Έκθεση Cyprus STOP Trafficking στην Επίτροπο Διοικήσεως
«Κάποια ιδιωτικά κολέγια και πανεπιστήμια με παραπλανητικές και ψευδείς πληροφορίες παρουσιάζουν την Κύπρο ως παράδεισο ευημερίας και δυνατότητας εργασίας»

Για εμπορία ξένων φοιτητών από φτωχές ασιατικές και αφρικανικές χώρες από ιδιωτικά κολέγια και πανεπιστήμια στην Κύπρο τα τελευταία τρία χρόνια, «που ομοιάζει σε πολλά σημεία με την εμπορία προσώπων για σεξουαλική εκμετάλλευση, ιδίως όσον αφορά τον τρόπο στρατολόγησης», κάνει λόγο η μη κυβερνητική οργάνωση Cyprus STOP Trafficking σε έκθεσή της προς την Επίτροπο Διοικήσεως και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων Ελίζα Σαββίδου.

Μια καλοστημένη πλεκτάνη;
«Σε μια καλοστημένη πλεκτάνη», αναφέρεται στην έκθεση, «πολλά -αν όχι τα περισσότερα- ιδιωτικά κολέγια και πανεπιστήμια σε συνεργασία με τους ατζέντηδές τους, οι οποίοι ταξιδεύουν σε τρίτες χώρες με σκοπό να προσελκύσουν ξένους φοιτητές, καταφέρνουν με παραπλανητικές και ψευδείς πληροφορίες να παρουσιάσουν την Κύπρο ως παράδεισο ευημερίας και δυνατότητας εργασίας, αλλά αυτό δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα».

Η οργάνωση υποστηρίζει ότι «και τα τέσσερα εμπλεκόμενα Υπουργεία (Εξωτερικών, Εσωτερικών, Παιδείας και Πολιτισμού και Δικαιοσύνης και Δημοσίας Τάξεως), είναι υπεύθυνα για την ύπαρξη και διαιώνιση του φαινομένου της εμπορίας φοιτητών, εφόσον, ενώ αυτό δεν τους ήταν άγνωστο, εξακολουθούν να μην παίρνουν κανένα μέτρο για την αντιμετώπισή του».

Σύμφωνα με την έκθεση, το Cyprus STOP Trafficking δεν απαιτεί το κλείσιμο των ιδιωτικών πανεπιστημίων και κολεγίων. «Αυτό που απαιτούμε είναι η στρατολόγηση φοιτητών να μη βασίζεται στην παραπληροφόρηση», υπογραμμίζει η οργάνωση. «Είχαμε μέχρι τώρα δύο συναντήσεις με λειτουργούς του Υπουργείου Παιδείας, οι οποίοι γνώριζαν το πρόβλημα και συμφώνησαν ότι η κατάσταση είναι απαράδεκτη. Μας εξέθεσαν την πολυπλοκότητα του προβλήματος και τις προσπάθειες που έχουν καταβάλει για να το αντιμετωπίσουν», προστίθεται στην έκθεση.

Στρατολόγηση με… ψέματα
Περιγράφοντας τον τρόπο στρατολόγησης των φοιτητών, η οργάνωση αποκαλύπτει ότι «οι περισσότεροι φοιτητές φθάνουν στην Κύπρο με ψευδείς πληροφορίες και υποσχέσεις που παίρνουν από ατζέντηδες των κολεγίων ή και πανεπιστημίων, ή από άλλους φοιτητές που πληρώνονται με ποσοστά από τα κολέγια, ή με επίσημους αντιπροσώπους αυτών οι οποίοι ταξιδεύουν στις χώρες προέλευσης για να προσηλυτίσουν φοιτητές. Η συχνότερη υπόσχεση είναι ότι θα έχουν την ευκαιρία να εργάζονται παράλληλα με τις σπουδές τους. Περιγράφουν την Κύπρο ως εργασιακό παράδεισο. Υπόσχονται σίγουρη εργοδότηση με υψηλές απολαβές ικανές να καλύψουν τα δίδακτρά τους, τα έξοδα διαβίωσής τους έχοντας περαιτέρω πλεόνασμα για αποστολή χρημάτων στην οικογένειά τους.

Σημαντικό να σημειωθεί ότι το απαιτούμενο κόστος διδάκτρων και διαβίωσης παρουσιάζεται να είναι πολύ χαμηλότερο απ' ό,τι στην πραγματικότητα. Υπόσχονται, δηλαδή, ολιγοέξοδη μόρφωση και συνάμα εύκολη και νόμιμη εργοδότηση στην Κύπρο με προοπτικές εργοδότησης και φοίτησης και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Συγκεκριμένα δίδονται υποσχέσεις ότι μετά από διετή φοίτησή τους στο κυπριακό ίδρυμα, μπορούν να εξασφαλίσουν αυτόματα βίζα για τη συνέχιση των σπουδών τους σε άλλη ευρωπαϊκή χώρα. Όλα τα πιο πάνω αποτελούν υποσχέσεις, οι οποίες είναι εξόφθαλμα παραπλανητικές».

Με πρόθεση να εντυπωσιάσουν
Σύμφωνα με την έκθεση, «οι ατζέντηδες χρησιμοποιούν επίσης άλλες παραπλανητικές τακτικές όπως η διαφήμιση ιδιωτικών κολεγίων και πανεπιστημίων σε ξενοδοχεία πολυτελείας στις χώρες προέλευσης, με πρόθεση να εντυπωσιάσουν τους φοιτητές και να παρουσιάσουν τα κολέγιά τους ως πολύ υψηλού επιπέδου εκπαιδευτικά ιδρύματα.

»Επιπρόσθετη τακτική είναι η υπόσχεση για παράλληλη εργοδότηση στα πλαίσια φοίτησής τους στο πανεπιστήμιο για σκοπούς άσκησης και επαγγελματικής κατάρτισης. Οι εκπρόσωποι πανεπιστημίων προσκομίζουν ενημερωτικά φυλλάδια στα οποία παρουσιάζουν επιλογές εργοδότησης για την πρακτική εξάσκηση των φοιτητών σε τουλάχιστο 3 με 4 διαφορετικούς βιομηχανικούς τομείς. Αν ανατρέξει κανείς στις ιστοσελίδες συγκεκριμένων από αυτά τα κολέγια ή πανεπιστήμια μπορεί εύκολα να επιβεβαιώσει τα πιο πάνω.

»Επενδύοντας στις ανωτέρω υποσχέσεις, οι φοιτητές προβαίνουν συχνά σε οικονομικές θυσίες προς εξασφάλιση των οικονομικών προϋποθέσεων για την άφιξή τους στην “πολλά υποσχόμενη” Κύπρο. Συγκεκριμένα, απαιτείται από τους φοιτητές όπως εξασφαλίσουν ένα σημαντικό για τους ίδιους οικονομικό ποσό για σκοπούς πληρωμής των διδάκτρων του πρώτου χρόνου. Το ποσό αυτό ενδέχεται να περιλαμβάνει και επιπρόσθετο ποσοστό ως προμήθεια για τον ατζέντη.

Ενδεικτικό παράδειγμα αποτελεί περίπτωση φοιτητή από την Γκάνα, ο οποίος προκειμένου να εξασφαλίσει το απαιτούμενο ποσό χρησιμοποίησε τις αποταμιεύσεις του εβδομηντάχρονου πατέρα του. Χαρακτηριστική είναι και η μαρτυρία φοιτητή από την Ινδία, ο οποίος ανέφερε στην Οργάνωσή μας, Cyprus Stop Trafficking, ότι τον εξαπάτησαν λέγοντας του ότι θα ερχόταν στην Κύπρο, η οποία είναι χώρα μέλος της Ε.Ε., και αυτό θα τον βοηθούσε με το πέρας των σπουδών του να βρει δουλειά σε οποιαδήποτε χώρα της Ε.Ε. Είναι επομένως εμφανές ότι οι φοιτητές, όχι μόνο πέφτουν θύματα εξαπάτησης και παραπληροφόρησης, αλλά στιγματίζεται η υπόλοιπη ζωή τους, αφού αναγκάζονται για ένα χρονικό διάστημα να υπομείνουν εξευτελιστικές και ταπεινωτικές συνθήκες, που πληγώνουν την αξιοπρέπεια κάθε ανθρώπου».

Παράνομοι, άστεγοι, εξαρτημένοι
Cyprus Stop Trafficking: «Με την άφιξή τους στην Κύπρο οι φοιτητές συνειδητοποιούν ότι η πραγματικότητα πολύ απέχει από τις υποσχέσεις που τους δόθηκαν. Είναι, όμως, ήδη αργά. Τις πλείστες φορές μετά το πρώτο ή το δεύτερο εξάμηνο, εφόσον δεν μπορούν να εργαστούν, αδυνατούν να πληρώσουν τα δίδακτρά τους. Αυτόματα διαγράφονται από τα κολέγια ή τα πανεπιστήμια. Αφού πλέον δεν θεωρούνται φοιτητές, βρίσκονται σε παραβίαση των όρων με τους οποίους τους δόθηκε η βίζα κι έτσι γίνονται παράνομοι.

»Παράλληλα οι φοιτητές αδυνατούν να πληρώσουν τα ενοίκια, την τροφή ή ιατρική περίθαλψή τους. Επομένως, από τη μια μέρα στην άλλη μετατρέπονται σε άστεγους και στην καλύτερη περίπτωση παράνομους εργάτες. Καταλήγουν να εξαρτώνται από μια κοινωνία που τους έχει εξαπατήσει, εκμεταλλευτεί και περιθωριοποιήσει, με αποτέλεσμα να καταφεύγουν σε παράνομα και συχνά ανήθικα μέσα για να επιβιώσουν. Συγκεκριμένα πρόκειται για περιπτώσεις εκπόρνευσης, εμπορίας ναρκωτικών και παράνομης εργασίας σε εξευτελιστικές συνθήκες με μόνο σκοπό, όχι πλέον τη φοίτηση αλλά την επιβίωσή τους. Αυτού του είδους η εμπορία προσώπων έχει και αρνητικές επιπτώσεις στην εικόνα της Κύπρου διεθνώς, καθώς και στην κυπριακή οικονομία, εφόσον το Υπουργείο Εσωτερικών θα κληθεί να πληρώσει τα εισιτήρια επιστροφής των παράνομων πλέον φοιτητών στις χώρες τους».

Εισηγήσεις προς τα Υπουργεία
Η οργάνωση εισηγείται στην έκθεσή της: «Το Υπουργείο Εξωτερικών, μέσω των πρεσβειών και των προξενείων που διατηρεί στην κάθε χώρα, οφείλει να διασφαλίσει, προτού εκδοθούν οι φοιτητικές βίζες, ότι οι υποψήφιοι φοιτητές είναι πλήρως ενημερωμένοι για την πραγματικότητα των όσων πρόκειται να αντιμετωπίσουν στην Κύπρο. Επίσης, να απαιτεί όπως κατατεθεί σε κυπριακή τράπεζα το ποσό που καλύπτει τα έξοδα των διδάκτρων των φοιτητών για όλα τα χρόνια της εκπαίδευσής τους. Το Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού οφείλει να ελέγχει επισταμένως τη λειτουργία των διαφόρων κολεγίων. Το Υπουργείο Δικαιοσύνης και Δημοσίας Τάξεως σε συνεργασία με το Υπουργείο Εσωτερικών, προτού τιμωρήσει τους παράνομους πρώην φοιτητές, να εξετάζει τους λόγους που τους οδήγησαν στην παρανομία και να επιρρίπτει ευθύνες σ’ αυτούς που δημιουργούν το πρόβλημα».