«Αιχμή του δόρατος» για προώθηση της διαδικασίας το άνοιγμα της κατεχόμενης πόλης
Το θέμα της Αμμοχώστου ήταν στο επίκεντρο της χθεσινής συνάντησης Αναστασιάδη - Ρούμπιν, με τους Αμερικανούς να προτείνουν σειρά μέτρων για «αναμόχλευση» της διαπραγμάτευσης

Ιδιαίτερα σημαντικές κρίνονται οι χθεσινές συναντήσεις του Υφυπουργού Εξωτερικών των ΗΠΑ Έρικ Ρούμπιν στη Λευκωσία, με τους ηγέτες των δύο κοινοτήτων.
Η επίσκεψη του Αμερικανού αξιωματούχου ακολούθησε… κατά πόδας την επίσκεψη του Επιτρόπου Διεύρυνσης της ΕΕ Στέφαν Φούλε, ο οποίος συνέχισε και χθες τις επαφές και τις συναντήσεις του με παράγοντες της πολιτικής και οικονομικής ζωής, τόσο στις ελεύθερες περιοχές όσο και στα κατεχόμενα.

Σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, οι επισκέψεις των δύο αξιωματούχων κρίνονται «ιδιαίτερης σημασίας και είχαν ουσιαστικό περιεχόμενο», στο πλαίσιο της προσπάθειας «αναμόχλευσης» της διαπραγματευτικής διαδικασίας, με συγκεκριμένη εστίαση στην προώθηση ΜΟΕ και στην αναβάθμιση του ρόλου και της εμπλοκής της ΕΕ. Οι ίδιες πηγές, μιλώντας στη «Σ», επισήμαναν ότι, με τις πρωτοβουλίες του Προέδρου της Δημοκρατίας και της Κυβέρνησης, διαμορφώνεται ένα περιβάλλον ενεργούς και ουσιαστικής διεθνούς ανάμειξης στο Κυπριακό, στη βάση των κύριων στρατηγικών προταγμάτων της πλευράς μας, που είναι (στην παρούσα φάση) η αναβάθμιση του ρόλου της ΕΕ, ως προς τον έλεγχο της συμβατότητας των κατατεθειμένων προτάσεων στις διαπραγματεύσεις με το ευρωπαϊκό κεκτημένο, και η προώθηση Μέτρων Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης, με κυρίαρχο διάβημα το θέμα των Βαρωσίων.

Επανέλαβαν δε, ότι οι εξυφαινόμενες διεργασίες συντελούνται σ’ ένα πεδίο συναντίληψης με τους διεθνείς συνομιλητές μας ως προς την ωφελιμότητα των συγκεκριμένων μέτρων, γεγονός που φέρνει την τ/κ πλευρά σε θέση όπου επιβάλλεται να επιδείξει εμπράκτως «καλή θέληση» για επίτευξη προόδου.

Στο επίκεντρο η Αμμόχωστος
Αιχμή του δόρατος της συνάντησης του Προέδρου της Δημοκρατίας Νίκου Αναστασιάδη, με τον Υφυπουργό Εξωτερικών των ΗΠΑ Έρικ Ρούμπιν, η οποία διήρκεσε μια περίπου ώρα, ήταν το θέμα της Αμμοχώστου.
Σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, αλλά και πληροφορίες που μετέδωσε χθες βράδυ το «Σίγμα», οι ΗΠΑ φέρονται να δεσμεύτηκαν για άσκηση πιέσεων προς την τουρκική πλευρά, όσον αφορά την προώθηση ΜΟΕ και κυρίως του θέματος των Βαρωσίων.

Αν και στις δημόσιες δηλώσεις του ο Έρικ Ρούμπιν ήταν γενικόλογος, στη συζήτηση με τους ηγέτες των δύο κοινοτήτων συζητήθηκε συγκεκριμένο πακέτο ΜΟΕ, το οποίο ελπίζεται ότι θα λειτουργήσει ως μηχανισμός για τη μελλοντική επιστροφή της πόλης και το άνοιγμα του λιμανιού της.

Το πακέτο για την Αμμόχωστο
Σύμφωνα με πληροφορίες, το πακέτο προκαταρκτικών ΜΟΕ που συνδέεται με την επιστροφή της Αμμοχώστου είναι το εξής:
• Οι Αμερικανοί θα χρηματοδοτήσουν μελέτη (master plan) για την ανοικοδόμηση της Αμμοχώστου • Να συμφωνηθεί η είσοδος ειδικών στην περίκλειστη πόλη, για καταγραφή της πραγματικής κατάστασης • Ξεπάγωμα ενταξιακών κεφαλαίων της Τουρκίας • Συνέχιση αποναρκοθέτησης• Άλλα μέτρα καθημερινότητας.

Επίσκεψη Κέρι
Εξάλλου, σύμφωνα με πληροφορίες, οι Αμερικανοί φαίνεται να προετοιμάζουν επίσκεψη στην Κύπρο του Αμερικανού Υπουργού Εξωτερικών Τζον Κέρι. Αυτό δεν αποκλείεται να γίνει ακόμη και εντός Ιουλίου, υπό την προϋπόθεση ότι θα έχει κάτι συγκεκριμένο να ανακοινώσει, τουλάχιστον για ΜΟΕ. Την ίδια ώρα, η Κυβέρνηση προσπαθεί να κρατήσει χαμηλά τον πήχη των προσδοκιών, προφανώς λόγω και του αστάθμητου παράγοντα που λέγεται Τουρκία.

Υποστηρικτικός ρόλος
Εξερχόμενος του Προεδρικού, ο κ. Ρούμπιν ανέφερε ότι στόχος των ΗΠΑ είναι να λειτουργήσουν υποστηρικτικά για «να βρούμε τρόπους, ώστε να βοηθήσουμε την αντιμετώπιση των αναγκών και των προσδοκιών των δύο πλευρών, για μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης που μπορούν να αρχίσουν να δείχνουν πραγματικές πιθανότητες για πρόοδο». Ερωτηθείς για το θέμα των ΜΟΕ και της Αμμοχώστου, ανέφερε ότι είναι καλά γνωστές οι προτεραιότητες των δύο πλευρών, ωστόσο απέφυγε να πει περισσότερα για ένα θέμα που, όπως είπε, συζητείται αυτήν τη στιγμή με τους δύο ηγέτες. Ο ρόλος μας δεν είναι ρόλος συμμετεχόντων αλλά υποστηρικτών, διευκρίνισε, και, υπό αυτό το πρίσμα, «ευελπιστούμε να δημιουργηθούν κάποιοι μηχανισμοί, ώστε να υποστηριχθούν κάποια προγράμματα».

Εξέφρασε, παράλληλα, την ελπίδα οι ΗΠΑ να μην είναι μόνες σε αυτήν την προσπάθεια, αλλά να υπάρξει επίσης υποστήριξη από την ΕΕ και άλλους. Σημείωσε δε, την ισχυρή δέσμευση των Ηνωμένων Πολιτειών να κάνουν ό,τι μπορούν για να γίνει αυτό πραγματικότητα.

Ιδέες για ΜΟΕ
Αναφέροντας ότι η συνάντηση με τον Πρόεδρο ήταν πολύ καλή, είπε ότι συζητήθηκε η πρόοδος που υπήρξε και η αισιοδοξία για μελλοντική πρόοδο στις συνομιλίες για επίλυση του Κυπριακού. Πρόσθεσε ότι συζητήθηκε, επίσης, η στήριξη των ΗΠΑ στην αποστολή καλών υπηρεσιών του ΟΗΕ, και η υποστήριξη της χώρας προς τους ηγέτες των δύο κοινοτήτων και τις δεσμεύσεις που ανέλαβαν.

«Συζητήσαμε ιδέες για μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης και τρόπους με τους οποίους η διεθνής κοινότητα και χώρες όπως οι ΗΠΑ μπορούν να συμβάλουν στη στήριξη των προσπαθειών για την προώθηση μέτρων οικοδόμησης εμπιστοσύνης που θα αρχίσουν να δημιουργούν πραγματική πρόοδο, σπάζοντας τα εμπόδια που έχουν χωρίσει τις δύο κοινότητες για τόσον καιρό», τόνισε ο Αμερικανός αξιωματούχος, προσθέτοντας ότι η συζήτηση ήταν πολύ υποβοηθητική και πολύ θετική, και οι ΗΠΑ είναι δεσμευμένες να κάνουν ό,τι μπορούν για να βοηθήσουν αυτήν τη διαδικασία να προχωρήσει το συντομότερο δυνατόν.

Πρόωρο για ανακοινώσεις
Μιλώντας μετά τη συνάντηση ο Κυβερνητικός Εκπρόσωπος Χρήστος Στυλιανίδης ανέφερε ότι το θέμα της Αμμοχώστου ήταν στο επίκεντρο των συζητήσεων, ωστόσο ανέφερε ότι σε αυτό το στάδιο δεν επιθυμεί να προβεί σε οποιεσδήποτε ανακοινώσεις. Όπως εξήγησε ο κ. Στυλιανίδης, η συνάντηση κινήθηκε σε τρία επίπεδα. Το πρώτο είχε σχέση με την αξιολόγηση τής μέχρι σήμερα πορείας των διαπραγματεύσεων, κατά το οποίο ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας κατέθεσε τις απόψεις και τις εκτιμήσεις του γι’ αυτήν τη φάση της κατάθεσης των αρχικών εισηγήσεων, του λεγόμενου screening, και έγινε ανταλλαγή απόψεων για το πώς ξεπερνιούνται κάποια προβλήματα που έχουν ήδη διακριβωθεί.

Κατά το δεύτερο στάδιο, εξήγησε, έγινε μια συστηματική και επισταμένη συζήτηση γύρω από το θέμα των μέτρων οικοδόμησης εμπιστοσύνης, με αιχμή του δόρατος το θέμα της Αμμοχώστου. «Αξιολογήθηκαν θέματα που αφορούν και ευρύτερα μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης, αλλά το προεξάρχον θέμα παρέμεινε το ζήτημα της Αμμοχώστου», τόνισε ο Εκπρόσωπος.

Ως τρίτο θέμα συζητήθηκε η ενεργότερη εμπλοκή της ΕΕ στη διαδικασία της διαπραγμάτευσης, η αξία και η σημασία αυτής της εμπλοκής, και πόσο θα βοηθήσει έτσι, ώστε ο διάλογος να γίνει πιο παραγωγικός και να συγκεκριμενοποιηθεί σε σχέση, κυρίως, με τη συμβατότητα ή τη μη συμβατότητα των προτάσεων με το ευρωπαϊκό κεκτημένο.

Δηλώσεις επί γεγονότων
Ερωτηθείς για το θέμα της Αμμοχώστου, ο κ. Στυλιανίδης απέφυγε να πει κάτι πιο συγκεκριμένο, αφού, όπως εξήγησε, «είναι σωστό να ανακοινώνουμε επί γεγονότων παρά επί συζητήσεων και προθέσεων.
»Υπάρχουν σκέψεις για μηχανισμούς και πρωτοβουλίες, όμως, θα κάνουμε καλό στη διαδικασία, αν αποφύγουμε τη συζήτηση και κακό, αν δημιουργήσουμε οποιεσδήποτε εντυπώσεις πέραν των συγκεκριμένων γεγονότων» υπογράμμισε.

Έτος ιστορικής προόδου
Μετά το Προεδρικό Μέγαρο ο κ. Ρούμπιν μετέβη στα κατεχόμενα, όπου είχε συνάντηση με τον Τ/κ ηγέτη Ντ. Έρογλου. Ο Αμερικανός ΥΦΕΞ χαρακτήρισε πολύ καλή τη συνάντηση, λέγοντας ότι του εξέφρασε τη σθεναρή υποστήριξη των ΗΠΑ για την επιτυχία αυτής της διαδικασίας και την ισχυρή υποστήριξη της χώρας του για τη δέσμευση των δύο ηγετών και των δύο κοινοτήτων για να προχωρήσει η διαδικασία προς μια διευθέτηση του Κυπριακού, υπό την αιγίδα της αποστολής των καλών υπηρεσιών του ΟΗΕ.

Όπως μεταδίδεται από τα κατεχόμενα, ο κ. Ρούμπιν εξέφρασε επίσης την ετοιμότητα και τη δέσμευση των ΗΠΑ να κάνουν ό,τι μπορούν για να δουν αυτήν τη διαδικασία να επιτυγχάνει και να βοηθήσουν στα μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης. «Με άλλα λόγια, να βοηθήσουμε να γίνουν πραγματικά τα οφέλη από μια διευθέτηση και στις δύο κοινότητες. Είμαστε πάρα πολύ αισιόδοξοι ότι αυτό θα είναι το έτος μιας ιστορικής προόδου και είμαστε έτοιμοι να διαδραματίσουμε τον ρόλο μας υποστηρίζοντάς την», υπογράμμισε.

Ερωτηθείς, αν συζητήθηκε το θέμα της Αμμοχώστου, ο Αμερικανός αξιωματούχος απάντησε «δεν υπεισερχόμαστε σε λεπτομέρειες. Αυτό, πιστεύω, είναι θέμα συζήτησης μεταξύ των δύο ηγετών».
Ερωτηθείς, εάν θεωρεί πως η Αμμόχωστος είναι το κλειδί, απάντησε ότι δεν είναι αυτοί που θα το πουν, αλλά οι δύο ηγέτες που θα αποφασίσουν.

Υπόθεση των πλευρών ο χρόνος
Σε ερώτηση για το ποιες είναι οι προσδοκίες του όσον αφορά τον νέο αυτό γύρο των διαπραγματεύσεων μεταξύ των δύο ηγετών, ο κ. Ρούμπιν είπε ότι πιστεύει πως οι δύο ηγέτες είχαν μια καλή συνάντηση μεταξύ τους και οι διαπραγματευτές έχουν δηλώσει ότι θέλουν να επιτευχθεί ταχεία πρόοδος. «Πιστεύουμε ότι τώρα είναι η περίοδος που μπορεί αυτό να γίνει εφικτό. Ελπίζουμε ότι θα αδράξουν την ευκαιρία, ελπίζουμε ότι αν υπάρξουν δυσκολίες, θα τις ξεπεράσουν».

Ερωτηθείς, εάν οι ΗΠΑ στηρίζουν τη διαδικασία με ένα χρονοδιάγραμμα, ο Αμερικανός ΥΦΥΠΕΞ είπε ότι η δομή, ο χρόνος και όλα αυτά είναι κάτι που αφορά τους ηγέτες και τις δύο κοινότητες. Οι ΗΠΑ, συνέχισε, πιστεύουν ότι υπάρχει ανάγκη για ταχεία πρόοδο τώρα και ότι «αυτή είναι η χρονιά κατά την οποία θα είναι πιθανόν να κινηθούμε γρήγορα».