Τιμήθηκε η Διεθνής Ημέρα Μνήμης Ολοκαυτώματος
Μια συγκινητική καλλιτεχνική και πολιτική εκδήλωση από την πρεσβεία του Ισραήλ στην Κύπρο, σε συνεργασία με το Χριστιανικό Κέντρο Λευκωσίας

Τη Διεθνή Ημέρα Μνήμης Ολοκαυτώματος τίμησε το περασμένο Σάββατο 25.1.2014 η πρεσβεία του Ισραήλ στην Κύπρο, σε συνεργασία με το Χριστιανικό Κέντρο Λευκωσίας, με μια συγκινητική καλλιτεχνική και πολιτική εκδήλωση με τίτλο «Δεν θα σιωπήσω», στην αίθουσα Royal Hall στην Παλιά Λευκωσία.

Όπως και τον προηγούμενο χρόνο, οι συνδιοργανωτές πέτυχαν να δημιουργήσουν μιαν υποβλητική ατμόσφαιρα, με σειρά ομιλιών για τη γενοκτονία των Εβραίων της Ευρώπης από το χιτλερικό καθεστώς στη διάρκεια του Β΄ Παγκόσμιου Πολέμου, και με εκτέλεση μουσικών συνθέσεων και εβραϊκών και άλλων τραγουδιών εμπνευσμένων από την τραγωδία αυτή.

Ομιλητές ήταν ο Πρέσβης του Ισραήλ στην Κύπρο Michael Harari, ο Υπουργός Εξωτερικών Ιωάννης Κασουλίδης, ο Δήμαρχος Λευκωσίας Κωνσταντίνος Γιωρκάτζης, ο επιζών του Ολοκαυτώματος Daniel Misan, ο Ισραηλινός βουλευτής Avishai Braverman και ο θεολόγος-συγγραφέας Σταύρος Ιγνατίου. Παρουσιάστρια ήταν η Χρύσω Πιτσιλλίδου.

Ισχυρό κράτος και ισχυρός στρατός
«Δεν θα σιωπήσω, δεν θα σιωπήσουμε και δεν πρέπει», τόνισε στην ομιλία του ο Πρέσβης Michael Harari και συνέχισε: «Πρέπει να μάθουμε τα μαθήματα που μας δίνει το Ολοκαύτωμα για το τι, πώς και γιατί συνέβη, για τα εκατομμύρια που δολοφονήθηκαν, για τους επιζώντες, για όλους εμάς. Εφόσον το Ολοκαύτωμα έγινε στη μοντέρνα και λογική κοινωνία μας, είναι ένα πρόβλημα που πρέπει να αντιμετωπίσει αυτή η κοινωνία, ο πολιτισμός και η κουλτούρα. Όλοι μας, Εβραίοι και μη Εβραίοι, πρέπει να το κάνουμε. Αυτή δεν είναι μόνο μια εβραϊκή τραγωδία, είναι μια τραγωδία που μας αφορά όλους. Και θα την αντιμετωπίσουμε μέσω της εκπαίδευσης, έτσι ώστε να κατανοήσουμε καλύτερα τι έγινε και να είμαστε σε θέση να αποφύγουμε παρόμοιες τραγωδίες στο μέλλον».

Στη δική του παρέμβαση ο Avishai Braverman, μέλος της ισραηλινής Βουλής (Κνεσέτ) και Πρόεδρος της κοινοβουλευτικής ομάδας κυπρο-ισραηλινής φιλίας, ανέφερε μεταξύ άλλων ότι γεννήθηκε τον ίδιο χρόνο που ιδρύθηκε το κράτος του Ισραήλ (το 1948) και ότι ένα μεγάλο μέρος της οικογένειάς του δολοφονήθηκαν στη διάρκεια του Ολοκαυτώματος.

«Ο πατέρας μου», συνέχισε, «έλεγε πάντα ότι ''πρέπει να κτίσουμε ένα δυνατό κράτος κι ένα δυνατό στρατό, γιατί κανείς, εκτός από εμάς, δεν θα μας υπερασπιστεί. Την ίδια στιγμή, η κοινωνία πρέπει να κτιστεί πάνω στις αξίες της δικαιοσύνης και της ισότητας, όχι μόνο για τους Εβραίους αλλά και για τους μη Εβραίους''. Με δίδαξε ότι όταν συμφωνώ με την κυβέρνηση θα πρέπει να τη στηρίζω και όταν διαφωνώ να υπερασπίζομαι την άποψή μου». Ο κ. Braverman ανέφερε ότι δεν έχει επισκεφθεί ποτέ τα στρατόπεδα συγκέντρωσης, αλλά τη Δευτέρα (χθες) θα επισκεπτόταν το Άουσβιτς για πρώτη φορά, με μιαν αντιπροσωπία υπουργών και βουλευτών από το Ισραήλ.

Μη γίνεστε απαθείς και αμέτοχοι
Σταύρος Ιγνατίου θεολόγος-συγγραφέας, Ποιμένας Χριστιανικού Κέντρου Λευκωσίας και Αθηνών: «Δεν θα σιωπήσω. Πιστεύω πως όλα εξαρτώνται από εμάς, από εμένα, σε περίπτωση που κανένας άλλος δεν θα το κάνει, να μεταφέρουμε στις επόμενες γενιές όλα όσα γνωρίζουμε για τους ανθρώπους που εξοντώθηκαν με κίνητρα τη μισαλλοδοξία, τον ρατσισμό, την ξενοφοβία και τον αντισημιτισμό. Το ξέρω ότι είναι πολύ δύσκολο να εξηγήσεις, ιδιαίτερα στα παιδιά, τι ήταν οι φούρνοι, οι θάλαμοι αερίων, το τατουάζ στο χέρι, τα καταναγκαστικά έργα, τα στρατόπεδα συγκεντρώσεως, οι πορείες θανάτου. Όσο όμως δύσκολο κι αν είναι, τα παιδιά μας, οι μελλοντικοί γιατροί και δικηγόροι, οι μελλοντικοί πολιτικοί και πνευματικοί αρχηγοί, η μελλοντική μας κοινωνία, πρέπει να καταλάβουν τι έχει συμβεί πριν βάλουν τα χέρια τους στο τιμόνι.

Σίγουρα κανένας από εμάς δεν μπορεί ν’ αλλάξει το παρελθόν, μπορεί όμως να κτίσει το μέλλον. Ας μην επαναλάβουμε τα λάθη των εθνών και των κυβερνήσεων, των εκκλησιών, αλλά και των μεγάλων πολιτικών, σπουδαίων προσωπικοτήτων, οι οποίοι, ενώ ήξεραν τι συνέβαινε, αγνόησαν την πραγματικότητα του Ολοκαυτώματος, έμειναν απαθείς και σιώπησαν. Σαν λαός και σαν κοινωνία πρέπει να πάρουμε κάθε πιθανό μέτρο, κάθε πρωτοβουλία, με στόχο οι επερχόμενες γενιές να αντιληφθούν μιαν από τις πιο μεγάλες φρικαλεότητες που διαπράχθηκαν, να κατανοήσουν το ίδιο το Ολοκαύτωμα, και από την άλλη να καταλάβουν ποιες είναι οι αξίες που πρέπει να διέπουν μια κοινωνία, αξίες που δυστυχώς δεν είναι δεδομένες.

»Αγαπητοί εκλεκτοί προσκεκλημένοι, μη γίνεστε απαθείς και αμέτοχοι μπροστά σε φαινόμενα ρατσισμού, ναζισμού, μισαλλοδοξίας και αντισημιτισμού, φαινόμενα που δεν έχουν εκλείψει και μάλιστα σε κάποιες περιπτώσεις ανθούν. Ας μη σιωπήσουμε και δεν θα το κάνουμε. Δεν μπορούμε ξανά να συμβιβαστούμε με το κακό, είναι ανεπίτρεπτο. Αγαπητοί μου, η θλίψη μας είναι απέραντη για όλους όσοι χάθηκαν στο ναζιστικό ολοκαύτωμα των Εβραίων. Στεκόμαστε με σεβασμό και συμπαράσταση δίπλα στους λιγοστούς εναπομείναντες επιζώντες και στις οικογένειές τους.

Υποσχόμαστε ότι δεν θα σιωπήσουμε. Θα αντισταθούμε σθεναρά στον πειρασμό να ξεχάσουμε. Είναι αναγκαίο στον ανδρισμό να ζει με σκληρές πραγματικότητες όπως εκείνες του Ολοκαυτώματος, όσο λυπηρό και δύσκολο και αν είναι.

»Δεν θα σιωπήσω, θα το πω, ότι οι ναζιστές εισέβαλλαν στα σχολεία ζητώντας από τα παιδιά να πουν τη χριστιανική προσευχή και έψαχναν εκείνα με το ύποπτο επίθετο. Δεν θα σιωπήσω, θα το πω, ότι οι ναζιστές, όταν δεν πείθονταν για την καταγωγή των αγοριών, τα υποχρέωναν να κατεβάσουν τα παντελόνια μπροστά σε όλη τη τάξη για να δουν αν υπήρχε περιτομή.
Σήμερα, μαζί με όλους εσάς, αντιδρούμε ενάντια στην ξενοφοβία, τον ρατσισμό, τον αντισημιτισμό. Αγαπάμε τον ξένο, αγαπάμε τους λαούς, αγαπάμε τη διαφορετικότητα, αγαπάμε τον άνθρωπο.
»Ο ίδιος ο Χριστός, που στο όνομά του τολμήσαμε να δολοφονήσουμε, είπε: Ματθαίος 7:12\\\\\\

''Λοιπόν, όλα όσα θέλετε να κάνουν σε σας οι άνθρωποι, έτσι κι εσείς να κάνετε σ' αυτούς· επειδή, αυτός είναι ο νόμος και οι προφήτες''.
Αν και μόνο κρατήσουμε αυτό που σήμερα ονομάζουμε χρυσό κανόνα, τότε μπορούμε να ελπίζουμε σε έναν καλύτερο κόσμο».

Η περιπέτεια ζωής του Daniel Misan
«Το όνομά μου είναι Daniel Misan και γεννήθηκα στην Ελλάδα στο νησί της Κέρκυρας, το 1935. Είμαι επιζών του Ολοκαυτώματος. Είμαι πατέρας τεσσάρων παιδιών και παππούς επτά εγγονιών. Κατέχω δύο υπηκοότητες - μία Ελληνική και μία Ισραηλινή. Έχω Bachelor’s στη Διοίκηση Επιχειρήσεων και Master στη Δημοσιογραφία. Θα σας διηγηθώ αυτές τις λεπτομέρειες, για να δείξω πως παρόλο που οι Ναζί έκαναν μία γενοκτονία σκοτώνοντας έξι εκατομμύρια Εβραίους, το εβραϊκό έθνος συνεχίζει να ευημερεί σε κάθε τομέα. Αυτό είναι παρηγοριά για εμάς.

Όταν οι Ναζί εισέβαλαν στην Κέρκυρα τον Σεπτέμβρη 1943, η οικογένειά μου (γονείς και τρία παιδιά), ήταν η μόνη οικογένεια που κατάφερε να ξεφύγει. Τα οκτώ αδέλφια του πατέρα μου (αγόρια και κορίτσια) καθώς και οι οικογένειές τους πέθαναν στα κρεματόρια στην Πολωνία. Ο τέταρτός μου αδελφός πέθανε κατά τη διάρκεια των διωγμών από τους Ναζί. Είχε γεννηθεί πρόωρα και πέθανε έξι μήνες αργότερα. Δύο ξαδέλφες της μητέρας μου -που ήταν δίδυμες αδελφές- επιλέχθηκαν από τον Δρα Josef Mengele για γυναικολογικά πειράματα. Τις διάλεξε επειδή ήταν δίδυμες. Αργότερα και οι δύο πέθαναν από καρκίνο στο Ισραήλ. Μόνο 110 Εβραίοι από την κοινότητα μας επέζησαν και επέστρεψαν πίσω στην Κέρκυρα.

Κατά την περίοδο των διωγμών στο νησί της Κέρκυρας, από τον Σεπτέμβρη 1943 μέχρι τον Μάη 1945, τρέχαμε για να γλιτώσουμε από τους Ναζί, οι οποίοι κυνηγούσαν την οικογένειά μας. Οι Γερμανοί έφθασαν κοντά στο μέρος όπου κρυβόμασταν, μια μικρή καλύβα ανάμεσα σε πυκνούς θάμνους. Δυστυχώς, ο Θεοχάρης άρχισε να κλαίει. Η μητέρα μου έβαλε τα χέρια της στο στόμα και στη μύτη του. Αυτός άρχισε να πνίγεται. Η μητέρα μου σκέφτηκε να τον θυσιάσει για να γλιτώσει την υπόλοιπη οικογένεια από βέβαιη εκτέλεση. Ο πατέρας μου κατάλαβε τις τρομακτικές της προθέσεις. Ενστικτωδώς την έσπρωξε με δύναμη κι αυτή έπεσε κάτω μαζί με τον Θεοχάρη. Το παιδί σοκαρίστηκε τόσο πολύ και δόξα τω Θεώ σταμάτησε να κλαίει. Οι Γερμανοί δεν μας βρήκαν. Ο Θεοχάρης είναι ζωντανός, αφού ο πατέρας μου του έσωσε τη ζωή. Ο ένας έσωσε τη ζωή του άλλου. Σίγουρα ήταν χέρι Θεού.

»Ο πόλεμος τέλειωσε και οι Ναζί ηττήθηκαν, όμως το 1946 ξέσπασε στην Ελλάδα εμφύλιος πόλεμος.
Οι γονείς μου αποφάσισαν να με στείλουν μαζί με τον αδελφό μου Μιχάλη μέσα από παράνομη μετανάστευση στο Ισραήλ που τότε, κάτω από τη βρετανική επικράτεια, ονομαζόταν Παλαιστίνη.
Σε ένα μικρό πλοίο με το όνομα ''Henrieta Sold'', μαζεύτηκαν 546 επιζώντες του Ολοκαυτώματος, οι οποίοι έφυγαν να γλιτώσουν από το φασιστικό καθεστώς της Ελλάδας. Κοντά στην παραλία της Παλαιστίνης ο βρετανικός στρατός συνέλαβε τους πρόσφυγες του πλοίου, που αντιστάθηκαν όπως μπορούσαν. Ακόμα και τα παιδιά έριχναν κονσέρβες εναντίον των στρατιωτών, για να εμποδίσουν τη μετάβασή μας σε στρατόπεδα κράτησης στην Κύπρο.

Στις 16 Ιουλίου μας μετέφεραν σε στρατόπεδο στην Αμμόχωστο, που ονομαζόταν ''Καράολος 55''. Οι πρόσφυγες του πλοίου αυτού ήταν οι πρώτοι που μεταφέρθηκαν σε στρατόπεδα στην Κύπρο.
Έξι μήνες αργότερα, τα περισσότερα παιδιά πήραν τα πιστοποιητικά τους από τη βρετανική επικράτεια για να μεταναστεύσουν στην Παλαιστίνη.

Στις 10 Δεκεμβρίου 1946 έγινα νόμιμος κάτοικος της Παλαιστίνης. Ένα ορφανοτροφείο με το όνομα ΑVANA (Αγάπη) μας φρόντιζε. Οι γονείς μου έπρεπε να μείνουν στην Ελλάδα, λόγω του εμφύλιου πολέμου.
Μόνο το 1950 μπόρεσαν να φύγουν από την Ελλάδα.
Τους ανάγκασαν να αφήσουν την ελληνική τους υπηκοότητα. Έτσι, μετά από τέσσερα χρόνια, εγώ και ο αδελφός μου Μιχάλης μπορέσαμε να ενωθούμε ξανά με τους γονείς και τον αδελφό μας Θεοχάρη».

Η δύναμη του ανθρώπινου πνεύματος
Ιωάννης Κασουλίδης, Υπουργός Εξωτερικών: «Νιώθω σήμερα τιμή γιατί συμμετέχω σε μια εκδήλωση που αναφέρεται σε μιαν από τις σκοτεινότερες σελίδες στην ανθρώπινη ιστορία. Για να τιμηθεί η μνήμη των εκατομμυρίων που χάθηκαν και το κουράγιο εκείνων που επιβίωσαν. Αυτή η εκδήλωση φέρει τον τίτλο ''Δεν θα σιωπήσω'' και περιλαμβάνει την ουσία της δικής μας αποστολής, όχι μόνο όσων βρίσκονται σήμερα εδώ, αλλά όλων των ανθρώπων, να μη σιωπήσουμε και να μην ξεχάσουμε ποτέ. Γι’ αυτό ο δικός μας ρόλος είναι απλός, ως πολιτικοί, ακαδημαϊκοί, γονείς, παππούδες, απλοί άνθρωποι, να σεβόμαστε βασικές αρχές της ανθρώπινης αξιοπρέπειας και την απλή αλήθεια ότι κάθε ανθρώπινη ζωή είναι σημαντική.

Είμαστε αυτοί που πρέπει να μεταφέρουμε τη γνώση και την αλήθεια για το Ολοκαύτωμα, όσο σκοτεινή και σκληρή και αν είναι, στην επόμενη γενιά. Μαζί με αυτήν, είναι ανάγκη να μεταφέρουμε τις ιστορίες ανδρείας, αντοχής και απίστευτου κουράγιου ανθρώπων, που αρπάχτηκαν από την ελπίδα όταν δεν υπήρχε ελπίδα στον ορίζοντα. Τι έγινε στο Νταχάου, στο Άουσβιτς, στο Μπούχενβαλτ, στο Μπέργκεν-Μπέλσεν και σε άλλους χώρους, είναι μια μαύρη κληρονομιά και μια ντροπή για την ιστορία του ανθρώπου.

Δεν πρέπει ποτέ να επιτρέψουμε στα κτηνώδη ένστικτα να επικρατήσουν, καθιστώντας μας ικανούς για τέτοιες πράξεις. Θα πρέπει να λογοδοτούν οι δράστες και να τιμωρούνται οι πράξεις τους, αλλά να είμαστε σε συναγερμό για να αντιδράσουμε και να προλάβουμε, ώστε τέτοιες πράξεις να μην ξανασυμβούν. Δεν υπήρξε λογοδοσία μετά την Αρμενική Γενοκτονία και υπήρξε αδράνεια στη διάρκεια της Γενοκτονίας στη Ρουάντα. Αυτές συνέβησαν πριν και μετά το Ολοκαύτωμα, και είναι μια απόδειξη ότι έχουμε ακόμα μακρύ δρόμο προς την εγγύηση ότι τέτοιες πράξεις δεν θα συμβούν ξανά.

Παρά τα λάθη της ανθρωπότητας, πρέπει επίσης να θυμόμαστε εκείνους που επέζησαν του Ολοκαυτώματος ενάντια σε όλες τις αντιξοότητες, και κατάφεραν να επιβιώσουν, να ευημερήσουν και να έχουν απογόνους. Είναι η ζωντανή αλήθεια της δύναμης του ανθρώπινου πνεύματος και του καλού που είναι κομμάτι όλων μας».

Κωνσταντίνος Γιωρκάτζης, δήμαρχος Λευκωσίας: «Το Ολοκαύτωμα αφορά εμάς, τη συλλογική ηγεσία της χώρας αυτής και κάθε χώρας για το προφανές γεγονός ότι είναι ένα κακό μοναδικό ως πράξη γενοκτονίας, ένα στυγερό έγκλημα κατά της ανθρωπότητας, μια απίστευτη τραγωδία, με διαστάσεις χωρίς προηγούμενο. Και μας αφορά, γιατί αυτό το έγκλημα διαπράχθηκε, ή αν θέλετε εφαρμόστηκε από φυσιολογικούς ανθρώπους σαν εσάς κι εμένα, ανθρώπους που -πέρα από τους τερατώδεις, διεστραμμένους ηγέτες του ναζιστικού, ολοκληρωτικού καθεστώτος- θα μπορούσατε να συναντήσετε στο μπακάλικο, στο λεωφορείο, στη δουλειά.

Γνωρίζουμε από την ιστορία ότι, δυστυχώς, συνηθισμένοι άνθρωποι μπορούν και έχουν διαπράξει στο παρελθόν εγκλήματα κάτω από λάθος συνθήκες. Έχουμε υποχρέωση να μην επιτρέψουμε να υπάρξουν ξανά τέτοιες συνθήκες».