Οι ευσεβοποθισμοί της Κυβέρνησης και οι επιδιώξεις του Τούρκου Προέδρου

Από τα κατεχόμενα, επανέλαβε ποικιλοτρόπως την άοκνη προσπάθεια της χώρας του για κατάλυση της Κυπριακής Δημοκρατίας

Ο ΤΟΥΡΚΟΣ ΠΡΟΕΔΡΟΣ θα δεχτεί ποτέ με κανέναν τρόπο να εγκαταλείψει την ιδέα ότι από το 1974 η Άγκυρα ελέγχει τις εξελίξεις στην Κύπρο;

Ο Ταγίπ Ερντογάν ήρθε, είδε και απήλθε. Αφήνοντας πίσω του και μερικές δηλώσεις που άνοιξαν συζητήσεις στη Λευκωσία. Τι μπορούσαμε να περιμένουμε από ακόμα μια επίσκεψη του αρχηγού του τουρκικού κράτους στα κατεχόμενα;

Επικεφαλής τώρα της Τουρκικής Δημοκρατίας, ο… Σουλτάνος Ερντογάν βρέθηκε στα εδάφη που κατακρατεί ο στρατός του. Πήγε σε περιοχές που μπορεί να μην ανήκουν στην Τουρκία, αλλά που φρόντισε να κατακτήσει και τις διαθέτει στους Τουρκοκυπρίους και σε εποίκους που εστάλησαν από την Τουρκία. Και επανέλαβε βεβαίως ποικιλοτρόπως την άοκνη προσπάθεια της χώρας του για κατάλυση της Κυπριακής Δημοκρατίας.

Οι δυο πόλοι

Από την πρώτη στιγμή, κάποιοι φρόντισαν να κακίσουν τον Πρόεδρο Αναστασιάδη και τους «ευκολόπιστους» συμμάχους του, και υπέδειξαν ότι «τίποτα δεν έχει αλλάξει με τον Ερντογάν στην προεδρία». Προσθέτουν, μάλιστα, ότι οι προσδοκίες που είχαν αναπτυχθεί, ότι, τάχα, κάτι θα γινόταν και κάτι θα άλλαζε μετά τις προεδρικές εκλογές στην Τουρκία, αποδείχτηκαν… ονειροφαντασίες χιμαιροκυνηγών. Και υποδεικνύουν ότι το δίδυμο Ερντογάν-Νταβούτογλου δεν κάνει κάτι το καινούργιο. Απλώς ακολουθεί πιστά τα όσα ο τελευταίος αναφέρει εδώ και καιρό, χωρίς φόβο και πάθος, στο βιβλίο-δόγμα του.

Από την άλλη πλευρά, κυβερνητικά στελέχη και Προεδρικό, εκτός από την επιβαλλόμενη επίσημη αντίδραση στις προκλήσεις του Τούρκου ηγέτη, δεν θέλησαν να δώσουν συνέχεια στο θέμα. Από την Πινδάρου απέφυγαν μάλιστα κάποια κεντρική τοποθέτηση και προτίμησαν να μιλήσει το… Ίδρυμα Γλαύκου Κληρίδη. Με μιαν ανακοίνωση, που ακόμα φιλοδοξεί να δελεάσει την Τουρκία με «την ευόδωση των ευρωπαϊκών στόχων της».

Αξιόπιστη πηγή στα υψηλά δώματα του ΥΠΕΞ, με θητείες σε πόστα-κλειδιά στις τρεις τελευταίες κυβερνήσεις, δεν κρύβει τον εκνευρισμό της. «Πόσο πίσω από τους καιρούς και τα μηνύματά της Άγκυρας μπορούμε άραγε να μένουμε; Είναι δυνατό, με την πολιτική κατεύθυνση που έχει πάρει σε όλα τα επίπεδα η Τουρκία, να μένουμε κολλημένοι και να φανταζόμαστε ότι μπορεί κάποιος να την κάνει να σκεφτεί την… ευρωπαϊκή πορεία της;».

Ευσεβοποθισμοί;

Υπήρξαν πληροφορίες ή ακόμα και διαγνώσεις ειδικών ότι αφού πάρει και την Προεδρία της χώρας, ο Ερντογάν θα έχει το «πάνω χέρι» και θα μπορεί να κάνει κινήσεις και στο Κυπριακό. Δεν ήταν επινόηση του Προεδρικού. Ήταν το επαναλαμβανόμενο μήνυμα της Ουάσιγκτον. Τονίζοντας την ανάγκη της Τουρκίας να αποτελέσει κομμάτι της ενεργειακής εξίσωσης της γειτονιάς μας. Το ερώτημα όμως είναι, αν με το καλημέρα, μόλις δηλαδή αναρριχήθηκε στην κορυφή του κράτους ή στην κορυφή του καθεστώτος νεοσουλτάνου, όπως λένε οι κακές γλώσσες, θα μπορούσε ο Ερντογάν να κάνει την «αποφασιστική κίνηση».

Και μάλιστα εξαγγέλλοντάς την, την ώρα που ως Τούρκος Πρόεδρος επισκεπτόταν το… «κράτος-παιδί του». Η ιστορία πάντως λέγει πως αυτά είναι… παρηγοριά στον άρρωστο και μια ακόμα αφορμή για να περνάει ο χρόνος. Άλλωστε, γίνεται δεκτό πως ο Τούρκος ηγέτης μαζί με τους συνεργάτες του δεν έκρυψαν ποτέ όλα αυτά τα χρόνια που βρίσκονταν στο προσκήνιο τη βασική τους επιδίωξη. Δυο κράτη και κατάλυση της Κυπριακής Δημοκρατίας.

Το ερώτημα

Άλλο είναι όμως το πραγματικό ερώτημα. Ας υποθέσουμε ότι έρχεται εκείνη η στιγμή που ο Ερντογάν έχει στερεώσει την παντοδυναμία του, έχει καταφέρει να ελέγξει όλα τα κέντρα εξουσίας στην Τουρκία και αποφασίζει να κάνει την κίνηση που κάποιοι περιμένουν διακαώς εδώ στη Λευκωσία.

Ποια θα είναι άραγε αυτή η… κίνηση-ματ; Κανένας δεν μας εξήγησε μέχρι τώρα. Θα δεχτεί κάτι λιγότερο από το ότι την ομοσπονδία στην Κύπρο θα την ιδρύσουν τα δύο «συστατικά κράτη»; Θα συζητήσει κάτι λιγότερο από την απόλυτη ισοτιμία των δυο αυτών «κρατών»; Θα καθίσει να συζητήσει κανέναν κανόνα της Ευρωπαϊκής Ένωσης που θα περιορίζει την «κυριαρχία» του τουρκικού κράτους στην Κύπρο; Θα δεχθεί ποτέ με κανέναν τρόπο να εγκαταλείψει την ιδέα, ότι από το 1974 η Άγκυρα ελέγχει τις εξελίξεις στην Κύπρο;

Ο παράγοντας ΑΚΕΛ

Δύσκολα τα πράγματα. Υπάρχουν βέβαια κάποιοι αρκετά πληροφορημένοι πολιτικοί, που εδώ και καιρό διαφοροποιήθηκαν από τα «χαζοχαρούμενα», όπως έλεγαν πικρόχολα για άλλους συναδέλφους τους, που έσπευσαν να αποκομίσουν ακόμα και προσωπικό πολιτικό όφελος από την «αναμενόμενη αλλαγή τουρκικής στάσης». Εδώ και καιρό διαβεβαιώνουν πως «αν θα γίνει κάτι, αυτό θα είναι τέλος του 2014 και μάλλον στο τρίμηνο του 2015». Μπορεί και να είναι έτσι. Να μας έρθει δηλαδή ανοιχτό το Κυπριακό στη μέση του Μνημονίου. Κανένας δεν εξήγησε τι θα είναι όμως αυτό το «άνοιγμα». Ακόμα και αυτοί ποτέ δεν μπόρεσαν να εξηγήσουν αν θα βρεθεί τούρκικη ηγεσία που να απαιτεί κάτι λιγότερο από το «Σχέδιο Ανάν».

Αφού όμως έτσι φαίνεται να έχουν τα πράγματα, πώς μπορεί ο Πρόεδρος Αναστασιάδης, που υποσχέθηκε χίλιες φορές μέχρι τώρα ότι «δεν θα φέρει ξανά τέτοιο σχέδιο», να φτάσει σε συμφωνία; Άσχετα και με το τι υποσχέθηκε, θα μπορούσε ποτέ να περάσει από δημοψήφισμα το «όχι κάτι λιγότερο από Ανάν», που θα κατάφερνε να δεχτούν οι διαλλακτικότεροι στην τουρκική πλευρά;

Κάποιοι αθεράπευτα νοσταλγοί της «ευκαιρίας» που χάθηκε το 2004 θεωρούν ότι θα ήταν αρκετό το ΑΚΕΛ να είχε άλλη στάση. Βλέπουν σήμερα ότι με το ΑΚΕΛ το πράγμα «πάει καλά».

Πάντα όμως παραμένει το ερώτημα. Θα ήταν αρκετό, το ΑΚΕΛ το 2004, μπροστά σε εκείνο το Σχέδιο, να έπαιρνε άλλη θέση; Θα μπορούσε, δηλαδή, έτσι να είχε περάσει στο δημοψήφισμα; Το ερώτημα θα μπορούσε να ήταν αντίστροφο. Γιατί άραγε το ΑΚΕΛ πήρε τότε τη συγκεκριμένη θέση; Μήπως δεν είναι επειδή ήξερε ότι δεν περνούσε το Σχέδιο; Όποια θέση και αν έπαιρναν τότε, δεν θα περνούσε. Αυτό φοβήθηκαν. Γι’ αυτό προστάτεψαν τουλάχιστον το σπίτι τους. Επομένως, μήπως τώρα κάποιοι υπερεκτιμούν τη «συμπόρευση» με το ΑΚΕΛ στην οποία τόσα επενδύουν;

Η λογική των αυξημένων προσδοκιών…

Η ΛΟΓΙΚΗ των αυξημένων προσδοκιών παραλείπει να διευκρινίσει τι είναι εκείνο για το οποίο μπορεί ο «νεο-σουλτάνος» και κυρίαρχος του παιχνιδιού Ταγίπ Ερντογάν θα μπορεί να συμφωνήσει. Φαίνεται αλήθεια ότι θα θέλει να ξεφορτωθεί τους Τουρκοκύπριους δημοσίους υπαλλήλους, με τους οποίους συγκρούστηκε ανοιχτά πριν από λίγα χρόνια, όπως και γενικότερα όλα τα περίπλοκα προβλήματα στη διεθνή ζωή της Τουρκίας.

Φαίνεται ακόμα λογικό ότι θα θέλει να αγοράσει φτηνό αέριο για την καλπάζουσα τουρκική οικονομία, από τα κοιτάσματα της Κύπρου. Θα μπορεί όμως να δεχτεί κάτι λιγότερο από το γνωστό και απορριφθέν Σχέδιο;

Κι αν είναι έτσι, πώς θα μπορεί αυτό να παρουσιαστεί εδώ στην ελεύθερη πλευρά της Λευκωσίας; Ή μήπως υπάρχει κάποιο άλλο περιθώριο κίνησης από την Άγκυρα; Οι επόμενοι λίγοι μήνες θα δείξουν.