«Το Κυπριακό θα λυθεί και θα αναρωτιόμαστε γιατί πήρε τόσο καιρό»
Δηλώνει πως η Βρετανία έχει απογοητεύσει τους Κυπρίους, χαρακτηρίζοντας εξωφρενικό και ηθικά και στρατηγικά λάθος, να μην απαιτεί την ελευθερία των Κυπρίων

Αισιόδοξος ότι, παρά τη συμπλήρωση 40 ετών από την εισβολή και έναρξη της τουρκικής κατοχής, «μια μέρα θα ξυπνήσουμε και το Κυπριακό θα έχει λυθεί και όλοι θα αναρωτιόμαστε γιατί πήρε τόσο καιρό», παρουσιάστηκε στο ΚΥΠΕ ένας από τους παλαιότερους και πιο ένθερμους υποστηρικτές των κυπριακών θέσεων στη βρετανική Βουλή των Κοινοτήτων, ο σερ Άλαν Μηλ. Εξήγησε πως η ενασχόλησή του με το Κυπριακό ξεκίνησε όταν εργαζόταν για τον πρώην βουλευτή Τονι Μπεν.

Όταν εκλέγηκε βουλευτής είπε στον Μπεν «σου δίνω συμβουλές για πολλά χρόνια, τώρα θέλω να μου δώσεις και εσύ μία συμβουλή» και αυτός του υπέδειξε να επιλέξει ένα διεθνές θέμα και να μείνει αφοσιωμένος σε αυτό ανεξάρτητα από οποιεσδήποτε εξελίξεις. «Δέχθηκα λοιπόν εκπροσώπους από διάφορες εθνικές κοινότητες, Και ο τελευταίος ήταν ο Κύπριος Ανδρέας Καραολής (σ.σ. νυν Γραμματέας της Εθνικής Κυπριακής Ομοσπονδίας και της Ελληνικής Κυπριακής Αδελφότητας). Κάναμε τη συνάντηση και τη βρήκα συναρπαστική. Δεν διάλεξα ποτέ την Κύπρο, αυτή με διάλεξε και ασχολούμαι μαζί της έκτοτε. Όλα αυτά έγιναν το 1987», είπε.

Αν λύνεται το απαρτχάιντ, η Κύπρος είναι «εύκολη»
40 χρόνια μετά την εισβολή και την έναρξη της τουρκικής κατοχής δηλώνετε αισιόδοξος για το Κυπριακό. Πώς νομίζετε ότι θα εξελιχθεί η κατάσταση;
Θα σας πω τί θα συμβεί. Θα ξυπνήσουμε όλοι μια μέρα και όλα επιτέλους θα έχουν τελειώσει και εμείς θα αναρωτιόμαστε γιατί πήρε τόσο καιρό. Η πραγματικότητα είναι ότι αν μπορείς να λύσεις το απαρτχάιντ στη Νότια Αφρική και τη διαίρεση της ανατολικής και δυτικής Γερμανίας, η Κύπρος θα έπρεπε να είναι «εύκολη». Δεν είναι εύκολη υπόθεση αυτή τη στιγμή λόγω των πολλών συμφερόντων. Γι’ αυτό έχει ζήσει 17 εισβολές στη σύγχρονη ιστορία.

Ποιο είναι όμως το νόημα μια ευρωπαϊκής οικογένειας αν δεν υποστηρίζουμε τα μέλη της; Αυτό που πρέπει να κάνουμε είναι όχι να ζητάμε από την Τουρκία να φύγει -δεν είναι δουλειά μας να ζητάμε, αλλά να απαιτούμε. Είναι πολύ σαφές, έχουμε ως Βρετανία αυτή την ευθύνη, είμαστε εγγυήτρια δύναμη. Για να είμαι ειλικρινής τους έχουμε απογοητεύσει τους Κυπρίους. Χιλιάδες Κύπριοι σκοτώθηκαν για την Ευρώπη και τη Βρετανία στους δύο παγκοσμίους πολέμους. Το να ανεχόμαστε όλα αυτά και να μην απαιτούμε την ελευθερία των Κυπρίων είναι απολύτως εξωφρενικό. Είναι ηθικά και στρατηγικά λάθος.

Σταθμός φυσικού αερίου στον κόσμο
Πιστεύετε ότι οι υδρογονάνθρακες είναι παράγοντας που μπορεί να επηρεάσει θετικά τις εξελίξεις;
Η Κύπρος πρέπει να αρχίσει να υπολογίζεται πιο σοβαρά τώρα. Διότι αυτό που πρόκειται να συμβεί είναι ότι η Κύπρος θα γίνει η δεύτερη αν όχι η μεγαλύτερη παραγωγός αερίου και πετρελαίου στην Ευρώπη. Αυτό αναβαθμίζει τη χώρα. Θα προκαλέσει τη μεγαλύτερη προσοχή της υπόλοιπης Ευρώπης. Δεν πρόκειται να επιτρέψουν αυτό το αγαθό που όλοι χρειάζονται και απαιτούν να τεθεί σε κίνδυνο από κάποιον εκτός Ευρώπης. Η Κύπρος θα μπορούσε να γίνει ο σταθμός φυσικού αερίου του κόσμου. Πρέπει να εκμεταλλευτούμε αυτή τη συγκυρία και να ξεδιαλύνουμε κάποια από τα υπόλοιπα ζητήματα που απασχολούν την Κύπρο.

Δεν μας ζητάτε αρκετά
Πόση επιρροή μπορεί να ασκήσει τη Βρετανία στην Τουρκία; Μήπως η Κύπρος ζητά πολλά από το Ηνωμένο Βασίλειο;
Όχι μόνο δεν ζητούν πολλά οι Κύπριοι, θα έλεγα ότι δεν ζητούν αρκετά από τη Βρετανία. Κάποιες φορές παραείναι ευγενικοί και δείχνουν πολλή κατανόηση. Αν δεν απαιτήσεις, δε θα πάρεις. Πιστεύω απολύτως ότι η Κύπρος πρέπει να είναι πιο πιεστική. Θυμάμαι κάποτε ένας Έλληνας ιερέας μου είχε πει ότι η Κύπρος «είναι μόνο ένα νησί». Του είπα ότι δεν είναι νησί, είναι χώρα και μέσα στην ΕΕ μια χώρα μεγάλη σαν τη Γαλλία δεν είναι πιο σημαντική από την Κύπρο.

Με το φυσικό αέριο η Κύπρος γίνεται ακόμα πιο σημαντική περίπτωση. Απλά αναλογιστείτε τα πλεονεκτήματα της Κύπρου. Θα γίνει η μεγαλύτερη παραγωγός αερίου στην ΕΕ, έχει τηλεπικοινωνίες - γι’ αυτό έχουμε κατασκοπευτικούς σταθμούς εκεί, έχουν ένα υπεράκτιο τραπεζικό κέντρο που θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί ως αντίβαρο στις τράπεζες του πυρήνα της Ευρώπης, η Κύπρος έχει εμπορικές συμφωνίες με την Αφρική, τη Μέση Ανατολή και την ανατολική Ευρώπη, δηλαδή πολύ περισσότερα από οποιαδήποτε άλλη χώρα της ευρωπαϊκής κοινότητας. Και κάτι ακόμα. Το μέλλον είναι οι μεταφορές και οι επικοινωνίες. Και η Κύπρος διαθέτει τον δεύτερο μεγαλύτερο εμπορικό στόλο με βάση την εθνική σημαία, πίσω από την Ελλάδα. Αυτό σημαίνει ότι η ΕΕ ελέγχει τους ωκεανούς αν θέλει. Όλα αυτά τα πλεονεκτήματα δεν τα έχουμε στη Βρετανία και ας είμαστε μεγαλύτερη χώρα.

Παρόλα αυτά θεωρείτε ότι η Κύπρος δεν είναι ψηλά στη λίστα προτεραιοτήτων;
Η Κύπρος είναι πολύ σημαντική για την Ευρώπη. Για την ακρίβεια πιστεύω ότι η Ευρώπη δε θα μπορούσε χωρίς την Κύπρο. Για όλους τους λόγους που προανέφερα νομίζω ότι η Κύπρος είναι αναντικατάστατη. Όλοι οι Ευρωπαίοι ηγέτες το γνωρίζουν αυτό, αλλά ο καθένας κάνει τη δική του λίστα προτεραιοτήτων.

Να επιστρέψει κάθε σπιθαμή
Για το ζήτημα της Αμμοχώστου τι πιστεύετε, πρέπει να εξεταστεί μόνο ως τμήμα μιας συνολικής λύσης; Θεωρείτε ότι θα υπάρξει πρόοδος στο θέμα των αγνοουμένων;
Οποιοδήποτε τμήμα της Κύπρου επιστρέψει στη Δημοκρατία θα είναι τα σωστό, άρα θα καλωσόριζα μια τέτοια εξέλιξη. Αλλά προσωπικά, και δεν έχω λόγο σε αυτό, είναι θέμα της κυβέρνησης, δε θα τασσόμουν υπέρ κάποιας λύσης που θα έλεγε πως οι επιστροφές θα περιορίζονταν εκεί. Δεν θα ικανοποιηθώ μέχρι κάθε σπιθαμή της Κύπρου τεθεί υπό τη Δημοκρατία και περάσει υπό τη διοίκηση ενός καθεστώτος που εκπροσωπεί τον κυπριακό λαό και αν κάποιοι λένε ότι με αυτό εννοούνται μόνο οι Ελληνοκύπριοι, όχι, δεν σημαίνει αυτό. Αν έχουμε βρει τρόπο να στέλνουμε κόσμο στο διάστημα τότε μπορούμε να βρούμε έναν τρόπο εκπροσώπησης όλων στην κυβέρνηση.

Όσον αφορά τους αγνοουμένους, ποτέ δεν θα δοθεί ολοκληρωμένη λύση. Πρέπει να μάθουμε πού βρίσκονται, αν είναι κανείς ζωντανός, τί τους συνέβη, που είναι οι σοροί τους και εν τέλει ποιος έκανε τί, γιατί και αυτό είναι μέρος της εξίσωσης. Πρέπει να μάθουμε ώστε να προχωρήσουμε, είτε με ειρήνη και συμφιλίωση είτε με συλλήψεις, αυτό θα το αποφασίσουν άλλοι. Στην καλύτερη περίπτωση ήταν μια παράνομη εισβολή που προκάλεσε το θάνατο χιλιάδων ανθρώπων και στη χειρότερη γενοκτονία. Γιατί θα πρέπει η γενοκτονία να αναγνωρίζεται στη Βοσνία, στην Άπω Ανατολή ή στη Μέση Ανατολή και όχι στην Κύπρο;

ΚΥΠΕ