Στο μικροσκόπιο η νομιμότητα των διορισμών τους σε Ημικρατικούς

Πιθανόν να προσκρούουν οι διορισμοί τους στον Περί Δημόσιας Υπηρεσίας Νόμο του 1990

Εμπλοκή νομικού χαρακτήρα φαίνεται να προκύπτει σε ό,τι αφορά την πρόθεση του Προέδρου της Δημοκρατίας να διορίσει στις Προεδρίες Ημικρατικών Οργανισμών Γενικούς Διευθυντές Υπουργείων, όπως για παράδειγμα τον Γενικό Διευθυντή του Υπουργείου Οικονομικών Χρίστο Πατσαλίδη στην προεδρία του Δ.Σ. της Cyta και τον Γενικό Διευθυντή του Υπουργείου Συγκοινωνιών στην προεδρία του Δ.Σ. της Αρχής Λιμένων.

Όπως και χθες έγραψε η «Σ», ο διορισμός Γενικών Διευθυντών Υπουργείων κρίνεται σκόπιμος από το Προεδρικό, καθότι κρίνονται ως καταλληλότεροι για να φέρουν εις πέρας το πρόγραμμα ιδιωτικοποιήσεων, στην κορυφή του οποίου βρίσκονται, ως γνωστόν, η Cyta, η Αρχή Λιμένων και η ΑΗΚ. Ωστόσο, όπως εγκύρως πληροφορείται η «Σ», πιθανοί τέτοιοι διορισμοί ενδέχεται να κριθούν ως παράνομοι, δεδομένου ότι πρόκειται για δημόσιους υπαλλήλους που, με βάση τον Περί Δημόσιας Υπηρεσίας Νόμο του 1990, άρθρο 65, δεν μπορούν ν’ ασκούν δεύτερη εργασία.

Επισημαίνεται πως, βάσει του Νόμου που ψηφίστηκε από τη Βουλή στις 12 Δεκεμβρίου 2013, απαγορεύεται, μεταξύ άλλων, ο διορισμός στα Δ.Σ. Γενικών Διευθυντών Ημικρατικών Οργανισμών και Διευθυντών Τμημάτων. Οι Γενικοί Διευθυντές, αναφέρεται, θ’ αποκτήσουν αυτό το δικαίωμα, αφού παρέλθουν επτά χρόνια από την ημέρα που αποχώρησαν από τους Ημικρατικούς στους οποίους εργάζονταν. Δεν γίνεται, ωστόσο, αναφορά σε Γενικούς Διευθυντές Υπουργείων ή άλλους δημόσιους λειτουργούς.

Υπό το πρίσμα αυτό, στο Προεδρικό έχουν αποδυθεί τις τελευταίες ώρες σε προσπάθεια ξεκαθαρίσματος του όλου ζητήματος, γύρω, δηλαδή, από το κατά πόσον οι όποιοι διορισμοί δημοσίων υπαλλήλων στα Διοικητικά Συμβούλια Ημικρατικών Οργανισμών, και δη σε Προεδρίες, δεν θα προσκρούουν στον Περί Δημόσιας Υπηρεσίας Νόμο του 1990.

Μάλιστα, ενόψει των πιο πάνω, η προγραμματισμένη για αύριο Δευτέρα συνεδρία του Υπουργικού Συμβουλίου, όπου θα «κλείδωνε» και ακολούθως θ’ ανακοινωνόταν η νέα σύνθεση των Δ.Σ. των Ημικρατικών Οργανισμών, πολύ πιθανόν να πάρει τελικά αναβολή για μεθαύριο Τρίτη.

Πάντως, νομικοί παράγοντες, ερωτηθέντες χθες επί του θέματος από την εφημερίδα μας, τόνιζαν πως ο σχετικός Νόμος του 1990 δεν αφήνει πολλά περιθώρια για εξεύρεση «παραθύρων» παράκαμψής του, ενώ επεσήμαιναν ότι πρόκειται για εντελώς διαφορετικές περιπτώσεις σε σχέση με τους διορισμούς της Εμαννουέλας Λαμπριανίδου ως Επιτρόπου Μεταρρύθμισης της Δημόσιας Υπηρεσίας, αλλά και του Ανδρέα Μαυρογιάννη ως διαπραγματευτή για το Κυπριακό, καθότι επρόκειτο για πολιτικούς διορισμούς, στους οποίους τα καθήκοντά τους, για τον μεν Μαυρογιάννη ανατέθηκαν με Νόμο, για τη δε Λαμπριανίδου με πράξη από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας.

Περαιτέρω, αναφορικά με τους πιθανούς διορισμούς Χρίστου Πατσαλίδη και Αλέκου Μιχαηλίδη στις προεδρίες των Δ.Σ. της Cyta και της Αρχής Λιμένων, οι ίδιοι νομικοί παράγοντες καθιστούσαν σαφές πως δεν καλύπτονται ακόμα και αν τους παραχωρηθεί άδεια άνευ απολαβών, αφού ενδεχομένως προκύπτει θέμα ασυμβίβαστου, σημειώνοντας, συναφώς, πως για να μην κριθούν ως παράνομοι τέτοιοι διορισμοί, οι Γενικοί Διευθυντές των Υπουργείων Οικονομικών και Συγκοινωνιών θα πρέπει να παραιτηθούν από τις θέσεις τις οποίες σήμερα κατέχουν. Συγκεκριμένα, στον Περί Δημόσιας Υπηρεσίας Νόμο του 1990, άρθρο 65, αναφέρονται τα πιο κάτω:

Ο Νόμος Ιδιωτική απασχόληση και εvδιαφέρov σ' εταιρείες:

65.-(1) Ο δημόσιoς υπάλληλoς είναι υπoχρεωμέvoς vα πρoσφέρει τηv εργασία τoυ σ' oπoιoδήπoτε χρόvo, εφόσoν αυτό απαιτoύv oι αvάγκες της υπηρεσίας.

(2) Δεv επιτρέπεται σε δημόσιo υπάλληλo vα ασκεί oπoιoδήπoτε επάγγελμα ή επιτήδευμα ή vα ασχoλείται με oπoιαδήπoτε εργασία ή επιχείρηση εκτός από τηv εργασία τoυ στη δημόσια υπηρεσία:
Νoείται ότι σ' εξαιρετικές περιπτώσεις και με τη σύσταση της αρμόδιας Αρχής, o Υπoυργός Οικovoμικώv μπoρεί με τη σύμφωvη γvώμη τoυ Υπoυργoύ Εργασίας και Κoιvωvικώv Ασφαλίσεωv vα χoρηγήσει άδεια σε δημόσιo υπάλληλo για μερική απασχόληση ή πρόσληψη, με τέτoιoυς όρoυς όπως θα καθόριζε o Υπoυργός κάτω από τις περιστάσεις και εφόσoν αυτό δεν θα επηρεάζει τηv εκτέλεση τωv καθηκόvτωv τoυ ως δημόσιoυ υπαλλήλoυ.

(3) Δεv επιτρέπεται σε δημόσιo υπάλληλo:

(α) Να συμμετέχει στη διoίκηση oπoιασδήπoτε εταιρείας ή συvαιτερισμoύ ή άλλης επιχείρησης ιδιωτικής φύσης,

(β) vα κατέχει μετoχές ή άλλo συμφέρov σε oπoιαδήπoτε μη δημόσια εταιρεία ή συνεταιρισμό ή άλλη επιχείρηση ιδιωτικής φύσης, παρά μόvo ύστερα από άδεια τoυ Υπoυργoύ Οικovoμικώv, η oπoία μπoρεί vα χορηγηθεί με τέτoιoυς όρoυς όπως θα καθόριζε o Υπoυργός εφόσoν η χoρήγηση τέτoιας άδειας δεv είvαι ασυμβίβαστη με τηv εκτέλεση τωv δημόσιωv καθηκόvτωv τoυ υπαλλήλoυ.

(4) Αvεξάρτητα από τις διατάξεις τoυ εδαφίoυ (3), o Υπoυργός Οικovoμικώv χoρηγεί σε δημόσιo υπάλληλo τηv άδεια, όπως πρoβλέπεται στo εδάφιo (3), στις ακόλουθες περιπτώσεις:

(α) Όταν η χoρήγηση της άδειας εξυπηρετεί τo δημόσιo συμφέρov,

(β) όταv τo συμφέρov τoυ υπαλλήλoυ στηv εταιρεία, τoν συvεταιρισμό ή τηv επιχείρηση ιδιωτικής φύσης πρoήλθε από κληρovoμική διαδoχή και η κατoχή τωv μετoχώv δεν θα τov επηρεάσει στηv εκτέλεση τωv καθηκόvτωv τoυ.

(5) Ο δημόσιoς υπάλληλoς δικαιoύται vα απoκτά μετoχές δημόσιωv εταιρειώv, o αριθμός τωv oπoίωv δεν θα υπερβαίνει τo πoσoστό τoυ μετoχικoύ κεφαλαίoυ πoυ θα καθoρίζει o Υπoυργός Οικovoμικώv.

(6) Κάθε υπάλληλoς oφείλει όπως μετά τoν διoρισμό τoυ στη δημόσια υπηρεσία και στη συvέχεια κάθε έτoς δηλώvει στov Υπoυργό Οικovoμικώv στoιχεία oπoιασδήπoτε επέvδυσης ή συμφέρovτoς πoυ τυχόv έχει σε oπoιαδήπoτε εταιρεία ή συvεταιρισμό ή επιχείρηση ιδιωτικής φύσης, oι εργασίες της oπoίας σχετίζovται άμεσα ή έμμεσα με τα καθήκovτά τoυ.

Σε πολιτικό επίπεδο

Σε πολιτικό επίπεδο, πάντως, οι ζυμώσεις ανάμεσα σε Προεδρικό και συγκυβερνώντα κόμματα, με στόχο την κατάληξη στη σύνθεση των νέων Διοικητικών Συμβουλίων των Ημικρατικών Οργανισμών, βρίσκονται στην κορύφωσή τους, με τις διεργασίες να λαμβάνουν χώραν με αμείωτη ένταση και εντός του Σαββατοκύριακου. Αξίζει να σημειωθεί πως το τελευταίο διάστημα, τόσο το Προεδρικό όσο και τα κόμματα της συγκυβέρνησης κατακλύστηκαν από βιογραφικά ενδιαφερομένων για μια θέση στα Δ.Σ. Ημικρατικών Οργανισμών. Χθες το απόγευμα συνήλθε η Γραμματεία του ΔΗΚΟ, η οποία έτυχε ενημέρωσης από τον πρόεδρο του κόμματος Νικόλα Παπαδόπουλο για το αποτέλεσμα της προχθεσινής συνάντησης των συνεργαζομένων πολιτικών δυνάμεων με τον Πρόεδρο Αναστασιάδη, ενώ η συζήτηση θα επεκτεινόταν και στα πρόσωπα που το ΔΗΚΟ προκρίνει για διορισμό.

Όπως έγραψε και χθες η «Σ», στο ΔΗΚΟ αναμένεται να παραχωρηθούν οι προεδρίες των Δ.Σ. της ΑΗΚ, του ΚΟΤ, του ΤΕΠΑΚ, του Οργανισμού Χρηματοδοτήσεως Στέγης και του Αντιναρκωτικού Συμβουλίου. Απ’ εκεί και πέρα, το συγκυβερνών κόμμα θα εκπροσωπείται με τρία άτομα στα Δ.Σ. των οργανισμών των οποίων δεν θα διαθέτει την προεδρία, έχοντας σε αυτούς την αντιπροεδρία. Επισημαίνεται πως το ΔΗΚΟ ζήτησε και τις προεδρίες των Δ.Σ. της Cyta και της Αρχής Λιμένων.

Από πλευράς ΔΗΣΥ, δόθηκε στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας «λευκή επιταγή» ως προς τους διορισμούς των Διοικητικών Συμβουλίων, χωρίς να μεταβιβαστούν λίστες με ονόματα και προτιμήσεις για προεδρίες. Θέση του κόμματος, πάντως, όπως και αυτή του Προεδρικού, είναι πως τις προεδρίες των Ημικρατικών Οργανισμών που οδεύουν προς ιδιωτικοποίηση, δηλαδή Cyta, Αρχή Λιμένων και ΑΗΚ, θα πρέπει ν’ αναλάβουν τεχνοκράτες, προκειμένου να μπορέσουν να φέρουν -χωρίς κομματικές παρεμβάσεις και ενστάσεις- εις πέρας την αποστολή τους, την υλοποίηση δηλαδή του πλάνου ιδιωτικοποιήσεων.

Ριζική μεταρρύθμιση

Σε χθεσινές του δηλώσεις ο εκπρόσωπος Τύπου του ΔΗΣΥ, Πρόδρομος Προδρόμου, ανέφερε ότι το κόμμα του συγκεντρώνει την προσοχή του στον εκσυγχρονισμό των Ημικρατικών Οργανισμών στο πλαίσιο μιας ριζικής μεταρρύθμισης. Επανέλαβε τη θέση αρχής του κόμματός του ότι δεν θα πρέπει να υπάρξουν κομματικές συνθέσεις στους Ημικρατικούς, επισημαίνοντας ότι σε τελευταία ανάλυση δεν είναι δουλειά των κομμάτων να επιλέγουν πρόσωπα για διορισμό στους ημικρατικούς οργανισμούς. Ο εκπρόσωπος Τύπου του ΔΗΣΥ δεν απέκλεισε το ενδεχόμενο σε κάποιους σημαντικούς Οργανισμούς να διοριστούν ως πρόεδροι, Γενικοί Διευθυντές Υπουργείων.

«Θα κριθούμε από τους πολίτες»

Η εκπρόσωπος Τύπου του ΔΗΚΟ Χριστιάνα Ερωτοκρίτου χαρακτήρισε ως πρόκληση για όλους τον διορισμό στα νέα Δ.Σ., υποδεικνύοντας ότι από τις «επιλογές και την πολιτική μας θα κριθούμε από τους πολίτες και γενικότερα από την κοινωνία». «Δεν έχουμε την πολυτέλεια να κάνουμε λάθη, να αποτύχουμε και να επαναλάβουμε νοοτροπίες του παρελθόντος», σημείωσε η κ. Ερωτοκρίτου, για να προσθέσει: «Μέλημα όλων μας επιβάλλεται να είναι ο εκσυγχρονισμός και το νοικοκύρεμα των Ημικρατικών Οργανισμών με Δ.Σ. τα οποία να απαρτίζονται από ανθρώπους με τεχνογνωσία, να είναι έμπειροι και με ήθος».

Προσλήψεις και προαγωγές

Ο πρόεδρος του ΕΥΡΩΚΟ, Δημήτρης Συλλούρης, αναφερόμενος στην προχθεσινή συνάντηση στο Προεδρικό, είπε ότι υπήρξε σύγκλιση σε πολλά ζητήματα και συμφωνήθηκαν οι βασικές αρχές για τον διορισμό των νέων μελών των Δ.Σ. Ο κ. Συλλούρης σημείωσε ότι υπήρξε καθολική προσέγγιση σε σχέση με την αρχή πως τα Δ.Σ. των Ημικρατικών Οργανισμών θα πρέπει πλέον να έχουν ποιοτικό χαρακτήρα και όχι κομματικό. Τόνισε, ακόμη, ότι διάχυτη άποψη όλων είναι να αφαιρεθεί η εξουσία των Δ.Σ. των οργανισμών να προσλαμβάνουν και να προάγουν, προνόμιο το οποίο θα μεταφερθεί στην Επιτροπή Δημόσιας Υπηρεσίας (ΕΔΥ).

Επικρίσεις από αντιπολίτευση

ΤΗΝ ώρα που οι διαβουλεύσεις για διορισμό των νέων Δ.Σ. των Ημικρατικών Οργανισμών βρίσκονται σ’ εξέλιξη, τα κόμματα της αντιπολίτευσης διατυπώνουν επικρίσεις. Η ΕΔΕΚ διά του προέδρου της, Γιαννάκη Ομήρου, ξεκαθάρισε πως το Κίνημα δεν προτίθεται να επιδώσει κατάλογο προσώπων, ενώ η Συμμαχία Πολιτών κατηγόρησε «την Κυβέρνηση και το παραδοσιακό κομματικό κατεστημένο ότι πίσω από κλειστές πόρτες, για άλλη μια ακόμα φορά μαγειρεύουν τις λίστες της κομματικοποίησης των Ημικρατικών Οργανισμών». Πληροφορίες, πάντως, φέρουν τον Πρόεδρο Αναστασιάδη να επιδιώκει να διορίσει ως μέλη στα Δ.Σ. Ημικρατικών Οργανισμών και άτομα καταξιωμένα από τον χώρο του ΑΚΕΛ και της ΕΔΕΚ.