Μέχρι τον Αύγουστο μπορούμε να καταθέσουμε προτάσεις για τα πάντα
Η ελληνική πλευρά αρνείται να περάσει στη διαδικασία του πάρε-δώσε, εάν δεν επιτευχθούν πρώτα ευρείες συγκλίσεις στην παρούσα φάση των συνομιλιών, εφ' όλων των κεφαλαιωδών ζητημάτων

Τη θέση ότι δεν πρόκειται η ελληνική πλευρά να δεχθεί να περάσουν οι συνομιλίες στην τρίτη φάση, δηλαδή του πάρε-δώσε, εάν δεν επιτευχθούν πρώτα συγκλίσεις στην τρέχουσα φάση, ξεκαθάρισε χθες ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας στον Ντερβίς Έρογλου, κατά τη διάρκεια της συνάντησής τους.

Όπως ενημερώνεται η «Σημερινή», ο Νίκος Αναστασιάδης ανέφερε κατ’ επανάληψιν τα πιο πάνω στον Έρογλου, τονίζοντας ότι οι συγκλίσεις θα πρέπει να είναι εφ' όλων των κεφαλαιωδών ζητημάτων. Του είπε, δε, πως οι προτάσεις που καταθέτουν οι δύο πλευρές θα πρέπει να καλύπτουν όλες τις πτυχές των «core issues» και όχι να είναι επιγραμματικές αναφορές, απλώς για να φαίνεται πως κατατέθηκε κάτι για ένα ζήτημα. Σύμφωνα με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, η ελληνική πλευρά είναι σε θέση να καταθέσει προτάσεις εφ' όλων των ζητημάτων μέχρι και τον Αύγουστο.

Το εδαφικό στο προσκήνιο
Ο Πρόεδρος Αναστασιάδης σημείωσε πως δεν γίνεται να αποκλειστούν κεφάλαια από την τρέχουσα φάση. Ιδιαίτερη μνεία έκανε στο εδαφικό, ένα κεφάλαιο για το οποίο η τουρκική πλευρά εμφανίστηκε ιδιαίτερα διστακτική, ως προς την κατάθεση προτάσεων στην παρούσα φάση. Όπως ενημερώνεται η εφημερίδα μας, ο Έρογλου και η ομάδα του ανέφεραν ότι δεν θα ήθελαν να ανησυχήσουν τους Τ/κ, κάνοντας αναφορά σε εδαφικές αναπροσαρμογές. Ήταν, δε, αρκετά έντονος επί τούτου.

Ωστόσο, ο Πρόεδρος φέρεται να του απάντησε πως δεν θα περάσουμε στην επόμενη φάση, εάν δεν σημειωθούν συγκλίσεις Αναστασιάδη-Έρογλου εφ' όλων των ζητημάτων, ενώ σημείωσε πως συγκλίσεις είναι σε αυτήν τη φάση μόνο τα όσα αναφέρονται στο κείμενο της κοινής διακήρυξης, θέση με την οποία, όπως γίνεται κατανοητό, δεν συμφωνεί η τουρκική πλευρά. Εν τέλει, η τουρκική πλευρά συναίνεσε να καταθέσει προτάσεις και στο εδαφικό, όπως και σε άλλα ζητήματα τα οποία ενδιαφέρουν περισσότερο την ελληνική πλευρά και δεν έχουν συζητηθεί σε βάθος στο παρελθόν, όπως είναι η ασφάλεια. Δεν είναι, ωστόσο, σαφές κατά πόσον όντως θα το πράξει, δεδομένης της απροθυμίας της.

Βλέπει αλλού
Εκτίμηση της Κυβέρνησης είναι πως η διστακτικότητα που επιδεικνύει ο Έρογλου και οι συνεργάτες του αναφορικά με την κατάθεση προτάσεων στα κεφάλαια στα οποία η τουρκική πλευρά έχει να δώσει παρά να πάρει, αλλά και η επιμονή του σε παράλογες απαιτήσεις όπως αυτό των εμπειρογνώμων για την Αμμόχωστο, δεν είναι άσχετη με τις επικείμενες «προεδρικές εκλογές» στα κατεχόμενα. Φαίνεται ότι τη λεγόμενη προεδρία προτίθεται να επαναδιεκδικήσει ο Ντερβίς Έρογλου αλλά και ο Μεχμέτ Αλί Ταλάτ, καθώς και ο πρώην και ο νυν διαπραγματευτής της τουρκικής πλευράς, Κουντρέτ Οζερσάι και Ονζτίλ Ναμί. Ο Έρογλου βρίσκεται σε μια φάση διερεύνησης του εδάφους, αφού δεν θέλει να επαναδιεκδικήσει, εάν δεν έχει πολύ μεγάλες πιθανότητες να «εκλεγεί». Γι’ αυτό και είναι ιδιαιτέρα προσεκτικός στις κινήσεις του.

Δύσκολη συνάντηση
Μετά το πέρας της τρίωρης συνάντησης, η Ειδική Αντιπρόσωπος του ΓΓ του ΟΗΕ Λίζα Μπάτενχαϊμ δήλωσε πως η συνάντηση πραγματοποιήθηκε σε εποικοδομητικό και εγκάρδιο κλίμα. Ωστόσο, σύμφωνα με πηγές κοντά στη διαπραγμάτευση, η ελληνική πλευρά τη θεώρησε «δύσκολη». Τα δύο τρίτα της, μάλιστα, αναλώθηκαν στη συζήτηση του κατά πόσον θα πρέπει ή όχι να επιτευχθούν συγκλίσεις, προτού προχωρήσουμε στην επόμενη φάση. Ο δε Έρογλου διάβαζε τις θέσεις του από έτοιμο κείμενο και επέστρεφε σε θέματα που είχε ήδη υπάρξει συμφωνία, όπως για τη συχνότητα των συναντήσεών του με τον Νίκο Αναστασιάδη. Απέφευγε, μάλιστα, να λαμβάνει πρωτοβουλίες, προτιμώντας είτε να αφήνει τον Οζερσάι να μιλά είτε να τον συμβουλεύεται γραπτώς πριν τοποθετηθεί.

Σύμφωνα, πάντως, με την κ. Μπάτενχαϊμ, ο Πρόεδρος και ο Έρογλου συμφώνησαν να ολοκληρώσουν την παρούσα φάση των διαπραγματεύσεων το συντομότερο δυνατόν, όπως επίσης και να υποβάλουν και να συνεχίσουν να υποβάλλουν προτάσεις σε όλα τα ουσιώδη θέματα. Ανέφερε, επίσης, ότι οι δυο πλευρές συζήτησαν το θέμα της αναβίωσης των τεχνικών επιτροπών και πιθανά μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης, καθώς και άλλα ουσιώδη θέματα που σχετίζονται με άλλα κεφάλαια. Σε ό,τι αφορά τις μεταξύ τους συναντήσεις, αποφασίστηκε πως θα είναι δύο τον μήνα και οι επόμενες προγραμματίστηκαν για τις 23 Ιουνίου και τις 7 Ιουλίου.

Κόλλησαν στα… τεχνικά
Η ελληνική πλευρά εισηγήθηκε και τη δημιουργία τεσσάρων νέων τεχνικών επιτροπών. Πρόκειται για την επιτροπή για: 1) Ευρωπαϊκή Ένωση 2) Εμπορίου και Βιομηχανίας 3) Συνδικαλιστικών Οργανώσεων και 4) Ανοικοδόμησης και Επανεγκατάστασης. Πληροφορίες αναφέρουν πως η τουρκική πλευρά δεν είδε τόσο ζεστά το θέμα και επιχειρηματολόγησε εναντίον της αναγκαιότητας συγκρότησης αυτών των νέων επιτροπών. Ιδιαίτερα για το θέμα της ΕΕ, οι Τ/κ παρουσιάζονται πολύ αρνητικοί.

Γενικότερα φαίνεται πως η τουρκική πλευρά δεν ευνοεί τη συνεχή αναφορά στην ΕΕ, παρόλο που θέση της ελληνικής πλευράς είναι πως το ξεκαθάρισμα διαφόρων ευρωπαϊκών πτυχών αφορά όλα τα διαπραγματευτικά κεφάλαια και όχι αποκλειστικά αυτό των ευρωπαϊκών θεμάτων, θέση που, σύμφωνα με πληροφορίες, ενστερνίζονται και τα Ηνωμένα Έθνη. Ο Έρογλου φέρεται να χρησιμοποίησε το επιχείρημα πως η ΕΕ δεν πρέπει να εμπλέκεται στις συνομιλίες, καθώς θεωρεί πως οι Τ/κ δεν είναι μέλη της, με τον Νίκο Αναστασιάδη να επισημαίνει πως πέραν των 90.000 Τ/κ είναι Ευρωπαίοι πολίτες.

Αν και δεν υπήρξε κατάληξη στο θέμα των νέων τεχνικών επιτροπών, προωθείται άμεση επαναδραστηριοποίηση των υφιστάμενων επιτροπών, με νέα στελέχωση. Τα καινούργια μέλη των επιτροπών αναμένεται να ανακοινωθούν από την Κυβέρνηση σήμερα ή αύριο. Σημειώνεται ότι οι επιτροπές αυτές έχουν επικεφαλής τον Πρέσβη Ανδρέα Πιρίσιη.

Όχι σε συνάντηση
Πληροφορίες αναφέρουν πως ο Ντερβίς Έρογλου επανέφερε χθες το ενδεχόμενο μιας συνάντησης των δύο πλευρών με τον Γενικό Γραμματέα του ΟΗΕ. Η ελληνική πλευρά δεν βλέπει τι θα εξυπηρετούσε κάτι τέτοιο σε αυτόν τον χρόνο, με μηδενική επιτυχία στην επίτευξη συγκλίσεων. Φαίνεται, όμως, πως ούτε και τα ΗΕ είναι ιδιαίτερα θετικά για την πραγματοποίηση μιας τέτοιας συνάντησης, από τη στιγμή που δεν υπάρχει οποιαδήποτε πρόοδος ή κάτι ανακοινώσιμο, θεωρώντας ότι ο Μπαν Κι Μουν θα έμενε εκτεθειμένος εάν έπρεπε να ανακοινώσει κάτι ανύπαρκτο, ενόσω βρίσκεται διαδικασία σε εξέλιξη.

Σε ό,τι αφορά τα ΜΟΕ, αν και η εντύπωση που είχε δημιουργηθεί προ της συνάντησης ήταν πως θα ήταν βασικό σημείο της συζήτησης, τελικά παραμερίστηκαν από τα διαδικαστικά των συνομιλιών. Έτσι κι αλλιώς και οι δύο πλευρές δεν έχουν μετακινηθεί από τη θέση τους σε ό,τι αφορά την Αμμόχωστο. Σύντομη συζήτηση έγινε, ωστόσο, για το θέμα των ναρκοπεδίων.

Μετακίνηση από τις θέσεις Χριστόφια
Ο Ντερβίς Έρογλου προέβη σε δηλώσεις, μετά το πέρας της συνάντησης. Ανέφερε ότι η πλευρά του συνεχίζει να επιδεικνύει εποικοδομητική στάση και καταβάλλει κάθε δυνατή προσπάθεια για την επίτευξη λύσης, προασπιζόμενη τα δικαιώματα των Τ/κ, ενώ σημείωσε πως κατά τη συνάντηση συζητήθηκαν θέματα πολιτικής ισότητας και εκτελεστικής εξουσίας. Είπε πως η τουρκική πλευρά έχει κάποιες ευαισθησίες, επί συγκεκριμένων θεμάτων, και λαμβάνει υπόψη ορισμένα από τα ζητήματα που συμφωνήθηκαν στο παρελθόν. Ο Νίκος Αναστασιάδης και η ομάδα του, πρόσθεσε, έχουν διαφορετικές απόψεις απ’ αυτές που εξέφραζε στο παρελθόν η ελληνική πλευρά, σε σχέση με την εκτελεστική εξουσία και την εκλογή της.

Ανέφερε, ακόμα, ότι υπάρχουν αποκλίσεις σε θέματα στα οποία υπήρξαν συγκλίσεις κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων με τον τέως Πρόεδρο Δημήτρη Χριστόφια και εξέφρασε δυσφορία. Διευκρίνισε ότι πρόκειται για διαφοροποιήσεις στο κεφάλαιο της διακυβέρνησης, αφού πλέον η ε/κ πλευρά διαφωνεί με τη φόρμουλα που είχε συμφωνηθεί με τον κ. Χριστόφια σε ό,τι αφορά την εκλογή του Προέδρου. Συμπλήρωσε ότι η ε/κ πλευρά θέλει πάντα ο Πρόεδρος να είναι Ε/κ και ο Αντιπρόεδρος Τ/κ. Οι συζητήσεις στο κεφάλαιο της διακυβέρνησης και του διαμοιρασμού των εξουσιών συνεχίζονται, επειδή η τ/κ πλευρά έχει διαφορετικές απόψεις, πρόσθεσε ο Έρογλου.