Κατάδικος εξέδιδε εντάλματα σύλληψης και άλλος κοιμόταν με ιγκουάνα
Ο Ιωνάς Νικολάου δήλωσε πως, εάν οι έρευνες για τις Κεντρικές Φυλακές συγκεντρώσουν στοιχεία για ποινικές ευθύνες του Γιώργου Τρυφωνίδη, αυτές θα αποδοθούν

Εν μέσω «εκρηκτικού» κλίματος, έντονων αντιπαραθέσεων -κυρίως μεταξύ βουλευτών του ΑΚΕΛ, της ΕΔΕΚ από τη μια και του Υπουργού Δικαιοσύνης Ιωνά Νικολάου από την άλλη-, συνεχείς διακοπές για παρατηρήσεις από τον πρόεδρό της Σωτήρη Σαμψών, η Επιτροπή Νομικών της Βουλής επιχείρησε σε χθεσινή της συνεδρία να αποτυπώσει την κατάσταση που επικρατεί στις Κεντρικές Φυλακές, προκειμένου να εξεύρει λύσεις για τα πολύ σοβαρά προβλήματα που αντιμετωπίζει το σωφρονιστικό ίδρυμα.

Το θέμα ενεγράφη στην Επιτροπή, με αφορμή τα απανωτά κρούσματα αυτοκτονιών, βιασμού και εξέγερσης στο σωφρονιστικό ίδρυμα, έπειτα από πρόταση των βουλευτών Γιώργου Λουκαΐδη, Άριστου Δαμιανού και Γιώργου Γεωργίου. Στη συνεδρία συμμετείχαν ο Αρχηγός Αστυνομίας, η Επίτροπος Διοικήσεως, εκπρόσωποι της Νομικής Υπηρεσίας της Δημοκρατίας, των Υπηρεσιών Ψυχικής Υγείας του Υπουργείου Υγείας, ο Ψυχολόγος των Φυλακών, ο Ψυχίατρος των Υπηρεσιών Ψυχικής Υγείας στο Τμήμα Φυλακών Λούης Καριόλου και εκπρόσωποι των Φίλων Φυλακισμένων.

Κατάδικος εξέδιδε εντάλματα σύλληψης
Ο Ιωνάς Νικολάου αποκάλυψε δύο περιστατικά που αποδεικνύουν τη «νοοτροπία της συγκάλυψης και της μη σωστής διερεύνησης» που επικρατεί, όπως είπε, στις Κεντρικές Φυλακές. Αίσθηση προκάλεσε η αναφορά του κ. Νικολάου στην περίπτωση τέως φυλακισμένου, ο οποίος κατείχε έγγραφα, όπως έντυπα γαλάζιου χρώματος που χρησιμοποιούνται στα δικαστήρια για έκδοση ενταλμάτων, καθώς και σφραγίδες, που του επέτρεπαν να εκδίδει εντάλματα από τον χώρο των Φυλακών. Επίσης, κατείχε στοιχεία, τα οποία έπαιρνε από τους ίδιους τους δεσμοφύλακες για να εκδίδει άδειες. «Αποκαλύφθηκε το συγκεκριμένο περιστατικό», είπε ο κ. Νικολάου, «όμως ουδείς τιμωρήθηκε και ουδεμία έρευνα έγινε από τη Διεύθυνση των Φυλακών για το συγκεκριμένο περιστατικό».

Πέθανε από χρήση ναρκωτικών
Αναφέρθηκε, επίσης, στην περίπτωση 30χρονου Γεωργιανού κατάδικου, ο οποίος εξέτιε ποινή φυλάκισης για ναρκωτικά και απεβίωσε στις 20 Φεβρουαρίου 2010. «Έγινε η θανατική ανάκριση και την περασμένη Δευτέρα βγήκε απόφαση από την κ. Μαθηκολώνη, η οποία λέει ξεκάθαρα και κακίζει το όλο σύστημα, για το ότι περνούσαν στον χώρο των Κεντρικών Φυλακών ναρκωτικά και ό,τι άλλο περνούσε, μάλιστα δε κάνει λόγο και για το προσωπικό των Φυλακών».

«Δεν έγινε, ωστόσο, σωστή διερεύνηση για όλα αυτά», συνέχισε ο κ. Νικολάου, λέγοντας ότι «η υπόθεση τώρα στέλλεται πίσω στον Γενικό Εισαγγελέα, για να γίνουν σωστά οι έρευνες, όμως υπάρχουν οι σχετικές δυσκολίες λόγω της παρέλευσης τόσο μεγάλου χρονικού διαστήματος από τον Φεβρουάριο του 2010 μέχρι σήμερα». Στο μεταξύ, βουλευτής έκανε λόγω για κατάδικο που φιλοξενούσε στο κελί του ένα ιγκουάνα, ερπετό τού οποίου η εισαγωγή στην Κύπρο είναι ως γνωστόν παράνομη.

Αιχμές κατά Τρυφωνίδη
Στη συνέχεια, άφησε αιχμές εναντίον του τέως Αναπληρωτή Διευθυντή των Φυλακών Γιώργου Τρυφωνίδη, ο οποίος, ως γνωστόν, επιστρέφει στα αστυνομικά του καθήκοντα. Ανέφερε, συγκεκριμένα, ότι «η υπόθεση της απόδρασης του ισοβίτη Κίτα, αντί να μας βοηθήσει να αντιμετωπίσουμε διαφορετικά τους φυλακισμένους, περάσαμε στη νοοτροπία της επιβολής και της σκληρής αντιμετώπισης». «Σύμφωνα με την Επίτροπο, σε αυτό συνέτεινε και το γεγονός ότι διορίσθηκε ως Αναπληρωτής Διευθυντής Φυλακών μέλος της Αστυνομίας», είπε ο κ. Νικολάου. «Δεν θα ήθελα να υιοθετήσω αυτή την τοποθέτηση της Επιτρόπου», δήλωσε ο κ. Νικολάου, «διότι και στην Αστυνομία υπάρχουν άνθρωποι, οι οποίοι δεν υιοθετούν αυτού του είδους τις νοοτροπίες».

Σε ερώτηση, μετά το τέλος της συνεδρίας, αναφορικά με τον τέως Αναπληρωτή Διευθυντή των Φυλακών Γιώργο Τρυφωνίδη, ο Υπουργός Δικαιοσύνης είπε ότι δεν διαφάνηκε να φέρει πειθαρχική ευθύνη, και ξεκαθάρισε ταυτόχρονα πως εάν οι εξετάσεις συγκεντρώσουν στοιχεία για ποινικές ευθύνες του κ. Τρυφωνίδη, αυτές θα αποδοθούν. Είπε ακόμα ότι βρίσκεται σε εξέλιξη διοικητική έρευνα για τα περιστατικά που αφορούν τις τρεις απόπειρες, τις πέντε αυτοκτονίες και τον βιασμό. Απαντώντας σε άλλη ερώτηση, είπε ότι υπήρξαν και προβλήματα εφαρμογής των οδηγιών που δόθηκαν στη Διεύθυνση των Φυλακών και λόγω των υποδομών.

Αντιδράσεις για τη ΜΜΑΔ
Κατά τη διάρκεια της συνεδρίας, ο Ιωνάς Νικολάου ενημέρωσε για αρκετή ώρα την Επιτροπή αναφορικά με τα μέτρα που εφαρμόστηκαν στις Φυλακές, από την ημέρα που ανέλαβε τα ηνία του Υπουργείου Δικαιοσύνης. Ανέλαβε να απαντήσει στις ερωτήσεις που είχαν διατυπωθεί την περασμένη Δευτέρα από βουλευτές, καθώς και σε ερωτήματα που τέθηκαν προς τον Αρχηγό Αστυνομίας, προκαλώντας έτσι έντονες αντιδράσεις από τους βουλευτές του ΑΚΕΛ.

Οι Γιώργος Λουκαΐδης και Άριστος Δαμιανού ζητούσαν, μεταξύ άλλων, να μάθουν από τον Αρχηγό Αστυνομίας εάν ο ίδιος είχε προβεί στον επιχειρησιακό σχεδιασμό για τη χρήση της Μηχανοκίνητης Μονάδας Άμεσης Δράσης στις Κεντρικές Φυλακές και κατά πόσον είχε ο ίδιος ή άλλοι αξιωματικοί της Αστυνομίας εμπλακεί προσωπικώς, ωστόσο ο κ. Νικολάου δήλωσε ότι θα απαντούσε αυτός, ως πολιτικός προϊστάμενος της Αστυνομίας, σε όλες τις ερωτήσεις.

«Διαψεύσεις» και «φίμωμα»
Όπως ανέφερε ο κ. Νικολάου, η ΜΜΑΔ εστάλη στις Κεντρικές Φυλακές για να βοηθήσει στο ξεπέρασμα της κρίσης και για καλύτερο έλεγχο της όλης κατάστασης, μέχρις ότου εξομαλυνθεί η κατάσταση και όχι για να μείνει μονίμως εκεί, κάτι που ο κ. Λουκαΐδης επέμενε ότι αυτό διαψεύδεται από δηλώσεις του Υπουργού Δικαιοσύνης, υποστηρίζοντας την άποψη ότι τέτοια κατασταλτικά μέτρα επιδεινώνουν την όλη κατάσταση, αντί να την εξομαλύνουν και ότι θα έπρεπε εγκαίρως να είχαν ληφθεί προληπτικά μέτρα. Ο κ. Δαμιανού υποστήριξε την άποψη ότι ο κ. Νικολάου λειτουργεί «αυταρχικά» και ότι επιχειρεί να «φιμώσει» τον Αρχηγό Αστυνομίας.

Ο κ. Νικολάου, με σωρεία παραδειγμάτων, αιτιολόγησε την ανάγκη παρουσίας ολιγάριθμης, όπως είπε, δύναμης της ΜΜΑΔ, τα μέλη της οποίας επιβλέπουν, όπως είπε, τόσο τους χώρους κράτησης και διαβίωσης των φυλακισμένων όσο και τους χώρους εισόδου, τους οποίους ελέγχουν, όπως και τα άτομα που επισκέπτονται τους φυλακισμένους, προκειμένου να μην εισάγονται απαγορευμένα είδη εντός των Φυλακών. Ένα σημαντικό πρόβλημα, όπως ανέφερε ο κ. Νικολάου, είναι και αυτό του υλικού καταγραφής των μηχανών επιτήρησης, και επειδή υπήρξαν κρούσματα απώλειας ή προσπάθειας απόκρυψης αυτού του υλικού.

Οι ενέργειες της Κυβέρνησης
Από τις πρώτες ημέρες, όπως είπε, όταν ανέλαβε καθήκοντα στο Υπουργείο Δικαιοσύνης και επειδή γνώριζε τα προβλήματα των Κεντρικών Φυλακών από τη βουλευτική του θητεία και από τις εκθέσεις της Επιτρόπου Διοικήσεως και του Συμβουλίου της Ευρώπης, έθεσε υπόψη του Αναπληρωτή Διευθυντή των Φυλακών 49 ζητήματα, για τα οποία χρειάσθηκε δύο μήνες να τα μελετήσει και να του απαντήσει. Τα σχετικά έγγραφα εξετάσθηκαν, ανέφερε ο κ. Νικολάου, προκειμένου να ετοιμασθεί στρατηγικό σχέδιο, το οποίο παρουσιάσθηκε στους εμπλεκομένους με τις Φυλακές φορείς στις 18 Ιουνίου 2014. Το σχέδιο αυτό, υπέδειξε ο κ. Νικολάου, περιλαμβάνει τα πάντα, από εκπαίδευση, ψυχολογική στήριξη, διαμόρφωση υποδομών, διαχωρισμό κρατουμένων και ήδη έχει αρχίσει η υλοποίηση αυτών των μέτρων.

Ενεργοποιήθηκε και πάλιν το Συμβούλιο Αποφυλάκισης, είπε ο υπουργός, έγιναν έργα εξυπαρχής ή ολοκληρώθηκαν όσα είχαν αρχίσει, όπως ο χώρος των ανηλίκων, μετατρέπονται οι πτέρυγες 9 και 10 σε Κέντρο Υγείας, ρυθμίσθηκε το ωράριο επίσκεψης δικηγόρων στους πελάτες τους, όπως και το ωράριο των γευμάτων, συστάθηκε ομάδα για αναμόρφωση των νομοθετικών κανονισμών, δόθηκαν αυστηρές οδηγίες για τερματισμό των ομαδικών τιμωριών και άλλων, όπως το υποχρεωτικό κούρεμα ή ξύρισμα. Επιπρόσθετα, βελτιώθηκε και αυξήθηκε η ποσότητα τροφής που δίδεται με σημαντικές εξοικονομήσεις της αντίστοιχης δαπάνης, ρυθμίσθηκαν θέματα υγιεινής, παροχής ζεστού νερού, τοποθετήθηκαν καταψύκτες, κλιματιστικά, άνοιξε το γυμναστήριο και δόθηκαν περισσότερες διευκολύνσεις για την επικοινωνία των κρατουμένων με τους δικούς τους.

Επίσης, είπε ο υπουργός, ρυθμίζονται θέματα που αφορούν τη στελέχωση της υποστηρικτικής/ψυχολογικής ομάδας, υπάρχει ιερέας πρωί και απόγευμα, βελτιώθηκε το σύστημα εξέτασης των αιτημάτων των φυλακισμένων και για την αποσυμφόρηση των Φυλακών, εξετάζεται το ενδεχόμενο παροχής χάριτος σε αλλοδαπούς, οι οποίοι θα μπορούν να αναχωρήσουν για την πατρίδα τους μόλις αποφυλακισθούν. Για την αποτελεσματική αντιμετώπιση ψυχιατρικών περιστατικών, ιδίως όταν εκδηλώνονται με αυτοτραυματισμούς, έχει αποφασισθεί και επήλθε συμφωνία με το προσωπικό του Ψυχιατρείου Αθαλάσσας, για μετατροπή συγκεκριμένου χώρου που να μπορεί να δεχθεί για νοσηλεία τους φυλακισμένους αυτούς, με την απαραίτητη ασφάλεια.

Ανέγερση νέων φυλακών
ΓΙΑ την ανέγερση νέων φυλακών, ο υπουργός ανέφερε ότι υπήρξαν μελέτες που ανέβαζαν τη σχετική δαπάνη στα 200 εκατομμύρια ευρώ, για φυλακές στο Μαρκί με 60.000 τετραγωνικά μέτρα κελιών για 900 κρατουμένους σε μια έκταση 192.000 τετραγωνικών μέτρων, που περιλάμβαναν πολλούς και τεράστιους κοινόχρηστους χώρους και γραφεία 16 τετραγωνικών μέτρων, που κρίνονται πολύ μεγάλα. Έτσι, είπε ο κ. Νικολάου, έγιναν νέα σχέδια με 300 μονά και 450 διπλά κελιά και με κάλυψη 26.000 τετραγωνικά μέτρα αντί 60.000 και με περιορισμό των κοινόχρηστων χώρων, έτσι ώστε η συνολική δαπάνη να περιορισθεί στα 100 εκατομμύρια ευρώ.