Γενικός Εισαγγελέας: Μεγάλη επιτυχία της Κύπρου
Η απόφαση αποτελεί ένα ισχυρό πολιτικό εργαλείο, το οποίο μπορεί να επαναπροσδιορίσει τα δεδομένα της διαπραγμάτευσης για το Κυπριακό

Τις δυνατότητες πολιτικής αξιοποίησης της προχθεσινής απόφασης του ΕΔΑΔ εναντίον της Τουρκίας εξετάζει, από χθες, η Κυβέρνηση, σε συνεργασία με τη Νομική Υπηρεσία της Δημοκρατίας.
Πέρα από την, καθ’ εαυτό, νομική της σημασία, η απόφαση εκτιμάται ότι προσφέρει ένα ισχυρό πολιτικό εργαλείο στην Κυπριακή Δημοκρατία, το οποίο μπορεί να επαναπροσδιορίσει τα δεδομένα της διαπραγμάτευσης για το Κυπριακό, ιδία στη συζήτηση του περιουσιακού, αλλά και γενικότερα στην ίδια τη διαδικασία επίλυσης του κυπριακού προβλήματος.

Δημιουργεί, ταυτόχρονα, τη δυνατότητα και νέων αγωγών της Κυπριακής Δημοκρατίας εναντίον της Τουρκίας, αφού δεν έχει παραγραφεί το δικαίωμα της ΚΔ να προσφύγει και για νέες αποζημιώσεις.
Σε δηλώσεις του σε ΜΜΕ ο Γενικός Εισαγγελέας, Κώστας Κληρίδης, τόνισε ότι πρόκειται για μια μεγάλη επιτυχία της Κύπρου στη νομική διαμάχη της εναντίον της Τουρκίας και μια ευχάριστη εξέλιξη, ενώ χαρακτήρισε ιδιαίτερα σημαντική την αναφορά του ΕΔΑΔ στο περιουσιακό και τη θέση ότι η Τουρκία πρέπει να συμμορφωθεί πλήρως με την απόφαση της τέταρτης διακρατικής προσφυγής.

Διαρκής η έγκληση της Τουρκίας
Το ΕΔΑΔ, δήλωσε, αναγνωρίζει τη συνεχιζόμενη παραβίαση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στο θέμα του περιουσιακού και καλεί την Τουρκία να την τερματίσει, ανεξαρτήτως της διαδικασίας που έχει θεσμοθετηθεί στα κατεχόμενα με τη λεγόμενη Επιτροπή Αποζημιώσεων. Γεγονός που σημαίνει ότι η Τουρκία δεν απαλλάσσεται στο θέμα του περιουσιακού.

Όσον αφορά ειδικότερα το θέμα των περιουσιών, έγκυροι νομικοί «κύκλοι» επισήμαναν στη «Σ» ότι, ίσως, σ’ αυτό το σημείο να έγκειται και η μεγαλύτερη σπουδαιότητα της απόφασης, καθώς δηλώνεται πλέον ρητώς από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο ότι ούτε η δημιουργία επιτροπής αποζημιώσεων στα κατεχόμενα έχει αφαιρέσει τα έννομα δικαιώματα της Κυπριακής Δημοκρατίας ούτε πολιτών της έναντι της Τουρκίας.
Η Νομική Υπηρεσία από σήμερα, κατέληξε ο Γενικός Εισαγγελέας, αρχίζει κύκλο επαφών με τους συμβούλους της στο εξωτερικό, για μελέτη τρόπων περαιτέρω αξιοποίησης της απόφασης.

Ισχυρό νομικό όπλο
Η απόφαση του ΕΔΑΔ αποτελεί ένα ισχυρό νομικό όπλο, που πρέπει να χρησιμοποιήσουμε με σωφροσύνη στην προσπάθεια επίλυσης του Κυπριακού, δήλωσε ο νομικός Κρις Τριανταφυλλίδης, εκ μέρους του Δημοκρατικού Συναγερμού.

Σε δηλώσεις του, ο κ. Τριανταφυλλίδης είπε αρχικά ότι η απόφαση έχει διπλή σημασία. Το ένα σκέλος, είναι το κομμάτι για το οποίο δόθηκαν οι αποζημιώσεις, όμως, όπως διευκρίνισε, η έμφαση δεν είναι στο ποσό, αλλά στο γιατί. «Οι αποζημιώσεις εδόθησαν, διότι εκρίθη η Τουρκία ένοχη, αφού με την εισβολή της στην Κύπρο έβλαψε αυτές τις δύο κατηγορίες ανθρώπων που ήσαν αυτές για τις οποίες ζητήθησαν οι αποζημιώσεις, δηλαδή τους αγνοουμένους και τους εγκλωβισμένους», τόνισε, προσθέτοντας ότι το ΕΔΑΔ θεωρεί το γεγονός της εισβολής ως ένα νομικό ζήτημα, το οποίο εναποθέτει ευθύνες στην Τουρκία.

Αναπαλλοτρίωτα δικαιώματα
Το δεύτερο σκέλος, και εξίσου σημαντικό, συνέχισε ο κ. Τριανταφυλλίδης, είναι ότι επιβεβαίωσε το ΕΔΑΔ και έχει κάνει μια μετατόπιση από την υπόθεση Δημόπουλος, ότι τα περιουσιακά δικαιώματα εκείνων οι οποίοι έχουν περιουσίες στα κατεχόμενα παραμένουν αναπαλλοτρίωτα και εναποθέτει στην Τουρκία την ευθύνη να βρει τρόπο να αποκαταστήσει αυτά τα δικαιώματα. Το ΕΔΑΔ εξηγεί, δε, ότι η απόφαση Δημόπουλος δεν ήταν μετατόπιση από αυτήν τη βασική αρχή. Αλλά, όπως διασαφήνισε, επειδή στη συγκεκριμένη υπόθεση επρόκειτο για μιαν ατομική προσφυγή, το ΕΔΑΔ «όριζε» τον τρόπο με τον οποίο θα μπορούσε να διεκδικήσει αυτά τα δικαιώματα μέσω της Επιτροπής που λειτουργεί στα κατεχόμενα, και η οποία ανήκει στην Τουρκία και όχι στο ψευδοκράτος.
«Υπό αυτές τις δύο έννοιες, η υπόθεση έχει μεγάλη νομική σημασία, είναι ένα νομικό όπλο το οποίο θα πρέπει να χρησιμοποιήσουμε με σωφροσύνη», υπογράμμισε ο κ. Τριανταφυλλίδης.

Ακυρώνεται η τουρκική προσέγγιση
Ερωτηθείς για το πώς θα πρέπει να χρησιμοποιήσουμε αυτήν την απόφαση, υπογράμμισε πως θα πρέπει να πάρουμε τις αρχές της απόφασης και, στο πλαίσιο των συνομιλιών για το Κυπριακό, να τις χρησιμοποιήσουμε με τον δέοντα τρόπο, ώστε να καταλήξουμε σε μια σωστή λύση του προβλήματος. «Δεν πρόκειται αυτή η απόφαση να μας λύσει το πολιτικό πρόβλημα, αλλά είναι ένα νομικό όπλο για να μας οδηγήσει σε μια σωστή λύση», υπέδειξε.

Ο κ. Τριανταφυλλίδης ανέφερε στη συνέχεια ότι υπάρχει μια αντιπαράθεση μεταξύ δύο στοιχείων, το ένα, εξήγησε, είναι αυτό της νομιμότητας που επικαλείται η δική μας πλευρά και το άλλο των πραγματικοτήτων που επικαλείται η τ/κ πλευρά. «Με αυτήν την απόφαση, φαίνεται ότι το στοιχείο της νομιμότητας υπερισχύει του στοιχείου των πραγματικοτήτων και, υπό αυτήν την έννοια, είναι ένα ισχυρό νομικό όπλο, το οποίο μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε» τόνισε. Στην ουσία, επισήμανε σε άλλες δηλώσεις του ο κ. Τριανταφυλλίδης, η απόφαση «ακυρώνει» τον πυρήνα της τουρκικής στρατηγικής και επιχειρηματολογίας, ότι η παρέλευση του χρόνου αναιρεί τις αρχές του δικαίου και επιβάλλει de facto και de jure την αναγνώριση των επί του εδάφους πραγματικοτήτων. Αυτή η προσέγγιση, με τη συγκεκριμένη απόφαση του ΕΔΑΔ, πλέον καταρρέει, κατέληξε.

Πρωτοποριακή απόφαση
Η απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων συνιστά νομική νίκη της Κυπριακής Δημοκρατίας, δήλωσε στο SigmaLive ο πρώην Γενικός Εισαγγελέας, Αλέκος Μαρκίδης, κάνοντας λόγο για πρωτοποριακή απόφαση.

Η απόφαση, εξήγησε, αποτελεί υλοποίηση ενός τμήματος της απόφασης στην Τέταρτη Διακρατική Προσφυγή που έγινε τον Μάιο του 2001 και την οποία επίμονα η Τουρκία παρέλειψε να εφαρμόσει.
«Μετά τη γνωστή απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων στην υπόθεση Δημόπουλος, υπήρχε κίνδυνος στο συμβούλιο Υπουργών να κλείσουν το θέμα της επίβλεψης της εφαρμογής της απόφασης του 2001, με βάση τη σκέψη ότι η Τουρκία συμμορφώθηκε με τη δημιουργία της γνωστής επιτροπής αποζημιώσεων», εξήγησε, προσθέτοντας ότι αυτή ήταν άποψη τελείως εσφαλμένη. Ο κίνδυνος, ωστόσο, υπήρχε, πρόσθεσε.

Συμμόρφωση ως προς τα περιουσιακά δικαιώματα
«Με τη χθεσινή απόφαση», επισήμανε περαιτέρω, «τα πράγματα μπήκαν στη σωστή τους νομική βάση, ότι δηλαδή άλλο είναι η δημιουργία εσωτερικού μέσου θεραπείας, όπως το ευρωπαϊκό δικαστήριο θεώρησε ότι αποτελούσε η επιτροπή αποζημιώσεων, και άλλο εντελώς θέμα είναι η συμμόρφωση με την ίδια την απόφαση, δηλαδή συμμόρφωση με την απόφαση καθόσον αφορά όχι μόνον τα δικαιώματα των εγκλωβισμένων και των συγγενών αγνοουμένων, αλλά και τα περιουσιακά δικαιώματα των ιδιοκτητών, όπως επίσης και το δικαίωμα κατοικίας των προσφύγων, που ήταν και αυτά βασικά τμήματα της απόφασης στην τέταρτη διακρατική προσφυγή», διευκρίνισε.

Πρωτόγνωρες αποζημιώσεις
Απαντώντας σε όσους επέκριναν το ύψος του ποσού, ο Αλέκος Μαρκίδης ξεκαθάρισε ότι θα πρέπει να έχουν υπόψη τους ότι ουδέποτε στις έξι και πλέον δεκαετίες που λειτουργεί το δικαστήριο δόθηκαν τέτοιες αποζημιώσεις, λέγοντας ότι πρόκειται για πρωτοποριακή απόφαση.«Πρέπει να δοθούν συγχαρητήρια στον κ. Πέτρο Κληρίδη και τη νομική ομάδα που τον βοήθησε να παρουσιάσει το όλο θέμα της δίκαιης ικανοποίησης σε σχέση με τους εγκλωβισμένους και τους συγγενείς αγνοουμένων», κατέληξε.

Πολιτική αξιοποίηση της απόφασης
Αναφορικά με την πολιτική αξιοποίηση της απόφασης, ο έγκριτος νομικός, Αχιλλέας Αιμιλιανίδης, επισήμανε στη «Σημερινή» ότι η Κυπριακή Δημοκρατία θα πρέπει να εγείρει την απόφαση εφ’ όλης της διαδικασίας επίλυσης του Κυπριακού, ενώ, παράλληλα, θα πρέπει να θέτει, με επίμονο τρόπο, προς όλες τις κατευθύνσεις -ΟΗΕ, Ε.Ε., ΗΠΑ και όλους τους ενδιαφερομένους στο Κυπριακό - τη σημασία και τις συνεπαγωγές της.

Επιπρόσθετα, τόνισε, θα πρέπει: Α) Να ενταχθεί σε κάθε μορφή σύνδεσης ή συνεργασίας της Τουρκίας με την Ε.Ε. και όχι μόνο στην ενταξιακή της πορεία. Β) Να εγερθεί, από πλευράς Κυπριακής Δημοκρατίας, στην Εξ Υπουργών Επιτροπή, επιτακτικά το ζήτημα της άμεσης εφαρμογής της Δ’ Διακρατικής για το περιουσιακό, και όχι μόνον η εφαρμογή της συγκεκριμένης απόφασης. Γ) Η καταδίκη της Τουρκίας και η μη συμμόρφωσή της να τεθούν ως προμετωπίδα για τη συζήτηση της λύσης του Κυπριακού ή όπου αλλού εγείρεται το κυπριακό πρόβλημα.

Όσον αφορά τις επιπτώσεις επί της Τουρκίας σε περίπτωση μη συμμόρφωσής της προς την Τέταρτη Διακρατική, ο κ. Αιμιλιανίδης υποστήριξε ότι η Κυπριακή Δημοκρατία θα πρέπει να παραμείνει άκαμπτη στο Συμβούλιο της Ευρώπης, ως προς την αναγκαιότητα επιβολής αυστηρών κυρώσεων επί της Τουρκίας.

Επί τούτου, συναφής ήταν χθεσινή δήλωση της ευρωβουλευτού του ΔΗΣΥ, Ελένης Θεοχάρους, ότι η Τουρκία είναι υποχρεωμένη να αποδεχθεί την απόφαση, αν θέλει να συνεχίσει τον ευρωπαϊκό προσανατολισμό της και αν θέλει να συνεχίσει να συμμετέχει στο Συμβούλιο της Ευρώπης.