Ηθική και νομική υποχρέωση στους Έλληνες καταδρομείς
Σκοπός ο εντοπισμός των λειψάνων των Ελλήνων καταδρομέων που σκοτώθηκαν από την από λάθος κατάρριψη, την 21η προς 22α Ιουλίου του 1974, του μοιραίου Νοράτλας της Ελληνικής Πολεμικής Αεροπορίας με την κωδική ονομασία «Νίκη 4»

Όχι μόνο δεν αναβάλλεται αλλά προχωρεί κανονικά και υλοποιείται τον Οκτώβριο η Υπουργική απόφαση για εκταφή του Νοράτλας με την κωδική ονομασία «Νίκη 4» από την περιοχή του Τύμβου Μακεδονίτισσας με σκοπό τον εντοπισμό, μετά από 40 χρόνια, των λειψάνων των Ελλήνων Καταδρομέων που έσπευσαν τον Ιούλιο του 1974 στην Κύπρο για υπεράσπιση «βωμών και εστιών». Παρά τις περί του αντιθέτου πληροφορίες των τελευταίων εβδομάδων για δήθεν πιθανής αναβολής της εκσκαφής λόγω «μη ευκρινών πληροφοριών αν στην περιοχή είναι ή όχι θαμμένοι οι υπέρ πίστεως βωμών και εστιών πεσόντες Έλληνες καταδρομείς», η αλήθεια είναι ότι η εκσκαφή έχει ήδη προγραμματιστεί και θα αρχίσει τον ερχόμενο Οκτώβριο.

Σε επικοινωνία που είχε η «Σ» με κυβερνητικό αξιωματούχο που γνωρίζει όλες τις λεπτομέρειες μας αναφέρθηκε ότι έγινε ήδη όλη η προεργασία και αυτό που απομένει είναι οι πρακτικές διευθετήσεις για τη συγκεκριμενοποίηση των ημερομηνιών, την εξασφάλιση των αναγκαίων μηχανημάτων καθώς και την οργάνωση της ομάδας των αρχαιολόγων που θα αναλάβουν την εκσκαφή. «Η εκσκαφή θα πραγματοποιηθεί όπως προγραμματίστηκε για λόγους ηθικής έναντι των οικογενειών των πεσόντων, για νομικούς λόγους από την υποχρέωση της Δημοκρατίας έναντι του ΕΔΑΔ καθώς και για λόγους ασφαλείας» ήταν το σχόλιο του αξιωματούχου ο οποίος συνέστησε σε όλους όσοι διασπείρουν ανυπόστατες πληροφορίες, υπομονή και αυτοσυγκράτηση.

Τουλάχιστον 15 λείψανα…
Επιστήμονας που θα λάβει μέρος στην εκσκαφή του ιστορικού μνημείου διευκρίνισε στην εφημερίδα μας ότι ουσιαστικά θα αναζητηθούν 15 με 18 λείψανα Ελλήνων Καταδρομέων. Όπως μας εξήγησε τα λείψανα των υπολοίπων από τους 33 επιβαίνοντες του μοιραίου αεροσκάφους είχαν μετακινηθεί, ταφεί και εντοπίστηκαν, στο στρατιωτικό κοιμητήριο Λακατάμειας. Μας εξήγησε επίσης ότι δεν θα υπάρξει καταστροφή του μνημείου/σταυρού, στον Τύμβο Μακεδονίτισσας αλλά αυτό, για όσο διάστημα θα διεξάγονται οι εργασίες θα αποσυναρμολογηθεί και μετακινηθεί από τη θέση του.

Σε ό,τι αφορά τις πιθανότητες επιτυχίας εντοπισμού της ατράκτου, άρα και των λειψάνων των Ελλήνων καταδρομέων ο εν λόγω επιστήμονας παρουσιάστηκε πέρα για πέρα βέβαιος αποκαλύπτοντάς μας ότι πέραν των γραπτών ντοκουμέντων που έχουν ενώπιόν τους οι αρχαιολόγοι (λεπτομέρειες πιο κάτω) έχουν ήδη προχωρήσει σε γεωφυσική μελέτη με ραντάρ που τους υποδεικνύει με ακρίβεια σε ποιο ακριβώς σημείο να επιχειρήσουν.

Αξίζει να σημειωθεί ότι η όλη προσπάθεια γίνεται σε πλήρη συνεννόηση με τις οικογένειες των Ελλαδιτών αδελφών μας οι οποίες προ πολλού έχουν δώσει δείγμα γενετικού υλικού αλλά και προθανάτια στοιχεία για τους ηρωικώς πεσόντες δικούς τους ανθρώπους.

Υπάρχουν ντοκουμέντα...
Ιδιαίτερα αυστηρή ήταν η απάντηση του εν λόγω αξιωματούχου όταν του θέσαμε υπ' όψιν δημοσιοποιηθείσες πληροφορίες περί μη ύπαρξης οστών στον χώρο που τάφηκε άρον - άρον η άτρακτος του μοιραίου Νοράτλας. «Δεν ξέρω γιατί λέγονται όλα αυτά και από που προκύπτουν αλλά τα θεωρώ εκ του πονηρού. Έχουμε συγκεκριμένα ντοκουμέντα που αποδεικνύουν και επιστημονικά την ύπαρξη των λειψάνων των Ελλήνων καταδρομέων» ήταν το δηκτικό του σχόλιο χωρίς ωστόσο να επεισέρχεται σε λεπτομέρειες.

Ερευνώντας το θέμα από διάφορες πηγές, η «Σ» αποκαλύπτει ότι οι ερευνητές/ αρχαιολόγοι έχουν ενώπιόν τους δύο τρία σημαντικότατα ντοκουμέντα:
- Την επίσημη έκθεση του Γενικού Επιτελείου Αεροπορίας του Ελληνικού Στρατού στην οποία περιγράφεται με αδιάσειστα στοιχεία ο χώρος (ακριβώς κάτω από τον σταυρό/μνημείο του Κοιμητηρίου Τύμβου Μακεδονίτισσας) και τρόπος ταφής του μοιραίου Νοράτλας καθώς και πληροφορίες για την ταυτόχρονη ταφή των λειψάνων των Ελλήνων καταδρομέων.

- Έγγραφα από το αρχείο ιστορίας της Εθνικής Φρουράς που αναφέρονται με τοπογραφικά σχέδια, σχέδια πρόσοψης αλλά και κάτοψης στον χώρο ταφής της ατράκτου στο σημείο του Τύμβου Μακεδονίτισσας

- Γραπτή κατάθεση αποβιώσαντα Ελληνοκύπριου, χειριστή βαρέων μηχανημάτων, που κλήθηκε με την μπουλντόζα στην περιοχή και έθαψε μαζεύοντας χώμα γύρω από την άτρακτο, το μοιραίο αεροσκάφος. Στην κατάθεσή του αναφέρει χωρίς αμφιβολία ότι κατά τις εργασίες ταφής είχε εντοπίσει πτώματα Ελλήνων καταδρομέων καθώς και εκρηκτικά/πυρομαχικά.

Τα εν λόγω ντουκουμέντα καταρρίπτουν, όπως μας ανέφερε κυβερνητικός αξιωματούχος, την κατάθεση δύο αστυνομικών ότι στην περιοχή ταφής του μοιραίου Νοράτλας δεν τάφηκαν Έλληνες Καταδρομείς.

Θέμα ασφάλειας...
Η εκταφή του μοιραίου Νοράτλας από τον χώρο ταφής του στο Κοιμητήριο του Τύμβου κρίνεται επιβεβλημένη και για λόγους ασφαλείας καθώς με βάση διασταυρωμένη πληροφόρηση των αρμοδίων, πολύ πιθανόν στο υπέδαφος να υπάρχουν θαμμένα και εκρηκτικά.

«Είναι ένας χώρος τον οποίο κάθε χρόνο επισκέπτεται ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, υψηλόβαθμοι αξιωματούχοι καθώς και αρχηγοί ή εκπρόσωποι ξένων κρατών και δεν πρέπει οι πληροφορίες αυτές να περνούν απαρατήρητες» ανέφερε στη «Σ» πρόσωπο που εμπλέκεται στα της επικείμενης εκταφής. Σημείωσε μάλιστα ότι στους σχεδιασμούς που εκπονήθηκαν για την ανασκαφή λήφθηκαν υπόψη και οι εν λόγω πληροφορίες και θα ληφθούν όλα τα αναγκαία μέτρα για τη μετακίνηση πιθανών εκρηκτικών ή/και πυρομαχικών. Προς ενίσχυση μάλιστα των όσων προαναφέραμε μας υποδείχθηκε ότι «εκρηκτικά και πυρομαχικά εντοπίστηκαν και στους τάφους των καταδρομέων του πραξικοπήματος κάτι που αποδεικνύει ότι λόγω του τεταμένου της εν λόγω εποχής δεν ακολουθήθηκαν ορθές διαδικασίες ταφής για αποφυγή τέτοιων κινδύνων»

Εθελοντική εργασία...
Όπως αποφάσισε το Υπουργικό, τη γενική ευθύνη για την υλοποίηση του έργου θα αναλάβει το Υπουργείο Εξωτερικών και επικεφαλής/συντονιστής έχει οριστεί ο προϊστάμενος της Διεύθυνσης Ανθρωπιστικών Θεμάτων του Υπουργείου Εξωτερικών Ξενοφών Καλλής. Για τις ανάγκες της εκσκαφής, το Υπουργικό Συμβούλιο ενέκρινε το ποσό των 90.000 ευρώ για κάλυψη των εξόδων του συγκεκριμένου έργου.
Η εκταφή στον Τύμβο Μακεδονίτισσας θα πραγματοποιηθεί από ομάδα επιστημονικού προσωπικού των Physicians Human Rights (PHR) σε συνεργασία με Κύπριους αρχαιολόγους.

Η ομάδα του επιστημονικού προσωπικού από το εξωτερικό θα αποτελείται από οκτώ άτομα: Τον αρχηγό της αποστολής των PHR (από ΗΠΑ), τρεις ανθρωπολόγους (από Ευρώπη), τέσσερις ξένους ανθρωπολόγους μεταπτυχιακού επιπέδου επί εθελοντικής βάσεως (από Ευρώπη). Θα εργαστούν τέσσερις Κύπριοι αρχαιολόγοι, επί εθελοντικής βάσεως ή με απόσπαση από το μουσείο, για την περίοδο που θα διαρκέσουν οι εργασίες, η μέγιστη διάρκεια της οποίας (συμπεριλαμβανομένης της ολοκλήρωσης των ανθρωπολογικών εξετάσεων) θα είναι 3-4 εβδομάδες.

Ενημέρωση Ελλαδιτών
Στο μεταξύ σε ένα παράλληλο πεδίο, αυτό της ενημέρωσης των συγγενών Ελλαδιτών αγνοουμένων που περιλαμβάνονται στον επίσημο κατάλογο αγνοουμένων, ο εκπρόσωπος της ελληνοκυπριακής πλευράς στη Διερευνητική Επιτροπή Νέστορας Νέστορος ανέφερε ότι το γραφείο του θα δώσει ιδιαίτερη σημασία στην πληρέστερη ενημέρωση των συγγενών τους, αναφορικά, όπως είπε με τις πληροφορίες που υπάρχουν στα αρχεία της Επιτροπής για την κάθε περίπτωση, καθώς, όπως συμπλήρωσε, φαίνεται ότι «δεν υπάρχει ξεκάθαρη εικόνα».

Πρόκειται για περίπου 73 υποθέσεις Ελλαδιτών που περιλαμβάνονται στον κατάλογο των αγνοουμένων της ΔΕΑ. Συμπλήρωσε ότι μέσα από συνάντηση που είχε με συγγενείς αγνοουμένων από την Ελλάδα, τον περασμένο Ιούλιο στην Κύπρο, αντιλήφθηκε ότι δεν υπάρχει ορθή ενημέρωση. «Θα δώσουμε ιδιαίτερη σημασία στις υποθέσεις των Ελλαδιτών, μια έκαστη», είπε ο κ. Νέστορος, προσθέτοντας ότι είναι ηθική υποχρέωση, αλλά και δέσμευση του ιδίου προς τους συγγενείς να ενημερωθούν «για να ξέρουν τι γνωρίζουμε» μέσα από τα αρχεία της ΔΕΑ και της Υπηρεσίας Αγνοουμένων.

Η μυστική επιχείρηση «Νίκη»
Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ «Νίκη» εκτελέστηκε τη νύχτα της 21/22 Ιουλίου 1974 και ήταν η μοναδική αποστολή μεταφοράς ενισχύσεων στην Κύπρο που πραγματοποιήθηκε στη διάρκεια της τουρκικής εισβολής. Μετά την ανεπιτυχή απόπειρα αποστολής της Β’ Μοίρας Καταδρομών με επιστρατευμένα αεροσκάφη της Ολυμπιακής Αεροπορίας, η Α’ Μοίρα Καταδρομών υπό τον Ταγματάρχη Γεώργιο Παπαμελετίου ενημερώνεται πως αντί για τα Δωδεκάνησα θα μεταφερθεί στην Κύπρο. Δεκαπέντε στο σύνολό τους μεταγωγικά αεροσκάφη Noratlas της Πολεμικής Αεροπορίας παραλαμβάνουν τους άνδρες και τον εξοπλισμό τους και κατευθύνονται προς τη Λευκωσία. Η ελληνοκυπριακή φρουρά του αεροδρομίου δεν ενημερώνεται έγκαιρα και μόλις τα Noratlas προσεγγίζουν εξαπολύει εναντίον τους σφοδρό αντιαεροπορικό πυρ.

Το αποτέλεσμα ήταν η κατάρριψη ενός (Νίκη 4) ενώ άλλα τρία προσγειώθηκαν με σοβαρές ζημιές. Σύνολο 4 αεροπόροι και 29 καταδρομείς φονεύθηκαν από φίλια πυρά, ενώ άλλοι 10 καταδρομείς τραυματίστηκαν.
Μετά τις απώλειες αυτές η μάχιμη δύναμη της Α’ΜΚ ανερχόταν σε 279 άνδρες.

Παρ’ όλα αυτά, στις μάχες που ακολούθησαν η Α’ΜΚ επέφερε καίρια πλήγματα στον εχθρό και κατάφερε να διατηρήσει τον έλεγχο του αεροδρομίου της Λευκωσίας και να σταματήσει τα εχθρικά τεθωρακισμένα που επιχείρησαν να καταλάβουν το ελεύθερο τμήμα της πόλης.

Οι ηρωικοί νεκροί της μητέρας Πατρίδας
ΝORATLAS 52-133 «NIKH 4»
Θύματα ΠΟΛΕΜΙΚΗΣ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ:
Κυβερνήτης - (Επισμηναγός) Παναγόπουλος Βασίλειος , Συγκυβερνήτης - (Επισμηναγός ) Συμεωνίδης Στυλιανός , Ναύτιλος - (Επισμηνίας) Άνθιμος Ηλίας , Ιπτάμενος Μηχανικός - (Ανθυποσμηναγός) Δάβαρης Γεώργιος .
Θύματα Καταδρομείς Α' ΜΟΙΡΑ ΚΑΤΑΔΡΟΜΩΝ :
ΔΕΑ(ΚΔ)Τσαμκιράνης Δημήτριος, Λοχίας (ΚΔ)Καβραχωριανός Νικόλαος, Λοχίας (ΚΔ)Τzιλιβάκης Στέφανος, Δεκανέας (ΚΔ)Τσάκωνας Ευάγγελος, Δεκανέας (ΚΔ)Χριστόπουλος Αθανάσιος, Κ/Δ Αναστασόπουλος Ανδρέας, Κ/Δ Γιαννακάκης Κοσμάς, Κ/Δ Γιαννάκος Στέφανος, Κ/Δ Γιαννόπουλος Παναγιώτης, Κ/Δ Δαλαμάγκας Ηλίας Ζησιμόπουλος, Κ/Δ Ανδρέας Ηλίας Κωνσταντίνος, Κ/Δ Κασιμάκης Σωτήριος, Κ/Δ Κατερός Κωνσταντίνος, Κ/Δ Κουρούνης Σωτήριος, Κ/Δ Λίγδης Χρήστος, Κ/Δ Δοϊτσίδης Χριστόδουλος, Κ/Δ Μανιάτης Σπυρίδων, Κ/Δ Μονιάς Αιμίλιος, Κ/Δ Μπαρώτας Κωνσταντίνος, Κ/Δ Νάκος Γεώργιος, Κ/Δ Πρινιανάκης Στυλιανός, Κ/Δ Σιορώκος Δημήτριος, Κ/Δ Σκιαδαρέσης Νικόλαος, Κ/Δ Τζούρας Σωτήριος, Κ/Δ Τούλης Ηλίας, Κ/Δ Χατζόπουλος Χρήστος,
Τραυματίες Καταδρομείς :
Κ/Δ Ζαφειρίου Αθανάσιος (Μοναδικός επιζήσας).