Έμφαση στα ενεργειακά θέματα δόθηκε κατά τη συνάντηση Κασουλίδη-Κέρι
Ενώ εκφραζόταν ενδιαφέρον για το Κυπριακό στην Ουάσιγκτον, στη Λευκωσία οι δύο διαπραγματευτές αντάλλαζαν έγγραφα και παρατηρήσεις, χωρίς να σημειωθεί οποιαδήποτε πρόοδος

Στρατηγικό εταίρο των ΗΠΑ χαρακτήρισε την Κυπριακή Δημοκρατία ο Αμερικανός Υπουργός Εξωτερικών Τζον Κέρι, πριν από τη χθεσινή του συνάντηση με τον Κύπριο ομόλογό του Γιαννάκη Κασουλίδη. Εξέφρασε τις θερμές ευχαριστίες του προς την κυπριακή κυβέρνηση για τη στάση της σε σειρά διεθνών ζητημάτων και δη του θέματος της Συρίας, λέγοντας πως «αυτή η ηγεσία κι αυτή η εταιρική σχέση είναι απολύτως κρίσιμη για όλους μας». Ο κ. Κέρι προανήγγειλε, ταυτόχρονα, την επίσκεψή του στην Κύπρο, η οποία αναμένεται να πραγματοποιηθεί κατά τους επόμενους μήνες. «Μιλούμε εδώ και καιρό για μία επίσκεψη. Θέλουμε να προσπαθήσουμε να είμαστε υποβοηθητικοί στη διαδικασία», είπε.

Αναφερόμενος στο Κυπριακό, ο Αμερικανός ΥΠΕΞ δήλωσε πως συνομιλούμε και εργαζόμαστε πάνω στο θέμα, προσπαθώντας για την εξεύρεση ειρήνης στη νήσο, ως μία διζωνική δικοινοτική ομοσπονδία. «Ο Πρόεδρος Αναστασιάδης και ο Υπουργός Εξωτερικών έχουν πάρει την ηγεσία προσπαθώντας να φέρουν αυτήν τη λύση που σκληρά επιδιώκουμε και είναι τιμή μας που εργαζόμαστε μαζί τους σ’ αυτήν την προσπάθεια», πρόσθεσε, τονίζοντας πως η χώρα του υποστηρίζει αυτήν την πρωτοβουλία. Ο κ. Κέρι είπε, ακόμη, ότι υπάρχουν νέες οικονομικές ευκαιρίες και αναφέρθηκε στον ενεργειακό τομέα, που, όπως είπε, κινείται στην Κύπρο.

Διαφορετική επίσκεψη
Ο κ. Κασουλίδης δήλωσε, από πλευράς του, «χρειαζόμαστε τη βοήθεια και το ενδιαφέρον της διεθνούς κοινότητας, γιατί οι συνθήκες είναι κατάλληλες για να πιέσουμε με στόχο την εξεύρεση διευθέτησης». Μετά το πέρας της συνάντησής του με τον κ. Κέρι, ο Υπουργός Εξωτερικών έκανε λόγο για μεγάλη κινητικότητα και ενδιαφέρον για τις προσπάθειες λύσης του Κυπριακού, οι οποίες, όπως ανέφερε, εντάσσονται μέσα στο πλαίσιο της γενικότερης σταθερότητας και στη δική μας περιοχή, αλλά και σ’ ολόκληρη την Ευρώπη. Μίλησε, επίσης, για αποφασιστικότητα του Αμερικανού ομολόγου του να επισκεφθεί το νησί, «δίνοντας ουσία στον λόγο της επίσκεψής του». Για το θέμα των ΜΟΕ, που όπως είπε συζήτησαν με τον Τζον Κέρι, η μεγάλη εικόνα τους παραμένει ζωντανή κι ενδιαφέρουσα. «Μπορεί να ληφθούν αποφάσεις αυτήν την εβδομάδα και την επομένη για τα πρώτα μικρά βήματα, αλλά αυτά θα είναι τα πρώτα μικρά βήματα», σημείωσε.

Ο Υπουργός Εξωτερικών αναφέρθηκε και στην επικείμενη επίσκεψη του Αντιπροέδρου των ΗΠΑ Τζο Μπάιντεν στην Κύπρο την ερχόμενη εβδομάδα. «Αυτή η επίσκεψη θα είναι ενός διαφορετικού χαρακτήρα. Θα είναι συμβολική για το ενδιαφέρον στο ανώτατο επίπεδο και ενθάρρυνση των πλευρών για τη λύση του Κυπριακού», ανέφερε, διευκρινίζοντας ότι αυτό δεν σταματά την πολύτιμη αξία που έχει η Κυπριακή Δημοκρατία ως κράτος για τις ΗΠΑ.

Ενεργειακός διάδρομος
Σύμφωνα με πληροφορίες της «Σημερινής», η κυπριακή πλευρά είναι πολύ ικανοποιημένη από την έκβαση των επαφών του Γιαννάκη Κασουλίδη στις ΗΠΑ. Η 40λεπτη συνάντηση κάλυψε τις εξελίξεις στο Κυπριακό, διμερή και περιφερειακά ζητήματα και το θέμα των ΜΟΕ, όμως ασχολήθηκε αρκετά και με το θέμα της ενέργειας, σε συνάφεια με τις εξελίξεις στην Ουκρανία. Το αμερικανικό ενδιαφέρον αναφορικά με τους κυπριακούς υδρογονάνθρακες εστιάζεται στο γεγονός πως η Κύπρος αποτελεί πηγή σταθερότητας στην ευρύτερη περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου και διατηρεί καλές σχέσεις με όλα τα γειτονικά κράτη (πλην της Τουρκίας) και ως εκ τούτου θα μπορούσε να αποτελέσει τον βασικό παρανομαστή για συνεργασία των γύρω χωρών στον ενεργειακό τομέα.

Οι Αμερικανοί πιστεύουν ότι θα μπορούσε να δημιουργηθεί ένας νέος ενεργειακός διάδρομος προς την Ευρώπη, ο οποίος θα βασίζεται στον άξονα Κύπρου, Ελλάδας και Ισραήλ, μέσα από τον οποίο θα μπορεί να διακινείται το σύνολο των αποθεμάτων υδρογονανθράκων της Ανατολικής Μεσογείου, βοηθώντας έτσι στη σταδιακή ενεργειακή απεξάρτηση της ΕΕ από τη Ρωσία. Κάτι τέτοιο θεωρούν ότι θα είναι υποβοηθητικό στην επίλυση πολλών περιφερειακών ζητημάτων, που βρίσκονται στη σφαίρα των δικών τους ενδιαφερόντων. Πέραν τούτου, υψηλό είναι και το εμπορικό ενδιαφέρον, αφού ήδη αμερικανικές εταιρείες έχουν επενδύσει στον τομέα αυτόν.

Ίσως γίνει η αρχή
Οι ίδιες πηγές, πάντως, δεν αποκλείουν όντως η επίσκεψη Μπάιντεν να διασυνδεθεί με το θέμα των ΜΟΕ και ιδιαίτερα της Αμμοχώστου, χωρίς ωστόσο να επιφέρει οποιεσδήποτε σοβαρές αλλαγές στη σημερινή κατάσταση στο εγγύς μέλλον. Δηλαδή, ο αμερικανικός παράγοντας επιθυμεί τον καταρτισμό οδικού χάρτη για την κλειστή πόλη, ο οποίος θα περιέχει τα διάφορα στάδια της έρευνας, μελέτης, ανοικοδόμησης, επιστροφής κτλ. Όπως γίνεται, ωστόσο, κατανοητό, ακόμη και το πρώτο σημείο ενός τέτοιου οδικού χάρτη, η μελέτη των εμπειρογνωμόνων για την πραγματική κατάσταση στην Αμμόχωστο, χρειάζεται τη συνεργασία της Άγκυρας, κάτι που δεν είναι σίγουρο πως μπορεί να εξασφαλιστεί στην παρούσα φάση, αν και δεν θεωρείται ακατόρθωτο από αμερικανικής πλευράς. Πάντως, η τουρκική ιστοσελίδα AB Haber μετέδωσε, χθες βράδυ, ότι ο Αντιπρόεδρος των ΗΠΑ αναμένεται να ανακοινώσει στην Κύπρο τη χρηματοδότηση της ανοικοδόμησης των Βαρωσίων από την Ουάσιγκτον. Σύμφωνα με το δημοσίευμα, οι ίδιες πηγές αναφέρουν ότι οι δύο πλευρές στην Κύπρο αναμένεται να αποδεχθούν το σχέδιο των ΗΠΑ.

Ο Τζο Μπάιντεν βρίσκεται σε πλήρη συνεννόηση με τον Αμερικανό Πρόεδρο αναφορικά με την επίσκεψη, εξού και της αποδίδεται μεγάλη σημασία από την κυπριακή κυβέρνηση, παρόλο που αναμένεται να γίνουν λίγα επί της ουσίας. Σημειώνεται ότι ο κ. Μπάιντεν θα συναντήσει και τον Ντερβίς Έρογλου, στις 22 Μαΐου, ο οποίος επίσης δίνει σημασία στην επίσκεψη. Σε ανακοίνωση του εγκάθετου της κατοχής αναφέρεται ότι η τ/κ πλευρά πιστεύει ότι είναι ώρα για επίλυση του Κυπριακού το συντομότερο δυνατόν, στη βάση των «πραγματικοτήτων στο νησί» και καταβάλλει προσπάθειες προς αυτήν την κατεύθυνση. «Η τ/κ πλευρά καλωσορίζει οποιαδήποτε βοήθεια προς τα μέρη, λαμβάνοντας υπόψη τα ίσα δικαιώματα των δύο πλευρών», καταλήγει η ανακοίνωση.

Έγγραφα πάνε κι έρχονται
Χθες πραγματοποιήθηκε και η δεύτερη συνάντηση της δεύτερης φάσης των συνομιλιών, ανάμεσα στους Ανδρέα Μαυρογιάννη και Κουντρέτ Οζερσάι. Όπως δήλωσε ο Κυβερνητικός Εκπρόσωπος Νίκος Χριστοδουλίδης, στην ατζέντα βρέθηκε το περιουσιακό, η ομοσπονδιακή δημόσια υπηρεσία, οι αρμοδιότητες της κεντρικής κυβέρνησης και οι εξωτερικές σχέσεις. Έγγραφα κατατέθηκαν και από τις δύο πλευρές για το τελευταίο ζήτημα, ενώ η τουρκική πλευρά κατέθεσε έγγραφο και για τις αρμοδιότητες της κεντρικής κυβέρνησης. Η επόμενη συνάντηση θα πραγματοποιηθεί στις 20 του μήνα, με την ίδια θεματολογία. Ο κ. Χριστοδουλίδης δήλωσε πως εντός της εβδομάδας θα συναντηθούν εκ νέου οι εμπειρογνώμονες για το περιουσιακό, για περαιτέρω επεξηγήσεις.

Χωρίς συγκλίσεις στον ορίζοντα
Σύμφωνα με πληροφορίες της εφημερίδας μας, αυτή ήταν και η πρώτη συνάντηση «ρουτίνας» ανάμεσα στους δυο διαπραγματευτές. Επί της ουσίας ανταλλάζονται έγγραφα, επί των οποίων ζητούνται και λαμβάνονται διευκρινίσεις. Οι τουρκικές προτάσεις, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, αν και παρουσιάζονται ελαφρώς βελτιωμένες σε σχέση με τη φάση του screening, συνεχίζουν να αποκλίνουν σημαντικά από τις δικές μας, σε βαθμό που σε καμία περίπτωση δεν καθιστά δυνατή την επίτευξη προόδου στο προσεχές χρονικό διάστημα.

Πηγές κοντά στη διαπραγμάτευση ανέφεραν στη «Σ» ότι κατ’ ουδένα λόγο δεν μπορούμε να μιλήσουμε για σμίκρυνση του χάσματος που χωρίζει τις δυο πλευρές, από τις ενδείξεις που έχουμε μέσα από τα πρώτα έγγραφα. Υπενθυμίζεται ότι η δεύτερη, ουσιαστική φάση των συνομιλιών έχει δυο βασικούς στόχους, την επίτευξη συγκλίσεων και τον περιορισμό της απόστασης που χωρίζει τις δύο πλευρές, ώστε να καλυφθεί αρκετό έδαφος που να επιτρέπει τη μετάβαση στην τρίτη φάση, αυτήν του πάρε-δώσε. Σε αυτό το σημείο, τονίστηκε στην εφημερίδα μας, δεν υπάρχει καμία θετική εκτίμηση ότι όντως προχωρούμε προς αυτούς τους δύο στόχους.

Κάνει παράπονα ο Οζερσάι
Μετά το τέλος της χθεσινής διαπραγμάτευσης, ο Κουντρέτ Οζερσάι εμφανίστηκε ενοχλημένος, γιατί, όπως ισχυρίστηκε, υπήρξε διαρροή των εγγράφων των συνομιλιών στον ε/κ Τύπο. Το ζήτημα, όπως είπε, τέθηκε από τα ΗΕ κατά τη συνάντηση, κατόπιν συζήτησης που είχε γίνει στην προχθεσινή συνάντηση της τουρκικής πλευράς με τη Λίζα Μπάτενχαϊμ. Αυτό, τόνισε, ο κατά τα άλλα λαλίστατος Τ/κ διαπραγματευτής, δεν βοηθά τη διαπραγματευτική διαδικασία και τη θέση αυτή ισχυρίστηκε πως υιοθετούν και τα ΗΕ.

Επί της ουσίας των συνομιλιών, ο Οζερσάι ανέφερε πως αυτές «μπήκαν στα βαθιά», αλλά δεν εκτιμά πως θα είναι εύκολο να υπάρξει πρόοδος στο θέμα του περιουσιακού. Είπε πως η τουρκική πλευρά θα συνεχίσει να καταθέτει νέες προτάσεις στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, σημειώνοντας πως «εάν θέλουμε να έχουμε πρόοδο και να διατηρήσουμε το μομέντουμ, χρειάζεται να δώσουμε έμφαση στα θέματα στα οποία δεν έχει υπάρξει ακόμη συμφωνία».

Σε ό,τι αφορά την επίσκεψη Μπάιντεν, ο Κουντρέτ Οζερσάι ανέφερε πως η τ/κ πλευρά θέλει να δει ισορροπημένες, συγκεκριμένες εξελίξεις σε οποιοδήποτε θέμα θα ικανοποιούσε και τις δύο πλευρές, είτε αυτό είναι ΜΟΕ είτε η συνολική διευθέτηση. Υποστηρίζουμε οποιαδήποτε επίσκεψη που θα δώσει ώθηση στις διαπραγματεύσεις, πρόσθεσε, εκφράζοντας την ικανοποίησή του για το ταξίδι του Αμερικανού Αντιπροέδρου στην Κύπρο. Είναι σημαντικό να υπάρξει συνέχιση αυτών των βημάτων που θα ενθαρρύνουν τις δύο πλευρές, κατέληξε.