Οι πολιτικοί αρχηγοί διαγωνίζονται ποιος θα την ζητήσει με τον πιο απόλυτο τρόπο

Οι περισσότεροι πολίτες αμφιβάλλουν ότι θα δουν κάποιους σημαντικούς υπαίτιους της οικονομικής καταστροφής να οδηγούνται στις φυλακές

ΑΚΕΛ ΚΑΙ ΔΗΣΥ βρέθηκαν στο μάτι του κυκλώνα για τα εκατομμύρια της Focus

Σε ένα σημείο συμφωνούν όλες οι πολιτικές δυνάμεις. Πρέπει να αποδοθεί δικαιοσύνη. Πρέπει να υπάρξει απόδοση ευθυνών και τιμωρία των ενόχων. Διαφωνούν, βέβαια, για τον τρόπο και για το τι ακριβώς εννοούν.

Διότι δεν υπάρχει συμφωνία ακόμα για το ποιοι φταίνε περισσότερο. Άλλωστε, μια περίπτωση που οδηγήθηκε ήδη στα δικαστήρια, η περίφημη «υπόθεση Δρομολαξιάς», έδειξε από τη φάση της ανακριτικής διαδικασίας πόσο διαφορετικά μπορεί οι πολιτικές δυνάμεις να αντιμετωπίσουν τη δικαιοσύνη. Η κοινή γνώμη, από την άλλη, υπερθεματίζει. Το δείχνουν όλες οι δημοσκοπήσεις, αλλά το καταλαβαίνει ο καθένας και καθημερινά. Όποια πολιτική άποψη και αν έχουν οι άνθρωποι, είναι εξοργισμένοι με τα όσα έχουν γίνει και ζητούν «τουλάχιστον δικαιοσύνη». Ταυτόχρονα, όμως, οι περισσότεροι αμφιβάλλουν ότι θα δουν κάποιους σημαντικούς υπαίτιους να οδηγούνται στις φυλακές.

«Υπόθεση Focus»

Οι πολιτικοί αρχηγοί, λειτουργώντας μέσα σε ένα τέτοιο περιβάλλον, εδώ και μήνες, διαγωνίζονται ποιος θα ζητήσει με τον πιο απόλυτο τρόπο δικαιοσύνη. Τις τελευταίες ημέρες, πολιτικοί και κόμματα άσκησαν κριτική στη Γενική Εισαγγελία για «πολύ μεγάλη καθυστέρηση». Ο ίδιος ο Γενικός Εισαγγελέας σήκωσε το γάντι και αντέδρασε δημόσια σε δηλώσεις και σχόλια που έκαναν βουλευτές με την ευκαιρία των συνεδριάσεων της Επιτροπής Θεσμών. Επαναβεβαίωσε ότι προχωρεί κανονικά ένα επίπονο και δύσκολο έργο των Αρχών. Μέσα σε αυτό το περιβάλλον τις τελευταίες ημέρες μια εφημερίδα επανήλθε με νεότερα στοιχεία σχετικά με παλαιότερη σκανδαλώδη περίπτωση που είχε αποκαλύψει (σ.σ. «Πολίτης»).

Πρόκειται για στοιχεία που φέρουν τα δυο μεγάλα κόμματα να έχουν δεχτεί υπέρογκες εισφορές από ελλαδική υπεράκτια εταιρεία με έδρα την Κύπρο, η οποία, σύμφωνα με τους ισχυρισμούς της, «σχετίζεται με το κεντρικό πρόσωπο του ναυαγίου της Λαϊκής Τράπεζας, Ανδρέα Βγενόπουλο». Τα δημοσιεύματα, που εμπλουτίστηκαν και με φωτοτυπίες αποδεικτικών εγγράφων, προκάλεσαν θύελλα πολιτικών συζητήσεων αυτές τις ημέρες. Το ΑΚΕΛ φέρεται να έχει πάρει ούτε λίγο ούτε πολύ ενάμιση εκατομμύριο ευρώ από την εταιρεία του 35χρονου Ζολώτα, ενώ ο ΔΗΣΥ πεντακόσιες χιλιάδες. Ταυτόχρονα, εξάπτονται τα πνεύματα μέσα σε μια πολύ ανήσυχη κοινή γνώμη.

Το ΑΚΕΛ αρνείται και μιλά για «ξαναζεσταμένο φαγητό». Αντίθετα, ο Συναγερμός, μετά από κάποιες ταλαντεύσεις και έρευνες στα κομματικά κατάστιχα, έχει παραδεχτεί ότι υπήρξε μια τέτοια εισφορά τουλάχιστον για πενήντα χιλιάδες. Την οποία αποφάσισαν ότι, με τη γνώση που υπάρχει, τώρα πρέπει «αναδρομικά» να αρνηθούν. Έτσι ανακοίνωσαν ότι το ποσό πρέπει να επιστραφεί στους καταθέτες της Λαϊκής που ζήμιωσαν από τεράστια «πέτσινα» δάνεια εκείνης της εταιρείας.

Παρά τη διαλλακτικότητα και τον ρεαλισμό με τον οποίο αντιμετώπισε αυτό το ζήτημα η Πινδάρου, σε σχόλια και υπαινιγμούς στελεχών διακρίνεται ήδη μια δυσαρέσκεια διότι «τρέχουν να σβήνουν φωτιές από τα παλιά». Αλλά ακόμα περισσότερο φαίνεται να ανησυχούν, διότι δεν ξέρουν τι άλλο ακριβώς μπορεί να προκύψει. Εκφράζονται μέχρι και φόβοι αυτές τις ημέρες ότι μπορεί να επηρεαστεί η ιδιαίτερα ανοδική πορεία που σημείωνε μέχρι τώρα ο ΔΗΣΥ στον δρόμο για την κάλπη των ευρωεκλογών.

Η χρονική στιγμή

Είναι τυχαία η χρονική στιγμή των διαρροών για τα εκατομμύρια της Focus; Στο παρασκήνιο πολιτικοί παράγοντες συνδέουν τη «διαρροή» τέτοιων στοιχείων σε έντυπο με την αντιδικία που αναπτύχθηκε μεταξύ της Γενικής Εισαγγελίας και του πολιτικού κόσμου. Παρά το ότι τα στοιχεία φαίνεται να υπήρχαν από καιρό, αυτή η ερμηνεία δεν στερείται λογικής. Την εντύπωση αυτή ενίσχυσε δήλωση του ίδιου του Γενικού Εισαγγελέα, ότι θα χειριστεί το ζήτημα «σύμφωνα με το δημόσιο συμφέρον».

Πολιτικά στελέχη αντέδρασαν, λέγοντας ότι κάτι τέτοιο θα έλεγε ένας Εισαγγελέας εάν υπήρχε κάποιο αδίκημα. Ενώ σε αυτήν την περίπτωση δεν υπάρχει καμία παράβαση νομοθεσίας, αλλά ένα ζήτημα δεοντολογίας και ηθικής. Άρα, συμπεραίνουν, κάτι τέτοιο έπρεπε να λεχθεί και όχι να γίνεται αναφορά στο «δημόσιο συμφέρον». Εξάλλου, επιμένουν τα ίδια σχόλια, εάν υπήρχε κάποια υπόθεση, η Γενική Εισαγγελία θα έπρεπε να είχε κάνει κάτι από τον περασμένο Νοέμβριο, όταν είδαν το φως της δημοσιότητας αυτές οι πληροφορίες.

Φαίνεται, πάντως, ότι μεταξύ ενημερωμένων κύκλων, σχετικών με το νομικό σύστημα, συνεχώς ενισχύεται η άποψη ότι δεν θα υπάρξει μια διαδικασία «κάθαρσης» σαν τις προσδοκίες που αναπτύχθηκαν στην κοινή γνώμη και στο πολιτικό σύστημα. Πολύ δύσκολα θα δούμε κάποια πραγματικά «μεγάλα ονόματα» στα δικαστήρια, σχολίαζε βετεράνος μάχιμος δικηγόρος. Φαίνεται να είναι πολλά και βαθιά τα «διαπλεκόμενα», πρόσθετε στέλεχος γνωστού δικηγορικού γραφείου της Λευκωσίας. Ίσως τελικά επιλεγούν δυο-τρεις «περιπτώσεις πιλότοι», αντιλέγει άλλος πιο αισιόδοξος, συμπληρώνοντας και πάλι ότι ούτε αυτή θα έπρεπε να είναι «η σωστή δουλειά υπό τις περιστάσεις».

Εξάλλου, ολοένα και περισσότεροι σχολιάζουν και μια διάσταση προσέγγισης που φαίνεται να υπάρχει μεταξύ του Γενικού και του Βοηθού Γενικού Εισαγγελέα. Ο τελευταίος, ισχυρίζονται οι ίδιοι κύκλοι, παρουσιάζεται ιδιαίτερα ενοχλημένος με σημεία στα οποία είτε διαφωνεί είτε θεωρεί ελλιπή τη δράση και την εικόνα της υπηρεσίας. Το θολό σκηνικό ενισχύεται ακόμα περισσότερο και από περιστατικά όπως η παραίτηση του επικεφαλής της ανακριτικής ομάδας.

Φόβοι για «κάτι ανάλογο με το Μαρί»

Πηγή που πρόσκειται στην Πινδάρου, σχολιάζοντας τις εξελίξεις με πιο ψύχραιμο τρόπο, ομολογεί ότι η κατάσταση είναι πραγματικά κρίσιμη. Παρά τα πολύ σκληρά μέτρα και τις δυσκολίες που ζει ο Κύπριος, έλεγε, οι άνθρωποι δείχνουν ακόμα ανοχή στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας και στην Κυβέρνηση. Διότι μόνο από την Κυβέρνηση μπορούν να περιμένουν κάποια βελτίωση, παρά τις απογοητεύσεις. Γι’ αυτό, συμπεραίνει, το ζήτημα της δικαιοσύνης και των ευθυνών είναι κομβικό για να συνεχίσει να υπάρχει μια στοιχειώδης εμπιστοσύνη όπως φαίνεται ακόμα στις δημοσκοπήσεις. Διαφορετικά, η κρίση είναι «τρομακτική».

Ιδιαίτερα μάλιστα μετά το «φιάσκο» με το μηδενικό αποτέλεσμα της περίφημης Ερευνητικής Επιτροπής που λειτούργησε πέρσι, το πρόβλημα συσσωρεύεται. Μπορεί να έχουμε φαινόμενα ανάλογα με την κατακόρυφη φθορά και αμφισβήτηση που γνώρισαν ο τέως Πρόεδρος και το ΑΚΕΛ μετά το δράμα στο Μαρί. Θα αρκέσει, παρατηρεί η ίδια πηγή, «απλώς μια σπίθα». Στην Πινδάρου φαίνεται να μην είναι εντελώς σίγουροι ότι «ψηλά στον λόφο», δηλαδή στο Προεδρικό, έχουν μια ακριβή εικόνα αυτής της κατάστασης. Ιδιαίτερα εκφράζονται αμφιβολίες αν ο ίδιος ο Πρόεδρος τυγχάνει της ακριβούς ενημέρωσης, που χρειάζεται σε τέτοιες περιπτώσεις.

Το ΑΚΕΛ σε εσωστρέφεια

Το ΑΚΕΛ, ως ο κύριος όγκος της αντιπολίτευσης, δεν μπορεί να εκμεταλλευτεί αυτήν την κατάσταση. Είναι πάμπολλα και ιδιαίτερα μεγάλα τα δικά του προβλήματα, που εδώ και μήνες έχουν κλείσει το κόμμα σε μια διαδικασία υποχρεωτικής «εσωστρέφειας». Επιλέγει να επικεντρώνεται σε συγκεκριμένα θέματα που σχετίζονται μόνο με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, όπως είναι η εξαγωγή από το συγγενικό του περιβάλλον των εκατομμυρίων πριν από το κούρεμα ή ακόμα η πρόσφατη πολύκροτη περίπτωση του εκκλησιαστικού οικοπέδου.

Ακόμα και σε αυτές τις περιπτώσεις, όμως, που φαινομενικά το ΑΚΕΛ θα μπορούσε να…«εκμεταλλευτεί τα πασχαλιάτικα ανέλπιστα αυτογκόλ του κυβερνητικού στρατοπέδου», περιορίστηκε ξανά σε θέση άμυνας. Αφού αμέσως επόμενο… «επεισόδιο των αμαρτωλών εισφορών» άλλαξε ξανά την ατζέντα των συζητήσεων. Εξάλλου, ο στρατηγικός στόχος της Εζεκίας Παπαϊωάννου αυτήν την ώρα είναι η μέγιστη συσπείρωση του εσωτερικού κύκλου ψηφοφόρων, για να μην απομακρυνθεί το εκλογικό ποσοστό του Μάη αρκετά κάτω από το 30% και για να μην κινδυνεύσει η δεύτερη έδρα του κόμματος.

Εξάλλου, σχεδόν σε όλα τα ζητήματα ευθυνών και δικαιοσύνης, το ΑΚΕΛ δεν φαίνεται να έχει «καθαρή τη φωλιά» για να μπορέσει να διαμαρτυρηθεί και να εξαπολύσει μύδρους. Το τελευταίο φαίνεται να είναι το προνομιακό έδαφος ανταγωνισμού μεταξύ της ΕΔΕΚ και της Συμμαχίας. Αρκετοί θεωρούν αυτήν την κούρσα μεταξύ τους ως τον παράγοντα που μπορεί να κρίνει την «έκτη» έδρα στην Ευρωβουλή. Παράγοντες με σημαντική εμπειρία στις δημοσκοπήσεις και στη λογική της κοινής γνώμης σχολίαζαν, όμως, ότι αυτός ο ανταγωνισμός μπορεί τελικά να μην είναι τόσο καθοριστικός.

Προσπαθώντας να συσχετίσουν το τι συμβαίνει στην Κύπρο με το τι έγινε σε άλλες χώρες, επιφυλάσσονται να δουν για παράδειγμα τις επιδόσεις του συνδυασμού των έξι ανεξάρτητων (με τους Πλατή, Μικελλίδη κ.λπ). Κάποιοι θεωρούν ότι αντίθετα από το ΕΛΑΜ, που δεν έχει τέτοιες δυνατότητες, το «Μήνυμα Ελπίδας» μπορεί κάτω από κάποιες συνθήκες να μετατραπεί σε… «μαγνήτη», που θα συγκεντρώσει ψήφο δυσαρέσκειας και διαμαρτυρίας.

Κρίνονται η διακυβέρνηση Αναστασιάδη, αλλά και το ίδιο το «σύστημα»

ΟΜΩΣ οι περισσότεροι πολιτικοί παρατηρητές, ανεξάρτητα από άλλες αναλύσεις, συμφωνούν ότι ένα βασικό κλειδί και στις ευρωεκλογές και για τη συνέχεια των προσπαθειών της Κυβέρνησης στην οικονομία, θα είναι το θέμα της δικαιοσύνης και της απόδοσης ευθυνών. Αν τυχόν μέχρι τις ευρωεκλογές ή τουλάχιστον το καλοκαίρι δεν υπάρξουν ουσιαστικά σημάδια στο μέτωπο αυτό, σχολίαζε υψηλό στέλεχος της κυβερνητικής παράταξης, «τότε κινδυνεύουμε να δούμε το κλίμα να αντιστρέφεται εντελώς…».

Ενώ φαίνεται πως με τον ίδιο περίπου τρόπο που εδώ και ένα-δυο χρόνια σιγοβράζει μια διαίρεση «κύκλου Χριστόφια» και «κομματικών», ανάλογο σκηνικό πάει να διαμορφωθεί και μεταξύ Πινδάρου και Προεδρικού. Βέβαια, στον χώρο του ΔΗΣΥ, έχοντας και πικρές αναμνήσεις από τη διακυβέρνηση Κληρίδη και ιδιαίτερα τη δεύτερη πενταετία, εξορκίζουν μια τέτοια εξέλιξη. Η κομβική σημασία που έχουν οι πραγματικές εξελίξεις στο επίπεδο των ερευνών για την οικονομική κατάρρευση και της δικαιοσύνης, εστιάζεται και σε σχόλια που έχουν ήδη κάνει πολιτικά πρόσωπα θεωρώντας ότι εκτός από το πολιτικό σύστημα, ανάλογα με το τι θα συμβεί, κρίνεται και το κύρος και η εμπιστοσύνη στο ίδιο το σύστημα δικαιοσύνης.

Το οποίο κάποιοι με νόημα χρεώνουν με ένα καθόλου ικανοποιητικό ιστορικό μέχρι σήμερα. Αυτό το ζήτημα έχει ακόμα μεγαλύτερη σημασία από την ώρα που το Κυπριακό δεν φαίνεται σύντομα να μπορεί να τραβήξει πάνω του την προσοχή όπως προέβλεπαν κάποιοι. Οι σχετικές εξελίξεις δείχνουν ότι και αν συμβεί τελικά κάτι καθοριστικό, αυτό θα γίνει είτε προς το τέλος του χρόνου είτε και το 2015. Εάν λοιπόν από την έκταση και το είδος της απόδοσης ευθυνών εξαρτάται η ίδια η Κυβέρνηση και η ισορροπία του πολιτικού κόσμου, εξίσου εξαρτάται και το ίδιο το μέλλον του συστήματος δικαιοσύνης…