Το κοινωνικό δίκτυο κερδίζει έδαφος στις «ώριμες» ηλικίες
Το ζήτημα του κατά πόσον οι έφηβοι θα εγκαταλείψουν το Facebook έχει συναρπάσει παρατηρητές για τουλάχιστον τέσσερα έτη, από τότε που πέρασε η «υστερία» για τον εθισμό των εφήβων σε αυτό

Εντύπωση προκαλούν οι αριθμοί και τα στοιχεία, βάσει των οποίων άτομα ηλικίας άνω των 55 ετών χρησιμοποιούν σήμερα το Facebook περισσότερο από τους νέους κάτω των 25. Σύμφωνα με την ηλεκτρονική έκδοση του γερμανικού περιοδικού «Der Spiegel», η έρευνα διεξήχθη στις ΗΠΑ και κατέδειξε ότι η βάση των χρηστών του Facebook έχει αλλάξει δραματικά, αφού κατά τα τελευταία τρία χρόνια, εκατομμύρια έφηβοι έκλεισαν τους λογαριασμού τους, ενώ την ίδια ώρα το κοινωνικό αυτό δίκτυο κέρδισε πολλούς χρήστες άνω των 55 ετών. Τα τελευταία τρία χρόνια, η ηλικιακή αυτή ομάδα σημείωσε αύξηση 80%. Σε σχέση με τον Γενάρη του 2011, φέτος τον ίδιο μήνα ο αριθμός των εφήβων χρηστών μειώθηκε κατά 3,3 εκατομμύρια μέλη ή 25,3%.

Εντύπωση προκαλεί και η πτώση των χρηστών ηλικίας 18-24, όπου παρατηρήθηκε μείωση 3,4 εκατ., ή 7,5%. Σε όλες τις ηλικιακές ομάδες άνω των 25 ετών, ο αριθμός των χρηστών του Facebook αυξήθηκε ραγδαία, με μεγαλύτερη ομάδα εκείνη άνω των 55 ετών. Η ομάδα, όμως, αυτή σημείωσε αύξηση 80% σε σχέση με τον Ιανουάριο του 2011. Το μεγαλύτερο ποσοστό χρηστών του Facebook είναι σήμερα ηλικίας 35-54 ετών (31% όλων των χρηστών), ενώ τον Ιανουάριο του 2011, η πρώτη ομάδα ήταν ηλικίας 18-24 ετών (30,9%). Σήμερα, αυτή η ομάδα έχει ποσοστό 23,3%.

Τον εγκέφαλο σε φόρμα
Νέα έρευνα, που πραγματοποίησαν επιστήμονες από το Πανεπιστήμιο της Αριζόνα στις ΗΠΑ, κατέδειξε πως οι εθελοντές της τρίτης ηλικίας, που έμαθαν να χρησιμοποιούν την ιστοσελίδα κοινωνικής δικτύωσης, είχαν κατά 25% υψηλότερες επιδόσεις σε τεστ μνήμης από αυτούς που δεν είχαν μάθει να το χρησιμοποιούν. Η ανακάλυψη αυτή αναμένεται να βοηθήσει περισσότερο τους… μελλοντικούς ηλικιωμένους, που σήμερα ως νεότεροι «παίζουν» το Facebook στα δάχτυλα. Ο ανθρωπολόγος Daniel Miller έχει μελετήσει Βρετανούς εφήβους, και έχει ένα τρομερό μήνυμα για το Facebook: Το κοινωνικό δίκτυο είναι «νεκρό» σε άτομα 16 με 18 ετών της Βρετανίας, επειδή αισθάνονται ντροπή ακόμη και να συσχετίζονται με αυτό.

Σε ένα πρόσφατο άρθρο για το ακαδημαϊκό κέντρο πληροφόρησης «The Conversation», ο Miller δημοσιεύει τα ευρήματα από μια δεκαπεντάμηνη εθνογραφική μελέτη των κοινωνικών μέσων μαζικής ενημέρωσης σε οκτώ χώρες, και εξηγεί ότι το Facebook είναι «τόσο ξενέρωτο» για τους εφήβους, επειδή οι γονείς τους και άλλα μέλη της οικογένειας το χρησιμοποιούν για να τους παρατηρούν. «Δεν μπορείς να είσαι νέος και ελεύθερος, όταν γνωρίζεις ότι οι γονείς σου μπορούν να έχουν πρόσβαση σε κάθε αδιακρισία», γράφει ο Miller. «Οι νέοι άνθρωποι ενδιαφέρονται για το στυλ και την κατάσταση των συνομηλίκων τους, και το Facebook δεν είναι πια η καλύτερη λύση».

Στρέφονται στο Twitter
Για να διατηρούν επαφή με τους φίλους τους μακριά από τη μαμά και τον μπαμπά, ο Miller βρήκε ότι οι έφηβοι στρέφονται πιο συχνά στο Twitter, στο Instagram (το οποίο ανήκει στο Facebook), το Snapchat, το οποίο στέλνει αυτο-καταστρεφόμενες φωτογραφίες, και το WhatsApp, μια εναλλακτική λύση για μηνύματα κειμένου. Αλλά αυτό δεν ανησυχεί ιδιαίτερα το Facebook ή τους επενδυτές του. Το ζήτημα του κατά πόσον οι έφηβοι θα εγκαταλείψουν το Facebook έχει συναρπάσει παρατηρητές για τουλάχιστον τέσσερα έτη, από τότε που πέρασε η υστερία για τον εθισμό των εφήβων στο Facebook. Αλλά το μόνο που πραγματικά έχει σημασία για την υπηρεσία είναι το τι θα συμβεί όταν οι έφηβοι περάσουν στο πανεπιστήμιο και μπουν στον πραγματικό κόσμο των ενηλίκων. Πώς θα μείνουν σε επαφή με παλιούς φίλους και πώς θα συνδεθούν με τους νέους φίλους όταν εισέλθουν στην κρίσιμη ηλικία των 18 με 25 ετών, όπου ο τρόπος ζωής και οι αγοραστικές συνήθειες διαμορφώνονται έντονα;

Για το μεγαλύτερο μέρος, αυτό το παλαιότερο δημογραφικό δεν στρέφεται σε εργαλεία όπως το Snapchat ή το Instagram για τη διατήρηση μακροχρόνιων σχέσεων. Αυτά τα εργαλεία είναι κατάλληλα για τη συνομιλία με τον άμεσο κοινωνικό κύκλο, ειδικά όταν ακόμα ζεις με τους γονείς σου και θα πρέπει να κρατάς τα πράγματα σε ήπια επίπεδα. Αλλά δεν υπάρχουν αντικαταστάσεις για ένα ολοκληρωμένο κοινωνικό εργαλείο που θα μπορούσε να προσαρμοστεί σε όλα τα είδη των αναγκών.

Αναγνωρίζουν ότι υπερτερεί
Ο MILLER γράφει ότι ακόμη και έφηβοι γυμνασίου ντρέπονται να χρησιμοποιήσουν το Facebook, παρόλο που αναγνωρίζουν τα πλεονεκτήματά του. «Τα περισσότερα από τα παιδιά που πηγαίνουν ακόμα σχολείο, στην έρευνά μας, αναγνώρισαν ότι με πολλούς τρόπους, το Facebook είναι τεχνικά καλύτερο από το Twitter και το Instagram», γράφει. «Είναι πιο ολοκληρωμένο, καλύτερο για φωτογραφικά άλμπουμ και διοργάνωση πάρτι, και είναι πιο αποτελεσματικό για την παρακολούθηση σχέσεων των ανθρώπων».

Το Facebook θα πρέπει να λάβει σοβαρά υπόψη το πρόβλημα σχεδίασης των ορίων εντός του συστήματος, με αποτέλεσμα οι πληροφορίες που προορίζονται για την οικογένεια να μη διαρρέουν προς τους φίλους και συνεργάτες - ή το αντίστροφο. Αλλά ο συνιδρυτής του Facebook, Mark Zuckerberg, λέει εδώ και χρόνια ότι θέλει να μετατρέψει την υπηρεσία σε ένα παγκόσμιο βοήθημα, παρόμοιο με το δίκτυο ηλεκτρικής ενέργειας ή ύδρευσης, κάτι που τροφοδοτεί οτιδήποτε άλλο κάνετε. Τα παιδιά δεν εκτιμούν υπηρεσίες κοινής ωφελείας, αλλά καθώς μεγαλώνουν, τελικά καταλήγουμε όλοι να κοιτάζουμε τα πράγματα πολύ διαφορετικά.