Αποκαλυπτική έρευνα για τους νεαρούς καταδίκους

Το 65% δηλώνουν πρώην χρήστες ναρκωτικών, το 35% ψυχολογικά προβλήματα και το 23% έντονη δυσαρέσκεια για την επιμόρφωση στις φυλακές

ΔΕΝ ΣΗΜΑΙΝΕΙ ότι επειδή φυλακιστήκαμε είμαστε κατώτεροι

Στο κοινωνικοοικονομικό προφίλ, στη χρήση ναρκωτικών, με το 65% να δηλώνουν πρώην χρήστες κοκαΐνης, κρακ, παραισθησιογόνων και αμφεταμινών, αλλά και στην ελλιπή εκπαίδευση και επαγγελματική κατάρτιση των νεαρών καταδίκων στις Κεντρικές Φυλακές αναφέρεται έρευνα που δημοσιεύεται για πρώτη φορά από την «Κυριακάτικη Σημερινή», σε μια περίοδο που, λόγω των απανωτών κρουσμάτων αυτοκτονιών και άλλων βίαιων περιστατικών, η Κυβέρνηση επιχειρεί ριζική αναδόμηση και αναδιοργάνωση του σωφρονιστικού ιδρύματος. Η έρευνα, με τίτλο «Εκπαιδευτικές Ανάγκες των Νεαρών Κρατουμένων στο Τμήμα των Κεντρικών Φυλακών Κύπρου», που εκδόθηκε από το Ίδρυμα Σοφίας Πολυζωίδου - Χρυσήλιου Γεωργίου, ολοκληρώθηκε τον Δεκέμβριο του 2013 από τις ερευνήτριες και συγγραφείς Όλγα Σολομώντος-Κουντούρη, Παναγιώτα Χατζηττοφή και Έλενα Βασιλείου.

Η έρευνα σκιαγραφεί το εκπαιδευτικό και επαγγελματικό προφίλ των νεαρών κρατουμένων στις Κεντρικές Φυλακές, καθώς και τις ανάγκες και τα ενδιαφέροντά τους για μόρφωση και κατάρτιση κατά την περίοδο της φυλάκισής τους. Διερευνά, επίσης, τα προβλήματα και τα εμπόδια που αντιμετωπίζουν οι νεαροί κρατούμενοι καθώς και τις δυνατότητες παροχής εκπαιδευτικών και επαγγελματικών προγραμμάτων, με ένα ποσοστό 23% να εκφράζουν έντονη δυσαρέσκεια από την επιμόρφωση-εκπαίδευση καθώς και την παντελή έλλειψη προγραμμάτων για επαγγελματική εκπαίδευση και τεχνική κατάρτιση.

Στοιχεία για τις Φυλακές

Ο πληθυσμός των Κεντρικών Φυλακών Κύπρου, σύμφωνα με την τελευταία έκδοση της Στατιστικής Υπηρεσίας Κύπρου, ανερχόταν σε 637 άτομα (599 άντρες και 38 γυναίκες), με ποσοστό περίπου 55% να είναι αλλοδαποί. Πιο συγκεκριμένα, κάτω από την ηλικία των 21 ετών, οι Κύπριοι άντρες ανέρχονταν στους επτά, οι αλλοδαποί άντρες στους δέκα και οι αλλοδαπές γυναίκες στις τρεις. Από τους υπόδικους οι Κύπριοι άντρες ανέρχονταν σε 35 και οι γυναίκες στις τέσσερις και οι αλλοδαποί άντρες ήταν 90 και οι αλλοδαπές γυναίκες οκτώ.

Η Κύπρος, όπως αναφέρεται σε ψήφισμα του Ευρωκοινοβουλίου, βρίσκεται ανάμεσα στα ευρωπαϊκά κράτη-μέλη, όπου οι φυλακές τους διακρίνονται για τα υψηλά ποσοστά συνωστισμού κρατουμένων, καθώς και για τον υψηλό αριθμό προφυλακισμένων αλλοδαπών.

Το επίπεδο μόρφωσης των κρατουμένων κατανέμεται ως εξής: Από τους 1109 άντρες και τις 140 γυναίκες, οι οποίοι/ες καταδικάστηκαν: 21 άντρες και 4 γυναίκες ήταν αναλφάβητοι, 57 άντρες και 12 γυναίκες ήταν απόφοιτοι Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης, 234 άντρες και 19 γυναίκες ήταν απόφοιτοι Μέσης Εκπαίδευσης και 22 άντρες και 8 γυναίκες ήταν απόφοιτοι Ανώτερης Εκπαίδευσης. Οι υπόλοιποι δεν δήλωσαν επίπεδο μόρφωσης.

Το δείγμα της παρούσης έρευνας αποτέλεσαν 26 νεαροί κρατούμενοι (δυο γυναίκες και 24 άντρες) με εύρος ηλικίας από 16 μέχρι 25 χρονών (Μέσος Όρος Ηλικίας 21). Από τους συμμετέχοντες οι 14 ήταν Έλληνες Κύπριοι και οι υπόλοιποι αλλοδαποί (τρεις Ρουμάνοι, δυο Βούλγαροι, δυο Αφρικανοί, δυο Σύριοι, ένας Λιβανέζος, ένας Πακιστανός και ένας Αρμένιος).

Η εκπαίδευση

Υλοποιώντας τις σχετικές πρόνοιες της νομοθεσίας, το τμήμα Φυλακών Κύπρου προσφέρει στους κατάδικους προγράμματα εκπαίδευσης και επιμόρφωσης. Τα προγράμματα διαμορφώνει και συντονίζει, σε συνεργασία με τη Διεύθυνση των Φυλακών, αποσπασμένος εκπαιδευτικός Δημοτικής Εκπαίδευσης του Υπουργείου Παιδείας και Πολιτισμού. Οι αρμοδιότητες του εκπαιδευτικού περιλαμβάνουν τον καταρτισμό του προγράμματος εκπαίδευσης, την αναζήτηση συνεργατών, καθώς και την περαιτέρω ανάπτυξη των εκπαιδευτικών προγραμμάτων.

Στα εκπαιδευτικά προγράμματα συμμετέχουν κρατούμενοι και υπόδικοι των Κεντρικών Φυλακών Κύπρου. Συνολικά λειτουργούν πέντε τμήματα εκπαίδευσης και διδάσκονται 14 γνωστικά αντικείμενα.

Στην πτέρυγα των υποδίκων και καταδίκων κάτω των 21 ετών, από το 2012 ξεκίνησε να παρέχεται ξεχωριστό εκπαιδευτικό πρόγραμμα. Το πρόγραμμα περιλαμβάνει τα μαθήματα: Ελληνικών, Ελληνικών για Αλλόγλωσσους, Ηλεκτρονικών Υπολογιστών καθώς και Ζωγραφικής. Παράλληλα, φοιτητές του Πανεπιστημίου Νεάπολης συμμετέχουν, περιοδικά, στο πρόγραμμα εκπαίδευσης μαζί με τον εκπαιδευτικό των Φυλακών.

Να σημειωθεί, πάντως, πως στα πλαίσια της αναδιοργάνωσης και του εκσυγχρονισμού του σωφρονιστικού ιδρύματος, οι Υπουργοί Δικαιοσύνης και Παιδείας εξήγγειλαν τη λειτουργία παραρτήματος Εσπερινής Τεχνικής Σχολής στο Τμήμα Φυλακών.

Ταραχώδης σχολική ζωή

Σύμφωνα με τα ευρήματα της έρευνας, όλοι οι συμμετέχοντες αποφοίτησαν κανονικά από τη Δημοτική Εκπαίδευση. Από τους 26 συμμετέχοντες, οι 10 ολοκλήρωσαν τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση, εκ των οποίων τρεις φοίτησαν στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση. Από αυτούς οι δυο εγκατέλειψαν την φοίτησή τους στο δεύτερο έτος και μόνο ο ένας κατάφερε να ολοκληρώσει τη φοίτησή του και συγκεκριμένα τον κλάδο των Γραμματειακών Σπουδών.

Από τους 26 συμμετέχοντες, το 50% δήλωσαν ταραχώδη επαφή με το σχολείο, ανέφεραν ότι απουσίαζαν συχνά και ότι αποβλήθηκαν αρκετές φορές. Το μεγαλύτερο ποσοστό των συμμετεχόντων με ταραχώδη σχέση (64%) ανέφεραν ότι αποβλήθηκαν από το σχολείο εξαιτίας της άσκησης σωματικής και λεκτικής βίας από μέρους τους. Αξιοσημείωτο είναι το γεγονός ότι από τους συμμετέχοντες, οι οποίοι αποβλήθηκαν από το σχολείο, ένα ποσοστό γύρω στο 70% ανέφεραν ότι δίκαια αποβλήθηκαν από αυτό.

Οι νεαροί κρατούμενοι, οι οποίοι εγκατέλειψαν και δεν ολοκλήρωσαν το σχολείο, ανέφεραν κυρίως ως σημαντικότερες αιτίες εγκατάλειψης του σχολείου την κακή διαγωγή, τα ποικίλα οικονομικά προβλήματα, και την αδιάφορη στάση προς τον θεσμό του σχολείου.

Του τεχνικού τομέα οι περισσότεροι

Οι περισσότεροι από τους νεαρούς κρατουμένους που συμμετείχαν στην έρευνα απασχολούνταν στον ιδιωτικό τομέα πριν από τον εγκλεισμό τους στη φυλακή. Οι επαγγελματικοί τομείς στους οποίους εντοπίστηκε η μεγαλύτερη απασχόληση είναι: ο τεχνικός τομέας (23%), η οικοδομική βιομηχανία (19%) και η παροχή υπηρεσιών (19%). Δεν εντοπίστηκε οποιοσδήποτε νεαρός κρατούμενος να εργάζεται σε επάγγελμα το οποίο να προαπαιτεί πτυχίο Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης ή πολύ μεγάλη εξειδίκευση/κατάρτιση. Μερικά από τα επαγγέλματα που αναφέρθηκαν εντοπίζονται, χαρακτηριστικά, στις πιο κάτω αναφορές των νεαρών κρατουμένων:

«Δούλευα… στο Λούνα Παρκ, πελεκάνος, οικοδόμος και σε ταβέρνα ενός ξαδέλφου μου», «Μηχανικός αυτοκινήτων, κατασκευές σκίασης (πέργκολες), ηλεκτρολόγος, κτίστης», «Ηλεκτρολόγος αυτοκινήτων, μηχανικός, σε σουπερμάρκετ», «Κομμώτρια, σε σουβλάκια, σε γύψινα, σε περίπτερο, σε καφέ».

Γυμναστική, διάβασμα και τηλεόραση

Τον ελεύθερό τους χρόνο στις φυλακές, οι νεαροί κρατούμενοι τον αξιοποιούν κυρίως στις αθλοπαιδιές και τη γυμναστική (38%), στο διάβασμα (35%) και στην παρακολούθηση τηλεόρασης (35%). Μερικοί κρατούμενοι ανέφεραν ότι τους αρέσει τον ελεύθερο τους χρόνο να ζωγραφίζουν, και κυρίως οι νεαρές κρατούμενες να μπλέκουν και να κεντούν υποστηρίζοντας ότι εκφράζονται μέσα από τη δημιουργική απασχόληση.
Όσον αφορά τα ταλέντα, 30% των συμμετεχόντων ανέφεραν πως πιστεύουν ότι δεν έχουν κάποιο ιδιαίτερο ταλέντο. Αναφέρθηκε για παράδειγμα ότι: «Δεν ανακάλυψα κάτι, νομίζω πως δεν έχω κάτι» «Δεν το έχω ψάξει γενικά». Ποσοστό 23% των συμμετεχόντων ανέφεραν ότι τους αρέσει πολύ η μουσική και το γράψιμο τραγουδιών και ότι έπαιζαν κάποιο μουσικό όργανο στο δημοτικό και ίσως να μπορούσαν να το εξελίξουν αυτό στο μέλλον.

Το προφίλ των κρατουμένων

ΑΠΟ τους νεαρούς κρατούμενους δύο ήταν παντρεμένοι, ένας αρραβωνιασμένος και ένας χωρισμένος και οι υπόλοιποι δήλωσαν ελεύθεροι. Έξι από αυτούς είχαν από ένα παιδί. Πριν από τη φυλάκισή τους, οκτώ συμμετέχοντες ανέφεραν ότι ζούσαν μαζί με τον/τη σύντροφό τους, τρεις από αυτούς είχαν μαζί τους και το παιδί τους, οκτώ συμμετέχοντες ζούσαν μαζί με τους γονείς τους, πέντε συμμετέχοντες ζούσαν μόνο με τον πατέρα τους, δυο συμμετέχοντες έμεναν με φίλους, ενώ ένας έμενε με τα αδέλφια του.

Οι συμμετέχοντες στην πλειοψηφία τους ανέφεραν ότι δεν αντιμετώπιζαν κάποιο ιδιαίτερο πρόβλημα στέγασης, εφόσον ένα μεγάλο ποσοστό έμεναν με τους γονείς και την οικογένειά τους. Εξαίρεση σε αυτό αποτελεί ένα πολύ μικρό ποσοστό, μόλις στο 4%, οι οποίοι δήλωσαν ότι αντιμετώπιζαν και θα αντιμετωπίζουν και στο μέλλον μεγάλο πρόβλημα στέγασης. Δήλωσαν, όμως, ότι αντιμετώπιζαν αρκετά προβλήματα στην κοινωνική τους ζωή, τα οποία τους απέτρεπαν από το να διεκδικήσουν τα μέγιστα από τη ζωή τους και τα οποία τους δημιουργούσαν και θα τους δημιουργούν και στο μέλλον αρκετές δυσκολίες.

Ποσοστό 35% υπέδειξαν ως σημαντικό πρόβλημα στη ζωή τους θέματα ψυχολογικής φύσεως, τα οποία επιδεινώνονται με την κράτησή τους στις Φυλακές. Ένα άλλο σημαντικό ποσοστό 28% ανέφεραν ως σημαντικό πρόβλημα την έλλειψη στήριξης από τους δικούς τους. Άλλοι αναφέρθηκαν σε οικονομικές δυσκολίες, διάφορα προβλήματα υγείας, αρκετά οικογενειακά προβλήματα, όπως η απώλεια γονέα ή προσωπικά προβλήματα που προήλθαν από διαπροσωπικές σχέσεις, όπως ερωτική απογοήτευση ή ρατσισμός.

Χρήστες ναρκωτικών ουσιών

ΕΝΑ ποσοστό 65% ανέφεραν ότι έκαναν χρήση ναρκωτικών ουσιών, από τους οποίους το 25% δήλωσαν ότι αντιμετώπιζαν μεγάλο πρόβλημα με τα ναρκωτικά πριν από τον εγκλεισμό τους στις Φυλακές. Πιο συγκεκριμένα, επτά από τους συμμετέχοντες ανέφεραν ότι χρησιμοποίησαν ναρκωτικά Α΄ τάξης (χόρτο), 11 ανέφεραν χρήση ναρκωτικών Β΄ τάξης (κοκαΐνη, κρακ, παραισθησιογόνα) και τρεις συμμετέχοντες ανέφεραν τη χρήση ναρκωτικών Γ΄ τάξης (αμφεταμίνες). Πολλοί από τους παραπάνω νεαρούς κρατούμενους χρησιμοποιούσαν, παράλληλα, διάφορες από τις προαναφερθείσες εξαρτησιογόνες ουσίες.

Σημαντικό σημείο αναφοράς αποτελεί η δήλωση των κρατουμένων που έκαναν χρήση ότι, παρά τη διαπίστωσή τους πως η χρήση ουσιών τούς δημιουργούσε διάφορα προβλήματα, κανένας δεν πιστεύει ή δεν παραδέχεται ότι η χρήση ναρκωτικών στο παρελθόν, αποτελεί έναν από τους παράγοντες, ο οποίος τους οδήγησε στη φυλακή. Παράλληλα, ένα ακόμη μεγαλύτερο ποσοστό, γύρω 85%, ανέφεραν ότι έκαναν χρήση αλκοόλ, με το 37% να αναφέρουν ότι προέβαιναν σε πολύ συχνή χρήση.

...Απροβίβαστο στην εκπαίδευση

ΑΠΟ τους συμμετέχοντες στην έρευνα, ποσοστό γύρω στο 54% ανέφεραν ότι έχουν λάβει στη φυλακή κάποια εκπαίδευση και κατάρτιση, ενώ οι υπόλοιποι συμμετέχοντες ανέφεραν ότι δεν κάνουν κάποιο μάθημα ή ότι αποχώρησαν από αυτό. Συγκεκριμένα, οι νεαροί κρατούμενοι ανέφεραν ότι κάνουν διάφορα μαθήματα, με μεγαλύτερο ενδιαφέρον και συμμετοχή να επιδεικνύεται στα μαθήματα: Ελληνικών, Ξένων Γλωσσών, Τέχνης / Ζωγραφικής, Ηλεκτρονικών Υπολογιστών, Ψυχολογίας, Χορού, καθώς και στα μαθήματα Τεχνικής εκπαίδευσης, όπως η Συγκόλληση, το Σιτηρέσιο και οι Γραφικές Τέχνες.

Οι απόψεις για το παρεχόμενο Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα στις Κεντρικές Φυλακές της Κύπρου διίστανται, με ένα σημαντικό μέρος των συμμετεχόντων, γύρω στο 50%, να επιδεικνύουν ενδιαφέρον για τα παρεχόμενα μαθήματα στις Φυλακές και να δηλώνουν ευχαριστημένοι, ενώ οι υπόλοιποι να δηλώνουν σχεδόν ή καθόλου ευχαριστημένοι από αυτό. Άξιον αναφοράς κρίνεται ότι η πλειοψηφία των κρατουμένων, με ποσοστό 60%, δήλωσε ότι δεν θεωρεί ότι απέκτησε κάποια προσόντα από τα συγκεκριμένα προγράμματα εκπαίδευσης και κατάρτισης. Όσον αφορά τα άτομα τα οποία δήλωσαν ότι συμμετέχουν στα μαθήματα, το μεγαλύτερο ενδιαφέρον επιδεικνύεται για το γλωσσικό μάθημα.

Μέσα από το μάθημα αυτό ανέφεραν ότι αποκτούν, κατά τη γνώμη τους, κάποιες σημαντικές δεξιότητες βασικού και λειτουργικού αλφαβητισμού, όπως είναι η ανάγνωση και η γραφή. Χαρακτηριστικές είναι οι απόψεις μερικών από τους συμμετέχοντες που ακολουθούν: «Έμαθα λίγο να γράφω». «Μαθαίνω να διαβάζω και να γράφω». «Έμαθα λίγα γράμματα, να διαβάζω».
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον επιδεικνύεται και για το μάθημα των Ηλεκτρονικών Υπολογιστών. Το ενδιαφέρον για τα σχετικά προγράμματα αποτυπώνεται και στα λεγόμενα μερικών από τους συμμετέχοντες: «Έμαθα υπολογιστές που δεν ήξερα έξω. Χάρηκα πολύ και θέλω να μάθω περισσότερα». «Δεν ήξερα προηγουμένως υπολογιστές. Τώρα μαθαίνω. Ακούω μέχρι ότι έχει εφημερίδα».

Ανεπαρκής η εκπαίδευση

Μέσα από τις απόψεις των κρατουμένων διαπιστώθηκε απουσία σοβαρής προσπάθειας για διαμόρφωση προγράμματος παροχής ευκαιριών επαγγελματικής εκπαίδευσης και τεχνικής κατάρτισης. Συγκεκριμένα, από τους συμμετέχοντες, οκτώ νεαροί κρατούμενοι ανέφεραν ότι απασχολούνται με καθήκοντα καθαριότητας, επτά νεαροί κρατούμενοι έχουν αναλάβει καθήκοντα στην κουζίνα των Φυλακών και το σιτηρέσιο και τρεις νεαροί βοηθούν στο πλυντήριο των Φυλακών. Αυτά είναι επαγγέλματα τα οποία στοχεύουν αποκλειστικά και μόνο στη λειτουργία του σωφρονιστικού ιδρύματος και δεν μπορούν να θεωρηθούν τεχνική κατάρτιση, αλλά απλή διεκπεραιωτή εργασία. Ειδικευμένη εργασία, η οποία μπορεί να οδηγήσει με κατάλληλη καθοδήγηση σε επαγγελματική / τεχνική κατάρτιση, έχει ανατεθεί σε έναν μικρό αριθμό συμμετεχόντων, συγκεκριμένα σε δυο άτομα (ένας στο βιβλιοδετείο και ένας στις συγκολλήσεις), ενώ έξι άτομα από τους συμμετέχοντες στην έρευνα, δεν απασχολούνται σε κάποια εργασία.

Γενική αντίληψη που αναδύεται μέσα από την επεξεργασία των ερωτηματολογίων είναι η ανάγκη για βελτίωση του θεσμού της παρεχόμενης εκπαίδευσης στο Τμήμα Φυλακών Κύπρου. Κανένας από τους συνεντευξιαζόμενους δεν είναι πλήρως ικανοποιημένος από την υφιστάμενη κατάσταση και επιζητούν αλλαγές, οι οποίες πρέπει να προσαρμοστούν στις δικές τους μαθησιακές ανάγκες τόσο σε γνωστικό όσο και σε πρακτικό επίπεδο. Από ένα ποσοστό 23% διαφαίνεται μια έντονη δυσαρέσκεια από την επιμόρφωση-εκπαίδευση καθώς και την παντελή έλλειψη προγραμμάτων για επαγγελματική εκπαίδευση και τεχνική κατάρτιση και δηλώνουν ιδιαίτερα απογοητευμένοι από τα παρεχόμενα εκπαιδευτικά προγράμματα. Ενδεικτική είναι η τοποθέτηση ενός από τους κρατουμένους, ο οποίος ζητεί ίση μεταχείριση στην εκπαίδευση και στην επαγγελματική κατάρτιση:

«Δεν σημαίνει ότι επειδή φυλακιστήκαμε είμαστε κατώτεροι. Έχουμε κι εμείς δικαίωμα στη μάθηση. Και έχουμε τόσες ελεύθερες ώρες. Θα ήταν καλό να μας δείχνουν ενδιαφέρον, να νιώθουμε ότι υπάρχουμε και κάτι κάνουμε. Να μην είναι κουραστικά και να έχει επίπεδα. Να προχωρεί ο καθένας με τις ικανότητές του».

Τα μελλοντικά τους όνειρα

ΟΙ ΣΥΜΜΕΤΕΧΟΝΤΕΣ στην έρευνα έχουν στόχους και όνειρα για τη ζωή τους μετά την αποφυλάκιση. Θέλουν να αφήσουν πίσω το παρελθόν τους και να ξεκινήσουν μια νέα ζωή, διαφορετική, μακριά από τις συνήθειες και τις πράξεις που τους οδήγησαν στη φυλάκιση. Επιθυμούν να επανενταχθούν ομαλά στην κοινωνία και να γίνουν ισότιμα μέλη με τους υπόλοιπους. Ένας νεαρός φυλακισμένος αναφέρει σχετικά με την ανάγκη του για κοινωνική αποδοχή: «Θα ήθελα να είμαι μέρος της κοινωνίας, να με δεχτεί και να μην κάνω λάθη».

Όσον αφορά το μελλοντικό τους επάγγελμα. Ποσοστό 31% των νεαρών κρατουμένων, όταν αποφυλακιστούν, θα ήθελαν να δουλέψουν σε διάφορα επαγγέλματα ως αυτοεργοδοτούμενοι. Μέσα από τη συνέντευξη εξέφρασαν την επιθυμία τους να αποκτήσουν δική τους επιχείρηση. Ενδεικτικά, ανέφεραν ότι θα ήθελαν: «Να ανοίξω πολύ μεγάλο μαγαζί. Να γράφει το όνομά μου στη μαρκίζα». «Θα ανοίξω μια επιχείρηση και θα ασχολούμαι με τις επιχειρήσεις. Θα είναι διεθνής η εταιρεία». «Να ανοίξω μια δική μου δουλειά. Να μην είμαι υπάλληλος κανενός». Τέλος εντοπίστηκε και η επιθυμία για κάποια άλλα επαγγέλματα, όπως γιατρός ή ψυχολόγος, κομμώτρια και φυσιοθεραπευτής.

Τέλος, επιθυμούν, σύντομα, μετά την αποφυλάκισή τους, να απεμπλακούν από το αρνητικό στίγμα που τους σημάδεψε η καταδίκη και η θητεία τους στη φυλακή. Για την εξάλειψη του στίγματος, απαραίτητα, χρειάζεται η φοίτηση στα εκπαιδευτικά/επαγγελματικά προγράμματα των Φυλακών, όπως ενδεικτικά διαφαίνεται και από την πιο κάτω τοποθέτηση: «Θα γίνω άλλος άνθρωπος αν τα μάθω αυτά. Θα βοηθήσει και την οικογένειά μου και τους γύρω μου να με δεχτούν».

Εισηγήσεις της έρευνας

«Αν δεν μπορούν να δοθούν εναλλακτικές ποινές στους νεαρούς παραβάτες, ώστε να αποφευχθεί εντελώς η κράτησή τους, οφείλει η περίοδος φυλάκισής τους να μπορεί να αποτελέσει θετικό σημείο καμπής στη μελλοντική τους ζωή», αναφέρεται στην έρευνα και προτείνεται:

- Λειτουργία κανονικού σχολείου, στο πρότυπο των ελληνικών σωφρονιστηρίων για νεαρούς κρατούμενους, όπου λειτουργεί κανονικό Γυμνάσιο, Λύκειο.

- Εξατομικευμένη μάθηση με έμφαση στο επίπεδο, τον προσδιορισμό αυτών που ήδη γνωρίζουν, τι πρέπει να κάνουν για να το βελτιώσουν, ποιος είναι ο καλύτερος τρόπος που μπορούν να το πράξουν και πού μπορούν να φτάσουν.

- Εκπαίδευση εκπαιδευτικών που θα προσφέρουν το πρόγραμμα και δεσμοφυλάκων που θα εποπτεύουν τους νεαρούς, ώστε η διδασκαλία να είναι αποτελεσματική και να δημιουργεί κίνητρα για μάθηση και βελτίωση και ένα ευχάριστο κλίμα.

- Δημιουργία μιας σαφούς και συνεκτικής πολιτικής για τη «συμπεριφορά για την εκμάθηση», που να δημιουργήσει ένα περιβάλλον, στο οποίο όλοι οι μαθητές/κρατούμενοι να αισθάνονται ασφαλείς. Αποτελεσματική ποιμαντική φροντίδα. Καθοδήγηση και υποστήριξη για κάθε νεαρό άτομο.

- Αντιμετώπιση των πρόσθετων αναγκών με στοχευμένη και εξειδικευμένη υποστήριξη, όπου είναι απαραίτητη, όπως η χρήση πολυ-παραγοντικής παρέμβασης / υποστήριξης.

- Δυνατότητα μεταφοράς από την εκπαίδευση/κράτηση μέσα σε ένα ασφαλές περιβάλλον στην κοινότητα με βάση τη συνέχιση παροχής εκπαίδευσης. Προετοιμάζοντας ένα νεαρό άτομο για «πέρα από την τάξη/κράτηση».