ΕΠΤΑΚΟΣΙΕΣ ΧΙΛΙΑΔΕΣ ΑΝΘΡΩΠΟΙ ΧΑΝΟΥΝ ΤΗ ΖΩΗ ΤΟΥΣ ΚΑΘΕ ΧΡΟΝΟ ΣΕ ΕΥΡΩΠΗ ΚΑΙ ΗΠΑ ΑΠΟ ΑΝΑΚΟΠΗ ΚΑΡΔΙΑΣ

Η ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ «ΚΑΡΠΑ» ΣΩΖΕΙ ΖΩΕΣ. ΤΟ ΚΥΠΡΙΑΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΑΝΑΖΩΟΓΟΝΗΣΗΣ ΠΡΟΧΩΡΗΣΕ ΣΤΗ ΔΩΡΕΑ 50 ΠΡΟΠΛΑΣΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΣΤΗ ΔΙΑΘΕΣΗ ΔΩΡΕΑΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟΥΣ ΓΥΜΝΑΣΤΕΣ ΤΩΝ ΣΧΟΛΕΙΩΝ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ

Οι αποτελεσματικές θωρακικές συμπιέσεις είναι εύκολες και απλές για όλους τους πολίτες και είναι απίθανο να προκαλέσουν ζημιά, ενώ αυξάνουν τις πιθανότητες επιβίωσης 2-4 φορές, τονίζει στη «Σ» ο Επεμβατικός Καρδιολόγος του Γενικού Νοσοκομείου Λευκωσίας και Πρόεδρος του Κυπριακού Συμβούλιου Αναζωογόνησης (ΚΥΣΑΝ), Χρίστος Ευτυχίου

Δεκάδες χιλιάδες ζωές χάνονται καθημερινά σε ολόκληρο τον κόσμο λόγω άγνοιας ή και έλλειψης ενδιαφέροντος για τον συνάνθρωπό μας… Οι εξωνοσοκομειακές ανακοπές καρδιάς αποτελούν την τρίτη αιτία θανάτου στις σύγχρονες χώρες με 700 χιλιάδες ανθρώπους να χάνονται κάθε χρόνο σε Ευρώπη και Η.Π.Α. Δυστυχώς, η επιβίωση μετά από ένα τέτοιο γεγονός φθάνει μόλις το 2-10%, ένας αριθμός που θα μπορούσε να αυξηθεί κατά πολύ και να σωθούν χιλιάδες ζωές, εάν κάποιος παρευρισκόμενος στο σημείο που συνέβη το ατυχές περιστατικό, προέβαινε άμεσα σε καρδιοαναπνευστική αναζωογόνηση (ΚΑΡΠΑ).

Η άφιξη ασθενοφόρου στις περισσότερες χώρες δεν μπορεί να γίνει σε λιγότερο από 6-12 λεπτά. Αυτός ο χρόνος, όμως, είναι εξαιρετικά επικίνδυνος σε τέτοια περιστατικά, αφού ο εγκέφαλος αρχίζει να «πεθαίνει» σε μόλις 3-5 λεπτά εφόσον δεν υπάρχει αιματική ροή. Σε ποσοστά έως και 70% των εξωνοσοκομειακών ανακοπών υπάρχει έστω και ένας παρευρισκόμενος, ο οποίος μπορεί να είναι συγγενής, φίλος ή τυχαίος «μάρτυρας». Έτσι λοιπόν αυτό το κενό του χρόνου μέχρι και την άφιξη ασθενοφόρου μπορεί θεωρητικά να καλυφθεί από αυτούς τους παρευρισκόμενους. Τα πρώτα λεπτά μετά την ανακοπή εξακολουθεί να υπάρχει οξυγόνο στο αίμα και τους πνεύμονες και η άμεση έναρξη θωρακικών συμπιέσεων μπορεί να σώσει πολλές από αυτές τις ζωές.

Η μέθοδος ΚΑΡΠΑ

Μιλώντας στην «Σημερινή» της Κυριακής ο Επεμβατικός Καρδιολόγος του Γενικού Νοσοκομείου Λευκωσίας και Πρόεδρος του Κυπριακού Συμβούλιου Αναζωογόνησης (ΚΥΣΑΝ), Χρίστος Ευτυχίου, ανέφερε ότι οι αποτελεσματικές θωρακικές συμπιέσεις είναι εύκολες και απλές για όλους τους πολίτες και είναι απίθανο να προκαλέσουν ζημιά, ενώ αυξάνουν τις πιθανότητες επιβίωσης 2-4 φορές.

«Σε κάποιες χώρες η πιθανότητα επιβίωσης μετά από εξωνοσοκομειακή ανακοπή φθάνει μέχρι και 60-80%, επειδή ο κόσμος παρεμβαίνει και ξεκινά ΚΑΡΠΑ με θωρακικές συμπιέσεις, λόγω του ότι το έχουν στην κουλτούρα τους και έχουν εκπαιδευτεί. Στις περισσότερες όμως χώρες όπως είναι και η Κύπρος οι πιθανότητες επιβίωσης μετά από ένα τέτοιο γεγονός είναι πολύ λιγότερες και κάτω από το 20%.

»Το Κυπριακό Συμβούλιο Αναζωογόνησης (ΚΥΣΑΝ) είναι το αρμόδιο ιατρικό επιστημονικό σώμα που ασχολείται με την καρδιοαναπνευστική αναζωογόνηση. Είναι συμβεβλημένο με το αντίστοιχο ευρωπαϊκό επιστημονικό σώμα, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Αναζωογόνησης (ERC), και είναι ουσιαστικά η προέκτασή του στην Κύπρο. Ο γενικός σκοπός και αποστολή του ΚΥΣΑΝ είναι η βελτίωση της ποιότητας και αποτελεσματικότητας της καρδιοαναπνευστικής αναζωογόνησης (ΚΑΡΠΑ), τόσο εντός αλλά και εκτός νοσοκομείου», πρόσθεσε.

Αντιμετώπιση περιστατικών

Οι διαφορές στα ποσοστά επιβίωσης από χώρα σε χώρα οφείλονται, εν μέρει στις διαφορές στην επιδημιολογία, στην οργάνωση, στην εκπαίδευση και στην αντιμετώπιση της καρδιακής ανακοπής. Η επιβίωση εξωνοσοκομειακής ανακοπής εξαρτάται από παράγοντες όπως το μέρος που λαμβάνει χώραν η ανακοπή, την ικανότητα των παρευρισκομένων να αναγνωρίσουν έγκαιρα την ανακοπή και να ξεκινήσουν καρδιοαναπνευστική αναζωογόνηση (ΚΑΡΠΑ), αλλά και από την ταχύτητα με την οποία θα κληθεί και θα φτάσει στο σημείο της ανακοπής εξειδικευμένη ιατρική βοήθεια (ασθενοφόρο).

Σύμφωνα με τον Πρόεδρο του ΚΥΣΑΝ, ο καλύτερος τρόπος για να αυξηθούν τα ποσοστά επιβίωσης εξωνοσοκομειακών ανακοπών είναι να αυξηθεί η εφαρμογή ΚΑΡΠΑ από απλούς πολίτες που είναι μάρτυρες του συμβάντος. «Εάν εκπαιδεύονταν περισσότεροι απλοί πολίτες και αν τοποθετούνταν σε στρατηγικές θέσεις περισσότεροι Αυτόματοι Εξωτερικοί Απινιδωτές, περισσότεροι θάνατοι από καρδιακή ανακοπή θα μπορούσαν να είχαν αποτραπεί», είπε.

Οι κύριες αιτίες καρδιακής ανακοπής είναι τα θρομβοεμβολικά επεισόδια, όπως το έμφραγμα του μυοκαρδίου και η πνευμονική εμβολή, οι μυοκαρδιοπάθειες, η σοβαρή αιμορραγία, η υποξία, οι ηλεκτρολυτικές διαταραχές, η τοξικότητα από φάρμακα και τα ναρκωτικά. Όπως εξήγησε ο Δρ Χρίστος Ευτυχίου, η διαδικασία έγκαιρης καρδιοαναπνευστικής αναζωογόνησης και απινίδωσης είναι εξαιρετικά σημαντική για το θύμα της καρδιακής ανακοπής και καθορίζει την πιθανότητα επιβίωσής του.

Κάθε ένα λεπτό που περνά, η πιθανότητα επιβίωσης μειώνεται κατά 8-10%. Αντιθέτως, η έγκαιρη εφαρμογή θωρακικών συμπιέσεων και εμφυσήσεων από καλά εκπαιδευμένο άτομο μπορεί να αυξήσει τα ποσοστά επιβίωσης μέχρι και πέραν του 50% αντί του γενικού ποσοστού επιβίωσης για καρδιακή ανακοπή εκτός νοσοκομείου, που κυμαίνεται στο 2-10%.

Στόχοι ΚΥΣΑΝ

Το ΚΥΣΑΝ επιτυγχάνει τον στόχο του κυρίως μέσω των σεμιναρίων που οργανώνει. Τα σεμινάρια αυτά είναι πιστοποιημένα από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Αναζωογόνησης και είναι μεταξύ άλλων το ALS (Advance Life Support) και το EPALS (European Paediatric Advanced Life Support), που αποτελούν πλέον κοινό συστατικό στο βιογραφικό των επαγγελματιών υγείας αλλά και προαπαιτούμενο σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες για πρόσληψη σε νοσοκομεία.

Οργανώνει επίσης τα σεμινάρια BLS (Basic Life Support), τα οποία μπορούν να παρακολουθήσουν και απλοί πολίτες και τα οποία εστιάζουν στη χρήση του αυτόματου εξωτερικού απινιδωτή και την ΚΑΡΠΑ (Καρδιοαναπνευστική Αναζωογόνηση-θωρακικές συμπιέσεις). Σημαντικός τρόπος επίτευξης των στόχων του είναι και η διοργάνωση συνεδρίων, όπως αυτό που διοργανώθηκε με επιτυχία στις 21/4/18, στο Συνεδριακό Κέντρο, αλλά και οι πρωτοβουλίες ενημέρωσης του κοινού όπως το «European Restart a Heart Day» κάθε Οκτώβριο σε συνεργασία με το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Αναζωογόνησης.

Επίσης τον Ιανουάριο του 2017, στο πλαίσιο της προσπάθειας για συμβολή στην επίτευξη των στόχων του, το ΚΥΣΑΝ προσέφερε στο Υπουργείο Παιδείας: Εκπαίδευση σε BLS/AED (Βασική Καρδιοαναπνευστική Αναζωογόνηση και Χρήση Αυτόματου Εξωτερικού Απινιδωτή) σε όλους τους γυμναστές των λυκείων και γυμνασίων και πενήντα προπλάσματα για εκπαίδευση. Μια από τις σημαντικότερες παρεμβάσεις του ΚΥΣΑΝ ήταν και η προώθηση, μέσω της Βουλής, της νομοθεσίας για τους αυτόματους εξωτερικούς απινιδωτές το 2008.

Σύμφωνα με τη νομοθεσία περί εγκατάστασης και χρήσης αυτόματων εξωτερικών απινιδωτών σε δημόσιους χώρους, απαιτείται όπως αυτοί εγκατασταθούν σε οποιονδήποτε χώρο μαζεύονται η διακινούνται πέραν των 500 ατόμων την ημέρα, σε όλους τους χώρους άθλησης, λιμάνια και αεροδρόμια, ξενοδοχεία, τράπεζες και συνεργατικά ιδρύματα. Απαραίτητη επίσης είναι και η παρουσία εκπαιδευμένων ατόμων στη χρήση των απινιδωτών όπου αυτοί εγκαθίστανται.

Ο γιατρός εξήγησε, ακόμη, ότι ένας σημαντικός μελλοντικός στόχος είναι η δημιουργία και εφαρμογή ενός λογισμικού που θα μπορεί ο καθένας μας ως εθελοντής να έχει στο τηλέφωνό του, για να ενημερώνεται για την ύπαρξη μιας ανακοπής έτσι ώστε να μπορεί να προστρέξει σε βοήθεια. Ήδη υπάρχει συμφωνία με το Κέντρο Ελέγχου Κλήσεως Ασθενοφόρων, ώστε σε κάθε περιστατικό καρδιακής ανακοπής να ειδοποιούνται πολίτες που μπορούν να βοηθήσουν και είναι κοντά στο περιστατικό.

Στους εθελοντές πολίτες θα αποστέλλεται και χάρτης με τους πλησιέστερους απινιδωτές. «Με αυτόν τον τρόπο θα μειωθεί ο χρόνος απάντησης για περιστατικά καρδιακής ανακοπής και θα αυξηθεί η πιθανότητα διάσωσης των θυμάτων», συνέχισε.

Συνεργασία με Υπουργείο Παιδείας

Το Κυπριακό Συμβούλιο Αναζωογόνησης έχει προβεί σε μια εξαιρετικά σημαντική και γενναιόδωρη κίνηση, θέτοντας στη διάθεση του Υπουργείου Παιδείας δωρεάν εκπαίδευση σε BLS/AED (Βασική Καρδιοαναπνευστική Αναζωογόνηση και Χρήση Αυτόματου Εξωτερικού Απινιδωτή) σε όλους τους γυμναστές των λυκείων και γυμνασίων και δωρεά πενήντα προπλασμάτων για εκπαίδευση.

Με τον τρόπο αυτό δημιουργείται πυρήνας πιστοποιημένων εκπαιδευτικών στην ανάνηψη (ΚΑΡΠΑ) και BLS/AED για τη διάδοση της γνώσης και στην εκπαίδευση των μαθητών. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Αναζωογόνησης (ERC) συστήνει την έναρξη εκπαίδευσης σε παιδιά από την ηλικία των 12 ετών. Και αυτό γιατί μελέτες έδειξαν ότι το να εκπαιδεύσεις παιδιά στην ΚΑΡΠΑ από το σχολείο έχει καλύτερο αντίκτυπο σε μια χώρα ως προς τα ποσοστά επέμβασης και έναρξης ΚΑΡΠΑ σε εξωνοσοκομειακό περιβάλλον.

Τα πιο αυξημένα ποσοστά τα έχουν οι Σκανδιναβικές χώρες, οι οποίες διδάσκουν την ανάνηψη στα σχολεία εδώ και δεκαετίες. Γι' αυτόν τον λόγο έχουν και τα πιο υψηλά ποσοστά επιβίωσης σε εξωνοσοκομειακές ανακοπές. Την ίδια ώρα ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (World Health Organization-WHO) υποστηρίζει επίσης τη διδασκαλία ΚΑΡΠΑ τουλάχιστο 2 ώρες ετησίως από την ηλικία των 12 ετών, αφού σε αυτήν την ηλικία τα παιδία μπορούν να ανταποκριθούν αποτελεσματικά σε οδηγίες αλλά και να βοηθούν άλλους. Σύμφωνα με τον κ. Ευτυχίου, τα οφέλη για το Υπουργείο Παιδείας είναι:

1. Επένδυση μέσα από την εκπαίδευση, στη σωστή ηλικία, στη διάσωση ζωών αλλά και στην καλλιέργεια κουλτούρας προσφοράς στον συνάνθρωπό μας.

2. Προβολή του Υπουργείου, αφού θα έχει ένα άρτια και με πιστοποιητικά εκπαιδευμένο προσωπικό στην καρδιοαναπνευστική αναζωογόνηση αλλά και ότι μεριμνά για την ασφάλεια των παιδιών στα σχολεία.

3. Προβολή της συνεργασίας με το ΚΥΣΑΝ. Ένα καθαρά επιστημονικό σώμα υψηλού επιπέδου, με ευρωπαϊκή αναγνώριση για την πραγματοποίηση μιας εκπαιδευτικής πρωτοβουλίας χωρίς οικονομικό κόστος στο υπουργείο.

Την ίδια ώρα, το όφελος με το ΚΥΣΑΝ είναι η προβολή επίτευξης του στόχου του, που είναι η διάδοση της γνώσης για καρδιοαναπνευστική αναζωογόνηση αλλά και για διάσωση όσο περισσότερων ζωών μετά από καρδιοαναπνευστική ανακοπή.

Άλλες δράσεις

Ερωτηθείς ο Δρ Ευτυχίου εάν στο ΚΥΣΑΝ λειτουργούν και υπηρεσίες έρευνας, απάντησε ότι το Συμβούλιο όχι μόνο παράγει έρευνα, αλλά προσφέρει και κίνητρα για έρευνα. Το Δ.Σ. του «ΚΥΣΑΝ» αποφάσισε εδώ και ένα χρόνο τη θέσπιση δύο ετήσιων βραβείων, του Βραβείου Καλύ τερης Περί ληψης (abstract/poster), το οποίο έ γινε δεκτό στο ετήσιο Πανευρωπαϊκό Συνέδριο του European Resuscitation Council (ERC) και του Βραβείου Καλύτερης Δημοσίευσης-Παρουσίασης της Χρονιάς σε αναγνωρισμέ να ιατρικά /νοσηλευτικά περιοδικά στο θέ μα της καρδιοαναπνευστικής αναζωογό νησης. Προϋπόθεση είναι οι έρευνες να αφορούν την Κύπρο. Τα μέλη του ΚΥΣΑΝ συμμετέχουν επίσης ενεργά σε ερευνητικές δραστηριότητες με σημαντικές δημοσιεύσεις. Όπως:

1. Eftychiou Christos, Georgiou Marios et al. Nicosia General Hospital (NGH) Cardiac Arrest Team (CAT). First year’s practice and outcomes of in-hospital resuscitation. Hellenic J Cardiol. 2009 Jul-Aug;50(4):264-8. Η δημοσίευση αφορά στη δημιουργία των πρώτων ομάδων αναζωογόνησης που λειτούργησαν σε κυπριακά νοσοκομεία και με ποσοστά αποτελεσματικής ανάνηψης ισάξια των μεγάλων νοσοκομείων στην Ευρώπη.

2. Georgiou M et al. Combination of chest compressions and interposed abdominal compressions in a swine model of ventricular fibrillation. Am J Emerg Med. 2016 Jun;34(6):968-74. Η δημοσίευση αφορά σε σημαντικά ερευνητικά αποτελέσματα σε πειραματικά μοντέλα με χοίρους.

3. Συμμετοχή με τον Δρα Μάριο Ιωαννίδη στην πανευρωπαϊκή μελέτη καταγραφής εξωνοσοκομειακών ανακοπών: EuReCa ONE-27 Nations, ONE Europe, ONE Registry. A prospective one month analysis of out-of-hospital cardiac arrest outcomes in 27 countries in Europe. Resuscitation 105 (2016) 188-195.

ΕΝΘΕΤΟ
Απλές οδηγίες που σώζουν ζωές

Αν ένας πολίτης αναγνωρίσει περιστατικό με ανακοπή καρδιάς, σίγουρα πρέπει άμεσα να καλέσει ασθενοφόρο και ταυτόχρονα να προχωρήσει στην παροχή Πρώτων Βοηθειών, ωστόσο ΠΡΩΤΑ:

* Βεβαιωθείτε ότι είναι ασφαλές να προσεγγίσετε το θύμα.

* Ελέγξτε αν ανταποκρίνεται.

* Εκτείνετε το κεφάλι προς τα πίσω. Ανυψώστε το πηγούνι και ελέγξτε για αναπνοή.

* Αν δεν υπάρχει αναπνοή ή εάν η αναπνοή δεν είναι φυσιολογική, η Καρδιοαναπνευστική Αναζωογόνηση (ΚΑΡΠΑ) είναι απαραίτητη.

* Καλέστε το 112 και ακολουθήστε τις οδηγίες. Αν κάποιος έχει έρθει να βοηθήσει, ζητήστε του να καλέσει το 112 και να φέρει έναν Αυτόματο Εξωτερικό Απινιδωτή (ΑΕΑ) αν είναι εφικτό.

2. ΣΥΜΠΙΕΣΤΕ:

* Τοποθετήστε και τα δύο χέρια στο κέντρο του θώρακα.

* Συμπιέστε τον θώρακα στον ρυθμό του “Stayin Alive”.

* Αν είστε εκπαιδευμένος, δώστε δύο εμφυσήσεις διάσωσης για κάθε 30 συμπιέσεις, αλλιώς δώστε μόνο διαδοχικές συμπιέσεις στον θώρακα.

* Πιέστε δυνατά. Μην ανησυχείτε, δεν πρόκειται να προκαλέσετε κακό.

3. ΑΠΙΝΙΔΩΣΤΕ:

* Εάν έχει φτάσει ο ΑΕΑ, ενεργοποιήστε τον άμεσα και ακολουθήστε τις οδηγίες.