Τι σηματοδοτούν οι προεδρικές εκλογές της 10ης Αυγούστου για την Τουρκία

Το διακύβευμα για τον Τούρκο Πρωθυπουργό δεν είναι η επικράτησή του, απλώς, στις Προεδρικές, αλλά η εξασφάλιση ενός ποσοστού πάνω από το 55%, το οποίο θα σημάνει την παντοδυναμία του

ΔΕΔΟΜΕΝΗ θεωρείται, μάλιστα από την πρώτη Κυριακή, η εκλογή του Ρ.Τ. Ερντογάν στην Προεδρία

Ο τουρκικός λαός στις 10 Αυγούστου καλείται να εκλέξει, για πρώτη φορά, τον Πρόεδρο της Τουρκικής Δημοκρατίας μέσω της διαδικασίας της άμεσης ψηφοφορίας με το σύστημα της απλής πλειοψηφίας. Αυτό συνεπάγεται νωπή λαϊκή εντολή προς τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, ο οποίος μέχρι πρότινος εκλεγόταν από τη Μεγάλη Τουρκική Εθνοσυνέλευση.

Η αλλαγή αυτή στον τρόπο εκλογής Προέδρου επιτεύχθηκε μετά το δημοψήφισμα, το οποίο διενεργήθηκε το 2007 στην Τουρκία και αφορούσε την αναθεώρηση των άρθρων 101 και 102 του συντάγματος. Τα συγκεκριμένα άρθρα καθορίζουν, από τη μία, το πώς εκλέγεται ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας της Τουρκίας, και, από την άλλη, τον χαρακτήρα της Προεδρίας.

Ύστερα από την επιτυχή έκβαση του δημοψηφίσματος η κυβέρνηση Ερντογάν προχώρησε στην πραγματοποίηση της αναθεώρησης των παραπάνω άρθρων, σύμφωνα με την οποία θα διεξαχθούν οι προεδρικές εκλογές της 10ης Αυγούστου. Αυτό σημαίνει ότι ο Πρόεδρος θα εκλεχθεί απευθείας από τον λαό, ενώ η θητεία του θα είναι πενταετής από επταετής που ήταν μέχρι πρόσφατα και έχει το δικαίωμα της επανεκλογής για ακόμη μία φορά.

Αύξηση εξουσιών

Ο θεσμός της Προεδρίας στην Τουρκία έχει περισσότερο τον χαρακτήρα ενός εθιμοτυπικού αξιώματος. Ωστόσο, επιλαμβάνεται κάποιων βασικών αρμοδιοτήτων, όπως είναι ο διορισμός των δικαστών και των πρυτάνεων των πανεπιστημίων, αλλά και η δυνατότητα άσκησης βέτο σε νόμους που έχουν ψηφιστεί από το τουρκικό κοινοβούλιο.

Επικείμενη νίκη του Ερντογάν στις προεδρικές εκλογές, όπως προβλέπουν οι περισσότεροι αναλυτές, θα αναβαθμίσει τον θεσμό της Προεδρίας και θα τον καταστήσει πιο ισχυρό. Άλλωστε, ο ίδιος ο Ερντογάν μετά την ανακοίνωση της υποψηφιότητάς του την 1ην Ιουλίου έκανε φανερές τις προθέσεις του, προαναγγέλλοντας την αύξηση των εξουσιών για τον νέο Πρόεδρο της Τουρκικής Δημοκρατίας.

Επιπλέον, ο Ερντογάν είχε προσπαθήσει στο παρελθόν να προχωρήσει στη ριζική αναθεώρηση του συντάγματος έτσι, ώστε να αλλάξει το σύστημα διακυβέρνησης της χώρας του από κοινοβουλευτική σε προεδρική δημοκρατία. Παρ' όλα αυτά, δεν κατάφερε να εξασφαλίσει την απαραίτητη υποστήριξη από τα αντιπολιτευόμενα κόμματα για την υλοποίηση αυτής της αλλαγής. Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι μελλοντικά δεν θα το επιχειρήσει.

Άνετη επικράτηση

Οι περισσότερες δημοσκοπήσεις που έχουν δει το φως της δημοσιότητας μέχρι σήμερα καταδεικνύουν ως νικητή τον Ερντογάν από τον πρώτο κιόλας γύρο με ένα ποσοστό, το οποίο κυμαίνεται από 55% έως 57%. Η μόνη δημοσκοπική εταιρεία, που του έδινε το οριακό ποσοστό του 50%, άρα θεωρούσε ότι είναι πιθανό το ενδεχόμενο να περάσει η εκλογή Προέδρου στον δεύτερο γύρο στις 24 Αυγούστου, είναι η Κόντα, η οποία κατά τη διάρκεια των τελευταίων χρόνων έχει κάνει τις πιο έγκυρες προβλέψεις για τα αποτελέσματα των εκλογών στην Τουρκία.

Σύμφωνα, όμως, με δημοσίευμα της τουρκικής εφημερίδας Γενί Σαφάκ, η τελευταία δημοσκόπηση της ίδιας εταιρείας, ανοίγει ακόμη περισσότερο την ψαλίδα υπέρ του Ερντογάν, καταγράφοντας τη νίκη του από την πρώτη Κυριακή με ποσοστό 55%.

Έτσι, καθίσταται σαφές ότι οι δύο αντίπαλοι του Ερντογάν στις προεδρικές εκλογές, ο διπλωμάτης Εκμελεντίν Ιχσάνογλου κοινός υποψήφιος της αξιωματικής αντιπολίτευσης και του εθνικιστικού κόμματος, και ο Σελαχατίν Ντεμίρτας, υποψήφιος του φιλοκουρδικού κόμματος, έχουν ελάχιστες πιθανότητες να κερδίσουν.

Ηγετική φιλοδοξία

Το στοίχημα του Ερντογάν δεν είναι η επικράτησή του στις προεδρικές εκλογές, καθώς αυτή είναι δεδομένη, αλλά η εξασφάλιση ενός ποσοστού πάνω από το 55%, το οποίο θα σημάνει την παντοδυναμία του, δίνοντάς του, μ’ αυτόν τον τρόπο, τη δυνατότητα να δρομολογήσει τις αλλαγές που επιθυμεί. Εξάλλου, ο Ερντογάν δεν έκρυψε ποτέ τη φιλοδοξία του να αποτελέσει εκείνη την ηγετική μορφή της Τουρκίας που θα καταφέρει να βρίσκεται στον προεδρικό θώκο της χώρας του το 2023, στην ημερομηνία ορόσημο της συμπλήρωσης των εκατό χρόνων από την ίδρυση της Τουρκικής Δημοκρατίας.

Ωστόσο, η πρόκληση που θα κληθεί να αντιμετωπίσει ο Ερντογάν είναι κατά πόσο θα καταφέρει να επιτύχει, από τη μία μεριά, την ισχυρή Προεδρία που επιζητεί, και, από την άλλη, να διατηρήσει τη δυναμική του κόμματός του υπό την ηγεσία μιας άλλης πολιτικής προσωπικότητας.

Δρομολογούνται εξελίξεις στο ΑΚΡ

Προδήλως, οι προεδρικές εκλογές του Αυγούστου έχουν έναν ιδιαιτέρως σημαίνοντα χαρακτήρα, καθώς θα αποτελέσουν και την απαρχή σημαντικών εξελίξεων στο πολιτικό σκηνικό της Άγκυρας. Η εκλογή του Ερντογάν ως Προέδρου της Δημοκρατίας της Τουρκίας σημαίνει την παραίτησή του από την Πρωθυπουργία και την αποχώρησή του από την αρχηγία του κόμματος ΑΚΡ (Κόμμα Ανάπτυξης και Δικαιοσύνης). Αυτή η εξέλιξη θα δρομολογήσει την αντικατάστασή του από ένα πρόσωπο που θα εκτελεί προσωρινά χρέη Πρωθυπουργού και θα οδηγήσει, τον Σεπτέμβριο, το κόμμα στο έκτακτο συνέδριο για την εκλογή νέου Προέδρου, ο οποίος θ’ αποτελέσει τον υποψήφιο του ΑΚΡ για το αξίωμα του Πρωθυπουργού στις γενικές εκλογές του 2015.

Θα μπορούσε να ειπωθεί ότι το μέλλον της Τουρκίας από την επομένη των προεδρικών εκλογών θα είναι άρρηκτα συνδεδεμένο με το μέλλον του ίδιου του κόμματος ΑΚΡ.

Νέες δημοσκοπήσεις επιβεβαιώνουν τις προβλέψεις

Εν τω μεταξύ, άνετη νίκη του Ταγίπ Ερντογάν από τον πρώτο γύρο των προεδρικών εκλογών δίνουν δύο νέες δημοσκοπήσεις, η μία της εταιρείας KONDA και η άλλη της εταιρείας A&G.

Η δημοσκόπηση της Konda προβλέπει νίκη του Ερντογάν με 57%, ενώ για τον υποψήφιο των κομμάτων CHP και MHP της αντιπολίτευσης Εκμελεντίν Ιχσάνογλου προβλέπει ποσοστό 34% και για τον υποψήφιο του φιλοκουρδικού κόμματος Σελαχατίν Ντεμίρτας 9%.

Η δημοσκόπηση της A&G προβλέπει 55,1% για τον Ταγίπ Ερντογάν, 33,3% για τον Εκμελεντίν Ιχσάνογλου και 11.6% για τον Σελαχατίν Ντεμίρτας.