Σε συζήτηση για την ποσόστωση, στο Σπίτι της Ε.Ε.
Επισημάνσεις για «εγκλωβισμό» γυναικείου κινήματος στα κόμματα και για αδιαφορία αντρών σε θέματα ισότητας

Η ανάγκη για «απεγκλωβισμό» του γυναικείου κινήματος από τα κόμματα στην Κύπρο, αλλά και η αδιαφορία των αντρών σε θέματα που σχετίζονται με την ισότητα των φύλων και ιδιαίτερα την αντιπροσώπευση των δύο φύλων στη διαδικασία λήψης αποφάσεων, αναδείχθηκαν χθες σε εκδήλωση και συζήτηση στο Σπίτι της Ευρωπαϊκής Ένωσης, στη Λευκωσία, για την ποσόστωση στις ευρωεκλογές 2014.

Όπως παρατήρησε χαρακτηριστικά η Αναπληρώτρια Επικεφαλής του Γραφείου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στην Κύπρο, Αλεξάνδρα Ατταλίδου, «οι γυναικείες οργανώσεις υπόκεινται στις ηγεσίες των κομμάτων, που στις πλείστες περιπτώσεις είναι γένους αρσενικού». Η κ. Ατταλίδου εξέφρασε τη δυσαρέσκειά της για την παρουσία στην εκδήλωση, δεκάδων γυναικών και μόνο 5-6 αντρών. Είπε ότι «οι ευρωεκλογές της 25ης Μαΐου 2014 αποτελούν μια ευκαιρία για αλλαγή, ώστε οι πολίτες να οδηγήσουν την Κύπρο σε μια δημοκρατία βαθύτερη και ουσιαστικότερη, που θα βασίζεται μεταξύ άλλων και στην ίση εκπροσώπηση ανδρών και γυναικών».

Πέστε «όχι» στην άκρατη κομματοκρατία
Από την πλευρά της η Επίτροπος Διοικήσεως και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (το Γραφείο της οποίας συνδιοργάνωσε την εκδήλωση), Ελίζα Σαββίδου, επεσήμανε ότι «στην Κύπρο έχουμε μια μεγάλη ιδιομορφία, καθώς το γυναικείο κίνημα, ουσιαστικά υπάγεται στα κόμματα. Αυτό δυσκόλεψε τη ζωή του γυναικείου κινήματος, δεν το άφησε να αναπτυχθεί - ποτέ στην Κύπρο δεν γεννήθηκαν ιδέες, ποτέ δεν μπόρεσαν οι γυναίκες να κινηθούν αυτόνομα».

Τις δικές της παρατηρήσεις πρόσθεσε στον ζωντανό διάλογο η Επίκουρη Καθηγήτρια του Πανεπιστημίου Κύπρου, Δρ Καλλιόπη Αγαπίου Ιωσηφίδου, μια από τους βασικούς ομιλητές της ημέρας, που εξέφρασε την πεποίθηση ότι «ένας από τους βασικούς παράγοντες που κρατούν την Κύπρο πίσω από κάποιες εξελίξεις, είναι η άκρατη κομματοκρατία. Η δημοκρατία -πρόσθεσε- δίνει τον λόγο σε πολλά κέντρα λήψης αποφάσεων, σε πολλές κατηγορίες ομάδων πίεσης, ενώ η κομματοκρατία τα περνά όλα μέσα από το κανάλι της κομματικής φωνής.

Με αυτόν τον τρόπο, όλες οι υπόλοιπες φωνές σιγούν. Δηλαδή ή περνάς μέσα από το κόμμα κι έχεις φωνή (και καλύτερα να διαλέξεις μεγάλο κόμμα αντί μικρό, για ν’ ακούγεται η φωνή σου), διαφορετικά δεν ακούγεται η φωνή σου. Πιστεύω ότι πρέπει να δουλέψουμε για να αδυνατίσει αυτή η άκρατη κομματοκρατία - τα κόμματα είναι απόλυτα αναγκαία, αλλά κανείς δεν έχει πει ότι δημοκρατία, ίσον κόμματα. Η δημοκρατία είναι φορείς για να περάσουν τα μηνύματα των πολιτών στην πολιτική. Ενώ, στην τελική ανάλυση, βλέπουμε τα κόμματα να έχουν γίνει όχι μόνο οι πυλωροί της εξουσίας, αλλά στην ουσία φράσσουν μηνύματα και πολιτικές που οι πολίτες θέλουν».

Είπε ότι «σε χώρες που προχώρησαν σε ποσοστώσεις, τουλάχιστον μια μεγάλη πολιτική δύναμη πίεσε γι’ αυτό. Προσβλέπω, ποια από τις δυο μεγάλες πολιτικές δυνάμεις στην Κύπρο, (ΔΗΣΥ και ΑΚΕΛ), θα πάρει την πρωτοβουλία. Η πρόκληση και το βάρος είναι σε όλες τις πολιτικές δυνάμεις και ιδιαίτερα τις δύο μεγάλες».

Η ομιλία της Δρος Ιωσηφίδου αφορούσε τους δέκα μύθους για τις ποσοστώσεις. Καταρρίπτοντας μεταξύ άλλων τον μύθο της αναξιοκρατίας -ότι δηλαδή η ποσόστωση οδηγεί στην ανάδειξη γυναικών που δεν το αξίζουν- η ομιλήτρια είπε ότι «η ποσόστωση στην ουσία οδηγεί τα πολιτικά κόμματα που είναι οι πυλωροί της εξουσίας, να προτείνουν περισσότερες γυναίκες στα ψηφοδέλτιά τους. Απ’ εκεί και πέρα οι γυναίκες θα πρέπει να δώσουν τη μάχη και να την κερδίσουν».

Στη δική του παρατήρηση ο εκ των βασικών ομιλητών της εκδήλωσης Δρ Αντώνης Στυλιανού, Διευθυντής Μονάδας Νομικής Κλινικής του Πανεπιστημίου Λευκωσίας, συμφώνησε ότι «οι πολιτικές γυναικείες οργανώσεις είναι άρρηκτα συνδεδεμένες με πολιτικά κόμματα και δυστυχώς δεν μπορούν να επηρεάσουν τον ίδιο τον κομματικό χώρο στον οποίο ανήκουν. Θεωρώ, λοιπόν, ότι οι γυναικείες οργανώσεις θα πρέπει να αναλάβουν δράσεις, ώστε να δούμε περισσότερες γυναίκες στην πολιτική, με τη συνδρομή και του αντρικού παράγοντα».

Μέτρα εναντίον… απουσίας μέτρων
Να σημειώσουμε ότι σε εισήγησή της «για να προχωρήσουν τα γυναικεία θέματα στην Κύπρο, εκτός κομμάτων», η Αλεξάνδρα Ατταλίδου είπε ότι «πρέπει άλλες γυναίκες, άλλοι θεσμοί, άλλοι οργανισμοί να δημιουργήσουμε μια πλατφόρμα για το θέμα των δικαιωμάτων των γυναικών στην Κύπρο. Είναι καιρός η Επίτροπος Ισότητας να ηγηθεί εκστρατείας για μια εθνική πλατφόρμα για λήψη μέτρων εναντίον της μη ύπαρξης μέτρων...».

Αφού επεσήμανε ότι μόνο ένας άντρας υποψήφιος ευρωβουλευτής παρέστη στη χθεσινή εκδήλωση (ο Σίμος Αγγελίδης), η κ. Ατταλίδου είπε: «Αν προεκλογικά, κανένας από τους υποψηφίους δεν έδωσε σημαντική παρουσία, φανταστείτε μετεκλογικά, πόση σημασία θα μας δώσουν. Έχουμε καταντήσει κλαμπ γυναικών και νομίζω πρέπει να κάνουμε κάτι πολύ διαφορετικό την επόμενη φορά - εισηγούμαι όπως, τέτοιου είδους συζήτηση, γίνει έξω από τη Βουλή γιατί πρέπει επιτέλους να μας ακούσουν...».
Η αντιδήμαρχος Ελένη Λουκαΐδου παρατήρησε ότι «πρέπει να προχωρήσουμε σε πιο τολμηρές, δυναμικές, ίσως τρελές δράσεις, για να μας δουν και να μας ακούσουν»...

Δεν αρκεί η συμπερίληψη στα ψηφοδέλτια
Στην παρέμβασή της η εκ των βασικών ομιλητών της εκδήλωσης Σουσάνα Παύλου, Διευθύντρια του Μεσογειακού Ινστιτούτου Μελετών Κοινωνικού Φύλου, τόνισε ότι «οι εξελίξεις σε πολλές χώρες, δείχνουν ότι είναι αναγκαία η ύπαρξη ενός ισχυρού γυναικείου κινήματος για άσκηση πολιτικής πίεσης και ότι είναι πολύ σημαντικό να βρεθεί τουλάχιστον ένα ισχυρό κοινοβουλευτικό κόμμα που να πιέζει γι’ αυτό». Πρόσθεσε ότι «η πολιτική βούληση των πολιτικών κομμάτων είναι καθοριστική για την επίτευξη της ισότητας και της ισοτιμίας στα κέντρα λήψης πολιτικών αποφάσεων. Δεν αρκεί μόνο η συμπερίληψη γυναικών στα ψηφοδέλτια, αλλά χρειάζονται περισσότερα και πιο δραστικά μέτρα, που θα έχουν ως στόχο την αλλαγή των στερεοτύπων, των παρωχημένων αντιλήψεων για τους ρόλους των δύο φύλων και τη δημιουργία μιας νέας κουλτούρας μέσα στις δομές των πολιτικών κομμάτων που έχουν τις ρίζες τους σε αντρικά πρότυπα, δυσκολεύοντας ή αποτρέποντας την είσοδο των γυναικών στη δημόσια ζωή».

Να καταρρίψουμε τα στερεότυπα
Την εκδήλωση χαιρέτισε ο Υπουργός Δικαιοσύνης και Δημοσίας Τάξεως, Ιωνάς Νικολάου, που είπε, μεταξύ άλλων, ότι «η ώρα της κάλπης έφθασε και θα πρέπει να δείξουμε τον ευρωπαϊκό χαρακτήρα της Κύπρου, δίνοντας σε όλους τους πολίτες της, γυναίκες και άνδρες, ίσες ευκαιρίες για να προσφέρουν στην κοινωνία. Ήγγικεν η ώρα, στις ευρωεκλογές του 2014, η κοινωνία να καταρρίψει τα στερεότυπα και να προωθήσει τις γυναίκες στα κέντρα λήψεως αποφάσεων, στηρίζοντας τους θεσμούς για κοινωνική δικαιοσύνη».