ΑΝΑΓΚΑΙΑ Η ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΕΘΝΙΚΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΙΣ ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ

ΑΝΑΓΚΗ ΣΥΝΕΝΩΣΗΣ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΚΑΙ ΔΙΟΡΘΩΣΗΣ ΤΩΝ ΟΠΟΙΩΝ ΑΔΥΝΑΜΙΩΝ ΥΠΑΡΧΟΥΝ

Σε μια κρίση στον τομέα των αερομεταφορών έχουν ρόλο να διαδραματίσουν η Πολιτική Αεροπορία, τα αεροδρόμια, οι αεροπορικές εταιρείες, τα Σώματα Ασφαλείας αλλά και πρόσθετοι οργανισμοί, όπως οι τουριστικοί φορείς

Στις αερομεταφορές είναι αναπόφευκτο ότι θα υπάρξουν καταστάσεις έκτακτης ανάγκης - είτε περιορισμένες είτε μαζικές. Η ύπαρξη ενός αποτελεσματικού σχεδίου διαχείρισης κρίσεων δεν είναι μόνο μια νομική απαίτηση, που ορίζεται στα διάφορα παραρτήματα του Διεθνούς Οργανισμού Πολιτικής Αεροπορίας, αλλά και ένας σημαντικός πυλώνας ασφάλειας.

Ένα αποτελεσματικό σχέδιο κρίσεων προϋποθέτει την ταχεία και ακριβή ανάλυση της υφιστάμενης κατάστασης μέσα από τον καθορισμό ξεκάθαρων ρόλων, σωστής επικοινωνίας και άμεσης λήψης μέτρων. Στον τομέα των αερομεταφορών έχουν ρόλο η Πολιτική Αεροπορία, τα αεροδρόμια και οι αεροπορικές εταιρείες, τα Σώματα Ασφαλείας (Αστυνομία, Πυροσβεστική και Πολιτική Άμυνα) και, σε κάποιες περιπτώσεις, πρόσθετοι οργανισμοί (όπως οι τουριστικοί φορείς).

Στην Κύπρο, όπως προκύπτει από πρόσφατο σεμινάριο για «τα σχέδια διαχείρισης κρίσεων στις αερομεταφορές», είναι απόλυτα αναγκαία η δημιουργία μιας «Εθνικής Υπηρεσίας Διαχείρισης Κρίσεων» από τις αρμόδιες κρατικές Αρχές, όπως άλλωστε προνοούν οι βέλτιστες διεθνείς πρακτικές και διεθνείς εμπειρίες.

Αυτή η Εθνική Υπηρεσία θα πρέπει να έχει εκτεταμένες αρμοδιότητες, μεταξύ των οποίων η εκπόνηση επικαιροποιημένων σχεδίων, ο συντονισμός και η εποπτεία των εμπλεκομένων υπηρεσιών. Ο στόχος είναι πάντα η αποτελεσματική διαχείριση της κρίσης και η ελαχιστοποίηση των αρνητικών επιπτώσεων.

Σημειώνεται ότι, πέρα από τις νομικές απαιτήσεις του Διεθνούς Οργανισμού Πολιτικής Αεροπορίας και του Eurocontrol, υπάρχει ένας μεγάλος αριθμός εθνικών απαιτήσεων, που πρέπει να ακολουθούνται, όπως: η εκπόνηση και επικαιροποίηση σχεδίων, η επιμόρφωση αρμοδίων, η άσκηση, εποπτεία και εφαρμογή σχεδίων επικοινωνίας, αλλά και η δημιουργία ενός συντονιστικού μηχανισμού σε κρατικό επίπεδο.

Πιθανά σενάρια

Ένα τέτοιο ολοκληρωμένο σχέδιο δεν εξαντλείται μόνο στη διαχείριση των επιπτώσεων από το κλείσιμο μιας αεροπορικής εταιρείας (όπως η περίπτωση της Cobalt την περασμένη Τετάρτη). Όπως αναφέρει στη «Σημερινή» ο Εκτελεστικός Διευθυντής του Μεσογειακού Ιδρύματος Ασφάλειας Πτήσεων, Χρίστος Πέτρου, η Κύπρος θα πρέπει να είναι έτοιμη για μια σειρά σεναρίων:

· Τι κάνουμε εάν για κάποιο λόγο κλείσει το FIR Λευκωσίας ή εάν τα δύο διεθνή αεροδρόμια είναι κλειστά, με χιλιάδες τουρίστες να μένουν απομονωμένοι στην Κύπρο;

· Πώς αντιμετωπίζουμε ένα μεγάλο αεροπορικό ατύχημα που θα συμβεί στην Κύπρο με εκατοντάδες θανάτους; Ποιος συλλέγει τις σορούς, πού τις τοποθετούν, ποιος αναγνωρίζει τα πτώματα και πώς μεταφέρονται στις χώρες τους;

· Τι κάνουμε εάν οι τουρίστες δεν έρχονται στην Κύπρο λόγω εχθροπραξιών, φυσικής καταστροφής ή επιδημίας;

· Τι κάνουμε εάν ένα από τα μεγάλα φράγματα νερού έχει μολυνθεί ως αποτέλεσμα σαμποτάζ ή για οποιοδήποτε άλλο λόγο;

· Σε περίπτωση μεγάλης πυρκαγιάς σε ένα από τα ορεινά θέρετρα της Κύπρου, υπάρχει αποτελεσματικό σχέδιο εκκένωσης, το οποίο να γνωρίζουν οι κάτοικοι; Έχει γίνει ποτέ επιτόπου άσκηση;

Σύμφωνα με τον κ. Πέτρου, μπορεί να είναι πρακτικά αδύνατο και ενδεχομένως πολύ δαπανηρό να υπάρχουν σχέδια για κάθε πιθανό σενάριο, αλλά επειδή «μιλούμε για ανθρώπινες ζωές», οφείλουμε να είμαστε έτοιμοι να διαχειριστούμε κάθε ενδεχόμενο.

Ενοποίηση σχεδίων

Επίσης, μιλώντας στο συνέδριο που πραγματοποιήθηκε την περασμένη εβδομάδα, η Ανώτατη Εκτελεστική Διευθύντρια της Hermes Airport, Ελένη Καλογήρου, πρότεινε την δημιουργία ενός συντονιστικού φορέα και τη συνένωση των σχεδίων διαχείρισης κρίσεων όλων των φορέων και οντοτήτων, ώστε να εντοπιστούν οι όποιες τυχόν αδυναμίες υπάρχουν. «Είναι ζωτικής σημασίας να κατανοήσουμε τη σημασία του τρόπου με τον οποίο τα διάφορα σχέδια διασυνδέονται μεταξύ τους. Μετά την αποτελεσματική διασύνδεση των διαφόρων σχεδίων θα εντοπιστούν περιοχές πιθανών βελτιώσεων», ανέφερε.

Ηχηρή απουσία

Αξιοσημείωτο, πάντως, είναι το γεγονός ότι στο πρόγραμμα δεν υπήρχε κανένας ομιλητής, ούτε καν συμμετοχή, από το υπουργείο Μεταφορών και το Τμήμα Πολιτικής Αεροπορίας, που είναι το καθ’ ύλην αρμόδιο Τμήμα για τις αερομεταφορές. Σημειώνεται ότι στο σεμινάριο απέστειλε χαιρετισμό ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας (τον οποίο διάβασε ο Υπουργός Άμυνας), ενώ υπήρχε πληθώρα ομιλητών από το εξωτερικό.

Σχολιάζοντας τα πιο πάνω ο Εκτελεστικός Διευθυντής του FSF-MED, Χρίστος Πέτρου, αρκέστηκε να δηλώσει ότι «ΜΚΟ Οργανισμοί, όπως το Μεσογειακό Ίδρυμα Ασφάλειας Πτήσεων, που με την τεχνογνωσία, πείρα και τις διεθνείς διασυνδέσεις τους συμβάλλουν ουσιαστικά σε σοβαρά θέματα του κράτους, πρέπει να αντιμετωπίζονται από τις αρμόδιες κρατικές υπηρεσίες και όχι να παραγνωρίζονται για ακατανόητους λόγους».