«Ακροβατισμοί» στη μεθόριο των αρμοδιοτήτων με τις άλλες εξουσίες

Τρεις έγκριτοι νομικοί «κρίνουν» την ανάληψη εκ μέρους της Επιτροπής Θεσμών πρωτοβουλίας διερεύνησης του σκανδάλου της οικονομίας, επισημαίνοντας ότι η Βουλή, με τον τρόπο που διαχειρίζεται το ζήτημα, προβαίνει σε υπέρβαση αρμοδιοτήτων

ΦΑΙΝΕΤΑΙ ότι η κοινοβουλευτική αυτή «πρακτική» αποκρυσταλλώνεται στη βούληση των βουλευτών να ευθυγραμμίζονται, ενίοτε, με το λαϊκό αίσθημα

Τι και πόσο εξυπηρετούν οι διάφορες, κατά καιρούς, διερευνητικές πρωτοβουλίες της Βουλής των Αντιπροσώπων, όσον αφορά ζητήματα με προφανείς ποινικές διαστάσεις; Υποβοηθούν, πράγματι, την προσπάθεια διαλεύκανσης τέτοιων ζητημάτων, ή επενεργούν αρνητικά στη διαδικασία ποινικής διερεύνησης, στην εκδίκαση των υποθέσεων και στην απονομή της δικαιοσύνης; Ποιος είναι ο αυστηρά προσδιορισμένος θεσμικός ρόλος της και ποια η συντεταγμένη της αρμοδιότητα εφ' όλων αυτών των θεμάτων; Και πώς, εν τοις πράγμασι, η ίδια η Βουλή διαχειρίζεται τον κίνδυνο υπέρβασης των εξουσιών και αρμοδιοτήτων της, που απειλεί να διαταράξει τη συντεταγμένη νομιμότητα και την «απροϋπόθετη» αρχή της διάκρισης των εξουσιών;

Μήπως, την ίδια ώρα, αυτή η προσπάθεια υποκρύπτει κι έναν υπόγειο, ανομολόγητο ανταγωνισμό μεταξύ των πολιτειακών εξουσιών, που έχει ως αποτέλεσμα την αλληλεπικάλυψη αρμοδιοτήτων, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για την εύρυθμη λειτουργία του πολιτειακού μας συστήματος; Που, όσον αφορά ειδικότερα την κοινοβουλευτική πρακτική, φαίνεται να αποκρυσταλλώνεται στο φαινόμενο μιας βούλησης των νομοθετών να ευθυγραμμίζονται, ενίοτε, με το λαϊκό αίσθημα, για λόγους που έχουν να κάνουν περισσότερο με την πολιτική διαχείριση τέτοιων ζητημάτων και όχι με την ουσιαστική τους πραγμάτευση.

Πιο πρόσφατη εκδήλωση αυτής της πρακτικής είναι η ανάληψη, εκ μέρους της Επιτροπής Θεσμών της Βουλής, της διερεύνησης των ευθυνών για την οικονομική κρίση και την κατάρρευση του τραπεζικού συστήματος, η οποία έχει προκαλέσει σωρεία αντιδράσεων, με την Επιτροπή και τα μέλη της να βάλλονται για υπέρβαση αρμοδιοτήτων, για εμπλοκή στα θεσμικά πεδία άλλων εξουσιών, για διεκδίκηση ρόλου δικαστή, δημόσιου κατήγορου και εισαγγελέα, κ.λπ.

Η «Σ» υπέβαλε στην «κρίση» τριών εγκρίτων νομικών, με ταυτόχρονη ανάμειξη στα πολιτικά πράγματα -Μιχάλη Παπαπέτρου, Γιώργου Κολοκασίδη, Ανδρέα Αγγελίδη- τη συγκεκριμένη δραστηριότητα, ερωτώντας κατά πόσο αυτή, με τον τρόπο που εκτυλίσσεται, είναι θεσμικώς ενδεδειγμένη ή αποτελεί εκτροπή από τη συντεταγμένη θεσμική τάξη. Και οι τρεις επισημαίνουν στοιχεία υπέρβασης αρμοδιότητας εκ μέρους της Βουλής, τονίζοντας πως το πεδίο άσκησης των αρμοδιοτήτων της περιοροθετείται σαφώς από τον Νόμο και το Σύνταγμα, ενώ υπογραμμίζουν την εμφιλοχώρηση και πολιτικών κινήτρων στον τρόπο που επιτελεί τον συγκεκριμένο ρόλο.

Μ. Παπαπέτρου: Προφανής εκτροπή

Η διαχείριση, εκ μέρους της Επιτροπής Θεσμών και της Βουλής, της διερεύνησης των πολιτικών ευθυνών για το σκάνδαλο της οικονομίας συνιστά εκτροπή από τα συντεταγμένα θέσμια, εκτιμά ο έγκριτος νομικός Μιχάλης Παπαπέτρου, η οποία έχει τη ρίζα της στο «μεγάλο παιγνίδι του λαϊκισμού», που συνεχίζει να ανθεί στην πολιτική ζωή του τόπου.

Επισημαίνει, παράλληλα, μια σαφή υπέρβαση, εκ μέρους της Βουλής, των εξουσιών της, και στην εισχώρηση σε άλλα «θεσμικά» εδάφη, για τα οποία ουδεμίαν αρμοδιότητα έχει, βάσει του Συντάγματος.

«Ασφαλώς», αναφέρει ο κ. Παπαπέτρου, «κανείς δεν μπορεί να αποτρέψει τη Βουλή από τη διερεύνηση πολιτικών ευθυνών για οποιοδήποτε θέμα, όπως συμβαίνει τώρα αναφορικά με το σκάνδαλο της οικονομίας».

Ωστόσο, προσθέτει, «όταν το θέμα έχει πτυχές οι οποίες διερευνώνται από τις διωκτικές Αρχές σε σχέση με τη διάπραξη ποινικών αδικημάτων, τότε δεν πρέπει η Βουλή να αναμειγνύεται προτού ολοκληρωθεί μια τέτοια ποινική διερεύνηση, ή και η εκδίκαση ακόμα μιας τέτοιας υπόθεσης». Διαφορετικά, εξηγεί, η Βουλή εισέρχεται σε άλλα πεδία, για τα οποία, με βάση το Σύνταγμα, δεν έχει καμίαν αρμοδιότητα. Αν οι βουλευτές, σημειώνει περαιτέρω, θεωρούν ότι, με βάση τη δική τους διερεύνηση, έχουν στοιχεία για γεγονότα που χρήζουν περαιτέρω διερεύνησης, μπορούν να τα υποβάλουν στη Νομική Υπηρεσία και τις Εισαγγελικές Αρχές.

Αλλά, υπογραμμίζει, «από καμία πρακτική δεν νομιμοποιούνται να μετατρέπονται σε οιονεί δικαστήριο, και πολύ περισσότερο να μετατρέπουν τις διαδικασίες σε λαϊκά δικαστήρια με επιλεκτικές διαρροές, οι οποίες ενδεχομένως να καταστρέψουν υπολήψεις, ανθρώπους, οικογένειες ή επιχειρήσεις, χωρίς το δικαίωμα να υπερασπιστούν τον εαυτό τους».

Μια «πρακτική» της Βουλής, η οποία, σύμφωνα με τον κ. Παπαπέτρου, αναπτύχθηκε κυρίως την τελευταία εικοσαετία, και η οποία έχει αχθεί πέραν των επιτρεπτών ορίων. «Τώρα, η Βουλή δικάζει, χωρίς να παρέχει εχέγγυα μιας δίκαιης δίκης», τονίζει, προσθέτοντας ότι πρόκειται για πραγματική εκτροπή, που έχει «τη ρίζα της στο μεγάλο παιγνίδι του λαϊκισμού, που συνεχίζει να ανθεί σ’ αυτόν τον τόπο».

Γ. Καλοκασίδης: Εντυπωσιοθηρική στόχευση

Την εκτίμηση ότι οι δραστηριότητες διερεύνησης της Βουλής έχουν επικοινωνιακή στόχευση και κινούνται περισσότερο στη σφαίρα του εντυπωσιασμού εξέφρασε ο νομικός, τέως Αναπληρωτής Πρόεδρος του ΔΗΚΟ Γιώργος Κολοκασίδης, προσθέτοντας ότι, ως νομοθετικός βραχίονας της Πολιτείας, η Βουλή θα όφειλε να ασχοληθεί περισσότερο με τη βελτίωση του νομοθετικού πλαισίου εποπτείας του τραπεζικού συστήματος, αποφεύγοντας τον δρασκελισμό των θεσμικών της αρμοδιοτήτων προς πεδία άλλων εξουσιών.

«Φρονώ ότι η διερευνητική δραστηριότητα της Βουλής των Αντιπροσώπων κινείται περισσότερο στη σφαίρα του εντυπωσιασμού», επισημαίνει ο Γιώργος Κολοκασίδης, προσθέτοντας ότι «η Βουλή δεν θα έπρεπε να ασχολείται με τη διαπίστωση ποινικού τύπου ευθυνών, αλλά περισσότερο να εξοπλίσει τις υπηρεσίες και τις εξουσίες του κράτους, που κατά νόμον και κατά το Σύνταγμα έχουν ως αρμοδιότητα να προβαίνουν σε ποινική διερεύνηση, προκειμένου αυτές να είναι σε καλύτερη θέση να το πράξουν». Την ίδια ώρα, υποδεικνύει, η ίδια η Βουλή, ως βραχίονας θεσμοθέτησης, οφείλει να ασχοληθεί με τη βελτίωση του νομοθετικού πλαισίου εποπτείας των τραπεζών και αναβάθμισης των σχετικών κανόνων εταιρικής διακυβέρνησης, όπως γίνεται σε χώρες με προηγμένους θεσμούς.

«Αυτή η ευκολία», σημειώνει περαιτέρω, «με την οποία η Βουλή δρασκελά τα θεσμικά όρια των αρμοδιοτήτων της, περιπλέκει παρά βελτιστοποιεί τη λειτουργία των οργάνων της Πολιτείας». Η υπόθεση, μάλιστα, διερεύνησης του σκανδάλου για την οικονομία, υπογραμμίζει, αφήνει περισσότερο έκθετη τη Βουλή σε επίκριση, δεδομένου ότι ένα σημαντικό μέρος του τραπεζικού προβλήματος έχει ως αφετηρία τη διαπλοκή της οικονομικής και τραπεζικής δραστηριότητας με την κομματική λειτουργία. «Συνεπώς, τα κόμματα έχουν χάσει το τεκμήριο της καλής πίστης σε ό,τι αφορά τη διερεύνηση της τραπεζικής κατάρρευσης», καταλήγει.

Α. Αγγελίδης: Καταργείται η διάκριση εξουσιών

ΤΗΝ πεποίθηση ότι διενεργείται, εκ μέρους συντεταγμένων θεσμών, η κατάργηση τής, κεφαλαιώδους σημασίας, διάκρισης των εξουσιών, εξέφρασε ο νομικός Ανδρέας Αγγελίδης, επισημαίνοντας ότι αυτό συντελείται τόσο από πλευράς νομοθετικής όσο και από πλευράς εκτελεστικής εξουσίας: «Ναι, έχει καταργηθεί η διάκριση εξουσιών, κατά παράβασιν του Συντάγματος, το οποίο ορίζει τα όρια αρμοδιοτήτων της κάθε Εξουσίας», δηλώνει, αναφέροντας σχετικά παραδείγματα:

Η Βουλή αποφασίζει για τη μονιμοποίηση των εκτάκτων υπαλλήλων, και το Υπουργικό Συμβούλιο παρεμβαίνει και αποφασίζει διαφορετικά. Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας αποφασίζει την παύση του Αρχηγού Αστυνομίας, χωρίς να δώσει στον παυθέντα το δικαίωμα απάντησης στις κατηγορίες που του προσάπτονται. Καταργεί, με αυτόν τον τρόπο, κανόνες φυσικής δικαιοσύνης. Στο θέμα της διερεύνησης του οικονομικού εγκλήματος, η Βουλή δικαιούνται να λαμβάνει πληροφόρηση σε απορίες και ερωτήματά της, αλλά δεν έχει δικαίωμα να κρίνει και να αποφασίσει».

Όσο για τις ευθύνες, αναφορικά με αυτήν «τη χαοτική κατάσταση» που έχει δημιουργηθεί και πλήττει καίρια τις συνταγματικές ρυθμίσεις και την εύρυθμη λειτουργία του κράτους, είναι σαφής: «Ασφαλώς εκείνοι που ηγούνται και εκπροσωπούν τους θεσμούς» τονίζει, μη διστάζοντας να προσθέσει και πολιτικό «χρώμα» στην όλη κατάσταση που δημιουργείται. «Κάποιοι έχουν βαρεθεί την Κυπριακή Δημοκρατία και λειτουργούν για την πρόωρη διάλυσή της».