Επικυρώθηκε η κοινή διακήρυξη και αρχίζει επίσημα ξανά η διαδικασία
Οι διαπραγματευτές των δύο πλευρών θα συναντηθούν αύριο ή μεθαύριο και θα αποφασίσουν πώς θα κινηθούν στη συνέχεια, ενώ αισιόδοξοι εμφανίζονται οι Νίκος Αναστασιάδης και Ντερβίς Έρογλου

Μετά από πολύμηνη διακοπή, ξανάρχισε από χθες η διαδικασία των ανοιχτών διαπραγματεύσεων στο Κυπριακό. Ο Πρόεδρος Αναστασιάδης και ο Ντερβίς Έρογλου, μαζί με τους διαπραγματευτές τους Ανδρέα Μαυρογιάννη και Κουντρέτ Οζερσάι και τις ομάδες τους, συναντήθηκαν χθες στο αεροδρόμιο Λευκωσίας, επισφραγίζοντας την επανέναρξη των συνομιλιών με την κοινή διακήρυξη που εξέδωσαν. Οικοδέσποινα της συνάντησης ήταν η Ειδική Αντιπρόσωπος του ΓΓ των ΗΕ Λίζα Μπάτενχαϊμ, η οποία και ανέγνωσε την κοινή δήλωση, στην απουσία του Ειδικού Συμβούλου Αλεξάντερ Ντάουνερ.

Αν και αρχικά η απουσία Ντάουνερ αποδιδόταν σε οικογενειακούς λόγους, ο ίδιος ο Μπαν Κι Μουν, μέσω γραπτής του δήλωσης, ανακοίνωσε την αποχώρηση του Αυστραλού από τη διαπραγματευτική διαδικασία. Ο Ντάουνερ, με ανακοίνωσή του, συνεχάρη τις δύο πλευρές και τις κάλεσε να εργαστούν στην κατεύθυνση της επιτυχούς ολοκλήρωσης του Κυπριακού. Πάντως, πηγές από την ελληνική πλευρά ανέφεραν στην εφημερίδα μας ότι η παρουσία της κ. Μπάτενχαϊμ κρίνεται θετική και δεν υπάρχει κάτι που να υποδηλοί ότι δεν θα είναι εξίσου θετικός ο ρόλος της, σε περίπτωση που τελικά αναλάβει τις Καλές Υπηρεσίες του ΓΓ.

Λίγη ουσία, πολλές τυπικότητες
Η χθεσινή συνάντηση ήταν σε μεγάλο βαθμό διαδικαστικού χαρακτήρα, αν και υπήρξε και ουσιαστική συζήτηση κατά τη διάρκειά της. Πρώτος κατέφθασε στον χώρο συνάντησης ο Ντερβίς Έρογλου και τέσσερα λεπτά αργότερα ο Νίκος Αναστασιάδης. Πίσω από τις κλειστές πόρτες, όπως η εφημερίδα μας ενημερώνεται, η συνάντηση ξεκίνησε με την ανάγνωση μιας προετοιμασμένης δήλωσης από την κάθε πλευρά, καθώς και με εθιμοτυπική συζήτηση, η οποία έγινε σε αρκετά καλό κλίμα. Ακολούθως, η κ. Μπάτενχαϊμ ανέγνωσε το κείμενο της κοινής δήλωσης, που ήταν έτσι κι αλλιώς έτοιμο από πριν, χωρίς κάποια από τις δύο πλευρές να φέρει κάποια σοβαρή ένσταση.

Αναφορικά με την παράγραφο 8, που υπήρχε σαν δυνατότητα στο προσχέδιο αλλά τελικά δεν συμπληρώθηκε, η «Σ» ενημερώνεται πως ακούστηκαν απόψεις από τουρκικής πλευράς, για συμπερίληψη κάποιων σημείων που αφορούσαν τις αμοιβαίες επισκέψεις διαπραγματευτών, την κοινή γνώμη και τη μεθοδολογία των συνομιλιών. Ωστόσο, επειδή δεν υπήρχε συμφωνία στη διατύπωση και επειδή αναφορές σε αυτά τα ζητήματα υπήρχαν ήδη στο κείμενο, αποφασίστηκε τελικά, κατόπιν ήρεμης συζήτησης, να μην υπάρξει επιπλέον παράγραφος. Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας έθεσε και το θέμα των ΜΟΕ, αλλά όχι σε έκταση και όχι επιτακτικά, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές.

Πέμπτη ή Παρασκευή
Επί της ουσίας, μετά τη χθεσινή συνάντηση, η σκυτάλη των συνομιλιών περνά και πάλι στους διαπραγματευτές των δύο πλευρών, οι οποίοι θα έχουν την πρώτη τους συνάντηση αύριο ή μεθαύριο. Κατά τη συνάντηση αυτή δεν αναμένεται να υπεισέλθουν στην ουσία των διαπραγματευτικών κεφαλαίων, αφού θα πρέπει να ξεκαθαρίσει η διαδικασία από εδώ και πέρα. Να καθοριστεί, δηλαδή, από τους κ.κ. Μαυρογιάννη και Οζερσάι με ποια θέματα θα ξεκινήσουν τις διαπραγματεύσεις, με ποια μεθοδολογία και ποια θα είναι η συχνότητα των συναντήσεών τους. Οι δύο διαπραγματευτές θα συζητήσουν, επίσης, το θέμα των επισκέψεών τους σε Αθήνα και Άγκυρα, αφού γίνεται κατανοητό πως θα πρέπει να συμφωνηθεί εκ των προτέρων στην Κύπρο το πλαίσιο του διαλόγου, που θα λάβει χώρα στις δύο πρωτεύουσες.

Θα πρέπει, ταυτόχρονα, να γίνουν οι διευθετήσεις, ώστε και τα δύο Υπουργεία Εξωτερικών να ευκαιρούν το ίδιο χρονικό διάστημα. Γι’ αυτό και δεν είναι ακόμη σαφές, αν όντως οι επισκέψεις θα γίνουν την ερχόμενη εβδομάδα, όπως δήλωσε ο Έρογλου.

Οι συναντήσεις των δύο διαπραγματευτών θα γίνονται με την ομάδα του ΟΗΕ, μέχρι να διοριστεί νέος Ειδικός Σύμβουλος. Το αμερικανικό ενδιαφέρον, όμως, όπως διαφαίνεται και από την ανακοίνωση του Λευκού Οίκου, δεν περιορίζεται στην επανέναρξη των συνομιλιών και, ως εκ τούτου, αναμένεται παράλληλα, και όχι σε σύγκρουση με τα ΗΕ, να γίνονται παρασκηνιακές κινήσεις και από τους Αμερικανούς. Να αναλάβουν, δηλαδή, έναν άτυπο, υποβοηθητικό ρόλο στη διαδικασία, ο οποίος θα ενεργοποιείται όποτε αυτό κρίνεται σκόπιμο.

Αρχή, όχι λύση
Σε δηλώσεις του μετά το πέρας της συνάντησης, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας τόνισε, απευθυνόμενος στην πολιτική ηγεσία, πως το κοινό ανακοινωθέν δεν αποτελεί την τελική λύση, αλλά την απαρχή μιας επίπονης προσπάθειας, προκειμένου να φτάσουμε στους επιθυμητούς στόχους. Κάλεσε το εσωτερικό μέτωπο να ενωθεί γι’ αυτά που ακολουθούν, με πλήρη σεβασμό, όπως είπε, στις διαφορετικές απόψεις. «Η αγάπη προς την πατρίδα μας, αλλά και ο δεδομένος πατριωτισμός του συνόλου των πολιτικών δυνάμεων και του λαού μας θα επιτρέψουν, ώστε ενωμένοι να δώσουμε τον αγώνα για την οριστική δικαίωση των προσδοκιών του λαού μας», πρόσθεσε.

Ο Νίκος Αναστασιάδης χαρακτήρισε, παράλληλα, τη σημερινή κατάσταση απαράδεκτη και ανεπιθύμητη. «Η επιθυμία των ηγετών και των δύο κοινοτήτων είναι μέσα σε ένα κλίμα αλληλοσεβασμού και αλληλοκατανόησης να καταλήξουμε σε μία λύση, που θα τερματίζει οριστικά τη σημερινή απαράδεκτη κατάσταση και θα δημιουργεί τις προϋποθέσεις να ζήσουμε σε ένα σύγχρονο ευρωπαϊκό κράτος, που με σεβασμό στα ανθρώπινα δικαιώματα του συνόλου των πολιτών, θα δημιουργεί τις προϋποθέσεις για συνύπαρξη, συνδημιουργία και προκοπή», είπε. Σημείωσε ότι η κοινή διακήρυξη θέτει το πλαίσιο και τις βασικές αρχές λύσης και αυτό που απαιτείται είναι «το όραμα και η αποφασιστικότητα των ηγετών, αλλά και του λαού της Κύπρου να εργαστούν, ώστε από τη μια να αποκατασταθεί η εμπιστοσύνη μεταξύ τους, αλλά και ταυτόχρονα να πετύχουμε μία λύση που δεν θα αφήνει νικητές και ηττημένους».

Διαπραγματεύσεις από εκεί που έμειναν
Ο Ντερβίς Έρογλου εξέφρασε, από πλευράς του, ικανοποίηση για την επανέναρξη, έστω και καθυστερημένα, όπως είπε, των διαπραγματεύσεων. «Ο ηγέτης της ε/κ πλευράς άλλαξε, αλλά οι διαπραγματεύσεις συνεχίζονται από εκεί που έμειναν», δήλωσε, εξηγώντας ότι με τη διακήρυξη «δεν μπορούμε να σκεφτόμαστε ότι λύθηκε το Κυπριακό». Η λύση, τόνισε, θα βρεθεί στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων. Στα θετικά της δήλωσης ο Έρογλου κατέταξε τη διασφάλιση πως καμιά πλευρά, μονομερώς, δεν μπορεί να αλλάξει «αυτήν τη νέα τάξη» που θα δημιουργηθεί. Ανέφερε, επίσης, πως η πρότασή του είναι η κάθε πλευρά να προετοιμάσει τον λαό και να αποφεύγονται οι αλληλοκατηγορίες. Ερωτηθείς για τα μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης, ο κ. Έρογλου είπε ότι δεν υπάρχει πρόταση στο τραπέζι αυτήν τη στιγμή. Αν έρθει πρόταση, θα την αξιολογήσουμε και θα δώσουμε την απάντησή μας, εξήγησε, παρόλο που, ως γνωστόν, η πρόταση της ελληνικής πλευράς ισχύει.

Ερωτηθείς, εάν ο διεθνής παράγοντας μεσολαβεί πλέον, ο Ντερβίς Έρογλου είπε ότι το Κυπριακό συνεχίζεται για χρόνια, είναι ένα διεθνές πρόβλημα, απασχολεί και τα ΗΕ, γι’ αυτό και σε ένα τέτοιο ζήτημα μπορεί να υπάρξουν παρεμβάσεις απ’ έξω. Κληθείς να σχολιάσει την επιρροή που θα έχουν οι υδρογονάνθρακες στις συνομιλίες, είπε ότι μέχρι σήμερα το ζήτημα αυτό δεν είχε θετική επιρροή. «Οι Ε/κ δεν απέρριψαν ότι οι Τ/κ έχουν δικαίωμα στο φυσικό αέριο που θα εξορυχθεί, ωστόσο την επιρροή θα τη δούμε στο τραπέζι των συνομιλιών», πρόσθεσε. Το φυσικό αέριο, συμπλήρωσε, δεν ενδιαφέρει μόνο την Κύπρο αλλά και όλες τις χώρες που συνορεύουν με τη Μεσόγειο και είναι σημαντικό να υπάρξει μια συμφωνία που θα εμπεριέχει και τα δικαιώματα των Τ/κ.

Ικανοποιημένοι οι Τούρκοι
Πάντως, οι Τούρκοι δηλώνουν ικανοποιημένοι από τις εξελίξεις. Σύμφωνα με ανακοίνωση του τουρκικού ΥΠΕΞ, η κατοχική χώρα «θα συνεχίσει να είναι ένα βήμα μπροστά, κάνοντας αυτό που της αναλογεί για να καταλήξει με επιτυχία η διαδικασία. Η Τουρκία εύχεται με την επίτευξη δίκαιης και μόνιμης λύσης να μετατραπεί η Κύπρος και η Ανατολική Μεσόγειος σε ένα πεδίο ειρήνης, σταθερότητας και συνεργασίας», σημειώνεται περαιτέρω. Το τουρκικό ΥΠΕΞ αναφέρει ακόμη ότι «οι αξιοθαύμαστες προσπάθειες του Ντερβίς Έρογλου», με στόχο την επανέναρξη των διαπραγματεύσεων, καθώς και «η εποικοδομητική στάση των πολιτικών κομμάτων» στα κατεχόμενα, είναι ένδειξη της γραμμής που θα ακολουθήσει η τ/κ πλευρά κατά τη διαπραγματευτική διαδικασία. Την προσδοκία ότι θα λυθεί το Κυπριακό εξέφρασε και ο Τούρκος Πρωθυπουργός Ταγίπ Ερντογάν, μιλώντας στην κοινοβουλευτική ομάδα του ΑΚΡ. «Οδηγούμαστε σε μια νέα περίοδο στην Κύπρο. Η ευχή μου είναι μακάρι να μη γίνει βήμα πίσω από το σημείο που φτάσαμε αυτήν τη στιγμή και έτσι πιστεύω ότι θα λύσουμε και το Κυπριακό. Έχουμε αυτήν την προσδοκία», είπε.