Τι λένε οι ειδικοί του Πανεπιστημίου Notre Dame στην Ιντιάνα
Αν ένας άνθρωπος είναι ανθεκτικός στο ποτό ή όχι δεν εξαρτάται από τις πεποιθήσεις του, αλλά από συγκεκριμένους βιολογικούς παράγοντες

Πόσες φορές έχετε δηλώσει με άκρατη αυταρέσκεια ότι «εμένα δεν με πιάνει το αλκοόλ»; Πιθανώς πολλές, δεδομένου ότι όσοι πίνουν, θέλουν να πιστεύουν ότι είναι και ανθεκτικοί στις επιδράσεις του αλκοόλ. Το αν, όμως, ένας άνθρωπος είναι ανθεκτικός σε αυτό ή όχι, δεν εξαρτάται από τις πεποιθήσεις του, αλλά από συγκεκριμένους βιολογικούς παράγοντες, σύμφωνα με ειδικούς από το Γραφείο Αγωγής για το Αλκοόλ & τις Ουσίες (OADE) του Πανεπιστημίου Notre Dame, στην Ιντιάνα.

Ποιοι είναι αυτοί οι παράγοντες; Οι εξής:
? Γεμάτο ή άδειο στομάχι. Η συμβουλή των ειδικών είναι να πίνουμε πάντοτε «φαγωμένοι», επιλέγοντας κυρίως τρόφιμα πλούσια σε πρωτεΐνες (όπως τα γαλακτοκομικά και τα κρεατικά), διότι η τροφή στο στομάχι επιβραδύνει σημαντικά την απορρόφηση του αλκοόλ. Στην πραγματικότητα, αν ένας άνθρωπος πίνει αλκοόλ με άδειο στομάχι, θα έχει τη μέγιστη συγκέντρωση αλκοόλ στο αίμα του μέσα σε μισή έως δύο ώρες, ενώ αν έχει φάει πρώτα, θα την αποκτήσει μέσα σε μία έως έξι ώρες, αναλόγως με τις ποσότητες που θα καταναλώσει.

? Ρυθμός κατανάλωσης. Ο γενικός κανόνας είναι απλός: Όσο πιο γρήγορα πίνει κανείς, τόσο πιο γρήγορα τον επηρεάζει το αλκοόλ, διότι τόσο πιο γρήγορα αυξάνεται η συγκέντρωση του αλκοόλ στο αίμα του. Σε όλους τους ανθρώπους, ανεξάρτητα από το σωματικό βάρος τους, το ήπαρ μπορεί να μεταβολίζει μόνο ένα στάνταρτ ποτό την ώρα. Αυτός είναι και ο λόγος που συνιστάται να πίνουμε το ποτό μας αργά-αργά, ώστε να περιοριζόμαστε σε ένα ανά ώρα.

? Περιεκτικότητα ποτού σε αλκοόλ. Παρουσιάζει τεράστιες διακυμάνσεις από ποτό σε ποτό - από 4,27% σε ορισμένες «ελαφριές» μπίρες και 7,4% σε μερικά ελαφρά κρασιά έως πάνω από 35% σε «δυνατά» ποτά όπως η τεκίλα, το τζιν, η βότκα κ.τ.λ. Όσο πιο «δυνατό» είναι ένα ποτό, τόσο υψηλότερη θα είναι η συγκέντρωση του αλκοόλ στο αίμα. Επιπλέον, τόσο περισσότερο ερεθίζεται ο βλεννογόνος που επιστρώνει το στομάχι, με αποτέλεσμα να επιβραδύνεται ο ρυθμός απορρόφησης του αλκοόλ - και αυτός είναι ο λόγος που μερικές φορές οι επιδράσεις του αργούν να γίνουν εμφανείς σε όποιον πίνει (είναι αυτό που λέμε «πρόσεξε γιατί αυτό “χτυπάει” απότομα»).

? Βάρος και φύλο. Η απορρόφηση του αλκοόλ επηρεάζεται από το σωματικό βάρος, τη σύσταση του σώματος και το φύλο. Όσο λιγότερα κιλά ζυγίζει κάποιος, αλλά και όσο περισσότερο σωματικός λίπος διαθέτει (υπάρχουν αγύμναστοι άνθρωποι που ναι μεν είναι αδύνατοι αλλά διαθέτουν πολύ σωματικό λίπος), τόσο πιο γρήγορα αυξάνεται η συγκέντρωση του αλκοόλ στο αίμα του, ενώ οι γυναίκες επηρεάζονται από το αλκοόλ πιο γρήγορα απ’ ό,τι οι άντρες. Η αλήθεια είναι ότι το γυναικείο σώμα απορροφά και μεταβολίζει το αλκοόλ με διαφορετικό τρόπο απ’ ό,τι το ανδρικό, διότι αφ’ ενός διαθέτει μικρότερες ποσότητες από το ένζυμο διυδρογενάση που διασπά το αλκοόλ στο στομάχι, αφ’ ετέρου διαθέτει λιγότερο νερό και περισσότερο λίπος. Ρόλο παίζουν επίσης τα ορμονικά επίπεδα, που επηρεάζουν την ικανότητα επεξεργασίας του αλκοόλ από τον οργανισμό.

? Ψυχική διάθεση. Η ψυχική διάθεση επηρεάζει την αντίδραση του οργανισμού στο αλκοόλ. Υπό φυσιολογικές συνθήκες, η διάθεση βελτιώνεται λίγο με τις ποσότητες αλκοόλ που δεν υπερβαίνουν τα δύο-τρία ποτά (και έτσι οι συγκεντρώσεις αλκοόλ στο αίμα μένουν κάτω από 0,5), αλλά από ΄κεί και πέρα αρχίζει ο... κατήφορος. Αν όμως κάποιος είναι στεναχωρημένος ή έχει άγχος πριν αρχίσει να πίνει, τα συναισθήματα αυτά εντείνονται.

Τα αρνητικά συναισθήματα, όπως η κατάθλιψη, το άγχος και ο θυμός μπορεί επίσης να προκαλέσουν αλλαγές στα ένζυμα του στομάχου και στην επεξεργασία του αλκοόλ από τον οργανισμό.
? Φάρμακα. Όποιος παίρνει φάρμακα για οποιονδήποτε λόγο, πρέπει να βεβαιώνεται ότι αυτά δεν αλληλεπιδρούν με το αλκοόλ, διότι μερικοί συνδυασμοί μπορεί να απειλήσουν την υγεία. Το ιδανικό είναι να μην πίνετε εάν υποβάλλεστε σε φαρμακευτική αγωγή, ιδίως όταν παίρνετε φάρμακα που δρουν στο κεντρικό νευρικό σύστημα (όπως τα αντικαταθλιπτικά και τα αγχολυτικά), αντιισταμινικά (χορηγούνται για τις αλλεργίες) και αντιβιοτικά. Πρόβλημα μπορεί να υπάρξει και με αγγειοδιασταλτικά, με φάρμακα για τη στηθάγχη, ακόμα και με παυσίπονα.

? Κούραση. Η κατανάλωση αλκοόλ όταν κάποιος είναι κουρασμένος είναι δίκοπο μαχαίρι, διότι αφ’ ενός το αλκοόλ θα εντείνει τα συμπτώματα της κούρασης, αφ’ ετέρου η κούραση θα εντείνει τις επιδράσεις του αλκοόλ. Η αλληλεπίδραση αυτή εξηγείται ως εξής: όταν είμαστε κουρασμένοι, το ήπαρ είναι λιγότερο αποτελεσματικό στον μεταβολισμό και την αποβολή του αλκοόλ, με συνέπεια η συγκέντρωσή του στο αίμα να φτάνει σε επίπεδα υψηλότερα από τα αναμενόμενα και φυσιολογικά.

? Νοσήματα. Όταν κάποιος αναρρώνει από κάποια ασθένεια (λ.χ. ίωση, γαστρεντερίτιδα) που του έχει προκαλέσει συμπτώματα όπως ο πυρετός, η διάρροια και ο έμετος, είναι πιθανό να είναι αφυδατωμένος. Έτσι, εάν στο στάδιο της ανάρρωσης καταναλώσει αλκοόλ, θα αυξηθούν πιο γρήγορα τα επίπεδα του αλκοόλ του αίμα του.

? Λειτουργική αντοχή. Είναι η μείωση της ευαισθησίας του οργανισμού στις επιδράσεις του αλκοόλ, που παρατηρείται σε όσους πίνουν συστηματικά. Είναι μία προσαρμοστική ικανότητα του οργανισμού, η οποία δεν δημιουργεί πρόβλημα εάν δεν υπάρχει υπερκατανάλωση και δεν υπερβαίνεται το όριο του ενός ποτού ανά ώρα. Οι ειδικοί θεωρούν ως λογική κατανάλωση αλκοόλ τα ένα-δύο ποτά την ημέρα για τις γυναίκες και τα δύο-τρία για τους άντρες, με τα ποτά να υπολογίζονται σε μερίδες εστιατορίων και μπαρ και όχι τις υπερμεγέθεις σπιτικές.