Ρευστότητα και αποχή παραμένουν ώς το «παρά πέντε» οι «πρωταγωνιστές» των εκλογών

Ίσως το αποτέλεσμα της σημερινής εκλογικής αναμέτρησης αποδειχθεί καταλύτης απρόβλεπτων εξελίξεων στο πολιτικό σκηνικό

Η ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΑ διεμβολισμού των εδραίων πόλων του πολιτικού συστήματος από τους νεοπαγείς κομματικούς σχηματισμούς αποτελεί εξαιρετικής σημασίας παράμετρο

Πολιτική πράξη με πολλαπλά μηνύματα αναμένεται να είναι η σημερινή εκλογική διαδικασία για την ανάδειξη των Κυπρίων μελών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

Ίσως ουδέποτε στη σύντομη εκλογική ευρωπαϊκή ιστορία της Κύπρου, ευρωεκλογές να είχαν τέτοια σημαντικότητα, αλλά και να προοιωνίζονταν τόσο καταλυτικές εξελίξεις στο κυπριακό πολιτικό και κομματικό σύστημα, όσο οι σημερινές.

Πέρα από το γεγονός ότι θα αποτελέσουν ένα πρώτο σοβαρό crash test δυνάμεων εν μέσω κρίσης αλλά και έντονης αμφισβήτησης των εδραίων πυλώνων και επιλογών του κυπριακού πολιτικού συστήματος, φαίνεται να μετατρέπονται και σε πεδίο διαμαρτυρίας, για μεγάλη, τουλάχιστον, μερίδα της κοινής γνώμης, όσον αφορά σειρά ευρωπαϊκών στρατηγικών επιλογών, ιδία σε σχέση με την Κύπρο.

Ίσως, δε, όπως επισημαίνουν πολιτικοί αναλυτές, για πρώτη φορά, στο ζύγι της ευρω-αποχής, ο δίσκος της αμφισβήτησης, του σκεπτικισμού και της διαμαρτυρίας να βαραίνει περισσότερο από εκείνον της «εύλογης» αδιαφορίας για τις ευρωεκλογές, όπως καταγράφεται διαχρονικά στην πολιτική συμπεριφορά του εκλογικού σώματος.

Υπό αυτό το πρίσμα, η, παραδοσιακά, περισσότερο «αδιάφορη» και «περιφερειακής» σημασίας, για το πολιτικό σύστημα, διαδικασία των ευρωεκλογών, αποκτά μια πρωτόγνωρη κρισιμότητα, ενεργοποιώντας δυνάμεις δραστικής αναδιαμόρφωσης και αναδιάταξης του πολιτικού σκηνικού.

Σ’ αυτήν συμβάλλει και η παρουσία νεοπαγών πολιτικών σχηματισμών, που μέσα σ’ ένα τοπίο προϊούσας αποπαγίωσης των κυρίαρχων δομών του πολιτικού συστήματος, επενεργεί, κατά το μάλλον ή ήττον, προς την κατεύθυνση αναμόχλευσης διεργασιών ανασύνθεσης του πολιτικού πεδίου.

Εικόνα ρευστότητας και αστάθειας

Σύμφωνα με την εικόνα του εκλογικού σκηνικού, όπως αυτή καταγράφηκε από σειρά ερευνών καθ’ όλη την εβδομάδα, η τάση ρευστότητας και αστάθειας των εκλογικών δεδομένων τείνει να φτάσει στο αποκορύφωμά της, καθιστώντας εντελώς απρόβλεπτη την έκβαση της σημερινής εκλογικής μάχης, αλλά και πολλαπλασιάζοντας τα διακυβεύματα για κάθε έναν από τους πολιτικούς παίκτες, τόσο σε συλλογικό όσο, ακόμα, και σε ατομικό επίπεδο, αφού σε κάποια κομματικά ψηφοδέλτια οι συσχετισμοί παρουσιάζονται εξαιρετικά εύθραυστοι και αμφίρροποι.

Τούτου δοθέντος, «μέρα με τη μέρα», οι προοπτικές και οι διακυβεύσεις των κομμάτων διαφοροποιούνται, καθώς οι σημειούμενες μετατοπίσεις κινούνται, κυριολεκτικά, στη μεθόριο του στατιστικού λάθους, αναπροσδιορίζοντας διαρκώς τα μείζονα και τα ελάσσονα διακυβεύματα. Με αμετάθετα δεδομένα, ασφαλώς, τη βέβαιη πρωτιά του ΔΗΣΥ, τη μεγάλη διαφορά ανάμεσα στο πρώτο και στο δεύτερο κόμμα, και τη σχεδόν βέβαιη διασφάλιση της τρίτης θέσης από το ΔΗΚΟ.

Αποχή στο 50%

Έστω, πρωθύστερα, το πρώτο, και, ενδεχομένως, κυρίαρχο δεδομένο των σημερινών ευρωεκλογών, είναι η αποχή, η οποία εκτιμάται ότι, ίσως, εκτιναχθεί και πέραν του… κρίσιμου, για τα κυπριακά πολιτικά δεδομένα, ορίου του 50%. Το κεντρικό ερώτημα που εγείρεται, είναι κατά πόσον αυτή η τελευταία, στο βαθμό, κυρίως, που θα διαλάβει τα χαρακτηριστικά πολιτικής διαμαρτυρίας, θα επιταχύνει τις διαδικασίες αποσυσπείρωσης των πολιτών γύρω από τα πολιτικά κόμματα, δημιουργώντας μια πρωτοφανή, για τα κυπριακά πολιτικά θέσμια, κατάσταση, αν όχι θεσμικής «απονομιμοποίησης» του συστήματος εξουσίας, τουλάχιστον ριζικής αμφισβήτησής του, στέλνοντας το μήνυμα για την ανάγκη αλλαγής πλεύσης.

Ερώτημα που θα πρέπει, ασφαλώς, να απαντηθεί υπό τον όρο ενός διαπιστωτικού «πραγματολογικού» δεδομένου, που προβάλλει κυρίαρχο σ’ αυτές τις εκλογές, που είναι η ασύνταχτη διάχυση της λαϊκής δυσφορίας προς διάφορες κατευθύνσεις, χωρίς τη δυνατότητα μετουσίωσης σε ισχυρή πολιτική δύναμη αμφισβήτησης, ικανή να κλονίσει το πολιτικό σύστημα και τις κατεστημένες εξουσίες του.

«Απειλή» των μικρών

Δεύτερον, μέσα σ' αυτό το δύσθυμο κοινωνικό και πολιτικό σκηνικό, όλοι οι κύριοι πολιτικοί παίκτες αναμένεται να καταγράψουν απώλειες, προς όφελος του «μεγάλου κερδισμένου» αυτών των εκλογών, της αποχής δηλαδή, αλλά και προς όφελος των μικρότερων ή και νεοπαγών πολιτικών σχηματισμών, που φαίνεται να εφελκύουν μέρος της διαμαρτυρίας των πολιτών για τους χειρισμούς που οδήγησαν στην κατάρρευση του κυπριακού οικονομικού συστήματος.

Η δυνατότητα, ακριβώς, διεμβολισμού των εδραίων πόλων του πολιτικού συστήματος από τους νεοπαγείς αυτούς κομματικούς σχηματισμούς, αποτελεί εξαιρετικής σημασίας παράμετρο, ο προσανατολισμός της οποίας θα κρίνει, ενδεχομένως, σε μεγάλο βαθμό και τον τελικό χάρτη της εκλογικής αναμέτρησης. Κατά πόσον, δηλαδή, η διεισδυτικότητα των νέων πολιτικών σχημάτων -της Συμμαχίας Πολιτών συμπεριλαμβανομένης- θα πλήξει, πρωτευόντως, τους δύο κυρίαρχους πόλους εξουσίας, τα δύο, δηλαδή, μεγάλα κόμματα, και το σχεδόν μονίμως… συγκυβερνών ΔΗΚΟ, ή τους μικρότερους πολιτικούς σχηματισμούς - ΕΔΕΚ, Οικολόγους, που κατέρχονται με κοινό ψηφοδέλτιο.

Κατά πόσον, με άλλα λόγια, η δύναμη αμφισβήτησης θα κλονίσει τον πυρήνα στερέωσης του πολιτικού συστήματος, πλήττοντας τους κυρίαρχους πυλώνες του, που έχουν και την κύρια ευθύνη «διαχείρισης της κρίσης», ή αν θα διαταράξει τις γραμμές των ασθενέστερων πολιτικών σχηματισμών, που, από άποψη κομματικής οργάνωσης και λειτουργίας, δεν διατηρούν τα ανάλογα αποθέματα ανθεκτικότητας στις πιέσεις, εισπράττοντας, ως οι πιο αδύναμοι κρίκοι του συστήματος, τη λαϊκή δυσαρέσκεια.

Το ερώτημα, δηλαδή, που εγείρεται, είναι αν θα υπάρξουν κλυδωνισμοί στα… υπερώα της πολιτικής πυραμίδας, ή στα… ισόγεια ή ενδιάμεσα επίπεδά της, γεγονός που θα προκαλέσει μια ταραχώδη έως και βίαιη ανασύνθεση του ενδιάμεσου χώρου, με ό,τι αυτό συνεπάγεται, τόσο σε επίπεδο κομματικών συσχετισμών όσο και σε επίπεδο πολιτικής επιρροής προσώπων, τροχοδρομώντας δραματικές, ενδεχομένως, αλλαγές την επόμενη μέρα.

Θα αλλάξει ο πολιτικός χάρτης;

ΣΥΜΠΙΚΝΩΝΟΝΤΑΣ τα προλεχθέντα, θα μπορούσε, πάντα με το ρίσκο μιας διακινδύνευσης, να επισημανθούν τα εξής: Πρόκειται για μια εξαιρετικά κρίσιμη, για τον αυριανό πολιτικό χάρτη, εκλογική αναμέτρηση, μέσα από την οποία θα αναδειχθούν «μεγάλοι χαμένοι» και «μεγάλοι κερδισμένοι», και η τελική έκβαση της οποίας θα καθοριστεί τόσο από το ποσοστό της αποχής όσο και από τη δύναμη συσπείρωσης των κομμάτων.
Σύμφωνα, επίσης, με τα υφιστάμενα ερευνητικά δεδομένα, πρόκειται για μια εκλογική αναμέτρηση, η οποία θα διεξαχθεί σ’ ένα εξόχως ρευστό και ασταθές τοπίο, με πολλές από τις παγιωμένες ιεραρχίες του πολιτικού μας οικοδομήματος να διαμφισβητούνται άμεσα.

Σε αυτό το πλαίσιο, καθίσταται εξαιρετικά δυσχερής η πρόβλεψη όχι μόνο για την έκτη, αλλά και για την πέμπτη έδρα, ενώ εξαιρετικά ρευστοί είναι και οι συσχετισμοί όσον αφορά την τελική κατάταξη των κομμάτων σε ποσοστά, από την τρίτη θέση και κάτω.

Επίσης, διαφαίνεται, παρά τις διάφορες φημολογίες ή και σπερμολογίες του τελευταίου διαστήματος, ότι η ψήφος των Τουρκοκυπρίων ψηφοφόρων δεν θα έχει οιαδήποτε ουσιαστική επίδραση στη διαμόρφωση του τελικού εκλογικού αποτελέσματος.