο έδαφος ελέγχουν. Οι συντηρητικοί υπολογισμοί αναφέρουν ότι αν αυτές οι περιοχές αποτελούσαν ένα ενιαίο κομμάτι γης, θα είχε το μέγεθος του Βελγίου, ενώ οι πιο γενναιόδωροι κάνουν λόγο για μέγεθος Ιορδανίας.

· Ο πληθυσμός που ζει σε περιοχές υπό τον έλεγχο της ISIS υπολογίζεται σε οκτώ εκατομμύρια ανθρώπους. Εφαρμόζεται, σε διάφορους βαθμούς -αναλόγως του ελέγχου που ασκείται- η σαρία, εξαναγκάζοντας τις γυναίκες να φορούν μαντίλες, τους μη μουσουλμάνους να πληρώνουν φόρο ή να εξισλαμίζονται και εφαρμόζοντας τιμωρίες όπως μαστιγώματα και εκτελέσεις.

· Υιοθετεί βίαιες τακτικές, που περιλαμβάνουν μαζικές εκτελέσεις και απαγωγές μελών θρησκευτικών και εθνικών μειονοτήτων και αποκεφαλισμούς δημοσιογράφων και στρατιωτών.

· Στόχος της είναι η εγκαθίδρυση ενός χαλιφάτου, δηλαδή ενός κράτους που θα διοικείται από έναν πολιτικό και θρησκευτικό ηγέτη, σύμφωνα με τη σαρία.

· Πέραν της Συρίας και του Ιράκ, στους άμεσους γεωγραφικούς της στόχους βρίσκεται η Ιορδανία, ο Λίβανος και η «απελευθέρωση της Παλαιστίνης».

· Τα μέλη της ISIS είναι τζιχαντιστές που πιστεύουν σε μιαν ακραία ερμηνεία του σουνητικού Ισλάμ και θεωρούν τους εαυτούς τους τούς μοναδικούς «πραγματικά πιστούς». Πιστεύουν ότι ο υπόλοιπος κόσμος απαρτίζεται από άπιστους, που έχουν ως στόχο την καταστροφή του Ισλάμ, νομιμοποιώντας κατ’ αυτόν τον τρόπο τόσο τις επιθέσεις σε μουσουλμάνους όσο και σε μη μουσουλμάνους. Ορκίζονται υπακοή στις εντολές του χαλίφη.

· Εικάζεται ότι έχει γύρω στους 31.000 μαχητές στο Ιράκ και στη Συρία. Κάποιοι από αυτούς το κάνουν λόγω ιδεολογίας και κάποιοι λόγω φόβου και εξαναγκασμού. Περίπου 12.000 φαίνεται να προέρχονται από 81 άλλες χώρες.

· Οι μαχητές έχουν πρόσβαση τόσο σε ελαφρύ όσο και σε βαρύ οπλισμό, από ατομικά όπλα μέχρι πυραύλους εδάφους αέρος. Έχουν επίσης στην κατοχή τους τεθωρακισμένα, που κατέλαβαν από τους στρατούς της Συρίας και του Ιράκ. Η τροφοδοσία του στρατού τους είναι αρκετά ευέλικτη.

· Η χρηματοδότηση της ISIS προέρχεται από διάφορες πηγές και θεωρείται η πιο πλούσια οργάνωση αυτού του είδους στον πλανήτη. Αρχικά χρηματοδοτείτο από φυσικά πρόσωπα στον αραβικό κόσμο, όμως τώρα εξαρτάται κυρίως από την πώληση πετρελαίου, την επιβολή φόρων και την καταβολή λύτρων. Ληστεύει, επίσης, τράπεζες σε περιοχές που καταλαμβάνει.

Η συνδρομή της κάθε χώρας κατά της ISIS σήμερα*

ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΗ ΒΟΗΘΕΙΑ

Ιορδανία: Συμμετείχε σε αεροπορικές επιδρομές στη Συρία.
ΗΑΕ: Συμμετείχαν σε αεροπορικές επιδρομές στη Συρία.
Μπαχρέιν: Συμμετείχε σε αεροπορικές επιδρομές στη Συρία.
Δανία: Προσέφερε ένα C-130 και 7 F16.
Τσεχία: Προσέφερε σφαίρες αξίας $2 εκ., χειροβομβίδες και οπλοβομβίδες.
Αλβανία: Προσέφερε 10.000 ΑΚ-56, σφαίρες, βλήματα και χειροβομβίδες.
Γεωργία: Προσφέρθηκε να βοηθήσει στην εκπαίδευση Σύρων.
Κροατία: Προσέφερε στους Κούρδους όπλα και εξοπλισμό.
Βουλγαρία: Προσέφερε πυρομαχικά.

ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΗ ΒΟΗΘΕΙΑ

Κουβέιτ: Προσέφερε $9,5 εκ. στον ΟΗΕ και $500.000 στην Ερυθρά Ημισέληνο.
Νορβηγία: Προσέφερε χιλιάδες κουβέρτες, είδη κουζίνας και ένα C-130 για μεταφορά τους.
Νότιος Κορέα: Προσέφερε $1 εκ. σε ανθρωπιστική βοήθεια.
Τουρκία: Προσέφερε 36.000 δέματα φαγητού, 147 τόνους πόσιμου νερού και χιλιάδες τέντες, κουβέρτες και καθαριστικά προϊόντα. Επίσης προσέφερε φάρμακα, ιατρικό εξοπλισμό και $1.9 εκ.
Σουηδία: Προσέφερε $12.3 σε ανθρωπιστική βοήθεια.
Ιαπωνία: Προσέφερε $25.5 εκ. σε ανθρωπιστική βοήθεια στη Συρία και στο Ιράκ.
Ελβετία: Προσέφερε $12.6 εκ. σε ανθρωπιστική βοήθεια.
Σλοβακία: Προσέφερε $25.000 για βοήθεια των Κούρδων του Ιράκ.
Ισπανία: Προσέφερε $630.000 σε ανθρωπιστική βοήθεια.
Αυστρία: Προσέφερε πακέτα στον Ερυθρό Σταυρό αξίας $189.000 και $1,3 εκ. σε ανθρωπιστική βοήθεια.
Ιρλανδία: Προσέφερε $315.000 στη UNICEF και $315.000 στον Ερυθρό Σταυρό.
Νέα Ζηλανδία: Προσέφερε $1 εκ. στον ΟΗΕ για το Ιράκ.
Λουξεμβούργο: Συνέβαλε στην παράδοση αντίσκηνων, κουζινικών και άλλων χρειωδών.

ΚΑΙ ΤΑ ΔΥΟ

ΗΠΑ: Συμμετείχαν σε αεροπορικές επιδρομές στη Συρία και στο Ιράκ. Προσέφεραν ελαφρύ οπλισμό και πολεμοφόδια στους Κούρδους μαχητές, εκπαίδευσαν 5.000 άτομα που πολεμούν την ISIS και τους προσέφεραν οικονομική βοήθεια. Δυο C-130 και ένα Boeing C-17 έκαναν ρίψεις φαγητού και νερού στους πρόσφυγες Γιαζίντι στα βουνά. Προσέφεραν $2,9 εκ. σε ανθρωπιστική βοήθεια.

ΗΒ: Συμμετείχε σε αεροπορικές επιδρομές και αναγνωριστικές πτήσεις στο Ιράκ, προσέφερε όπλα και πολεμοφόδια, ρουχισμό και εξοπλισμό στους Κούρδους μαχητές, μετέφερε τις προσφορές οπλισμού άλλων χωρών, προσέφερε επτά αεροσκάφη για υποστηρικτικούς σκοπούς. Προσέφερε επίσης 75 τόνους ανθρωπιστικής βοήθειας, αντίσκηνα, φίλτρα νερού και φώτα ηλιακής ενέργειας.

Κατάρ: Συμμετείχε σε αεροπορικές επιδρομές και μετέφερε 300 τόνους ανθρωπιστικής βοήθειας στο Ιράκ.

Γαλλία: Συμμετείχε σε αεροπορικές επιδρομές και αναγνωριστικές πτήσεις στο Ιράκ, μετέφερε 59 τόνους ανθρωπιστικής βοήθειας και είναι πρόθυμη να δεχθεί δεκάδες πρόσφυγες από τη Συρία και το Ιράκ, που έχουν δεσμούς με τη χώρα.

Σαουδική Αραβία: Συμμετείχε σε αεροπορικές επιδρομές και προσέφερε $500 εκ. σε ανθρωπιστική βοήθεια.

Ολλανδία: Προσέφερε τέσσερα F16 και 380 προσωπικό, εξοπλισμό για τους Κούρδους μαχητές και μετέφερε οπλισμό που προσέφεραν άλλες χώρες. Έκανε ρίψεις φαγητού, κουβερτών και λαμπτήρων στους Γιαζίντι και προσέφερε $5 εκ. στον Ερυθρό Σταυρό και $3 εκ. σε άλλη βοήθεια.

Βέλγιο: Προσέφερε 6 F-16 και 120 προσωπικό, ενώ μετέφερε με C-130 13 τόνους ανθρωπιστικής βοήθειας.

Γερμανία: Εκπαίδευσε Κούρδους μαχητές, προσέφερε τουφέκια, αντιαρματικά, χειροβομβίδες και θωρακισμένα οχήματα, καθώς και εξοπλισμό για στρατόπεδα. Προσέφερε 36 τόνους ανθρωπιστικής βοήθειας και $57 εκ. στη UNICEF.

Αυστραλία: Προσέφερε 8 F/A18, ένα Ε-7Α, ένα KC-30A, μια ειδική ομάδα και τρεις μεταφορές στρατιωτικού εξοπλισμού. Θα δεχθεί 4,400 πρόσφυγες και προσέφερε φαγητό και νερό στα βουνά.

Καναδάς: Προσέφερε στρατιωτικούς συμβούλους, δύο αεροσκάφη και στρατιωτικό εξοπλισμό αξίας $10 εκ., καθώς και $2 εκ. σε ανθρωπιστική βοήθεια και δυο μεταφορές βοήθειας.

Ουγγαρία: Προσέφερε εκατομμύρια σφαίρες και πακέτα βοήθειας αξίας $88.000.

Εσθονία: Προσέφερε ένα εκατομμύριο πολυβόλα και $88.000 ανθρωπιστική βοήθεια.

Ιταλία: Προσέφερε αεροσκάφη ανεφοδιασμού, όπλα, σφαίρες και οπλοβομβίδες στους Κούρδους μαχητές και προσέφερε βοήθεια στη στρατιωτική εκπαίδευση. Επίσης προσέφερε 36 τόνους νερό, 14 τόνους μπισκότα, αντίσκηνα και υπνόσακους.

* Πληροφορίες από το Al Jazeera