Yπολογισμοί, συλλογισμοί και λογαριασμοί Ευρωεκλογών…

Κρίνονται Αβέρωφ, Νικόλας και Λιλλήκας, και έμμεσα η προεδρία Αναστασιάδη, ενώ πολύ πιο άμεσα θα δοκιμαστεί το ηγετικό σχήμα και το μέλλον του ΑΚΕΛ

Η ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ στο ΔΗΚΟ, που εμφανίζεται και πάλι μοιρασμένο στα δυο, μάλλον ευνοεί τις «πολυσυλλεκτικές» τάσεις της Πινδάρου

Στις Ευρωεκλογές όχι μόνο θα εκλεγούν οι έξι της Κύπρου, αλλά θα κριθούν Αβέρωφ, Νικόλας και Λιλλήκας. Έμμεσα θα κριθεί και η προεδρία Αναστασιάδη, ενώ πολύ πιο άμεσα θα δοκιμαστεί το ηγετικό σχήμα και το μέλλον του ΑΚΕΛ. Τα κόμματα λένε όπως πάντα ότι οι Ευρωεκλογές δεν προσφέρονται για να μετρήσουν τα εκλογικά ποσοστά τους. Και η Κυβέρνηση, αν ερωτηθεί, θα πει ότι δεν κρίνεται η ίδια από τα αποτελέσματα και ότι απλώς οι πολίτες πρέπει να επιλέξουν εκείνους που θα τους εκπροσωπήσουν στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Η αλήθεια είναι πως το ακριβώς αντίθετο συμβαίνει…

Ο Αβέρωφ ως «πρωτάκι»

Έχουμε και λέμε… Ο ΔΗΣΥ εμφανίζεται για πρώτη φορά σε εκλογές με Πρόεδρο τον Αβέρωφ Νεοφύτου. Σίγουρα είναι ένα τεστ για τον νέο Πρόεδρο. Φαίνεται μάλιστα να είναι αρκετά βολικό. Διότι σε αυτές τις εκλογές το ΑΚΕΛ εμφανίζεται ακόμα τραυματισμένο από την πενταετία Χριστόφια και έτσι «παίζει» με εύκολο αντίπαλο. Αλλά και η κατάσταση στο ΔΗΚΟ, που εμφανίζεται και πάλι μοιρασμένο στα δυο, μάλλον ευνοεί τις «πολυσυλλεκτικές» τάσεις της Πινδάρου.

Εξάλλου, όπως και αν ερμηνευτούν τα αποτελέσματα του ερχόμενου Μαΐου, σίγουρα αντανακλούν και πάνω στην κυβέρνηση Αναστασιάδη. Ο Πρόεδρος, που έχει σχετικά καλές επιδόσεις στις δημοσκοπήσεις, θα βρει ακόμα έναν τρόπο στο ποσοστό του κόμματός του για να εμπεδώσει την ιδέα ότι παρ’ όλες τις αρνητικές εξελίξεις του τελευταίου δωδεκαμήνου και παρά τη γενική αίσθηση πικρίας στον κόσμο, υπάρχει εμπιστοσύνη στο πρόσωπό του.

Εκεί που ξυπνά το φάντασμα του 1985

Ακόμα πιο σημαντικό τεστ θα είναι, όμως, αυτές οι εκλογές για το ΑΚΕΛ. Την ίδια ώρα που στην Πινδάρου, χωρίς να το ομολογούν, «βάζουν στοίχημα» για ένα ιστορικό εκλογικό ποσοστό, στην Εζεκία Παπαϊωάννου ζουν με το φόβητρο του πάλαι ποτέ ιστορικού χαμηλού, όταν έγραψαν 27% το 1985. Το ΑΚΕΛ έχει επιστρατεύσει μόνο στελέχη πρώτης γραμμής για το ψηφοδέλτιο, διότι ως πρώτο στόχο έχει την κομματική συσπείρωση. Με όλες τις μέχρι τώρα δημοσκοπήσεις να δείχνουν το κόμμα να μην μπορεί να πλησιάσει το 20% (αλλά με μεγάλα ποσοστά αποχής), το στοίχημα είναι να «μαζέψουν» το στενά κομματικό κοινό. Γι’ αυτό και δεν υπάρχουν ανοίγματα με υποψηφιότητες «Νέων Δυνάμεων».

Οι «κακές γλώσσες» λένε πως αποφεύχθηκαν οι Νέες Δυνάμεις, γιατί «υπήρχε κίνδυνος να μην καταφέρει να εκλεγεί κανένας καθαρά κομματικός υποψήφιος». Αντί να επιδιώξουν ποσοστά της τάξης του 33% και 34%, όπως στο παρελθόν, κάνουν λόγο για 30%. Με την ελπίδα να μην πέσουν κάτω από 27%. Με μια εντελώς αντίστροφη τακτική, ο Αβέρωφ Νεοφύτου έχει κυριολεκτικά μοιράσει στα δυο το ψηφοδέλτιο. Τρεις κομματικοί υποψήφιοι και τρεις εξωτερικοί. Ενώ οι διαφορές στο πολιτικό στίγμα του καθενός τους καλύπτουν ένα πολύ μεγάλο φάσμα. Ταυτόχρονα και επειδή το όνειρο της τρίτης έδρας είναι μακρινό, προβλέπεται πολύ μεγάλος ανταγωνισμός μεταξύ των πέντε από τους έξι που μπορούν να ελπίζουν σε εκλογή. Ένας τέτοιος ανταγωνισμός αυξάνει σίγουρα και τον αριθμό των ψήφων.

ΔΗΚΟ δυο ταχυτήτων

Στο ΔΗΚΟ ο νέος Πρόεδρος, που οδηγεί το κομματικό πλοίο μέσα σε πραγματική τρικυμία, δυσκολεύτηκε αρκετά με το ψηφοδέλτιο. Η φιλοδοξία να παρουσιάσει ένα συνενωτικό ψηφοδέλτιο προσέκρουσε στην άρνηση πρωτοκλασάτων στελεχών της «εσωτερικής αντιπολίτευσης». Ήταν πολύ νωπές οι πληγές από τις συγκρούσεις, για να υπάρχει περίπτωση να σκεφτούν όλοι πιο λογικά. Έτσι προτίμησαν να κρατήσουν αποστάσεις. Τελικά στο ψηφοδέλτιο θα «κονταροχτυπηθούν» για την κατάληψη της έδρας η ευρωβουλευτής Αντιγόνη Παπαδόπουλου και ο πρόσφατα αντίπαλός της Κώστας Μαυρίδης, στις ενδοκομματικές εκλογές. Όλοι όμως συζητούν και μελετούν ένα πράγμα. Πώς το ποσοστό του Μαΐου θα μεταφραστεί ως επιτυχία ή αποδοκιμασία για τη νέα ηγεσία.

Περισσότερο ίσως από οποιοδήποτε άλλο κόμμα, στο ΔΗΚΟ η επίδοση αναμένεται να «χρεωθεί» στον Πρόεδρο. Δεν θα ήταν υπερβολή να πούμε ότι «τα δυο ΔΗΚΟ» παρατάσσονται δίπλα-δίπλα, αλλά όχι ακριβώς μαζί. Η εσωκομματική αντιπολίτευση δεν φαίνεται να δείχνει κανέναν ενθουσιασμό για την εκλογική μάχη, ενώ ορισμένοι δεν κρύβουν κάν το ότι σε περίπτωση μειωμένου κομματικού ποσοστού, «αυτό θα αντανακλά άμεσα στη διχαστική τακτική του νέου Προέδρου». Εξάλλου, η φημολογία ήθελε την προσπάθεια που έγινε πρόσφατα για να κρατηθούν στην Κυβέρνηση και οι τέσσερις υπουργοί του ΔΗΚΟ να συνοδευόταν από διαβεβαιώσεις ότι σύντομα, μετά το αποτέλεσμα του Μαΐου, θα φαινόταν σε όλους ότι κάθε άλλο παρά έχει στερεωθεί ο νέος ηγέτης του κόμματος και, επομένως, δεν μπορεί να υποβάλλει όρους στο Προεδρικό…

Ή ταν ή επί τας

Για την τελευταία διαθέσιμη κυπριακή έδρα θα γίνει όμως άλλη μια μεγάλη μάχη στη… σπαρτιατική πλευρά του κομματικού σκηνικού. Η ΕΔΕΚ καλείται να υπερασπιστεί την έδρα της απέναντι στην ορμητική Συμμαχία Πολιτών. Η τελευταία καλείται να επιβεβαιώσει τη θέση της στο κομματικό στερέωμα. Πρόκειται, με άλλα λόγια, για μια «μάχη επιβίωσης». Για τον σκοπό αυτόν το στρατόπεδο των Σοσιαλιστών ενισχύθηκε από τους πράσινους, με υποψήφιο τον ίδιο τον βουλευτή τους. Αλλά και μεταξύ των στελεχών της ΕΔΕΚ θα γίνει μια σκληρή μάχη ανάμεσα στον νυν ευρωβουλευτή Σοφοκλή Σοφοκλέους και τον γραμματέα της Κεντρικής Επιτροπής Δημήτρη Παπαδάκη, ο οποίος ψάχνει και μια «ρεβάνς» για τη μάχη για τη Βουλή, που έχασε με μικρή διαφορά πριν από τρία χρόνια.

Η σημασία που αποδίδει στις ευρωπαϊκές κάλπες η Συμμαχία φαίνεται από το γεγονός ότι επικεφαλής του ψηφοδελτίου είναι ο ίδιος ο Πρόεδρος του σχηματισμού Γιώργος Λιλλήκας. Σε περίπτωση επιτυχίας, που απλώς σημαίνει ότι θα πάρουν περισσότερες ψήφους από την ΕΔΕΚ, αυτό θα ισοδυναμεί με πανηγυρική καθιέρωση στο κομματικό στερέωμα και αυτόματη συμμετοχή στο Εθνικό Συμβούλιο. Ενώ το φάσμα μιας τέτοιας εξέλιξης ξυπνά για την ΕΔΕΚ τον εφιάλτη του 2004, όταν είχε χάσει για μερικές δεκάδες ψήφους την ευρω-έδρα από τον σχηματισμό των Π.Προδρόμου και Ρ.Ερωτοκρίτου, που έστειλαν τότε στο Ευρωκοινοβούλιο τον Γ.Μάτση, με ποσοστό σχεδόν 11%.

Πάντως, στα προγνωστικά προηγείται η ΕΔΕΚ. Παρά το γεγονός ότι σε αρκετές δημοσκοπήσεις φαίνεται ακριβώς ισοδύναμη με τη Συμμαχία, ήρθε να προσθέσει και ψήφους των Οικολόγων αποκτώντας προβάδισμα.
Εξάλλου, διαθέτει σίγουρα πιο έμπειρο οργανωτικό, ενώ θα αξιοποιήσει και το ατού της συμμετοχής της στη μεγάλη ευρωπαϊκή ομάδα των σοσιαλιστών. Απέναντι, στη Συμμαχία φαίνεται όμως να έχουν περισσότερο ενθουσιασμό. Πάντως στα οργανωτικά επιτελεία τόσο της ΕΔΕΚ όσο και της Συμμαχίας επιμένουν ότι «αποδεδειγμένα» τους «υποτιμούν» οι δημοσκοπήσεις.

Πρώτο κόμμα η αποχή…

Ίσως δείξουν περισσότερα οι δημοσκοπήσεις που θα γίνουν την περίοδο του Πάσχα, όταν θα έχει προλάβει και το εκλογικό σώμα να μπει σε διάθεση εκλογών. Αυτό είναι όμως το γενικό στοίχημα για όλους. Πόσο θα συγκινηθεί το εκλογικό σώμα από αυτές τις εκλογές; Πολύ κοντά στο «κούρεμα» και με ζοφερή την καθημερινότητα, η ιδέα της Ευρώπης δεν παρουσιάζεται πια ρόδινη για τους Κυπρίους. Τα προγνωστικά είναι ότι σε αυτές τις εκλογές το σίγουρο ρεκόρ θα είναι εκείνο της αποχής.

Με δεδομένο το γεγονός ότι πάντα στις Ευρωεκλογές υπάρχει μεγαλύτερη αποχή, θα προστεθεί και η πολύ μεγάλη δυσαρέσκεια για την πολιτική που είναι διάχυτη στην κοινωνία. Το πιο σίγουρο στοίχημα σε αυτές τις εκλογές είναι ότι πάμε για ρεκόρ αποχής. Θα είναι, λένε, «το πιο μεγάλο κόμμα». Σύμφωνα με όλες τις ενδείξεις, το αποτέλεσμα δεν θα είναι καθόλου κολακευτικό για το πολιτικό σύστημα.

Σε επίπεδο προσώπων, πάντως, οι τρεις από τους έξι σημερινούς ευρωβουλευτές, ένας από το καθένα των τριών μεγάλων κομμάτων, έχουν πολύ καλές πιθανότητες να επανεκλεγούν. Τουλάχιστον τρία πρόσωπα θα είναι φαίνεται καινούργια…

Άλλοι αθροίζουν για το… Κυπριακό

Η Κυβέρνηση πάντως, με τον Δημοκρατικό Συναγερμό σε ανοδική τάση και για κάποιους έτοιμο να «φλερτάρει» με ποσοστό της τάξης του 40%, θα πάρει μιαν ανάσα. Θα εκφράσει ικανοποίηση και θα αρκεστεί να εκφράσει την ανησυχία της για τη μεγάλη αποχή. Στο μεγάλο κόμμα της αντιπολίτευσης, με κύριο στόχο να διαχειριστούν και να περιορίσουν τις απώλειες, όποιο και αν είναι το αποτέλεσμα θα επενεργήσει για να σπρώξει ακόμα περισσότερο στη διαδικασία αναδιοργάνωσης και ανακατατάξεων, που για πολλούς γίνεται κατανοητή ως στάδιο «εκκαθαρίσεων».

Κάποιοι πάντως δεν ενδιαφέρονται μόνο για τους κομματικούς λογαριασμούς. Πολιτικές δυνάμεις που συγκλίνουν στο Κυπριακό, παρά το ότι ανήκουν σε εντελώς διαφορετικά κόμματα, θέλουν από τώρα να κάνουν ασκήσεις αθροίσματος των ποσοστών ΑΚΕΛ και ΔΗΣΥ. Πολιτικά στοιχεία, που βρίσκονται τόσο στις παρυφές του ΔΗΣΥ όσο και του ΑΚΕΛ, χωρίς να εκφράζουν σε καμία περίπτωση αυτούς τους κομματικούς χώρους, αντιλαμβάνονται αυτές τις εκλογές και σαν ένα τεστ για την προσπάθεια επίλυσης του Κυπριακού. Η συγκυρία όμως δεν τους βοηθά.

Διότι, αν τελικά ο ΔΗΣΥ πλησιάσει το 40% και το ΑΚΕΛ το 30%, τότε το άθροισμα που θα θελήσουν να κάνουν, λίγο πιο κάτω από 70%, δεν διαφέρει από το άθροισμα που πάντα έδιναν τα ποσοστά των δυο αυτών κομμάτων. Εξάλλου, με αυτήν τη λογική, θα έπρεπε κανείς να «ερμηνεύσει» και τη σειρά ειδικά των υποψηφίων του ΔΗΣΥ… Σημαντικότερο ίσως και πιο έγκυρο συμπέρασμα, αν ο ΔΗΣΥ αγγίξει 40%, θα είναι ότι πρώτη φορά μια «μονοκομματική προεδρία» θα πλησιάσει τόσο σε κατάσταση πλειοψηφίας μέσα στην κοινή γνώμη.