Εντοπίστηκαν σε ανοιχτή συζήτηση στη Λευκωσία

Η ΚΙΣΑ και άλλες μη κυβερνητικές οργανώσεις θεωρούν ότι περιορίζει τα δικαιώματα των θυμάτων

ΕΓΙΝΕ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ για τις βασικές πρόνοιες του νέου νόμου

Διατάξεις που περιορίζουν ακόμα περισσότερο τα δικαιώματα των θυμάτων εμπορίας προσώπων, θεωρεί η Κίνηση για Ισότητα, Στήριξη, Αντιρατσισμό (ΚΙΣΑ) και άλλες μη κυβερνητικές οργανώσεις στον τομέα καταπολέμησης της εμπορίας ανθρώπων, ότι υπάρχουν στο νέο σχετικό νομοσχέδιο που ετοιμάστηκε και προωθείται σε νόμο για ψήφιση στη Βουλή.

Το νομοσχέδιο αυτό με τίτλο «Ο περί πρόληψης και καταπολέμησης της εμπορίας και εκμετάλλευσης προσώπων και της εμπορίας των θυμάτων νόμος του 2013», που προγραμματίστηκε να απασχολήσει την κοινοβουλευτική Επιτροπή Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων και Ίσων Ευκαιριών μεταξύ Ανδρών και Γυναικών στη συνεδρία της Δευτέρας 3 Φεβρουαρίου 2014, συζητήθηκε διεξοδικά στο πολυπολιτισμικό κέντρο της ΚΙΣΑ προχθές Πέμπτη.

Στη διάρκεια αυτής της ανοιχτής συζήτησης όπου συμμετείχαν εκπρόσωποι μη κυβερνητικών οργανώσεων, η Άννα Χριστοδουλίδου, λειτουργός του Υπουργείου Εσωτερικών και γραμματέας της Πολυθεματικής Συντονιστικής Ομάδας κατά της Εμπορίας Προσώπων, ενημέρωσε για τους στόχους και τις βασικές πρόνοιες του νομοσχεδίου.

Η σεξουαλική κακοποίηση παιδιών

Όπως δήλωσε στη «Σ» εκ μέρους της ΚΙΣΑ η δικηγόρος Νικολέτα Χαραλαμπίδου, «το νομοσχέδιο εισάγει διατάξεις που περιορίζουν τα δικαιώματα των θυμάτων εμπορίας, αντί να δίνει αυξημένη προστασία σύμφωνα και με την ειδική ευρωπαϊκή Οδηγία». Πρόσθεσε ότι επιδίωξη της Κίνησης, όπως και όλων των μη κυβερνητικών οργανώσεων που δραστηριοποιούνται στον τομέα καταπολέμησης της εμπορίας ανθρώπων, είναι «να γίνουν αποδεκτές οι θέσεις τους στα σημεία του νέου νόμου όπου θεωρούν ότι παραβιάζεται η Οδηγία, ή όπου υπάρχει οπισθοδρόμηση από το υφιστάμενο νομικό πλαίσιο που ισχύει για τα θύματα εμπορίας».

Απαριθμώντας τα σημαντικότερα ζητήματα στο νέο νομοσχέδιο «που είναι απαράδεκτα και ανησυχούν την ΚΙΣΑ και τις άλλες οργανώσεις», η κ. Χαραλαμπίδου μάς είπε: «Το πρώτο θέμα είναι η εισαγωγή μέσα στον νόμο τών διατάξεων της Οδηγίας για τη σεξουαλική κακοποίηση και εκμετάλλευση παιδιών, γιατί αυτό αφαιρεί από τα παιδιά-θύματα μια πιο εξειδικευμένη προσέγγιση που θα έπρεπε να υπάρχει σε δική τους νομοθεσία. Επιπρόσθετα αποπροσανατολίζει γενικότερα τον νόμο ως προς τον κύριο στόχο του που είναι τα θύματα εμπορίας προσώπων και όχι η σεξουαλική κακοποίηση και εκμετάλλευση παιδιών».

Η Ν. Χαραλαμπίδου μάς πληροφόρησε ότι «υπάρχει συμφωνημένη θέση μεταξύ πολλών φορέων, Γυναικείων Οργανώσεων και όλων των ΜΚΟ, ακόμα και βουλευτών και της Επιτρόπου Προστασίας των Δικαιωμάτων του Παιδιού, ότι δεν μπορούν στον ίδιο νόμο να συμπεριληφθούν τα θέματα της σεξουαλικής εκμετάλλευσης και σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών».

Διατάξεις για παράνομους μετανάστες

Η Νικολέτα Χαραλαμπίδου τόνισε επίσης ότι δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή η διασύνδεση των θυμάτων εμπορίας με τις διατάξεις του Περί Αλλοδαπών και Μεταναστεύσεως νόμου, σε σχέση με τις απελάσεις. «Η διασύνδεση αυτή εκ προοιμίου», μας ανέφερε, «δείχνει ότι το κράτος μας αντιμετωπίζει τα θύματα εμπορίας ως παράνομους μετανάστες, αφού το νομοσχέδιο παραπέμπει στην εφαρμογή διατάξεων που αφορούν παράνομους μετανάστες. Ενώ ως θύματα, σύμφωνα με την ευρωπαϊκή Οδηγία και το διεθνές Δίκαιο, δεν απελαύνονται αλλά επαναπατρίζονται κατά προτίμηση εθελοντικά και αφού γίνει αξιολόγηση ότι αυτό είναι προς το συμφέρον του θύματος να επαναπατριστεί».

Σχετικά με το θέμα αυτό, η ΚΙΣΑ εντόπισε στο νομοσχέδιο άλλο ένα «αγκάθι». Όπως μας είπε η κ. Χαραλαμπίδου, είναι απαράδεκτο να παρέχονται στο νομοσχέδιο όλες οι εξουσίες σε σχέση με τις άδειες παραμονής θυμάτων και τις απελάσεις, στη Διευθύντρια του Τμήματος Αρχείου Πληθυσμού και Μετανάστευσης και όχι στον Υπουργό Εσωτερικών. Κι αυτό το θεωρούμε σημαντικό γιατί μέχρι σήμερα οι εξουσίες ασκήθηκαν από τη Διευθύντρια καταχρηστικά, αφού υπήρξαν απελάσεις θυμάτων με απαράδεκτο τρόπο».

Η νομική αρωγή και συμβουλή

«Σημαντικό ζήτημα είναι για εμάς η νομική αρωγή στα θύματα εμπορίας και το δικαίωμά τους να έχουν δωρεάν νομική συμβουλή εφόσον δεν έχουν επαρκείς πόρους, σύμφωνα με την ευρωπαϊκή Οδηγία», επισήμανε στη «Σ» η Ν. Χαραλαμπίδου. «Με τον τρόπο που ρυθμίζεται το θέμα μέσα στο νομοσχέδιο, ουσιαστικά αφήνει ένα μεγάλο κενό, αφού παραπέμπει στην παροχή νομικής συνδρομής ή νομικών συμβουλών σύμφωνα με τον Περί Δικηγόρων νόμο, χωρίς να αναφέρει ότι παρέχονται δωρεάν νομικές συμβουλές. Ενώ σε σχέση με τις δικαστικές διαδικασίες, παραπέμπει στον Περί Νομικής Αρωγής νόμο ο οποίος έχει διάφορες προϋποθέσεις για παροχή νομικής αρωγής. Μεταξύ αυτών είναι και η απόδειξη από το θύμα ότι έχει επιτυχία η υπόθεσή του».

*Να σημειώσουμε ότι η Βουλή αναμένεται να προωθήσει το νομοσχέδιο για ψήφιση υπό τη μορφή κατεπείγοντος, αφού η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προτίθεται να τιμωρήσει την Κυπριακή Δημοκρατία για παράβαση των σχετικών Οδηγιών για την εμπορία προσώπων και για τη σεξουαλική κακοποίηση παιδιών, που τέθηκαν από το 2011. «Το κράτος είχε δύο ολόκληρα χρόνια να φτιάξει τους σχετικούς νόμους, αλλά αδράνησε και τώρα τρέχει και βιάζεται να προλάβει τις κυρώσεις για την αδικαιολόγητη αυτή καθυστέρηση κι αυτό είναι εξοργιστικό», σχολίασε η Νικολέτα Χαραλαμπίδου.

Η αναγνώριση από την Αστυνομία

Άλλο σημείο διαφωνίας των μη κυβερνητικών οργανώσεων είναι, σύμφωνα με την κ. Χαραλαμπίδου, «η απαράδεκτη εισαγωγή διατάξεων στο νομοσχέδιο που αναφέρουν ότι η αναγνώριση των θυμάτων θα γίνεται σύμφωνα με εσωτερικούς κανονισμούς της Αστυνομίας - και ειδικότερα του Γραφείου Καταπολέμησης της Εμπορίας Προσώπων της Αστυνομίας.

Η αντίρρησή μας βασίζεται στο ότι η αναγνώριση των θυμάτων πρέπει να γίνεται στη βάση του νόμου και με βάση τον ορισμό τού ποιος είναι θύμα εμπορίας. Ο ορισμός αυτός καθορίζεται από το Διεθνές Δίκαιο και από τη συγκεκριμένη ευρωπαϊκή Οδηγία και όχι στη βάση εσωτερικών κανονισμών της Αστυνομίας, οι οποίοι δεν δημοσιεύονται και δεν γνωρίζει κανείς αν πράγματι εφαρμόζουν τον ορισμό του θύματος που είναι στον νόμο».