Πρόεδρος ΑΤΗΚ: Καμιά έκπτωση σε θέματα που αφορούν τα χρήματα των φορολογουμένων ή των εργαζομένων

Πιθανά ποινικά αδικήματα για «τρύπα» στο Ταμείο Συντάξεων

Η ΑΤΗΚ καλείται να καλύψει το έλλειμμα, σε μια περίοδο που ανάβουν οι μηχανές για την αποτίμηση της αξίας τού υπό αποκρατικοποίηση Οργανισμού

*Η «τρύπα» οφείλεται στις παραφουσκωμένες-υπερτιμημένες τιμές των ακινήτων που αποκτήθηκαν

*Πλην 30% περίπου στις αξίες των ακινήτων του Ταμείου

ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΜΕΝΟΙ οίκοι αξιολογούν όλες τις συμβάσεις του Ταμείου για τις επενδύσεις σε ακίνητα

ΧΡΙΣΤΟΣ Πατσαλίδης, Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου της Cyta και Πρόεδρος της Διαχειριστικής Επιτροπής του Ταμείου Συντάξεων της Αρχής: «Ο Οργανισμός δεν πουλιέται όσα-όσα. Να γίνει κατανοητό και ξεκάθαρο σε όλους όσοι προσδοκούν πως θα πωλήσουμε όσα-όσα έναν κερδοφόρο οργανισμό ή θα κλείσουμε τα μάτια σε ζημιογόνες επενδύσεις που έγιναν, είτε στον Οργανισμό ή στο Ταμείο Συντάξεων.

Όσοι αποδεδειγμένα έχουν ενεργήσει παράνομα ή καθ’ υπέρβαση ή κατάχρηση εξουσίας ή συναίνεσαν στην απώλεια χρημάτων και περιουσίας της Αρχής και του Ταμείου θα οδηγηθούν στη Δικαιοσύνη. Δεν πρόκειται να επιτραπεί οποιαδήποτε έκπτωση σε θέματα που αφορούν τα χρήματα των φορολογουμένων ή των εργαζομένων. Οποιαδήποτε άλλη ερμηνεία είναι αστήρικτη και αποσκοπεί σε εξυπηρέτηση συγκεκριμένων συμφερόντων. Ξέρουν ότι αυτό δεν μπορεί να γίνει αποδεκτό από μένα».

Ποινικά αδικήματα ή αστικές ευθύνες κατά της προηγούμενης Διαχειριστικής Επιτροπής του Ταμείου Συντάξεως της Cyta αλλά και άλλων, πιθανότατα να προκύπτουν μετά την ολοκλήρωση της αποτίμησης των περιουσιακών στοιχείων του Ταμείου. Ήδη, σύμφωνα με τα πρώτα στοιχεία που τέθηκαν ενώπιον της Επιτροπής, διαπιστώνεται μια απώλεια περίπου 30% στην αξία των επενδύσεων σε ακίνητα και σε χρηματοδοτήσεις έργων ανάπτυξης ακινήτων. Το ποσό αυτό θα κληθεί να καταβάλει στο Ταμείο η Cyta από τα χρήματα των Κυπρίων φορολογουμένων και πελατών της.

Ξεσκονίζουν τις συμβάσεις

Ταυτόχρονα, έχει ανατεθεί σε εξειδικευμένους Νομικούς Οίκους, η αξιολόγηση όλων των συμβάσεων που έχει συνάψει το Ταμείο και που αφορούν αγορά ακινήτων υπό ανάπτυξη, χρηματοδότηση έργων ανάπτυξης ακινήτων. Με τη διερεύνηση των συμβάσεων θα ετοιμαστούν εκθέσεις ή πορίσματα προς τους Διαχειριστές, ώστε να στηριχθούν οι αποφάσεις για τον χειρισμό της κάθε επένδυσης ξεχωριστά, με στόχο να διασφαλιστούν τα συμφέροντα του Ταμείου.

Η «τρύπα» που διαπιστώνεται οφείλεται στις παραφουσκωμένες- υπερτιμημένες τιμές των ακινήτων που αποκτήθηκαν, σε μια περίοδο που η αγορά άρχισε να ξεφουσκώνει. Οι τιμές μειώθηκαν περαιτέρω μετά το κούρεμα του Eurogroup και την ύφεση στην οποία έχει εισέλθει η κυπριακή οικονομία. Με την πλήρη ακτινογραφία των αξιών των επενδύσεων σε ακίνητα, εκτιμάται ότι θα υπάρξει μια σημαντική διαφοροποίηση από αυτές που προβλέφθηκαν αρχικά, λόγω των οικονομικών συνθηκών και των αλλαγών στις προδιαγραφές από αυτές που συμφωνήθηκαν.

Ανάλογα με το αποτέλεσμα της αποτίμησης και της αξιολόγησης της κάθε επένδυσης, θα ληφθούν αποφάσεις κατά πόσον τα ζητήματα θα παραπεμφθούν στη Γενική Εισαγγελία με στόχο να πάρουν την οδό της Δικαιοσύνης.

Πιθανή κακή διαχείριση

Σύμφωνα με τους κανονισμούς της Αρχής, υπάρχει ρητή υποχρέωση ότι «οποιαδήποτε ελλείμματα προκύπτουν και καταγράφονται στις αναλογιστικές εκτιμήσεις που πραγματοποιούνται, καλύπτονται από τη Cyta». Άρα, η Αρχή καλείται να πληρώσει από τα ταμεία της την πιθανή κακή διαχείριση, αμέλεια, αδιαφορία ή ακόμη και έλλειψη επαγγελματισμού από την προηγούμενη Διαχειριστική Επιτροπή του Ταμείου, σε μια περίοδο που κάθε ευρώ που ξοδεύεται θα πρέπει να δικαιολογείται ώστε η αξία του Οργανισμού να κινείται σταθερά προς τα πάνω ενόψει της αποκρατικοποίησής του.

Η βιωσιμότητα του Ταμείου Συντάξεων της Cyta καθορίζεται από την απόδοση πάνω στα κεφάλαιά του, που υπολογίζεται ότι θα έπρεπε να είναι μεταξύ 5%-10%.Ταυτόχρονα με τη νέα αναλογιστική μελέτη που διεξάγεται λαμβάνονται υπόψη οι τρέχουσες τιμές των ακινήτων και οι δυνατότητες να υπάρξουν έσοδα στο Ταμείο.

Αποτίμηση και ελλείμματα

Η αποτίμηση της αξίας των επενδύσεων πραγματοποιείται μετά από απόφαση της νέας Διαχειριστικής Επιτροπής, η οποία έλαβε σημαντικές αποφάσεις με κύριες:

*Πρώτο, την ανάθεση του έργου αποτίμησης σε αγορές ακίνητων και σε χρηματοδοτήσεις έργων ανάπτυξης ακινήτων.

*Δεύτερο, τη διεξαγωγή αναλογιστικής μελέτης για διαπίστωση τυχόν αναλογιστικού ελλείμματος στο Ταμείο.

*Τρίτο, την αναγνώριση του ελλείμματος από την Αρχή και τον καθορισμό χρονοδιαγράμματος κάλυψής του.

Όπως έχει ήδη εντοπίσει το νέο Διοικητικό Συμβούλιο της Cyta, η νέα Διαχειριστική Επιτροπή του Ταμείου Συντάξεων και μόλις πρόσφατα ο Γενικός Ελεγκτής της Δημοκρατίας Δρ. Οδυσσέας Μιχαηλίδης, οι επενδύσεις σε ακίνητα από τα αποθεματικά του Ταμείου ενδέχεται να μην έγιναν με γνώμονα τα συμφέροντα του Σχεδίου και της Αρχής. Σύμφωνα με στοιχεία που κατατέθηκαν στη Βουλή, τα τελευταία χρόνια το Ταμείο επένδυσε ή χρηματοδότησε δώδεκα ακίνητα και αναπτύξεις, κατά την περίοδο 2010-2012, συνολικής αξίας 238 εκατ. ευρώ. Οι επενδύσεις του Ταμείου σε ακίνητα ανέρχονται σε €93,5 εκ. και τα έργα χρηματοδότησης σε €144,8 εκ.

Οι αποδόσεις των ακινήτων

Αξίζει να επισημανθεί ότι η προηγούμενη Διαχειριστική Επιτροπή τοποθέτησε το ένα τρίτο του ενεργητικού του Ταμείου στην αγορά ακινήτων. Η αποτίμηση των επενδύσεων σε ακίνητα που πραγματοποιείται από ελεγκτικό οίκο θα καταδείξει και τις τελικές αποδόσεις των περιουσιακών στοιχείων του Ταμείου. Από τις επενδύσεις σε ακίνητα, ποσό €80,6 εκ. πληρώθηκε μέχρι τις 18 Φεβρουαρίου 2014 ενώ €12,9 εκ. είναι το υπόλοιπο συμβατικών υποχρεώσεων.

Οι επενδύσεις σε ακίνητα είναι:

*Κτήριο Εσπερίδες (€23,8 εκ.)
*Glarissano - AERO Centre (€22,4 εκ.)
*Ακίνητο Αθηαινίτη (€20,5 εκ.)
*Κτήριο Zavos Makarios Avenue (€8, 9 εκ.)

Οι χρηματοδοτήσεις έργων είναι:

*Mall Athienitis (€30 εκ.)
*UCLAN University (€24,9 εκ.)
*Marina Residences - Ergomakers Ltd/Πανδώρα Επενδύσεις (Δημόσια) Λτδ (€18 εκ.)
*Ακίνητο Ομίλου Παρασκευαϊδη - ΝΕΜΙΚΑ (€16 εκ.)
*Amathusa Coastal Heights της Cybarco (€12, 1 εκ.).

Σύμφωνα με την έκθεση που ετοιμάστηκε για την υπόθεση «Δρομολαξιά», το σύνολο των συμβατικών υποχρεώσεων του Ταμείου για τα έξι ακίνητα παρουσιάζεται ως €93.491.417 και το συνολικό ποσό που πληρώθηκε μέχρι τις 13.8.2013 είναι €79.534.298.

Η σημερινή αξία τους, με βάση τις οικονομικές καταστάσεις ημερομηνίας 30.6.2013 και σύμφωνα με εκτιμήσεις από εκτιμητές ακινήτων, είναι €66.914.850. Το σύνολο της αξίας των επενδύσεων του Ταμείου στα ακίνητα έχει υποστεί μείωση, και η μεγαλύτερη μείωση παρουσιάζεται στο έργο AERO Centre στη Δρομολαξιά.

Το σύνολο των συμβατικών υποχρεώσεων του Ταμείου για τις περιπτώσεις χρηματοδότησης παρουσιάζεται ως €132.700.000, το συνολικό ποσό που πληρώθηκε μέχρι τις 13.8.2013 είναι €96.028.525. Η σημερινή οικονομική τους αξία, με βάση τις οικονομικές καταστάσεις ημερομηνίας 30.6.2013, είναι €87.762.359. Σε έκθεση των συμβούλων του Ταμείου PCM Advisers Ltd, ημερομηνίας 31.5.2013, σύμφωνα με την έκθεση της Διερευνητικής Επιτροπής, αξιολογείται η οικονομική κατάσταση των έργων χρηματοδότησης κατά την 31.12.2012, στη βάση εκτιμήσεων από ανεξάρτητους εκτιμητές αναφορικά με τις εμπράγματες εξασφαλίσεις του Ταμείου.

Υπερεπενδύσεις σε ακίνητα

Οδηγία που αφορά ευρύτερα τα Ταμεία Επαγγελματικών Συνταξιοδοτικών Παροχών, αναφέρει ότι η αξία της κάθε επένδυσης, για παράδειγμα των ακινήτων, δεν μπορεί να υπερβαίνει το 10% της συνολικής αξίας του χαρτοφυλακίου του Ταμείου. Οι συνολικές επενδύσεις σε μη ρυθμιζόμενες αγορές, όπως είναι τα ακίνητα, δεν μπορεί να υπερβαίνουν το 40% της συνολικής αξίας του χαρτοφυλακίου.

Στην περίπτωση του Ταμείου Συντάξεων της Cyta, επειδή δεν εφαρμόστηκε η επενδυτική πολιτική που προτεινόταν από τους συμβούλους και δεν υπήρχε δέσμευση και υποχρέωση από εγγραφή του στο Μητρώο του Εφόρου Ταμείων Επαγγελματικών Συνταξιοδοτικών Παροχών, οι υπερεπενδύσεις σε ακίνητα φθάνουν το 35%. Η διαστρωμάτωση των επενδύσεων σε Ταμεία Συντάξεων, θα πρέπει να είναι 10% σε εγχώριες μετοχές, 15% σε μετοχές διεθνών εταιρειών, 10% σε ακίνητη περιουσία, 55% σε ομόλογα, 5% σε καταθέσεις και 5% σε εναλλακτικές επενδύσεις. Η βιωσιμότητα του Ταμείου Συντάξεων της Cyta καθορίζεται από την απόδοση πάνω στα κεφάλαιά του, που υπολογίζεται ότι θα έπρεπε να είναι μεταξύ 5%-10%.

Εξυγίανση της Διαχείρισης του Ταμείου

Η ΝΕΑ Διαχειριστική Επιτροπή σε επιστολή προς τα μέλη της αναφέρει ότι δίνει μεγάλη σημασία στην εξυγίανση της Διαχείρισης του Ταμείου, και στην εφαρμογή ορθής και επαγγελματικής διακυβέρνησης και δομών λειτουργίας στο Ταμείο, όπως αρμόζει στο μεγαλύτερο σε μέγεθος (σε αποθεματικά) Ταμείο που λειτουργεί στην Κύπρο. Είναι σημαντικό ν’ αναφερθεί ότι το νέο Διοικητικό Συμβούλιο της Cyta διόρισε τρεις εκπροσώπους των συντεχνιών στη νέα Διαχειριστική Επιτροπή του Ταμείου.

Επίσης, η Διαχειριστική Επιτροπή ανέθεσε ρόλο Εσωτερικού Ελεγκτή του Ταμείου στη Διευθύντρια Εσωτερικού Ελέγχου της Αρχής και διεξαγωγή έρευνας από την Υπηρεσία Εσωτερικού Ελέγχου της ΑΤΗΚ για την μέχρι πρότινος διαχείριση και τις επενδύσεις του Ταμείου. Ακόμη, στις αποφάσεις που λήφθηκαν ανατέθηκαν καθήκοντα προσωρινού Γενικού Διευθυντή στον Χρηματοοικονομικό Σύμβουλο του Ταμείου κ. Χρήστο Σάββα, για την καθημερινή παρακολούθηση των εργασιών του Ταμείου και συντονισμό ενεργειών του Ταμείου με τις αρμόδιες υπηρεσίες της ΑΤΗΚ και καθήκοντα Γραμματέα του Ταμείου στη Μαρία Μαραγκού της Χρηματοοικονομικής Διαχείρισης.